ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ماسساگەت ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 16:15 - 2020/05/22

Нақты Көзі: http://www.massaget.kz/layfstayl/alemtanu/Qazaqstanym/62226/

جەتىسۋدىڭ جەتى وزەنى: لەپسى


جەتىسۋدىڭ جەتى وزەنى: لەپسى

جەتىسۋ – سۋلى ايماق. سۋ مول بولعاندىقتان، ءشوبى قالىڭ ءارى شۇيگىن. سوندىقتان «جەر جانناتى – جەتىسۋ» اتانىپ كەتكەن. جەتىسۋدا جەتى وزەن بار دەسەدى، شىن مانىندە، التى وزەن اعادى. سونىڭ ءبىرى – لەپسى. لەپسىنى تاريحتان جاقسى بىلەمىز. ويتكەنى الماتى وبلىسىندا سالىنعان العاشقى قالاشىقتاردىڭ ءبىرىنىڭ اتاۋى ءدال وسى «لەپسى» قامالى (1847 جىل) بولاتىن.

لەپسى – جوڭعار الاتاۋىنان باستالىپ بالقاش كولىنە بارىپ قۇياتىن وزەن. بالقاشقا 5 وزەن (ىلە، قاراتال، لەپسى، اياگوز، اقسۋ) كەلىپ قۇيسا، كولەمى جاعىنان لەپسى ءۇشىنشى ورىندا (ىلە مەن قاراتالدان كەيىن). باستاۋى 3 مىڭ بيىكتىكتە جاتىر. تاۋ مۇزدىعىنان باستاۋ الادى. جەر استى سۋىمەن، جاۋىن-شاشىنمەن تولىعادى.

جازىقتاعى ەنى 30 مەترگە دەيىن، ال تەرەڭدىگى 5 مەترگە دەيىن جەتەدى. وزەننىڭ ۇزىنىدىعى 418 شاقىرىم، الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ، سارقان اۋداندارىمەن اعىپ وتەدى. باسسەين اۋماعى – 8040 كم².

لەپسىگە اعىنىقاتتى، سارىمساقتى وزەندەرى كەلىپ قوسىلادى. لەپسى مەن سەركەساي شاتقالى، قارعالى اڭعارىمەن اعادى.

وزەن جەلتوقساندا قاتىپ، ناۋرىزدا ەريدى. سۋى ەگىن سۋارۋعا، جاعالاۋى شابىندىق پەن جايىلىمعا پايدالانىلادى. لەپسىنىڭ سۋ رەجيمىن رەتتەۋ ءۇشىن لەپسى كانالى سالىنعان.

لەپسىنىڭ تابيعاتىنا تامسانعان ورىس سۋرەتشىسى ۆ.ۆەرەششاگين "لەپسى القابىن قورشاعان تاۋلار" اتتى كارتيناسىن سالعان.

لەپسى اتاۋى قايدان شىققان؟

«لەپسى» اتاۋى «ەرتىس»، «ىرعىز»، «شۋ»، «جەم»، «ەسىل»، «تالعار» سياقتى كونە توپونيمدىك اتاۋلاردىڭ قاتارىنا جاتادى.

لەپسى گيدرونيمىن ءا.ابدىراحمانوۆ، ە.قويشىباەۆ، ت.جانۇزاق ت.ب. عالىمدار پارسى تىلىندەگى ءلاب//لاب – «ەرىن» ءسوزىنىڭ اۋىسپالى ماعىنادا («جاعا»، «جار») قولدانىلۋ نۇسقاسىنان جاسالعانىن ايتادى. شىنىدا دا ەكى جاعاسى تۇرىلگەن ەرىنگە ۇقساس وزەندەرگە، سايلارعا ەرىن گەوگرافيالىق تەرمينى سايكەس كەلەدى. ماسەلەن، شىعىس قازاقستاندا ءۇرىل موڭع. ۋرۋل «ەرىن» ءتوپونيمى بار.

لەپسى گيدرونيمىنىڭ ەكىنشى سىڭارى – سى، ءسى «سۋ» تەرمينىنىڭ كونە تۇلعاسى ەكەنى دالەلدەنگەن. سوندا لەپسى «جاعالارى تەڭ، بىركەلكى تۇرىلە بىتكەن سۋ» ءمانىن بەرەدى دەۋگە بولادى.

بەردىبەك بياروۆتىڭ ايتۋىنشا، «لەپسى» اتاۋى قازاق تىلىندەگى «ىلەسپە» ءسوزىنىڭ قىسقارعان ءتۇرى دەگەن پىكىر ايتادى. «ويتكەنى لەپسى وزىنە باسقان، سارقان تاعى باسقا بىرنەشە شاعىن سۋلاردى قوسىپ، ىلەستىرىپ بارىپ بالقاشقا قۇيادى» دەيدى عالىم.

جەتىسۋدىڭ جەتى وزەنى: قاراتال



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=41&id=1184430

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


«بارىستى» ەندى كىم باپت 8 مينوت
تۇركىستانعا ساياحاتتاۋش 16 مينوت
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىل 28 مينوت
حالىقارالىق زاڭ ماماندا 28 مينوت
كاميل گادجيەۆ: ابدۋلمان 28 مينوت
پۋتين ءوز وكىلەتىن ارتت 1 ساعات
ۆولونتەرلىك پەن اقشا جي 1 ساعات
دامۋ سىندى وسى ”باس كىل 1 ساعات
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستان 1 ساعات
ەلىمىز ونەركاسىپ ساندى 1 ساعات
سكەيتبوردينگتەن وليمپيا 1 ساعات
بەردىبەك ساپارباەۆ بازا 1 ساعات
ساۋد ارابياسىندا ىشكى ا 1 ساعات
قازاقستانداعى بانكتەر ء 1 ساعات
بلوكبەكەتتە قايتىس بولع 1 ساعات
الماتىدا توي وتكىزۋگە ر 1 ساعات
قازاقستاندا COVID-19 جۇ 1 ساعات
كارانتيندەگى مەرەكە  1 ساعات
جۇڭگونىڭ 5-ايداعى جاساۋ 1 ساعات
قازاقستاندىق حوككەي كلۋ 1 ساعات
ەلىمىزدە ازىق-تۇلىك باع 2 ساعات
حالىقارالىق رەيستەرگە ب 2 ساعات
سەيسەنبىگە ارنالعان اۋا 2 ساعات
«اباي» تەلەارناسى اشىلا 2 ساعات
ساتۋعا بولمايدى. پوليتس 2 ساعات
تۇعىرلى تۇلعا تاعىلىمى 2 ساعات
ءۇرىمجى قالاسى حوتانعا 2 ساعات
جاۋىن، بۇرشاق، جەل – سە 2 ساعات
UFC 250. تۋرنير فايتكار 2 ساعات
مەملەكەتتىك دەنساۋلىق س 2 ساعات