ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-06-24558186252 %48 %
2019-06-25560281062 %38 %
2019-06-2611427743 %57 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ماسساگەت ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 12:55 - 2019/06/10

ەردەن نۇراحمەت. "جەتىسۋىم جۇماق مەكەن" ءبىز ءسىزدى جارقىن الەمگە جەتەلەيمىز! بىزگە قوسىل! ءبىز ءسىزدى جارقىن الەمگە جەتەلەيمىز! بىزگە قوسىل!


 ەردەن نۇراحمەت.

ەلدىڭ ەرتەڭى سانالاتىن تالانتتى جاستاردى قولداۋ، جاس قالامگەرلەردىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا Massaget.kz پورتالى"وتانىم، ساعان ايتامىن"اتتى پروزالىق ونلاين-بايقاۋىن جاريالاعان بولاتىن.بايقاۋ ERG كومپانياسىنىڭ قولداۋىمەن ءوتىپ جاتىر. نازارلارىڭىزعا بايقاۋدىڭ كەزەكتى قاتىسۋشىسىەردەن نۇراحمەتتىڭ شىعارماسىن ۇسىنامىز.

ەردەن نۇراحمەت الماتى وبلىسى اقسۋ اۋدانى قاراشىلىك اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. قازىرگى تاڭدا ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ 2 – كۋرس ستۋدەنتى.

وتان ءار ادام ءۇشىن قاستەرلى دە قاسيەتتى ۇعىم. وتان قادىرىنە جەتپەگەن ادام ءوز قادىرىنە جەتپەك ەمەس. اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ: "وڭاي ءسوز عوي وتاندى سۇيەم دەگەن، ءىس تىنبايدى جانامىن، كۇيەممەنەن" دەپ جىرلاپ كەتكەندەي ءار ادام وتانعا دەگەن ماحابباتىن تەرەڭ ىزدەنىس ناتيجەسىندە پايدالى ءبىلىم الىپ، ءوز ىسىنە ادال، جاقسى قىزمەتكەر بولۋ، شاڭىراعى بيىك، كەرەگەسى كەڭ ۇلگىلى وتباسىن قۇرۋ، ۇلاعاتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ، وزىنە، وزگەلەرگە، قوعامعا زيانىن تيگىزەتىن جات ارەكەتتەردەن ساقتانۋ ارقىلى ءسوزىن امالمەن كورسەتسە وتانعا ءوز ۇلەسىن قوسقان بولىپ سانالادى.

بىزدىڭ وتانىمىز ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن، جۇگىرگەن اڭنىڭ تۇياعى توزاتىن التايدان اتىراۋعا دەيىن، الاتاۋدان ارقاعا دەيىن جالعاسىپ جاتقان كەڭ بايتاق اتىراپ.

وسىناۋ ۇلان-عايىر دالانى، قازاق جەرىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ، شەكسىز ءسۇيۋ ءار تاۋى تۇگىلى تاسىن دا قاستەرلەۋ باستى مىندەتىمىز بولىپ تابىلادى. "وتان وتباسىنان باستالادى" دەگەندەي ءاربىر ادام ءوز ۇرپاعىنا وتاننىڭ قادىر-قاسيەتىن سەزىندىرە الۋى قاجەت. ءتورت ارىپتەن تۇراتىن قىسقا عانا ءسوز بولسا دا وتان تورتكۇل دۇنيە تۇرعىندارى ءۇشىن ىستىق ءارى جانىنا جاقىن. ارينە، قازاق بالاسى ءۇشىن بايتاق جەردىڭ قاي پۇشپاعى بولسا دا ىستىق قوي. دەگەنمەن، كىندىك قانىن تامىپ، وسىپ-ونگەن جەرىن ساف التىننان دا قىمبات. مەن ءۇشىن سونداي قىمبات جەر سۇلۋ تابيعاتى، تەرەڭ تاريحى بار، جەر ءجانناتى اتالىپ كەتكەن جەتىسۋ جەرى. وسى ءبىر شىعارمام ارقىلى سىزدەردى جەتىسۋ جەرىنە ساياحاتقا الىپ شىعايىن.

اقىنداردىڭ جىرىنا ارقاۋ بولعان، ءار ادامعا شابىت سىيلاعان، كوركى كوز تارتاتىن، تۇگىن تارتسان مايى شىعاتىن جەتىسۋ جەرى مەن ءۇشىن قۇتتى مەكەن. ءىلياس جانسۇگىروۆ جىرلاپ كەتكەن اقسۋ وزەنىنىڭ باۋرايىندا كىندىك قانىم تامىپ، دۇنيەگە كەلگەنىمدى ءارقاشان ماقتانىشپەن ايتىپ جۇرەمىن. باسىما قونعان باق دەپ بىلەمىن. تۋعان جەرىمدەگى قۋانىشتى ساتتەر مەن ەستەن كەتپەس قىزىققا تولى وقيعالار ەشقاشان ەسىمنەن كەتپەك ەمەس. كەڭ جايلاۋىندا اسىر سالىپ ويناپ، اعىندى وزەنىنە ارمانسىز شومىلدىق. قارا شاڭىراقتا تۇساۋىمىز كەسىلىپ، بىلدىرلاپ ءتىلىمىز شىعىپ، قۇرت پەن ماي، ىرىمشىگىنە تويىپ وستىك. كوز جەتپەس شەكسىز دالاسى بويىمىزعا دارحاندىلىقتى، رۋحاني بايلىقتاردى ءسىڭىردى. ارايلاپ اتقان تاڭى مەن قىزارىپ باتقان كۇنىنىڭ ءوزى كوز الدىنا عاجاپ كورىنىستى اكەلەدى. ابىر-دابىر، مارە-سارە بولىپ كۇن كەشىپ جاتقان اۋىل ادامدارى اركەزدە دە تىنىمسىز ەڭبەك ۇستىندە جۇرەدى. سونىمەن قاتار، تۋعان جەرىمنىڭ دارحاندىلىعى مەن تازالىعىن كورىپ، كوكەيىمە كوپ نارسەنى ءتۇيىپ ءوستىم.

كوكوراي بەلى مەن جاپ-جاسىل اينالاسى، قىزعالداعى جايقالعان قىرلارى دۇنيەدەگى اسەمدىكتىڭ ۇلگىسىندەي. جازيرالى دالاسى ادامعا ۇلى ويلار بەرىپ، الدىعا قاراي جەتەلەي تۇسەدى. ءار اتقان تاڭى جاڭا ءبىر ءۇمىت سىيلاپ، ومىرگە دەگەن كوزقاراسىندى جاقسارتىپ، سەنىمىندى نىعايتا تۇسەدى. مىنە، مەن وسىنداي قايماعى بۇزىلماعان، تۇنىعى شايقالماعان، حالقىمىزدىڭ سالت-ساناسى ساقتالعان ورتادا، تاماشا جەردە ءوسىپ-وندىم. بۇل، جەتىسۋ جەرىنىڭ مەن وسكەن كىشكەنە ءبىر بولىگى، اعىندى اقسۋدىڭ قۇت قونعان ماڭايى. بۇدان بولەك تاريحى سىرعا، قويناۋى گۇلگە تولى تۋعان جەرىمدەگى قىز جانارىنداي مولدىرەگەن كولساي، داتكە قۋات، دەرتكە شيپا – تامشىبۇلاق، ەمدىك قاسيەتكە باي الاكول، ءىرى كولدەردىڭ ءبىرى بالقاش، تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپ سىيى – شارىن شاتقالى مەن شيپالى سۋ – اراسان سەكىلدى كوزدىڭ جاۋىن الاتىن كورىكتى جەرلەرى كوپەكەنى بارشاعا ايان. "وتكەنىن ۇمىتقان حالىقتىڭ بولاشاعى بۇلىڭعىر" دەمەكشى بۇل تۇستا ارينە تۋعان جەرىمنىڭ وتكەنىنە دە كوز جۇگىرتىپ وتكەن ابزال بولارى انىق.

جەتىسۋ جەرى سان عاسىرلىق تاريحتارعا كۋا بولعان جەر. كەرەي مەن جانىبەك سۇلتاندار ۇدەرە كوشكەن قازاق كوشىن وسى ايماققا جيىپ، قوزىباسىدا قازاق حاندىعىنىڭ ىرگەسىن قالاعان. انتالاعان تالاي جاۋ كوز ءسۇزىپ قاراپ، قىزىققانىمەن شۇرايلى ولكە قازاقتىڭ ەنشىسى بولىپ قالا بەردى. بۇل، ارينە باتىر بابالارىمىزدىڭ ارقاسى. سودان بەرى ءتۇرلى وقيعالاردى باستان وتكەرگەن ايماققا ءبىر كەزدەرى "ىلە" سالىنىپ، كەيىنىرەك "ۆەرنىي" دەپ اتالعان بولاتىن.

اراعا ون ءۇش جىل سالىپ، قالا مارتەبەسىنە كوتەرىلەدى. جەتىسۋ گۋبەرنياسىنىڭ ورتالىعىنا دەيىن اينالادى. 1921 جىلى مەملەكەت قايراتكەرى وراز جاندوسوۆتىڭ ۇسىنىسىمەن بايىرعى اتاۋى – "الماتىعا" يە بولدى. وسىلايشا الماتى قالاسى كۇننەن-كۇنگە گۇلدەنە باستادى.

الماتىنىڭ باققا ورانۋى جەتىسۋدىڭ تۇڭعىش گۋبەرناتورى گەنەرال گ. ا. كولپاكوۆسكيدىڭ كەزىنەن باستالسا كەرەك. ول قالا تۇرعىندارىنا ءاربىر وتىرعىزعان تالى ءۇشىن ون سولكەبايدان (تيىن) تولەگەن، ال بەلگىلەنگەن جەرگە اعاش وتىرعىزباي كەجەگەسىنەن كەرى كەتكەن جاندى شيلانداي جۇرتتىڭ كوزىنشە دىراۋ قامشىمەن جون ارقاسىنان تاسپا تىلگەن ەكەن. وسىلايشا قالا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە جاسىل جەلەككە ورانىپ، جايقالا تۇسكەن ەكەن. ءبىراق تا الماتىنىڭ دامۋى د.ا.قوناەۆتىڭ ەسىمىمەن وتە تىعىز بايلانىستى.

الماتىنى قوناەۆتىڭ قولتاڭباسى دەسەك تە بولادى. قازىرگى تاڭدا جايقالىپ تۇرعان ماۋەلى باق، اسپانمەن تالاسقان عيماراتتار، سىمداي ءتۇزۋ كوشەلەر بارلىعى دا اتى اتالعان تۇلعانىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسى. ءبىر كەزدەرى قازاقستاننىڭ ورتالىق استاناسى بولعان قالا بۇل كۇنى رۋحاني ءارى مادەني استانامىزعا اينالدى. كوز تارتار سۇلۋلىعى بارلىعىندا وزىنە ەرىكسىز باۋراپ الادى. قوناق كەلسە قۋانعاننان كۇتىپ الاتىن ەكى بىردەي ۆوكزالى مەن اۋەجايى بار. الماتىنىڭ بۇل كۇنگى كەلبەتى مەن ايتپاسامدا بارلىعىنا بەلگىلى ەكەنى انىق. "وسى سيقىر قالادا وسكەنىڭمەن، تاڭداناسىن تۋريستەي كەشە كەلگەن" دەپ اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ جىرلاعانداي قالادان العان اسەرلەرى مەن تاڭدانىستارىن جەتكىزۋگە ءسوز تابا الماي جۇرگەندەر قانشاما؟!

مەنىڭ تۋعان جەرىم – جەتىسۋ ولكەسى تەك سۇلۋلىعى جانە تاريحىمەن عانا ەمەس، ەلدى-مەكەن اتاۋلارىنىڭ شىعۋ تاريحى جاعىنان دا بارلىعىن قىزىقتىرعانى انىق. عاسىرلار بويى ۇرپاقتان ۇرپاققا تاراپ، جەتىپ كەلگەن ءتۇرلى اتاۋلار تالاي ءومىردىڭ قارت شەجىرەسىندەي. كەڭ بايتاق دالامىزدا جەر ءجانناتى اتانىپ كەتكەن جەتىسۋ ولكەسىنىڭ توپونيميكاسى تۇنىپ تۇرعان تاريح.

ار اتاۋى ەرەكشە ماعىنا بەرەدى. تاۋىنان باستاپ تاسى دا تاريحتان حابار بەرىپ تۇرعانداي. جەتىسۋ ولكەسىندەگى جەر-سۋ اتتارىنىڭ سىرىنا قانىق بولماعان ادام كەمدە-كەم. الماتى وبلىسى اقسۋ اۋدانىنداعى اقەشكى اۋىلى ەشكىولمەس دەيتىن تاۋدىڭ باۋرايىندا ورنالاسقان.

بۇل جەتىسۋ الاتۋىنىڭ تۇتاس ءبىر سىلەمى. ابسوليۋتتىك بيىكتىگى 1672 مەتردى قۇرايتىن تاۋ. تاۋدىڭ بۇلاي اتالۋى جايلى حالىق اۋزىندا مىنانداي اڭىز ايتىلادى: ء"بىر باي كىسى ءبىر جىلى اقەشكى ماڭىنداعى تاۋدىن جانىنان جايلاۋعا كوشىپ بارا جاتادى. ول سول جايلاۋدا جىگىتتەرىنە ءشوپ شاپقىزىپ كۇزدە قىستاۋىنا قايتا كوشەدى ەكەن. بايدىڭ ماڭىراعان مالى كوپ بولىپتى. ول قىستاۋعا بارىپ، مالىن تۇگەندەگەندە، 4-5 ەشكىسىنىڭ جوق ەكەنىن بايقايدى.

مالىن ىزدەمەيدى. كەلەسى جىلى كوكتەمدە كوشىپ بارا جاتقاندا باي سول تاۋدىڭ بەتكەيىنەن جايىلىپ جۇرگەن ەشكىلەرىن كورەدى. قالىپ قويعان 4-5 ەشكىسى لاقتاپ، 10 شاقتى بولىپ قالىپتى. ونى كورىپ قۋانعان باي، دوستارىنا: "مىناۋ ەشكىم ولمەيتىن بەرەكەلى ولكە ەكەن"، – دەپتى.

سودان تاۋ ەشكىولمەس اتانىپ، ونىڭ باۋرايى، ياعني قازىرگى اۋىل اقەشكى اتالىپتى. "سۋدىڭ، وزەننىڭ اق بوتالا بوپ اققان تۇسىنە" بايلانىستى ءىلياس اتامىز جىرلاپ كەتكەن اعىندى اقسۋ وزەنىنىڭ اتاۋى قويىلسا كەرەك. باقاناس وزەنىنىڭ اتاۋى "تارام، ايرىق" دەگەن ماننەن گورى، "كىشكەنە، قىسقا، كەلتە، شولاق وزەن" دەگەن ماعىناعا كەلەدى.

دۇبىن اۋىلىنىڭ توپونيمدىك ماعىناسى "توبە، توبەشىگى، شوقىلارى كوپ جەر" دەگەندى بىلدىرەدى. بۇعان گەوگرافيالىق جاعى دا ساي كەلەدى. جاركەنت قالاسى جالپى حالىقتىڭ اتاۋى بويىنشا، جاركەنت جار + كەنت – "قالا"، ياعني "جار بويىنداعى قالا" دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. جاركەنت قالاسى وسەك وزەنىنىڭ جارقابى ۇستىندە شىعىسقا قاراي سوزىلا سالىنعان. سوندىقتان اتاۋى وسىعان بايلانىستى قويىلعان ەكەن. "قاقپاق" – الماتى وبلىسىنداعى رايىمبەك اۋدانىنداعى تاۋ سۋىنىڭ اتاۋى. تەكەس سەلوسونىنىڭ جوعارى جاعىنداعى كولبەي سوزىلىپ جاتقان تاۋ ورتاسىنان اققان ارىندى وزەن وسى تاۋدى قاق ءبولىپ جاتىر. سول تۇس الىستان قاراعاندا قورانىڭ اشىق قاقپاسىنا ۇقسايدى. سوندىقتان دا بۇل جەردى حالىق قاقپاق اتاسا كەرەك.

مىنە، مەنىڭ تۋعان جەرىم وسىنداي عاجايىپ سىرلارعا تولى ولكە. كورىكتى جەرلەرى تۋرالى تاڭدى – تاڭعا جالعاپ بايانداي بەرۋگە بولادى. جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە كورگىڭىز كەلسە جەتىسۋعا كەلىڭىز. تىلسىم تابيعاتى كىمدى بولماسىن تاڭ قالدىرماي قويماعان. جەر انانىڭ جاپ-جاسىل كورپەسىندەي وسىناۋ ولكە جەر ءجانناتى دەگەن اتقا ابدەن لايىق. شەتەلدىڭ شۆەيتسارياسىن ەمەس قازاقستاننىڭ الماتىسىن تاڭداعان جان كەلگەن بەتتەن تاڭدانىسىن جاسىرا الماسى انىق. اپورتتىن ءدامىن تاتىپ، دالانىڭ ساف اۋاسىن جۇتىپ جەتىسۋدى ارالاپ، تىنىستاعانعا نە جەتسىن؟!

مەن ءۇشىن تۋعان جەرىم – جەتىسۋىم جۇماق مەكەن!



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=41&id=1006818

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ارىستا جارىلماعان سناري 5 مينوت
«نۇر استانا» ورتالىق مە 5 مينوت
شي جينپيڭ 20 ەل توبى با 5 مينوت
تيانشان تورى 5 مينوت
پارلامەنت دەپۋتاتتارى ح 9 مينوت
ەلوردالىق دەپۋتاتتار ال 12 مينوت
پەرل باك | ادەبيەت پورت 15 مينوت
قازاقستاننىڭ داڭقتى بال 15 مينوت
ستيۆ روللس: GGG الۆارەس 15 مينوت
قۇرىلىم ـ شتات، اۋىل-قى 15 مينوت
ءبىرىنشى توپتاعى نەگىزگ 25 مينوت
"قايرات" سەيداحمەتتى "ۋ 25 مينوت
قانات اۋەسباي جاڭا قىزم 25 مينوت
ۋاقىپ قىزىمەتىنىڭ ماڭىز 25 مينوت
سولتۇستىك قازاقستان جاس 1 ساعات
جارىلماعان سناريادتار ۇ 1 ساعات
جارىلماعان سناريادتار ۇ 1 ساعات
قوعامدىق كولىك 24:00-گە 1 ساعات
زات تاسيتىن ۇلكەن ماشين 1 ساعات
ارىستا قۇتقارىلعان ازام 1 ساعات
برەيك-دانس پەن سەرفينگ 1 ساعات
ەلباسى ارىستاعى جاعدايع 1 ساعات
ارىستا جارىلماعان سناري 1 ساعات
#سىرەلىارىسپەنبىرگە - ق 1 ساعات
قىتايلىق كلۋب ەل-شااراۆ 1 ساعات
مينيستر كوپبالالى انالا 1 ساعات
جاڭادان شوفەرلىك كۋالىك 1 ساعات
مۇناي باعاسى قۇبىلىپ تۇ 1 ساعات
مەديا فورۋم باستالدى 1 ساعات
26 ماۋسىم. تۋعان كۇن يە 1 ساعات