نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەگەمەن قازاقستان ماقالالارى مەن جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 23:33 - 2021/04/08

Нақты Көзі: https://egemen.kz/article/271030-16-perzent-akelgen-batyr-ana-ar-balanynh-oz-nesibesi-bar

تاياۋدا وبلىس ورتالىعىنىڭ ىرگەسىن­دەگى نۇرلىكوش اۋىلىندا قونىس­تانعان، ومىرگە 16 بالا اكەلگەن باتىر انا ساعىندىق شۇعايىپقىزىنىڭ شا­­ڭى­راعىندا بولىپ، سۇراپىل جىل­دار­دىڭ سۇمدىعىن ءوز اۋزىنان ەستىپ قايت­تىق. ارعى اتالارى بوساعاسىنا تەپكىلەسە كەتپەيتىن ىرىس بايلانعان اۋلەتتەن. اتالارى كاپيتون، حامزا قاجىلىق پارىزدارىن وتەگەن ءدىندار ادامدار ەكەن. الاساپىراندا جاڭا وكىمەتتىڭ بەتالىسىنان شوشىنعان اۋلەت، قاجىعا قاراعان ەت جاقىن تۋىس­تار اتاقونىس – زايسان وڭىرىنەن ۇدەرە كوشسە كەرەك. ءبىر ءۇمىت جەتەكتەپ تار­باعاتايدىڭ توسىندە تۇيە شوگەرگەن. شاۋەشەك قالاسىنىڭ ماڭى. رەسمي تۇردە تارباعاتاي ايماعى ءقوبىقسارى اۋدانى دەپ اتالادى.

ۇيعىر، دۇنگەنى ارالاس ءبىر قاۋىم جۇرت. شامامەن 80 مىڭداي حالىق. ونىڭ شامامەن 30 مىڭى – قازاق. مي­داي ارالاسقان قاۋىم ۇلتقا بولىن­بەگەن، بىر-بىرىنەن ىرگەسىن اۋلاق سال­ماعان. كادىمگى قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇ­مىرتقالاعان بەيبىت زامان. وتاعاسى رامازان بايموللاۇلى لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارىپتى. تەكتىنىڭ تۇياعى جەردە قالماعان عوي. اۋدان اكىمى بولىپ تا سايلانعان، كەيىن قازاق تاريحىن زەرتتەيتىن ارنايى مەكەمەنى باسقارعان.

تورت قۇبىلاسى تەگىس ساي بولسا دا كوكىرەگىندە بەبەۋلەگەن جالعىز ار­مان بولعان سىڭايلى. بۇگىندە سەك­سەن­نىڭ سەڭگىرىنە تابان ىلىكتىرگەن جان جارى – ساعىندىق اجەمىزدىڭ ايتۋى سولاي. ونداعىسى تۋعان جەردەن تو­پى­راق بۇيىرسا عوي دەگەن نيەتى. ايتەۋىر وزەكتى جانعا ءبىر ءولىمنىڭ بارى اقيقات. كۇندەردىڭ كۇنىندە پەشەنەسىنە جا­زىل­عان تىرشىلىك تاۋسىلىپ، قايتپاس ساپارعا اتتانعاندا، اتا-بابامنىڭ قا­سيەت­تى قونىسىنداعى تورعىنداي جۇم­ساق توپىراقتى جامىلىپ جاتسام عوي دەيدى ەكەن دە. اقىرى سول ارمانى­نا جەتىپ جىعىلعان. 2014 جىلدىڭ اق­پانىندا، ومىردەن وتەر شاعىندا را­مازان اكەي باقۇلداسقان اعايىنعا ارمان­سىزبىن دەپتى. توپىراق تۋعان جەردەن بۇيىردى، جاراتقاننان ودان ارتىق نە تىلەرسىڭ؟! ۇل-قىزىم اتاقونىسقا تابان تىرەدى، ەندى وسى ەلدىڭ كادەسىنە جارايدى، تاۋەلسىزدىك تاڭى ارايلاپ اتقان تۋعان ەلگە پەرزەنتتىك ۇلەستەرىن قوسادى دەپ شۇكىرشىلىك ەتىپتى.

اتاجۇرت تاۋەلسىزدىك العاندا توبە­لەرى كوككە جەتكەندەي قۋانعان. ىلە ءبۋى­نىپ-تۇيىنىپ، ۇلى كوشكە ىلەسىپ، تۋعان توپىراققا تابان ىلىكتىرىپتى. اۋە­لى قازىرگى نۇر-سۇلتان قالاسى توڭى­رە­گىن­دەگى ەلدى مەكەندەردىڭ بىرىنە قو­نىس­­تانعان. باسپاناعا قولى جەتپەسە دە، باقىت قۇشاعىندا. ەل وزىنىكى، جەر وزى­نىكى. جاراتقان يەدەن ودان ارتىق نە تىلەرسىڭ.

– ءبىر ورىستىڭ ۇيىندە پاتەردە تۇر­دىق، دەيدى اجەي. – قۇدايعا قارا­عان ادام ەكەن، پاتەراقى دا سۇراعان جوق. باۋ-باقشاعا قارايلاسساڭدار بولعانى دەدى. ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندادىق. 2007 جىلى وسى نۇرلىكوشكە كەلىپ ورنىقتىق.

– بىردەن باۋىر باسىپ كەتە الدى­ڭىز­دار ما؟ – دەپ سۇرادىق ءبىز.

– باۋىر باسپايتىن نەسى بار، ءوز ەلىمىزدىڭ ءىشى ەمەس پە؟ راس، كوزگە ۇرىپ تۇراتىن از-ماز ايىرماشىلىق بار. كۇل­بىلتەلەمەي شىندىعىن ايتقاندا، ارعى بەتتىڭ قازاقىلىعى باسىمداۋ بولىپ كورىنگەن. ول جاقتا جەتىمدەر ءۇيى دەگەن جوق، قارتتار ءۇيى دەگەندى دە ءوز باسىم ەستىپ كورمەپپىن. ءبىز تۇر­عان وڭىردە ءقوناقۇي، اسحانا دا بول­مادى. مۇمكىن ءقازىر بار شىعار، بۇ­رىن جوق ەدى. ساپارلاپ شىققاندار كەز كەل­گەن ۇيدەن ورازاسىن اشىپ، بۇيىر­عان قوناقاسىن جەپ جۇرە بەرەتىن. ايلاپ جاتسا دا ەشكىم قاباق شىتپايدى. ەنشىسى بولىنبەگەن قازاق بالاسى ەمەسپىز بە؟

– ارعى جاقتا كۇنكورىس قالاي بولدى؟

– قارنىمىزدىڭ اشقانىنان ەمەس، اتا-بابانىڭ توپىراعىن اڭساعاننان كەلىپ وتىرمىز. ايتپەسە، انە ءبىر كەزدەردە ونداعى قازاقتىڭ نەسىبەسى ازاي­عان جوق ەدى. مىڭدى ايداعان بايلاردى دا كوردىك. شىر بىتپەدى دەگەننىڭ وزىندە ءبىر ءۇيىر جىلقى، ون-ون بەس قارا مال بولاتىن. ەل ەڭبەكقور بولدى. سەلتەڭدەپ بوس جۇرگەندى كورە المايسىڭ. ەڭ باس­تىسى، ءار ىسىندە بەرەكە بار. قولونەر شەبەرلەرى قانشاما؟!

ايتۋىنا قاراعاندا، كەلىن بولىپ ءجۇرىپ ايكاپىر اتانباپتى. اتاسىن 91-دە، قايىن ەنەسىن 88-گە كەلگەنشە باققان. جۇزىنەن شاپاعات نۇرى توگىلگەن اجەمىزبەن شەكارانىڭ ارعى بەتىندە شەرگە بوككەن تىرشىلىك تۋرالى اڭگىمە وربىتتىك. ونداعى قازاق اتا داستۇرگە، سالت-ساناعا مىق شەگەدەي مىقتى ەكەن. قاي تاراپقا قاراساڭ دا، ىمىرالاسا ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىرعان شاڭىراق. بىرلىك بەكەم، قايىرىمدىلىق كول-كوسىر. عايىپتان تايىپ سۇرىنگەننىڭ ەل بو­لىپ ەتەگىن قاعادى، قىلدان تاي­عاندى اق جولعا سالادى. كەمدىك كور­مەپتى. جالعىز ىرىستان عانا ەمەس، جان ازىعىنان دا. عاسىرلار بويى حال­قى­مىزبەن بىرگە جاساسقان عاجايىپ ءسالت-داستۇردىڭ ءتىنى ۇزىلمەگەن.

– اجەي، ومىرگە ون التى بالا اكەل­گەنىڭىزدى ەستىپ، تاڭىرقادىق. باعىپ-قاعۋ قيىن بولدى ما؟ قىتاي ەلىندە بالانى شەكتەۋ دەگەن ءتارتىپ بار دەپ ەستۋشى ەدىك؟ سىزگە قالاي رۇقسات بەرگەن؟ – دەپ سۇرايمىز ءبىز.

– ول كەيىن 1980-جىلداردىڭ ورتا­سىندا ورناتىلعان ءتارتىپ قوي، مەن وعان دەيىن ۇلگەرگەنمىن، – دەيدى اجەي. – ومىر­­گە ەگىز دە، ۇشەم دە اكەلدىم. تەك ءبىر وكى­­نىش­تىسى، بىرەر بالام شەتىنەپ كەتتى.

ال تۇرمىس كەم بولماپتى. ارىدەگى داۋلەت، اتالارىنا بىتكەن مول بايلىق تۇگەل بولماسا دا جۇقاناسى قالعان. قىرىق-ەلۋ سيىر ساۋعان، جۇزدەپ قوي باققان، ال جىلقى ءۇيىر-ۇيىر. يت باسىنا ىركىت توگىلگەن مولشىلىق زامان. قىلىشىنان قان تامعان قىزىلدان قاشىپ، ۇدەرە كوشكەندە اتادان قال­عان قازىنا ۇستاعاننىڭ قولىندا، تىس­تەگەننىڭ اۋزىندا كەتكەنىمەن، ات ارقاسىندا ەمەس، ادام كوكىرەگىندە ىلەسىپ كەلگەن سارقىلىپ بىتپەس، تۇگەسىلىپ تاۋ­سىلماس، باعا جەتكىزگىسىز قازىنا بار. ول قازىنا – اتا قازاقتىڭ كوشپەن­دى تىرشىلىگىندەگى ومىرشەڭ ونەرى. تۇگى كەرەقارىس قالى كىلەم، اۋماعى اتشاپ­تىرىم جۇمساق ءارى جىلى الاشا، عا­سىر­دىڭ جۇگى باسسا دا توزباس تەكەمەت. اس-سۋ ۇستاۋ جوسىعى ءوز الدىنا ءبىر مەكتەپ. تاراتىپ سۇرادىق، ابىسىنداردىڭ تاتۋ­لىعى عاجاپ بولعان ەكەن. كوپپەن بىتە­تىن شارۋا سول بىرلىكتىڭ ارقاسىندا ات­قارىلىپ تۇرىپتى.

– ماناعى ءبىر رەتتە بالا كەزىمدە اجە­لەرىمىزدىڭ ورمەك توقىپ وتىر­عانى، كيىزگە ءتۇر سالىپ، ءوڭ بىتىرگەن تۇس­تارى كوز الدىما ەلەستەيدى دەدىم عوي. سون­داي ءبىر جانعا جايلى مامىراجاي كەزەڭدە ولار ۇنەمى ءان سالىپ وتىراتىن، – دەيدى اجەي. – بۇگىنگى كۇنى بايىپتاپ قاراسام، جارىقتىقتار تاڭ الدىنداعى بوزتورعايدىڭ جاپان دالانى جاراسىمدى كۇيگە بولەپ شىرىلداعانى نەمەسە اقسەلەۋدىڭ، يزەننىڭ باسىن مىڭ بۇرالتا شايقاپ سايىن دالادا ەسكەن ءمولدىر سامالداي سۇلۋ اۋەن توگۋىن تابيعاتپەن ۇندەستىرگەن ەكەن عوي. ول كىسىلەردىڭ ينە-جىبىنەن شىققان ويۋ-ورنەكتىڭ ءوزى الۋان ءتۇرلى بولاتىن. ءبىراق ءبىز سونىڭ ءبارىن كوزىمىزبەن كورىپ، قولىمىزبەن ۇستاپ وستىك. سوندىقتان دا جادىمىزدا جاتتالىپ قالدى. ايتالىق «قۇس تابانى»، «قاز تابان»، «بوتا مويىن»، «بۇعى ءمۇيىز» ءتارىزدى ويۋ تۇرلەرى بولاتىن. ولار بىر-بىرىنە ۇقسامايتىن وزگەشە ءبىتىمدى، بولەك بەدەرلى بەينەلەر ەدى. ياكي، قورشاعان ورتانىڭ ەش­بىر بوياماسىز كوشىرىلگەن كوركەم بەينەسى. قولونەرىن دامىتۋ ارقىلى اي­نا­لاداعى تىرشىلىكتىڭ سۋرەتتەرىن مول­دىرەتىپ زاتتىڭ بەتىنە ءتۇسىردى، بەدەر­لەدى. ويتكەنى سول كىسىلەر ءۇشىن وسىن­­داي سۋرەتتەر ەرەكشە ىستىق بولا­تىن. جالعىز قولونەر عانا ەمەس، ەسكى قيس­سا-جىرلاردا دا اققۋدىڭ كەر­بەز­دىگى، بۇلبۇلدىڭ انشىلىگى، بوتانىڭ كوز­­­دەرىنىڭ سۇلۋلىعى سيپاتتالادى ەمەس پە؟ ءسويتىپ ولار وزدەرىنىڭ كۇن­دە­­­لىك­­تى تۇرمىسى مەن تۇراقتى كاسىبىن­دە جاڭاعىداي بەينەلەردى اينىتپاي كوشىرىپ، سول تابيعي قالپىندا جاسان­دى­لىقتان ادا، بەدەرىمەن بەزەندىرىلۋىن ءمىنسىز قىلىپ، بەينەلەۋگە تىرىسقان.

قىتايداعى كەلىنشەكتەر ەش زاتتى پايدالانباي، ءبىر كادەگە جاراتپاي ىسىراپ قىلمايدى ەكەن. الدەبىر كيىزدىڭ قالدىعى، ماتانىڭ قيىندىسى كادەگە اسىپ جاتاتىن كورىنەدى. ۇساق-ۇساق قيىندى ماتالاردان جۇپ-جۇم­ساق كو­پىر­گەن قۇراق كورپە تىگىپتى. كىلەم قاپتاعان، ءتۇرلى پالاس تولىپ كەتكەن بۇگىنگى زاماندا الاشا، كيىز، تەكەمەت، سىر­­ماق بوساعاعا سىرىلىپ قالدى. ءتىپتى بوساعادان دا ءارى سارايدان ورىن تەپتى. كىر باسىپ كۇيە جەدى. بىزدە مۇنداي زاتتاردى مۇراجايدان عانا كورۋگە بولاتىن شىعار.

ول جاقتا الاشا توقۋعا بىرلىگى سۇتتەي ۇيىعان بۇكىل اۋىلدىڭ ىسكەر ايەلدەرى جينالادى ەكەن. انشەيىن ءبىر الاشا توقۋ عانا ەمەس، ابىسىن-اجىننىڭ ونى-مۇنى جاڭالىقتارىن ايتىپ، كوڭىلدەرىن كوتەرەتىن ماندى-مادەني شارا ءتارىزدى. ءاربىرىنىڭ ەنى 25-30 سانتيمەتر بولاتىن ءجىپ جولاقتارىنان توقىلعان قاتتى توسەنىشتى توقۋ ءۇشىن موسى، باس قازىق، كۇزەۋ اعاش، سەرۋ اعاش، قىلىش، ادىرعى، تارتۋ اعاش ءتارىزدى قۇرال جابدىقتاردى پايدالانىپتى. تەرۋدىڭ ءوزى بىرنەشە تۇرگە، الدەنەشە جوسىققا بولىنسە كەرەك. ايتالىق، ونىڭ ءجۇز تەرۋ، گۇل تەرۋ ءتارىزدى ادىستەرى بولعان ەكەن. جاسى جەتكەن كونەكوزدەر كەلىن-كەپشىكتەرى وسىنداي يگىلىكتى ىسپەن اينالىسقان كەزدە ءجون سىلتەپ، جو­با كورسەتىپ، باسشىلىق جاساپ تۇرىپتى. ءوزىنىڭ بىلگەنىن كەيىنگىگە ۇيرەتۋ ءۇشىن.

– قولونەر شەبەرلەرىنىڭ تىككەن بو­رىگى، تىماعى، شاپانى، شەكپەنى، ىشىگى، بەلبەۋى، ايەلدەر كيەتىن قامزول، قوس ەتەك كويلەك، جاۋلىقتىڭ سان ءتۇرى قان­داي ەدى شىركىن، – دەيدى ساعىندىق اجەي.

اسەرلى اڭگىمەدەن ەس جيىپ تورگە قاراساق، بەسىك تۇر ەكەن. بۇگىنگى كۇنى كوزدەن بۇل-بۇل ۇشقان بۇيىم. كادىمگى كونە بەسىك. اجەمىزدىڭ ون التى پەرزەنتى تۇگەل جاتقان شىعار. قىر ارقاسىنداعى تال­دان جاسالعان كولدەنەڭ اعاش انا­لار­دىڭ بەسىكتى تەربەتكەن ايالى الا­قانى­نان جىپ-جىلتىر بولىپ قالعان ەكەن.

انەبىر تۇستا بەسىكتى «ەسكىلىكتىڭ قال­دىعى» دەپ كۇستانالايتىندار بول­عان، ءتىپتى سول كەڭەستىك داۋىردە مەدي­تسي­نا ينستيتۋتىنىڭ وقىتۋشىلارى بەسىك­تىڭ زيانى تۋرالى لەكتسيا دا وقىپتى. ال بەسىكتىڭ پايداسى تۋرالى كول-كوسىر اڭگىمە ايتۋعا بولار ەدى. وندا جاتقان بالانىڭ تازالىعى، دەنەسىنە جايلى بولۋى، سىز دارىمايتىندىعى عاجاپ ەمەس پە؟!

– بەسىك ءبىر قالىپتى جايلى تەربە­تى­لەدى، – دەيدى باتىر انا. – وندا جات­قان ءسابيدىڭ دە جۇيكەسى الديلەگەن بە­سىك­تىڭ ىرعاعىمەن ءبىر قالىپتى جايلى بولىپ قالىپتاسادى. بۇرىنعىنىڭ كەلىن­شەكتەرى ەلدەگى كوزىنىڭ سۇعى بار دەي­تىن بىرەۋلەر كەلە جاتسا، بەسىكتىڭ ارقا­سىن­داعى كورپەمەن جابا سالاتىن. دەمەك، بەسىكتىڭ كولدەنەڭ كوز­دىڭ سۇعىنان، بەيتاراپ تىلدەن قورعاي­تىن قاسيەتى بولعانى عوي. تال بەسىككە بولەنگەن ءسابيدىڭ بار عۇمىرى ارعى داس­تۇرمەن ادىپتەلىپ، سالتپەن ساباقتالعان. اشامايلاپ اتقا مىنگىزىپ، قالىڭ جىلقىنىڭ ىشىنەن جورعا شىعار، جۇيرىك بولار جاقسىسىن تاڭداپ تۇرىپ باسىرەگە اتاعان.

– اشاماي تۋرالى ءبىر اۋىز ايتا كەتىڭىزشى؟

سۇراعىمىز جالاڭداۋ بولدى ما، اجەي اڭتارىلا قاراعان. جۇزىندە سونى دا بىلمەيسىڭدەر مە دەگەن جازۋ تۇر­عانداي. ءبىراق تاپتىشتەپ ايتىپ بەردى.

– عۇمىرى ات ۇستىندە وتكەن اتا-با­با­­مىزدىڭ قانىنداعى بار عاجاپ قا­سيەت جىلقى ارقىلى داريتىن شىعار. بۇل ءوزى ىلكىدەن جالعاسىپ كەلە جاتقان دۇ­نيە ەمەس پە؟ اشاماي – نەگىزىندە، بالانى اتقا مىنۋگە ۇيرەتۋ ءۇشىن پايدالاناتىن ەرتوقىمنىڭ ەڭ قاراپايىم ءتۇرى عوي. كادىمگى ەر سياقتى الدىڭعى، ارتقى قاستارى، ەكى قاپتالى بولادى. ادەتتە ۇزەڭگىنىڭ ورنىنا تەبىنگىگە جاپسىرىلا تىگىلگەن تەپكىشەك تىگىلەدى. جۇقا، جۇمساق بولعان سوڭ بالانىڭ سيراعىن جارالامايدى. ادەمى بولۋى ءۇشىن بەتى كوز تارتارلىقتاي ەتىپ كەستەلەنەدى. اڭعارىمپاز بالانىڭ اڭعال كوڭىلىن اۋلاۋ ءۇشىن قاجەت شىعار. الدىڭعى، ارتقى قاسىنا بالانىڭ قولتىعىنىڭ استىنان بايلايتىن اعاش بەكىتىلەدى. قۇلاپ قالماۋى ءۇشىن. ول جاقتا ءۇش جاسقا تولىسىمەن اتقا اشاماي سالىپ ۇيرەتە باستايدى.

ومىردەن كورگەنى كوپ، تۇيگەنى مول اجەيدىڭ اڭگىمەسى سارقىلاتىن ەمەس. ءتۇپسىز، تەلەگەي تەڭىز قازىنا ىسپەتتى. تۇپ-تۇگەل كوكىرەككە قوتارىپ الار ما ەدى دەپ قيالدادىم. كەيىنگىگە ونەگە عىپ جازۋ ءۇشىن. وسىنداي دالانىڭ دا­نالىعىن بويىنا سىڭىرگەن ادامدار حالىقتىڭ قازىناسى ەمەس پە؟!

كوكشەتاۋ


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=4&id=1385959

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 4 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 11 كۇن
اقاشا ورتەۋ 11 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 20 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 22 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 27 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 27 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 29 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 29 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 30 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 32 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 32 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 46 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 46 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 47 كۇن
قاراقۇرىق 56 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 58 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 58 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 63 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 64 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 68 كۇن
بارايىنشى 79 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 79 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 80 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 80 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 80 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 82 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 82 كۇن
بۇلىنگەننەن بۇلدىرگى ال 85 كۇن
ەلباسىنىڭ قۇرانى اڭگىمە 87 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


وزبەكستاندا ەكى اپتا ىش 3 مينوت
يتاليادا شاعىن كاسىپ يە 13 مينوت
ا ق ش جونس حوپكينس ۋنيۆ 13 مينوت
فۋتزال: دميتري دۆيرنىي 13 مينوت
قازاقستان مەن رەسەي ىشك 19 مينوت
دۇنيە دەنساۋلىق ساقتاۋ 1 ساعات
بيللي دجو سوندەرس: گولو 1 ساعات
دۇنيە دەنساۋلىق ساقتاۋ 1 ساعات
وسكەمەندە كوپقاباتتى تۇ 1 ساعات
وسكەمەندە كوروناۆيرۋسقا 1 ساعات
يسپانيانىڭ مۋرسيا ايماع 1 ساعات
ساياسي جاۋاپكەرشىلىكتى 1 ساعات
الماتىدا جىلىتۋ ماۋسىمى 2 ساعات
چىن چۋانگو، شوكىرات زاك 2 ساعات
سۇلتان اسەتۇلى ازيا چەم 2 ساعات
سانجى وبلىسىنداعى فىڭيۋ 2 ساعات
ۆەلوسپورت: «تۇركيا پرەز 2 ساعات
سارسەنبىدە اۋا رايى قان 2 ساعات
قىتاي ءوز ۆاكتسيناسىنىڭ 2 ساعات
«سامۇرىق-قازىنادا» ءاۋى 2 ساعات
تاريحي تاجىريبەلەردى ون 2 ساعات
الماتىدا جىلىتۋ ماۋسىمى 2 ساعات
حالىق بانكەسى، بانكە قا 2 ساعات
ەلوردا ماڭىنداعى اۋماقت 2 ساعات
گرەك-ريم كۇرەسى: دەمەۋ 2 ساعات
يگى ءىستى ءار ۇلت بۇقار 2 ساعات
ۇبت: پەتروپاۆلدا 6 وقۋش 2 ساعات
«سامۇرىق-قازىنادا» ءاۋى 2 ساعات
7-سىنىپ وقۋشىسى رۋبيك ت 3 ساعات
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگ 3 ساعات