نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەگەمەن قازاقستان ماقالالارى مەن جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 23:33 - 2021/02/23

Нақты Көзі: https://egemen.kz/article/266571-zhemqorlyqty-adaldyq-qana-auyzdyqtaydy

كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل، «EQ»

قوعاممەن بايلانىس ۇزىلمەۋى كەرەك

ەل كولەمىندە ىسكە قوسىلعان «پاراسات جولى» ورتالىعىنىڭ سانى بۇگىندە 4 مىڭعا جاقىنداپ، جاڭا جوباعا جۇمىلدىرىلعان كىتاپحاناشىلار قاتارى 10 مىڭعا جەتكەن. كوكتەمگە تامان مۇنداي ورتالىقتار قازاقستاننىڭ بارلىق كىتاپحاناسىندا اشىلماق. بۇل جونىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىندە وتكەن اپپارات ماجىلىسىندە اگەنتتىك ءتوراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى جازيرا جىلقىشيەۆا مالىمدەدى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، «پاراسات جولى» – اگەنتتىكتىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ قولعا العان جاڭا جوباسى. قوعامدا پاراساتتىلىق يدەولوگياسىن دارىپتەۋدى ماقسات تۇتقان تىڭ باستاما العاش ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا باستاۋ العان ەدى. جىل باسىندا باستاۋ العان ەلوردالىق تاجىريبە بۇگىندە وڭىرلەرگە تولىقتاي تاراتىلۋدا. قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىس، قالا جانە اۋداندارىنداعى كىتاپحانالاردا، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا وڭىرلىك ورتالىقتار ىسكە قوسىلعان. اگەنتتىك وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي ورتالىقتار 1 ناۋرىزعا دەيىن ەلىمىز بويىنشا بارلىق كىتاپحانادا اشىلادى. كىتاپحانالارى جوق ەلدى مەكەندەردە «پاراسات جولى» اۋىل كلۋبتارى نەمەسە اكىمدىكتەردە ورنالاستىرىلماق.

ال بۇل جولعى باسقوسۋدا جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا قوعاممەن بايلانىستى نىعايتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. «قوعاممەن تىعىز قارىم-قاتىناس بولعاندا عانا جەمقورلىققا قارسى تۇرا الامىز»، دەگەن جازيرا جىلقىشيەۆا ادالدىق، پاراساتتىلىق پەن ادىلدىك قاعيداتتارىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيتىن جوباعا قوعامدىق ۇيىمداردى كوبىرەك تارتۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. بۇل جونىندە اگەنتتىك وكىلى: «پاراساتتىلىق يدەولوگياسىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ءتۇرلى ۇيىمدارمەن، ونىڭ ىشىندە كاسىپوداق، جاستار، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى، ارداگەرلەر كەڭەسى، پارتيالار، ازاماتتىق اليانس، ايەلدەر كەڭەسى، جاس عالىمدار قاۋىمداستىعى جانە باسقا دا قوعام بەلسەندىلەرىمەن جۇمىستى جانداندىرۋىمىز كەرەك»، دەدى.

ۇلتتىق مادەنيەت پەن رۋحاني قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدى جۇرتشىلىقپەن بىرگە جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن العا تارقان ج.جىلقىشيەۆا: «ادام بويىنداعى پاراساتتىلىق ارقىلى جەمقورلىققا قارسى مىنەز-قۇلىقتىڭ ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋ – اگەنتتىكتىڭ باستى ۇستانىمى. ال مۇنداي يگى ىسكە ەلىمىزگە بەلگىلى تۇلعالار، زيالى قاۋىم، ءدىن وكىلدەرى، ءوز ورتاسىنا سىيلى ازاماتتاردى تارتۋ ارقىلى قول جەتكىزەمىز. كوپشىلىككە ىزگىلىك، ادالدىق پەن ادامگەرشىلىك سياقتى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋ ءوز جەمىسىن بەرەرى ءسوزسىز»، دەدى.

تاڭداۋدىڭ نەگە ءدال كىتاپحاناعا تۇسكەنىن بايانداماشى «كىتاپحانا – رۋحانيات شاڭىراعى، كيەلى مەكەن، ناعىز پاراساتتىلىقتىڭ ورداسى» دەپ ءبىر اۋىز سوزبەن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى. «اگەنتتىكتىڭ «ادالدىق الاڭى» جوباسى اياسىندا ەلوردادا العاش بولىپ اشىلعان «پاراسات جولى» ورتالىعىنىڭ جۇمىسى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا باستالعان بولاتىن. ورتالىق جەتەكشىسى، جازۋشى، قوعام قايراتكەرى سادىبەك تۇگەل مەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى، قوعام قايراتكەرى ۇلىقبەك ەسداۋلەت وبلىستارداعى فيليال جەتەكشىلەرى مەن كىتاپحانا باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ونلاين كەزدەسۋلەر وتكىزىپ، ورتالىقتىڭ ماقساتى مەن جۇمىس جوسپارىن جەتكىزدى»، دەپ اتاپ ءوتتى ول.

اپپارات ماجىلىسىندە وسى ماسەلە كەڭىنەن تالقىلانعاندا «جەمقورلىقپەن كىمدەر كۇرەسۋى كەرەك؟ زيالى قاۋىمدى «ادالدىق الاڭىنا» شاقىرعاندا قانداي ولشەمشارتتاردى ۇستانۋ قاجەت؟» دەگەن وتكىر سۇراقتار قويىلدى. «پاراسات جولىنىڭ» ۇلكەن يدەولوگيالىق جۇمىس ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالىپ وتكەن اگەنتتىك ءتوراعاسى اليك شپەكباەۆ: «زيالى قاۋىم – ادال، تازا ادامدار. قوعامدا ءوز ورنى بار بەلدى ازاماتتار ارقىلى جەمقورلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە قول جەتكىزۋىمىز قاجەت»، دەدى.

سوز سوڭىندا جازيرا جىلقىشيەۆا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي اگەنتتىكتە «30 جىلدىققا – 30 باستاما» اتتى ماڭىزدى، ءىرى شارالاردى اتقارۋدى ۇسىندى.

كاسىپكەرلەر قۇقى قالاي قورعالىپ ءجۇر؟

اپپارات ماجىلىسىندە سونداي-اق اگەنتتىكتىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان Protecting business and investments جوباسىنىڭ وتكەن جىلعى جۇمىس قورىتىندىسى جاريالاندى.

كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ – كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلە جاتقان وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. وسىعان وراي سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن Protecting Business and investments (PBI) جوباسى ىسكە قوسىلىپ، ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا وسى جوبانىڭ فرونت-كەڭسەلەرى اشىلعان بولاتىن. مۇنداعى باستى ماقسات – سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋدىڭ وزىق مەحانيزمدەرىن قولدانا وتىرىپ، بيزنەس سالاسىنا قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋال قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.

القالى جيىندا وسى جوبانىڭ جەتەكشىسى ولەگ ساۆەلەنكو بيزنەس پەن ينۆەستيتسيانى سىبايلاس جەمقورلىقتان قورعاۋدى كوزدەيتىن PBI-دىڭ شارتتى تۇردە ەكى جارتى جىلدىققا بولىنگەن جۇمىسى جايلى تولىققاندى اقپارات بەردى.

ناقتى اقپارات الۋ ماقساتىندا ەكىنشى جارتى جىلدىقتان باستاپ جۇمىسى جۇيەلەنگەن PBI جوباسى باسىمدىقتاردى بەلگىلەي وتىرىپ، جوبالىق كەڭسە بويىنشا ستاتيستيكالىق ەسەپ جۇرگىزۋدى وزگەرتكەندەرىن دە ايتىپ ءوتتى.

وتكەن جىلى ەنگىزىلگەن قاتاڭ كارانتيندىك رەجىمگە قاراماستان، ەلىمىزدە بيزنەس جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالار كورسەتكىشى 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا جوعارى بولىپ وتىر. ماسەلەن 2019 جىلى 146 جوبا ىسكە قوسىلسا، وتكەن جىلى بۇل سان 238-گە جەتكەن. قازىرگى تاڭدا اگەنتتىك جالپى سوماسى 16،3 ترلن تەڭگە بولاتىن 656 بيزنەس جوباعا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.

بىرىنشى جانە ەكىنشى جارتى جىلدىقتارمەن سالىستىرعاندا جاسالعان كەلىسىمدەر بويىنشا ءوسىم 40،4 پايىزدى قۇراپ، ينۆەستيتسيانىڭ جالپى سوماسى 812،7% وسكەن. ءار ايماققا شاققاندا قول قويىلعان كەلىسىمدەردىڭ ورتاشا سانى جالپى 25-45 بولسا، بۇل باعىتتا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ باسىندا اقمولا، الماتى مەن قاراعاندى وبلىستارى كوش باستاپ تۇر.

ولەگ ساۆەلەنكو بايانداماسىندا ەلىمىزدە جاسالعان 115 جوبا شەتەلدىكتەرمەن بىرگە قولعا الىنعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇل دەگەنىڭىز ءاربىر بەسىنشى كەلىسىمشارت شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىنىن بىلدىرەدى. ءتورتىنشى توقساندا بۇل ءوسىمنىڭ 4،5 پايىزعا جەتكەنىن مالىمدەگەن جوبا جەتەكشىسى ەلىمىزدەگى بيزنەسكە قىزىعۋشىلىق تانىتقان 23 شەتەلدىڭ ىشىندە كاسىپكەرلەر ۇلەسى قىتايمەن – 35، رەسەيمەن – 15، تۇركيامەن – 13، گەرمانيامەن – 11، ءباا جانە اقش-پەن – 4-5-تەن، پولشامەن 3-كە جەتكەن.

بۇل ءتىزىمنىڭ ىشىندە ازەربايجان، اۋعانستان، بەلارۋس، ۇلىبريتانيا، دانيا، ءۇندىستان، يران، يسپانيا، مالايزيا، نيدەرلاندى، سينگاپۋر، سلوۆاكيا، فرانتسيا، چەحيا، شۆەيتساريا جانە جاپونيا ەلدەرى دە بار.

«قازىرگى تاڭدا جوبالىق كەڭسەنىڭ جۇمىسىنا ءتۇرلى حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرى قىزىعۋشىلىق بىلدىرۋدە. ولاردى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ تەتىگى، ىقپال ەتۋ قۇرالدارى مەن ارىز-شاعىمداردى شەشۋ تاسىلدەرى، تاجىريبەلىك ناقتى ناتيجەلەر قىزىقتىرادى.

جاقىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى ءبولىمىنىڭ وكىلى ولگا ساۆرانمەن كەزدەسۋ كەزىندە وسى جوبالىق كەڭسەنىڭ جۇمىسى بويىنشا تاجىريبە الماسىپ، اقپارات الۋ ماسەلەلەرىن كەڭىنەن تالقىلادىق. وسىنداي باسقوسۋلاردا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ەڭ ءبىرىنشى ەلدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالعا ءمان بەرەتىنىن بايقايمىز. ولار الدىمەن ەل ۇكىمەتىنىڭ ينۆەستورلاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قابىلداپ جاتقان ءىس-شارالارىنا ەرەكشە دەن قويادى»، دەيدى جوبا جەتەكشىسى.

ال ەگەر ستاتيستيكاعا كوز سالساق، ەلىمىزدەگى بيزنەستىڭ بارلىق باعىتىندا ءوسىم بار ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ماسەلەن، ءاربىر ەكىنشى جوبا ونەركاسىپتىڭ ءتۇرلى سالالارىندا، ءاربىر بەسىنشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى، ءاربىر ونىنشى كەلىسىم قۇرىلىس سالاسىندا جاسالادى ەكەن. قىزمەت كورسەتۋ، تۋريزم، كولىك، ءبىلىم بەرۋ مەن ساۋدا-ساتتىق بويىنشا دا جوبالار سانى ارتقان.

الداعى ۋاقىتتا PBI قىزمەتىنىڭ اياسىن ودان ءارى كەڭەيتۋ، سونداي-اق جوباداعى بيزنەس-جوبالاردىڭ سانىن ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ماقساتتا كاسىپكەرلەرگە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولداۋ كورسەتۋ تەتىگىن جەڭىلدەتۋ دە ۇسىنىلعان.

جوبا جەتەكشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە، ءار كومپانيا اگەنتتىكپەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولداۋ كورسەتۋ تۋرالى كەلىسىم جاساسۋعا ءتيىس بولسا، ەندى بۇل ماسەلە كاسىپكەرلەردىڭ وسى كەلىسىمگە قوسىلۋ ءراسىمى ارقىلى-اق جۇزەگە اسىرىلادى. كەلىسىمگە قوسىلۋ تۋرالى وتىنىشتە قىزمەت سالاسى، جوبانىڭ قۇنى مەن كاسىپورىننىڭ باسقا دا دەرەكتەرى تولىق كورسەتىلەدى. ال اگەنتتىكتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولداۋ كورسەتۋىنىڭ باستى شارتى – ينۆەستورلاردىڭ ادال بيزنەس جۇرگىزۋگە مىندەتتەيتىن كەلىسىمگە قوسىلۋى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.

وسىعان وراي جيىندا بيزنەس وكىلدەرى ءجيى كوتەرەتىن ماسەلەلەردى شەشۋدە ەڭ الدىمەن، اگەنتتىك، «اتامەكەن» ۇكپ، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ اراسىندا سىندارلى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا جەدەل ءىس-قيمىل كەرەكتىگى دە ءسوز بولدى. ءوز كەزەگىندە اگەنتتىك ءتوراعاسى اليك شپەكباەۆ بيزنەسمەندەردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا جۇيەلى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى انىقتاۋدا «اتامەكەن» ۇكپ-مەن تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋدى تاپسىردى. ال ولەگ ساۆەلەنكونىڭ مالىمدەۋىنشە، ءقازىردىڭ وزىندە تىزىمدە 652 ماسەلە بار بولسا، ونىڭ ء534-ى شەشىمىن تاۋىپ، ء118-ى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ قاراۋىنا بەرىلگەن.

«بۇگىندە ەلىمىزدەگى بيزنەس وكىلدەرى ءوز قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋدا مەملەكەتتىڭ ناقتى قولداۋىن سەزىنىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ءبىرىنشى مىندەتىمىز – ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ زاڭسىز ىس-ارەكەتتەرى مەن ارەكەتسىزدىگىنە كەلىپ تۇسكەن ارىز-شاعىمداردى دەر كەزىندە شەشۋ»، دەپ اتاپ ءوتتى جوبا جەتەكشىسى.

پاراساتتىلىق رۋحانياتتان باستالادى

داۋلەتكەرەي كاپۇلى،

قازاقستان جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ءتوراعاسى، اقىن:

– كىتاپحانادا پاراساتتىڭ بيىك مىنبەرى بار، مۇندا ادامنىڭ رۋحاني ازعىنداماۋى ءۇشىن رۋحاني ازىق بار. كىتاپحانانىڭ اينالاسىندا جانى ىزگى، كوڭىلى شۋاقتى جاندار جۇرەدى. ءبىزدىڭ قالامگەرلەردىڭ شىعارمالارىندا ادامگەرشىلىك كەڭىنەن ناسيحاتتالادى. ادامدى تاربيەلەۋ – تەك قازاق قالامگەرىنىڭ ەمەس، الەمدەگى كەز كەلگەن اقىن-جازۋشىنىڭ ارمان-مۇراتى. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە م.گوركيدىڭ «ادام جانىنىڭ ينجەنەرى» دەگەن ءسوزىن ءجيى ايتىپ جۇردىك. دەگەنمەن دە، مىنانداي ءبىر نارسە بار. قازاقتىڭ ءسوزتانىمىندا اققۋدىڭ، قوقيقازدىڭ موينىن «سۇڭعاق» دەپ اتايدى. ءبىز ماسەلەن، «سۇڭعاق بويلى جىگىت» دەپ جاتامىز. ال قۇزعىننىڭ موينىن «قۇلقىن» دەيدى. ال جەمقورلىققا قاتىستى اڭگىمەنى وسى قۇلقىننان باستاۋ كەرەك. قۇزعىننىڭ كومەكەيىن قۇلقىن دەگەن قازاق قۇلقىنىن تىيا الماعاننىڭ ۇلكەن قاسىرەتكە الىپ كەلەتىنىن جاقسى تۇسىنگەن.

قازاق ءوزى ەجەلگى تانىمى بويىنشا كوپ نارسەنى باياعىدا-اق ايتىپ قويعان. تابيعاتپەن ەتەنە جاقىن ۇلت رەتىندە اقپاننىڭ 17-23 ارالىعىنداعى اق تۇتەك بوراندى، اقپان-توقپان التى كۇندى ء«بورى سىرعاق امالى» دەيمىز. بۇل كۇندەرى قاسقىر كوزى قىزارىپ، الدىنا كەلگەن دۇنيەنى جايپاپ وتە شىعادى. الايدا قاسقىردىڭ دا ەتتەن جيىركەنىپ، مۇلدە ەتكە قاراي الماي قالاتىن كەزى بولادى. بۇل – مامىر ايىنداعى قۇرالايدىڭ سالقىنى. كيىكتەردىڭ لاقتايتىن كەزىندە قاسقىر ءبىر جۇما ەتتەن تىيىلىپ، «ورازا ۇستاپ» قالادى. مۇنى دا ءتاڭىر ءوزى رەتتەپ وتىر. سوندىقتان جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدا اقىن-جازۋشىلاردىڭ كەز كەلگەن جازباسى جامانشىلىققا باستايتىن ادامداردى ءتاڭىردىڭ قاسقىرلاردى ەتتەن جيىركەندىرەتىندەي جاقسى كەزەڭگە الىپ كەلەتىنىنە سەنىم بار. سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ قالامگەرلەر، كىتاپحاناشىلارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى تۇبىندە ءبىر ناتيجە بەرەدى. ول ءۇشىن ءاربىر قالامگەر، ۇلتىنا، ۇرپاعىنا جانى اشيتىن ءاربىر ادام جامان ىندەتپەن كۇرەسۋدى ادەتكە اينالدىرۋى كەرەك. ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە، جۇرتىمىزدىڭ بەرەكە-بىرلىگىنە تەجەۋ سالىپ، كەسىرىن تيگىزەتىن ىندەتپەن بارشامىز بولىپ كۇرەسىپ، ءارقايسىمىز پاراسات بيىگىندە بولايىق! پاراسات جولىندا، ادالدىق الاڭىندا عانا جولىعايىق!

قۇندىلىقتار قۇلدىراسا، زاڭسىزدىق بەلەڭ الادى

تولەۋعالي بورىباەۆ،

فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور:

– ءبىزدىڭ قوعام نەگە «جەمقورلار ەلىنە» اينالدى؟ نەلىكتەن ەلدە جەمقورلىققا تۇبەگەيلى توسقاۋىل بولماي تۇر؟ بۇل سۇراقتار قازىرگى تاڭدا كوپتى مازالايدى. بىلاي قاراساڭ جەمقورلىققا بارىپ، ابىرويىنان ايىرىلعانداردىڭ ءبارى وقىعان، ءبىلىمدى، كوزى اشىق ازاماتتار. جوعارى قىزمەتكە بارادى دا بىلىعىپ جاتادى. نەگە؟ بۇل ماسەلەنىڭ ءتۇپ تامىرى ەكونوميكادا دا، ساياساتتا دا، تۇرمىستىڭ تاۋقىمەتىندە دە جاتقان جوق. ونىڭ باستى سەبەبى – رۋحاني ءبىلىمنىڭ تومەندىگىندە، مورالدىق وزەگىمىزدىڭ وسالدىعىندا، ادامداردىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىنىڭ قۇلدىراۋىندا. سوڭعى كەزدەرى قوعامنىڭ ءوزى رۋحاني جاعىنان ازعىندانىپ كەتتى. اتا-انا، پەرزەنت، تۋعان ەل مەن جەر الدىنداعى ادامي پارىزىمىزدى ۇمىتتىق. ۇلكەن ءبىر ازعىندىق وسىنداي ورنى تولماس اۋىر جاعدايلارعا اكەپ تىرەۋدە.

بىر جىلدارى ەلىمىزدەگى بارلىق جوو-دا جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى دامىتىپ، سانانى قالىپتاستىرۋ، قۇقىقتىق ءبىلىم بەرۋ جونىندە ۇسىنىس ايتىپ، وسىعان بايلانىستى ارنايى باعدارلاما دا جاسادىق، وقۋ قۇرالدارىن دا جازىپ شىعاردىق. ءبىلىم سالاسىنا ەنگىزىلگەنمەن دە بۇل ءىس-شارالاردىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز بولىپ قالدى. سەبەبى بارلىق ماسەلە وتباسىنداعى تاربيەنىڭ وسالدىعىندا، ادامي قۇندىلىقتاردىڭ السىرەۋىندە ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى كورسەتىپ بەردى.

سوندىقتان ەڭ ءبىرىنشى قوعامنىڭ مورالدىق-ەتيكالىق ۇستانىمىن، قۇقىقتىق ءبىلىمىن وزگەرتۋ كەرەك. ادامنىڭ ادامي قاسيەتتەرىن، جان بولمىسىن دامىتپاي، زاڭدى وزگەرتە بەرگەننەن، ونىڭ تالاپتارىن قاتاڭداتقاننان ەش ناتيجە شىقپايدى. قۇندىلىقتار بولمىسىن وزگەرتىپ، ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى دامىتۋ قاجەت. وكىنىشكە قاراي، ءقازىر مورالدىق تۇرعىدان ازعىندانعاندار «بيىككە» شىقتى. نەگە سولارعا احمەت پەن ءمىرجاقىپتار ۇلگى بولمايدى؟ جالپى، بۇگىنگى قوعامنىڭ ۇلگىسى كىمدەر؟ ەگەمەندىگىمىزدى، ۇلتتىق كەلبەتىمىزدى قالاي ساقتاپ قالامىز؟ ەلىم دەيتىن ءار ازاماتتى وسى سۇراقتار تولعاندىرۋى قاجەت. ويتكەنى قوعام تەك جاعىمپازداردان تۇرمايدى. جەمقورلار مەن جاعىمپازدار قوعامنىڭ يدەالى بولماۋى كەرەك. ال ۇلتتىق بولمىس-بىتىمىنەن ايىرىلعان ەل ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن دە ساقتاپ قالا المايدى.

جەڭىل تابىستىڭ جولىن كورگەن بالا سوعان قاراي جۇگىرەدى. سول سەبەپتى ەلدەگى يدەولوگيالىق جۇمىستاردى كۇشەيتۋ كەرەك. اگەنتتىك ءقازىر تەك قىلمىسكەرلەردى ۇستاپ، انىقتاۋمەن عانا اينالىسىپ وتىر. بۇل ازدىق ەتەدى. ال جاڭادان قولعا الىنىپ جاتقان «ادالدىق الاڭى» جوباسى وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرادى دەگەن سەنىمىمىز مول. سەبەبى جاڭا جوبادا ەڭ ءبىرىنشى تاربيە قۇرالىن جەتىلدىرۋگە ۇلكەن ءمان بەرىلگەن. تۇپتەپ كەلگەندە، قوعامداعى جەمقورلىق دەيتىن ىندەتپەن كۇرەسۋ – جالعىز اگەنتتىكتىڭ ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ ماسەلەسى.

شىنداپ كەلگەندە، قازاق قوعامىنىڭ بولاشاعى – قۇقىقتىق ساناسىنىڭ قالاي قالىپتاسۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ويتكەنى قۇقىقتىق مادەنيەتتى، سانانى قالىپتاستىرعان ەل عانا وركەنيەتتى مەملەكەتتەر قاتارىنان ورىن الا الادى. زاڭدى سىيلامايتىن قوعامنىڭ بولاشاعى دا بۇلىڭعىر. ەلدە تامىرىن جايعان ىندەتتى قارا كۇش، جۇدىرىق پەن جاعىمپازدىقپەن ەمەس، زاڭمەن شەشۋگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=4&id=1359878

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


شورت-ترەكتەن ءاچ: ەكى ق 20 سەكوند
شەكتەۋ جانە جەڭىلدىك: ە 10 مينوت
اقمولا وبلىسىندا قاردا 11 مينوت
بوكسشىلار ازىرگە ءتورت 11 مينوت
داڭقتى ەرلىكپەن العا ۇم 20 مينوت
ەگيپەتتە مارشرۋتتىق تاك 20 مينوت
قازاقستاندا وتكەن تاۋلى 20 مينوت
اتىراۋ بەلگيالىق فۋتبول 20 مينوت
اۋىلدى ينتەرنەتپەن قامت 1 ساعات
قازاقستاندا ەكى مەگاپول 1 ساعات
چەحيا ىندەتتىڭ ورشۋىنە 1 ساعات
قازاقستاننىڭ مەتاللۋرگي 1 ساعات
13 - كەزەكتى مەملەكەتتى 1 ساعات
لاچين بايەكە، جارايسىڭ! 1 ساعات
ۇلجان پارماشقىزى: قازاق 1 ساعات
وتكەن تاۋلىكتە كوروناۆ 1 ساعات
ەلوردانىڭ دوستىق ۇيىندە 1 ساعات
تاراز قالاسىندا 135 وتب 1 ساعات
پوليتسەي بالالاردى قۇتق 1 ساعات
قىرعىزستان ازاماتى اسكە 1 ساعات
ەكولوگيا مينيسترلىگى قا 1 ساعات
OCTAGON 17 ءتۋرنيرى الم 1 ساعات
شقو-دا شەكتەۋ شارالارى 1 ساعات
8 ناۋرىز قارساڭىندا قان 1 ساعات
13 - كەزەكتى مەملەكەتتى 1 ساعات
ستالين ولگەن كۇن... 1 ساعات
ماماندىقتىڭ جاقسى-جامان 1 ساعات
شينجياڭنىڭ بولاشاعى، ءس 1 ساعات
S&P قازاقستان ەكونوميكا 1 ساعات
جاپونيا شەتەلدىكتەردىڭ 1 ساعات