نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەگەمەن قازاقستان ماقالالارى مەن جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 23:18 - 2021/02/23

Нақты Көзі: https://egemen.kz/article/266568-aughanstandaghy-manhgilik-soghysty-ayaqtau-qadget

كەڭەس وكىمەتى 1989 جىلى اسكەرىن شىعارعاننان كەيىن دە پرەزيدەنت مۇحاممەد نادجيبۋللا باستاعان كوممۋنيستىك-ۇلتشىل رەجىمگە قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىردى. ءبىراق ىشكى تۇتاستىقتىڭ جوقتىعىنا بايلانىستى نادجيبۋللانىڭ بيلىگى 1992 جىلى رەسەي قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋدەن باس تارتقان كەزدە تەز قۇلدىراپ، ازاماتتىق سوعىس باستالدى. سودان كەيىن، 1996 جىلى تاليبان كابۋلدى جانە كەيىننەن ەلدى باقىلاۋعا الدى.

تاليبان بيلىگى 2001 جىلعا دەيىن ەلدى بيلەپ تۇردى. 11 قىركۇيەكتەگى لاڭكەستىك شابۋىلدان كەيىن جۇزەگە اسقان اقش-تىڭ اسكەري ءىس-قيمىلىنان سوڭ اتالعان رەجىم قۇلادى. ءبىراق بىلتىرعى اقپاندا اقش-تىڭ سول كەزدەگى پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ اكىمشىلىگى 20 جىلعا جۋىق سوزىلعان سوعىستى توقتاتۋ ماقساتىندا تاليبانمەن كەلىسىمگە كەلدى. ەگەر تاليبان قويىلعان مىندەتتەمەلەردى ورىنداسا، سونىڭ ىشىندە تەرروريستىك توپتارمەن بايلانىستى ءۇزىپ، زورلىق-زومبىلىقتى ازايتسا، اقش پەن ونىڭ ناتو-داعى وداقتاستارى 2021 جىلدىڭ مامىرىنا دەيىن بارلىق اسكەرىن ەلدەن شىعارادى.

سونداي-اق تاليباننىڭ مامىلەگە قاتىسپاعان اۋعانستان ۇكىمەتىمەن ماڭىزدى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋىنە تۋرا كەلەدى. ترامپ اكىمشىلىگى ەل ىشىندەگى بەيبىتشىلىك كەلىسىمى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ورىندالىپ، قاقتىعىستار اياقتالىپ، اۋعانستان تەرروريستەردىڭ پاناسىنا اينالۋ ءقاۋپىن بارىنشا ازايتادى دەپ ۇمىتتەنگەن.

الايدا، بۇل نيەت جۇزەگە اسقان جوق. اقش ساربازدارىنىڭ سانى 2000-عا دەيىن ازايعانىمەن، اۋعانستانداعى قاقتىعىستار باسەڭدەمەدى. كەرىسىنشە، اقش-تىڭ باقىلاۋمەن اينالىساتىن اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، 2020 جىلدىڭ سوڭعى توقسانىندا 2019 جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا تاليبان جاساعان شابۋىلدار سانى ارتقان. سونىمەن قاتار قىركۇيەكتە دوحادا باستالعان اۋعانستاننىڭ ىشكى ماسەلەلەرى جونىندەگى كەلىسسوزدەر ءىس جۇزىندە ەشقانداي ناتيجە بەرگەن جوق.

تاليباندار اقش اسكەرى كەتكەنگە دەيىن قاقتىعىستى جالعاستىرۋدى جوسپارلاعان سەكىلدى. سوندا عانا ولار ۇزاققا سوزىلعان سوعىستا جەڭىسكە جەتۋى ىقتيمال. ءبىراق ەندى اقش اسكەرى مەجەلى مەرزىم ىشىندە كەتپەۋى دە مۇمكىن. پرەزيدەنت دجو بايدەننىڭ اكىمشىلىگى تاليباننىڭ ء«وز مىندەتتەمەلەرىن قانشالىقتى ورىنداپ جاتقانىن» انىقتاۋ ماقساتىندا كەلىسىمدى قايتا قاراپ جاتقانىن مالىمدەدى.

بايدەن اكىمشىلىگى سونىمەن بىرگە امەريكانىڭ ناتو-داعى وداقتاستارى تۋرالى دا شەشىم قابىلداۋى قاجەت. قازىرگى تاڭدا اۋعانستانداعى ۇيىم جاۋىنگەرلەرىنىڭ سانى اقش ساربازدارىنان ەداۋىر كوپ. پوستكەڭەستىك تاجىريبە كورسەتكەندەي، اسكەر اۋعانستاننان شىققاننان كەيىن دە ەلدەگى جانە ايماقتاعى جاعدايعا اسەر ەتۋ جوسپارىن قۇرۋ كەرەك.

ماسەلە وتە قيىن. اۋعانستان – الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدىڭ ءبىرى. بۇگىنگى تاڭدا اۋعانستان مەملەكەتىنىڭ كىرىسى اقش-تىڭ ايماقتاعى ءتۇرلى قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنە بولەتىن قاراجاتتىڭ ۇشتەن ءبىرىن عانا قۇرايدى. ازاماتتىق قاۋىپسىزدىك سەكتورىنا بولىنەتىن قارجى تۋرالى ەشتەڭە دەمەي-اق قويالىق. (ال بۇل سوما ەۋروپانىڭ بەرەتىن قاراجاتىنىڭ جارتىسىنا دا جەتپەيدى). راسىندا، ءحىح عاسىردا رەسەي مەن ۇلىبريتانيا وزدەرىنىڭ «ۇلى ويىنىن» ويناعاننان بەرى اۋعانستان ءوزىنىڭ مەملەكەتتىلىگىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن سىرتقى قولداۋعا تاۋەلدى.

اقش تاراپى ال-كايدا جانە دايش لاڭكەستەرىمەن كۇرەسۋگە كوڭىل ءبولىپ، مەجەلى مامىر ايىنا دەيىن ءبىرقاتار قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ساقتاۋعا كۇش سالاتىنداي كورىنەدى. گەرمانيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى حەيكو مااس بۇل ءتاسىلدى قولدايدى.

بىراق ماسەلە مۇنىمەن بىتپەيدى. تاليبان بۇل شەشىمدى قابىلداماۋى مۇمكىن. بۇل قاقتىعىستىڭ كۇشەيۋىنە جانە حالىقارالىق كۇشتەرگە قارسى شابۋىلداردىڭ ارتۋىنا اكەلۋى ىقتيمال. اۋعانستان كەلىسىمى جونىندەگى اقش-تىڭ ارنايى وكىلى زالماي حاليلزاد وسى ماسەلەلەردى باعالاۋ ءۇشىن ءقازىردىڭ وزىندە جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى.

تاليباننىڭ قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ كەلىسىمىن قابىلداۋى اۋعانستان ىشىندەگى كەلىسسوزدەردىڭ ىلگەرىلەۋىنە بايلانىستى. ءبىراق ەشكىمدە ەلدەگى بيلىكتى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىمگە ناقتى كوزقاراس جوق. بۇگىنگى اۋعانستان مەن تاليبان جوسپارلاعان يسلام امىرلىگى اراسىنداعى الشاقتىق وتە ۇلكەن. ونى ءبىر ارناعا توعىستىرۋ اۋعانستانعا قاتىستى ديپلوماتيالىق پروتسەستى مۇقيات جۇرگىزۋدى قاجەت ەتەدى.

وسى ماقساتتا ايماقتىق دەرجاۆالار، سونىڭ ىشىندە يران، رەسەي جانە قىتاي ەلدىڭ بولاشاعى تۋرالى بارلىق كەلىسسوزگە قاتىسۋى كەرەك. بىر-ەكەۋى اۋعانستان ىشىندەگى ساياسي ديالوگتى جەڭىلدەتۋدە بەلسەندى ءرول اتقارۋى ءتيىس. بۇل باعىتتاعى جۇمىس اۋعانستان مەن پاكىستان اراسىنداعى تۇسىنىسپەۋشىلىكتى شەشۋدى قامتۋى قاجەت. سوندا عانا اۋعانستانداعى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە ۇلكەن اسەر ەتەدى. مۇنىڭ ءبارى – نەگىزگى ماسەلەلەر. شىنىندا، قازىرگى تاڭدا رەسەي وسىعان قاتىستى باستامانى قولداپ وتىر.

اۋعانستانداعى «ماڭگىلىك سوعىستى» توقتاتۋعا بايلانىستى اقش پەن الەمنىڭ باسقا تۇكپىرىندەگى قىسىم تۇسىنىكتى. ءبىراق گاني اتاپ وتكەندەي، حالىقارالىق كۇشتەردى شىعارۋ بىردەن ناتيجە كورسەتۋى ەكىتالاي. جاڭا قاقتىعىستاردىڭ باستالىپ كەتۋىنە جول بەرمەس ءۇشىن، ەڭ اۋەلى اسكەر شىعارىلعاننان كەيىنگى ماسەلەگە ءمان بەرۋ قاجەت.

كارل بيلدت،

شۆەتسيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترى جانە بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى

Copyright: Project Syndicate، 2021.

www.project-syndicate.org


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=4&id=1359867

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


ستراسبۋرگتە قوعامدىق كو 4 مينوت
قىزىلوردادا 440 ادام ك 7 مينوت
«جەتى كۇن». 27.02.2021 10 مينوت
«دالا battle» 7-شىعارىل 13 مينوت
تۇركىستانداعى قايعىلى و 14 مينوت
«كىم مىقتى؟ 2». 7 شىعار 16 مينوت
سارا الپىسقىزىنىڭ 80 جى 19 مينوت
«بايتەرەك» جانە «قازاگر 24 مينوت
مايرا ءىلياسوۆانىڭ «قاز 25 مينوت
تەننيس: الەكساندر نەدوۆ 1 ساعات
ستراسبۋرگتە قوعامدىق كو 1 ساعات
COVÙ‰D-19: PfÙ‰zer ۆاكت 1 ساعات
الماتى اكىمدىگىندە قۇرى 1 ساعات
حوككەي: «بارىس» سوڭعى ت 1 ساعات
جاپونيا كەلەسى ايدان با 1 ساعات
قوڭقاباەۆ كاسىپقوي بوكس 2 ساعات
ەلوردادا 156 مىڭ اقش دو 2 ساعات
باس سانيتاردىڭ جاڭا قاۋ 2 ساعات
حوككەي: «بارىستىڭ» پلەي 2 ساعات
4 قالادا اۋا ساپاسى ناش 2 ساعات
كارانتين: كوماندالىق وق 2 ساعات
كورەرمەن حوككەي تريبۋنا 2 ساعات
اقتوبەدە جازاسىن وتەۋشى 3 ساعات
قامشىبەك قوڭقاباەۆ تيتۋ 3 ساعات
ياروسلاۆا شۆەدوۆا دوحا 4 ساعات
Forte Challenger تۋرنير 4 ساعات
جامبىل مەن كوكشەلىك حال 4 ساعات
شاڭعى سپورت تۇرلەرىنەن 4 ساعات
قاراعاندى وبلىسىندا بور 5 ساعات
«بارىس» سوڭعى تۋردا «اۆ 5 ساعات