ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-211409463247 %53 %
2019-10-221435476533 %67 %
2019-10-23587359638 %62 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قالا مەن دالا گازەتى جانە استانا اقشامى گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 20:45 - 2019/10/07

وسىدان 10 جىل ياكۋتيا تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلدى. قالاي؟ نەگە؟… | DalaNews

وسىدان 10 جىل ياكۋتيا تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلدى. قالاي؟ نەگە؟…

مىنا سۋرەتتەگى كىم دەمەڭىزدەر، الەكساندر گابىشەۆ دەيتىن ادام – بۇل. ياكۋت باقسىسى. جاسى 50-دە. قولارباعا ازىن-اۋلاق كەرەك-جاراعىن ارتقان كۇيى ماسكەۋگە قاراي جاياۋ شىققان. ماقساتى – ۆلاديمير ءپۋتيندى تاقتان قۇلاتۋ.

ياكۋتتىڭ قوس باقسىسىنىڭ انتيپۋتيندىك اكتسياسى

«پۋتين سەندەرگە ءامىر ەمەس. ەركىن ءومىر سۇرىڭدەر! مەن جۇرتتى ەرتىپ ماسكەۋگە بارماقپىن. مەن جالعىز ءوزىم ءالسىزبىن. مەنىمەن بىرگە جۇرىڭدەر! كوپ دۇنيەنى ۇيرەنەسىڭدەر. سوندا عانا ءبىز ءومىردى وزگەرتە الامىز. ءپۋتيندى قۋ كەرەك. بولدى. مەنىڭ جالعىز مىندەتىم وسى. سوندا عانا ءبارى وزگەرەدى. ازىرگە ءبىز بەيبىت شەرۋ جولىمەن كەلەمىز. كەرەك بوسلا كۇش قولدانامىز»، دەپتى ياكۋت باقسىسى.

باقسى جاياۋلاتقان بويى چيتادان ءوتىپ،  ۋلان-ۋدەگە جەتكەن. جول بويى ونى قولداۋشىلاردىڭ سانى كوبەيىپ كەلەدى دەيدى ورىس اقپاراتى. ونىڭ جاياۋ جورىعىنا قوسىلعاندار بولماعانىمەن، ول ءجۇرىپ وتكەن ەلدى مەكەن تۇرعىندارى ماتەريالدىق كومەك كورسەتىپ، اس-سۋىن جەتكىزىپ وتىرعان كورىنەدى.

كرەملدەن ءپۋتيندى قۋعا بارا جاتقان ياكۋت باقسىسى بۋرياتياعا جەتكەندە كۇشتىك قۇرىلىمدار ونى قۇرىقتاعان ەكەن. جاياۋلاتىپ جورىققا شىققان جارىمقۇرساق جالعىز باقسىنىڭ تۇتقىندالۋى كەڭ ماسشتابتى قويىلىم بولعان.

باقسىنى تۇتقىنداۋ ءۇشىن ارنايى جاساق فەدەرالدى تراسسانى جاۋىپ تاستاعان. يركۋتسكى وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا تاياۋ ماڭدا، ورماندا شاتىر قۇرىپ جاتقان باقسىنى تۇتقىنداۋ ءۇشىن قىرىق شاقتى ادام كەلگەن.

بەتپەردە كيگەن الگىلەر باقسى شاتىرىن اينالا قورشاپ، تۇتقىنداپ، بەلگىسىز جاققا الىپ كەتكەن. تۇتقىنداۋعا كەلگەن ارنايى جاساق مۇزداي قارۋلانعان. باقسىعا اراشا تۇسكەندەرگە كۇش قولدانىپ، كەيىن ولاردى دا تۇتقىنداعان.  ەندى وعان «ەكسترەميستىك توپ قۇردى» دەگەن ايىپ تاعىلۋى مۇمكىن.

سويتىپ، الەمگە ءامىر جۇرگىزۋ دەيتىن يمپەرياليستىك امبيتسياسىن اشىق اڭعارتىپ جۇرگەن كرەمل قوجايىنى ۆلاديمير پۋتينگە قارسى جورىققا شىققان ياكۋت باقسىسى چيتا مەن ۋلان-ۋدەنى باسىپ ءوتىپ، يركۋتسكىنىڭ شەكاراسىنا جەتكەندە ۇستالدى.

ايتپاقشى، باقسى گابىشەۆ تۋرالى ورىستى قويىپ، «The Guardian»، «Deutsche Welle»، «The New York Times» سەكىلدى الەمدىك اۋديتورياسى بار باسىلىمدار جازىپ، «Amnesty International» دەيتىن حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋ ۇيىمى اراشا سۇراپتى.

اقىرىندا پۋتينمەن جەكپە-جەككە شىققان جاياۋ باقسى جولدا قۇرىقتالدى. اڭگىمە وسىمەن ءتامام بولۋى كەرەك پە ەدى، ءبىراق، الەكساندر گابىشەۆتىڭ تۇتقىندالۋىنان كەيىن ء«پۋتين-ىبىلىستى كرەملدەن قۋامىن» دەگەن ۇرانمەن جاياۋلاتىپ جانە ءبىر باقسى شىقتى ياكۋتيادان.

ول – الەكساندر بارچاحوۆ دەيتىن زەينەتكەر. ول اۋەلى ياكۋتسكىگە ۇشىپ بارماق كورىنەدى. ول جاقتان تۇتقىندالعان باقسى الەكساندر گابىشەۆتىڭ باتاسىن الىپ، سوسىن گابىشەۆ توقتاعان جەردەن، ياعني يركۋتسكى شەكاراسىنان ءارى قاراي جالعاستىرماق ەكەن.

ياكۋتيادان شىققان بۇل باقسىلاردىڭ كرەملگە، كرەملدىڭ قوجايىنىنا وسىنشا كەكتەنۋىنە سەبەپ تە جوق ەمەس.  27 قىركۇيەك – ياكۋتيا تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان كۇن. باسقا ەمەس، ءدال وسى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ بيلىگى ياكۋتيانى سول تاۋەلسىزدىگىنەن ايىرعان ەدى. ەسكە ءتۇسىرىپ، ءبىر شولىپ شىعايىقشى…

تاۋەلسىزدىكتىڭ 19 جىلى

2009 جىلى ساحا رەسپۋبليكاسى (ياكۋتيا) تاۋەلسىزدىكتەن باس تارتتى. باس تارتۋعا ءماجبۇر بولدى. ءقازىر ول رەسەيدىڭ قۇرامىنداعى شاعىن فەدەرالدى ايماق، ەتنيكالىق توپ.

2009 جىلدىڭ 17 ماۋسىمىندا ساحانىڭ مەملەكەتتىك جيىنى ەل كونستيتۋتسياسىن وزگەرتتى. زاڭنىڭ جالپى ماتىنىنەن ياكۋتيانىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ازاماتتىعى تۋرالى باپ الىندى. ءدال وسىلاي پۋتيندىك ماسكەۋ ياكۋتيانىڭ 19 جىلدىق تاۋەلسىزدىگىنىڭ تۇبىنە جەتتى.

1990 جىلدىڭ 27 قىركۇيەگىندە، رسفسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى بوريس ەلتسيننىڭ جارلىعىنان كەيىن ساحا كسر تاۋەلسىزدىگى، ياعني ياكۋتيا سۋۆەرەنيتەتى تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعان.

1991 جىلى قابىلدانعان «ياكۋتيا-ساحا كسر مەملەكەتتىك ستاتۋسى تۋرالى» زاڭى بويىنشا ياكۋتيا رەسپۋبليكا ازاماتتىعىن بەرۋگە، ءوزىنىڭ دەربەس قۇقىقتىق جۇيەسىن قۇرۋعا، رەسەيمەن جانە وزگە دە شەت مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋعا، دەربەس ىشكى جانە سىرتقى ساياسات جۇرگىزۋگە قۇقىلى بولدى.

سويتىپ، ءوز الدىنا بولەك قوعامدىق جانە مەملەكەتتىك جۇيە ورناتتى. كونستيتۋتسيا ءتۇزدى. ول بويىنشا ەشبىر سىرتقى ىقپال ەتۋشى كۇش ەلدىڭ ىشكى شارۋاسىنا ياكۋتيا جوعارعى كەڭەسىنىڭ رۇقساتىنسىز ارالاسا المايتىن. ءتىپتى كرەملگە دە شەكتەۋ قويىلعان ەدى.

سويتسە دە، كەيبىر مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر رسفسر بيلىگىمەن اقىلداسىپ شەشىلىپ وتىردى. بۇل قۇقىقتىق مىندەتتەر فەدەراتيۆتىك جانە وداقتىق كەلىسىمشارتتار نەگىزىندە جۇرگىزىلىپ وتىردى.

ال 1991 جىلدىڭ قازان ايىندا «رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى» لاۋازىمى بەكىتىلدى. ياكۋتيانىڭ العاشقى پرەزيدەنتى ميحايل نيكولاەۆ دەيتىن ادام بولدى.

نيكولاەۆتىڭ تۇسىندا مەملەكەت اتاۋى وزگەردى. ياكۋتيا-ساحا كسر ەندى ساحا رەسپۋبليكاسى (ياكۋتيا) بولدى.

1992 جىلدىڭ 4 ساۋىرىندە ياكۋتيا ءوز كونستيتۋتسياسىن قابىلدادى. ول بويىنشا ياكۋتيا تاۋەلسىز، حالىق تاڭداۋى مەن قۇقىعىنا نەگىزدەلگەن دەموكراتيالىق جانە قۇقىقتىق مەملەكەت ەدى.

كونستيتۋتسياعا سايكەس، ياكۋتيا پرەزيدەنتى ءوز اسكەرىن جاساقتاۋعا، ال مەملەكەت ءوز تەرريتورياسىندا ورنالاسقان تابيعي كەن ورىندارى مەن قازبا بايلىقتارىن ءوزى يگەرۋگە قۇقىلى بولدى. ال مەملەكەتتىڭ ءبىر بولىگى رف ازاماتتارى ءۇشىن جابىلدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ءدال وسى كەزەڭ ياكۋتيا مەملەكەتىنىڭ گۇلدەنگەن شاعى بولعان.

كونستيتۋتسيا قابىلدانعاننان تۇپ-تۋرا 1 ايدان سوڭ، ياكۋتيا جوعارعى كەڭەسى ارنايى شەشىم شىعارىپ، ەلدىڭ 34 اۋدانىنىڭ 11-ىنە ارنايى رەجيم ەنگىزدى. ازاماتتىعى جوق تۇلعالاردان ارنايى اۋداندارعا كىرۋ ءۇشىن رۇقسات قاعازى (پروپۋسكى) تالاپ ەتىلدى. ال ول رۇقسات قاعازىن الۋ ءۇشىن ياكۋتيانىڭ ارنايى اۋدانىنىڭ ازاماتتارى نەمەسە سول اۋداندا ورنالاسقان كاسىپورىنداردان شاقىرتۋ تالاپ ەتىلدى.

ال ارنايى رەجيم ەنگىزىلگەن اۋماقتىڭ جالپى كولەمى 1،33 ميلليون كۆادرات كيلومەتردى قۇراعان. بىلايشا ايتقاندا، ياكۋتيانىڭ سولتۇستىگى مەن وڭتۇستىك-شىعىس بولىگى تۇگەل دەرلىك جابىق بولدى. ەرەجە-تارتىپ بۇزىلعان جاعدايدا ەلدەن دەپورتاتسيالايتىن.

بۇعان ارينە، ماسكەۋ نارازى بولدى. الايدا 1993 جىلى ياكۋتيا كونستيتۋتسيالىق سوتى «رەسەي ازاماتتارى ءۇشىن ارنايى رەجيم ەنگىزۋ – رف كونستيتۋتسياسىندا كورسەتىلگەندەي، ولاردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى قۇقىق شەكتەۋ ەمەس، ياكۋتيا زاڭىن ورىنداۋدىڭ مەحانيزمى» دەپ مالىمدەدى.

ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ بيلىككە كەلۋى

جوعارىدا ايتقانداي، ياكۋتيانىڭ تاۋەلسىزدىك جاريالاپ، دەربەس مەملەكەت قۇرۋى بوريس ەلتسينىڭ تۇسىندا بولسا، ۆلاديمير پۋتين بيلىككە كەلگەن 2000 جىلدان باستاپ ياكۋتيا ءتۇرلى ساياسي قىسىمعا ۇشىراي باستادى. ياكۋتيا بيلىگىنىڭ كەن ورىندارىنا ءوزى قوجالىق جاساۋى ماسكەۋدىڭ مازاسىن الدى.

2000 جىلدىڭ 30 مامىرىندا ۆلاديمير پۋتين وڭىرلىك ليدەرلەرگە رف مەن وڭىرلەر اراسىنداعى شەكارانى، باسقارۋ جۇيەسىندەگى شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋدى تالاپ قىلدى.

سول كەزدە رەسەيلىك باسىلىمدار «ياكۋتيا مەن وزگە دە وڭىرلەر كونستيتۋتسياسىنىڭ جارتىسىنان كوبى رف كونستيتۋتسياسىنا قاراما-قايشى» دەپ دابىل قاعىپ، داۋ شاقىرىپ جازدى.

ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ باسقارۋىنداعى رەسەيدىڭ ياكۋتياعا شۇيلىگۋىنىڭ ەڭ باستى سەبەبىنىڭ ءبىرى – ياكۋتيا اۋماعىنداعى تابيعي كەن ورىندارىنا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ يەلىك ەتۋى بولدى.

بۇل ياكۋتيا كونستيتۋتسياسىنا ساي ەدى.

مىسالى، وسىنىڭ نەگىزىندە ەلدەگى الماس وندىرۋمەن اينالىساتىن ەڭ ءىرى «الروسا» كومپانياسى كەن ورنىن پايدالانىپ وتىرعانى ءۇشىن ياكۋتيا بيلىگىنە اي سايىن الىم-سالىق تولەپ وتىردى.

ياكۋتيا مەن كرەملدىڭ اراسىنداعى داۋ جالعاسىپ جاتتى. ماسكەۋدىڭ تىقاقتاۋىمەن ياكۋتيا ورتالىقتىڭ تالابىن ورىندايتىن بولدى. 2001 جىلى ياكۋتيا پرەزيدەنتى ميحايل نيكولاەۆ جەرگىلىكتى دەپۋتاتتارعا رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسىنداعى 80-نەن استام باپتى قايتا قاراۋدى تاپسىردى.

بۇل 80 باپتى كرەمل رف كونستيتۋتسياسىنا قاراما-قايشى دەپ تانىعان ەدى. بۇل 80 باپ رەسەيدىڭ ياكۋتياعا ىقپالىن السىرەتىپ، ونىڭ كەن بايلىقتارىن يگەرۋگە شەكتەۋ قوياتىن نەگىزگى باپتار ەدى.

نيكولاەۆ بۇل كەلىسىمگە نە ءۇشىن باردى؟ سول كەزدە ياكۋتيادا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ جوسپارلانعان. ميحايل نيكولاەۆ ءۇشىنشى مارتە پرەزيدەنتتىككە تۇسپەك بولادى. ول ءۇشىن كرەملدىڭ قولداۋى كەرەك. اقىرى ەلدىك مۇددەنى پرەزيدەنتتىك كرەسلو ءۇشىن ساتىپ جىبەرۋگە ماقۇل بولادى.

الايدا ياكۋتيا دەپۋتاتتارى نيكولاەۆ ۇسىنعان 80 باپتىڭ تەك 29-ىن قاراۋعا كەلىسەدى. سول كەزدە نيكولاەۆتىڭ كومەكشىسى بولعان سۆەتلانا وحلوپكوۆا رەسەيلىك «كوممەرسانتقا» سۇحبات بەرىپ، دەپۋتاتتاردىڭ نيكولاەۆ تاپسىرماسىن ەلەمەۋى – پرەزيدەنتتىك ناۋقانمەن بايلانىستى ەكەنىن ايتىپ، بۇل دەمارش  دەپۋتاتتاردىڭ اراسىندا پرەزيدەنتتىك امبيتسياسى بار ءبىرلى-جارىم ادامنىڭ ۇگىتتەۋىمەن بولعان دەگەن اۋانداعى پىكىرىن ايتقان.

2001 جىلدىڭ 3 مامىرى كۇنى ياكۋتيانىڭ جوعارعى سوتى تەك ءتورتىنشى قارالىمنان كەيىن عانا رەسپۋبليكا پروكۋراتۋراسىنىڭ ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرىپ، فەدەرالدى كونستيتۋتسياعا قايشى دەلىنگەن 67 باپتى زاڭسىز دەپ تانىعان. بۇل 67 باپ ياكۋتيا كونستيتۋتسياسىنداعى باپتار ەدى.

الايدا جەرگىلىكتى دەپۋتاتتار كونستيتۋتسيادان «ياكۋتيا پرەزيدەنتى ءوز ارمياسىن جاساقتاۋعا قۇقىلى» دەگەن بابىن عانا الىپ تاستاۋعا كەلىسەدى.

اياعىندا ەل-حالىقتىڭ اراسىندا نيكولاەۆتىڭ ءيميدجى ءتۇسىپ، ونى پرەزيدەنتتىك دودادان ىعىستىرىپ شىعارۋعا بىرنەشە مارتە ارەكەتتەر جاسالادى.

 2001 جىلى ميحايل نيكولاەۆ پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تۇسۋدەن ءوز ەركىمەن باس تارتۋعا ءماجبۇر بولادى.

سوتسيالدى مەملەكەت ستاتۋسى

2002 جىلدىڭ 13 قاڭتارى كۇنى ياكۋتيا پرەزيدەنتى بولىپ «الروسا» باسشىسى بولعان ۆياچەسلاۆ شتىروۆ تاعايىندالادى. ونى جەرگىلىكتى جۇرت ماسكەۋدىڭ ادامى دەپ ەسەپتەدى.

ال 2004 جىلى شتىروۆ ماسكەۋگە قارسى دەمارشقا شىعادى. 22 شىلدەدە رەسەي پرەزيدەنتىنە، پرەمەر-مينيسترىنە، دۋمانىڭ قوس پالاتاسىنا ارىز-حات جازادى. ياكۋتيا مەن رەسەي اراسىنداعى قۇقىقتىق مىندەتتەردى ءبولىسۋدىڭ ءادىل جاسالماعانىن ايتىپ شاعىمدانادى. رەسەي بيلىگىنە نارازىلىق بىلدىرەدى.

«ماسكەۋ قارجىنىڭ كوپ بولىگىن مەملەكەتتىڭ ىشكى اۋداندارىنا ءبولىپ، وڭىرلەردەن تۇسەتىن سالىقتىڭ باسىم بولىگىن فەدەرالدى بيۋدجەتكە اۋدارادى. ال شەتتەگى ايماقتارعا حالىققا الەۋمەتتىك تولەمدەر جۇرگىزۋدى مىندەتتەپ، قوسىمشا جۇك ارتادى» دەپ ايىپتادى.

شتىروۆتىڭ حاتىن ياكۋتيادان بولەك بەس ايماقتىڭ باسشىلارى، بۋرياتيا، حاباروۆسك ايماعى مەن ساحالين، ماگادان وبلىستارىنىڭ باسشىلارى، كورياكس اۆتونومدى وكرۋگىنىڭ، كامچاتسك، چيتا، امۋر وبلىستارى مەن ەۆرەي اۆتونومدى وبلىستارىنىڭ جاۋاپتى تۇلعالارى قولداپ، قول قويادى.

شتىروۆ ارىزىندا «فەدەرالدى زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر – كونستيتۋتسيادا جازىلعان الەۋمەتتىك مەملەكەت ستاتۋسىن تەرىستەيدى» دەپ جازىلعان. ماسكەۋ شتىروۆ پەن وزگە دە ايماق باسشىلارىنىڭ بۇل شاعىمىن ەلەۋسىز قالدىردى.

اقپاراتتىق شابۋىل

شتىروۆتىڭ حاتى باسپاسوزدە جاريا بولىسىمەن-اق، كرەملدىڭ اقپاراتتىق پروپوگانداسى دەرەۋ ىسكە قوسىلادى.

فەدەرالدى باق ياكۋتيا پرەزيدەنتىن، ياعني شتىروۆتى ايىپتاپ اقپارات تاراتادى. ونى كوررۋپتسيونەر دەيدى. اسىرەۇلتشىل دەيدى. ياكۋتيا بيلىگى مەن ماسكەۋ اراسىنداعى بۇل سوعىس ءبىراز جىلعا سوزىلادى.

ماسكەۋ بۇل ۋاقىت ىشىندە اقپاراتتىق ءھام ساياسي قىسىمدى ۇزدىكسىز جۇرگىزىپ وتىرادى. ياكۋتيا بيلىگىنەن جەرگىلىكتى كونستيتۋتسياداعى «تاۋەلسىزدىك» تۋرالى باپتى الىپ تاستاۋدى تالاپ ەتەدى.

2009 جىلى ياكۋتيا كونستيتۋتسياسىنا 50-دەن استام وزگەرتۋ ەنگىزىلەدى. ال ياكۋتيا دەپۋتاتتارى كونستيتۋتسيادان تالاپ ەتىلگەن باپتى الىپ تاستاۋعا قارسى بولادى.

ياكۋتيا تاۋەلسىزدىگىنە سوڭعى نۇكتەنى رەسەيدىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتى قويدى. 2009 جىلدىڭ 8 ماۋسىمىندا رف كونستيتۋتسيالىق سوتى تاتارستان، باشقۇرتستان، تىۆا مەن ساحا (ياكۋتيا) رەسپۋبليكالارىنا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كونستيتۋتسيادان «تاۋەلسىزدىك» تۋرالى باپتى الىپ تاستاۋدى تالاپ ەتەدى. شەشىم شىققان سوڭ، 1 اپتا وتكەندە ياكۋتيا مەملەكەتتىك جيىنى رەسەي تالابىن ورىنداۋعا كەلىسەدى. وسىلايشا، ياكۋتيانىڭ 19 جىلعا جالعاسقان تاۋەلسىزدىگى جويىلادى.

تۇيىن. 27 قىركۇيەك ياكۋتيا سۋۆەرەنيتەتى تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعان كۇن. ال وتكەندە انتيپۋتيندىك اكتسيا باستاپ، ءپۋتيننىڭ جىنىن قاعۋعا شىققان باقسى گابىشەۆ ءقازىر تۇتقىندا. ونىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالعان. «ەكسترەميستىك ارەكەت جاساۋعا حالىقتى ۇگىتتەدى» دەگەن ايىپ تاعىلعان.

نۇرگەلدى ءابدىعانيۇلى

ارنايى «قالا مەن دالا» گازەتى ءۇشىن

وسى جانە وزگە دە قۇندى، قىزىقتى ماقالالاردى “قالا مەن دالا” گازەتىنەن وقي الاسىزدار! 

نا يزوبراجەني موجەت ناحوديتسيا: 2 چەلوۆەكا


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=25&id=1056899

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


تيانشان تورى 4 مينوت
الەمدەگى ميلليونەرلەر س 4 مينوت
ەلباسى تاكەو كاۆامۋرامە 4 مينوت
پۋتين: تۇركيامەن تاريحي 4 مينوت
تۇركىستاندا بيىل 11 نىس 9 مينوت
الماتىداعى اۋەزوۆ اۋدان 18 مينوت
2020-2022 جىلدارعا ارنا 21 مينوت
«پريكاز اميرا — ز 23 مينوت
中国哈萨克语广播网 24 مينوت
تيانشان تورى 24 مينوت
"جۋسان" وپەرا 24 مينوت
ابورت جاساعان اكۋشەر-گي 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
قازاق-وزبەك شەكاراسىندا 1 ساعات
جەرورتا تەڭىزى ديەتاسىن 1 ساعات
وتباسىنداعى ءوزارا ۇيلە 1 ساعات
يسلامي ينتەرناتى ەڭ كوپ 1 ساعات
وسكەمەندە ينۆەستيتسيالى 1 ساعات
ۇلتتىق قۇندىلىقتار ۇلتت 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
اقمولا وبلىسىندا " 1 ساعات
قازاقستان مەن جاپونيا ا 1 ساعات
قۇراننىڭ قاسيەتى نەدە؟ 1 ساعات
ماكگرەگور: قازاقستاننىڭ 1 ساعات
ەلوردا اكىمدىگى مەن ۇكى 1 ساعات
«فوبيا» دەرت پە، داقپىر 1 ساعات
ەر ادامدى ءقادىرسىز ەتە 1 ساعات
الماتىعا رەسەي جەرىندە 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
ساكەن تروتسكيشىل ەمەس ە 1 ساعات