نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان «سۇننەت» اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 09:10 - 2021/03/30

Нақты Көзі: https://sunna.kz/2021/03/30/1033001/

بارلىق ەمشىلەردى داتتاۋعا بولمايدى - Sunna.kz

ارينە، بارلىق ەمشىلەردى داتتاۋعا بولمايدى، ولاردىڭ دا اراسىندا ەمشىلىكتى تەرەڭ زەرتتەپ، نەشە الۋان شوپتەردىڭ تامىرلارى مەن جاپىراقتارىنان تۇنبالار جاساپ، اللانىڭ قالاۋىمەن ەمدەيتىندەر، بۇل مىندەتتى امانات ەتىپ الىپ ءبىزدىڭ ومىرىمىزگە جەتكىزگەندەر بار.سونداي-اق، قۇران اياتتارىنىڭ سىرلارىن ءتۇسىنىپ، پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ) ۇيرەتىپ كەتكەندەي دەم سالىپ، ەمدەيتىن دە ەمشىلەر بار.

سونىمەن قاتار، ادامداردى الداپ، كوزبوياۋشىلىقپەن ەمدەيتىندەر دە كەزدەسەدى. ونداي ادامدار كوپ جاعدايدا جىندارمەن بايلانىسى بار. ونى ولار بىلمەۋى مۇمكىن نەمەسە ءبىلىپ، جاسىرۋى مۇمكىن. Cۇلەيمەن پايعامباردىڭ قيسساسىندا كەلگەندەي بالقيس پاتشايىمنىڭ تاعىن كىم ءبىرىنشى اكەلەدى دەگەندە ءبىر جىن مەن ءسىز ورنىڭىزدان تۇرعانىڭىزشا الىپ كەلەمىن دەدى. ەندى ءبىرى ءسىز كوزىڭىزدى اشىپ-جۇمعانشا الىپ كەلەمىن دەپ  ايتۋى جىنداردىڭ اللانىڭ قالاۋىمەن بەرىلگەن اسا زور جىلدامدىق يەسى ءارى قۇدىرەت يەسى ەكەنىنىڭ دالەلى. ول جايىندا قۇراندا:

قَالَ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَيُّكُمْ يَأْتِينِى بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن يَأْتُونِى مُسْلِمِينَ  ﴿  ٣٨  ﴾   قَالَ عِفْرِيتٌۭ مِّنَ ٱلْجِنِّ أَنَا۠ َاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّى عَلَيْهِ لَقَوِىٌّ أَمِينٌۭ   ﴿  ٣٩  ﴾   قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌۭ مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ أَنَا۠ َاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا ءرََاهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَـٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّى لِيَبْلُوَنِىٓ َأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّى غَنِىٌّۭ كَرِيمٌۭ   ﴿  ٤٠  ﴾

«اي، قاۋىم! ولار ماعان بوي ۇسىنىپ، كەلۋدەن بۇرىن، ونىڭ تاعىن ماعان قايسىڭ اكەلەسىڭدەر؟»،- دەدى.(39) جىنداردان ءبىر عىپريت: “ونى ورنىڭنان تۇرۋىڭنان بۇرىن كەلتىرەمىن. شىن وعان كۇشىم جەتەدى دە سەنىمدىمىن»، دەدى.(40) سونداي ءوزى كىتاپ عىلىمىنا يە بىرەۋ دە: “ونى كىرپىك قاعۋىڭنان بۇرىن كەلتىرەمىن” دەدى. (سۇلەيمەن ع.س.) ونىڭ، جانىنا كەلتىرىلىپ، قويىلعانىن كورگەن ساتتە: “بۇل راببىمنىڭ كەڭشىلىگى. شۇكىرلىك كىلام با، ناسۇكىرلىك قىلام با، مەنى سىناۋ ءۇشىن. كىم شۇكىرلىك قىلسا، ارينە ءوزى ءۇشىن قىلادى. ال كىم ناسۇكىرلىك ەتسە، راببىم باي دا (ونىڭ شۇكىرلىگىنە مۇقتاج ەمەس)، وتە جومارت»[1].

ولار، ياعني جىندار ءۇشىن مىڭداعان شاقىرىم جەرگە بارىپ قايتۋ ءبىر مەزەتتىڭ ءىسى. قازىرگى كەزدەگى كەيبىر كورىپكەلدەردىڭ وزىنە كەلگەن ادامدار جايىندا تولىق مالىمەت ءبىلۋى وسى جىنداردىڭ كومەگى ارقىلى جۇزەگە اسادى. ول كورىپكەل جىن كىرگەن ادام ىشىنەن سەزەدى، ەكىنشى ءبىر كۇشتىڭ وعان سىبىرلاپ ايتىپ جاتقانىن، الايدا ول وزىنشە جورامالدايدى. ءوزىنىڭ بويىندا كەرەمەت قاسيەت پايدا بولعانداي سەزىنەدى، بۇل سىبىرلاپ جاتقان مەنىڭ اتالارىم با دەگەن وي كەلەدى!…. ءسويتىپ، ول ءوزىن كورىپكەل، بالشىمىن دەپ جاريالايدى. قۇران كارىمدە ناس سۇرەسىندە ول جايىندا:

مِن شَرِّ ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ   ﴿  ٤  ﴾   ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ ﴿٥﴾   مِنَ ٱلْجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ

 «سىبىرلاپ ازعىرۋشىنىڭ وووو كەسىرىنەن، سونداي ادامداردىڭ كوكەيلەرىنە سالاتىن; «مەيلى جىننان، مەيلى ادامداردان بولسىن، (بۇكىل ازعىرۋشىلاردىڭ كەسىرىنەن اللاعا) سيىنامىن» دە»[2].

كورىپكەل، بالگەرگە كەلەتىن بولساق، بىر-بىرىنە جاقىن سينونيمدەس ۇعىمدار، ەكەۋى دە بولاشاقتى بولجايدى. بۇل جەردە ەسكەرتە كەتەتىن جايت، كەيبىر اتاقتى جىراۋ بيلەرىمىزدىڭ مىسالعا ايتقاندا موڭكە بي، مايقى بي، بۇقار جىراۋ بۇلاردىڭ بولاشاق جايىندا ايتقان جورامالدارى قۇران اياتتارىمەن، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.ۋ) حاديستەرىمەن ساباقتاسىپ كەلگەن. كورىپكەلدەر كوپ جاعدايدا ەشبىر قۇرالدىڭ كومەگىنسىز بولجاۋلارىن جاسايدى، ال بالشى بولسا، كارت، قۇمالاق، اي-جۇلدىزدارعا قاراپ، ءتىپتى كوفەنىڭ كوپىرشىگىمەن دە اشادى.

كەي كەزدە بالگەرلەردىڭ ايتقانىنىڭ ءدال كەلۋىن ولاردىڭ جىندارمەن بايلانىستا بولعانىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. جىندار كوبىنەسە رۋحاني تومەن ءتانى لاس ادامدارعا كىرەدى. كوپ جاعدايدا كاپىر جىندار وزدەرىنە دوس رەتىندە كەيبىر ادامداردى ادەيىلەپ تاڭداپ الادى. ءسويتىپ ولاردى الداپ‑ارباۋ ارقىلى، ءتۇرلى ايلاكەرلىك ادىستەرمەن ءوز ىرقىنا كوندىرەدى. كوبىنە ءبىز مۇنداي جانداردى بالشى، باقسى، ءتاۋىپ دەپ تە ايتامىز. نەگىزىنەن جىندار عايىپپەن بايلانىستى ماعلۇماتتاردان بەيحابار ەكەنى انىق، ولار تەك ادامدارعا بەلگىسىز كەيبىر مالىمەتتەردى عانا جەتكىزە الادى. كوبىنە ولار، كوكتەگى پەرىشتەلەردىڭ اڭگىمەسىنە تىڭشىلىق جاسايدى. وسى تىڭشىلىقتان العان مالىمەتتەرىن جەردەگى دوستارىنا وتىرىك قوسىپ جەتكىزەدى. ال جىنداردىڭ كوكتەگى پەرىشتەلەردىڭ اڭگىمەسىنە تىڭشىلىق جاساۋى جايىندا قۇراندا:

وَأَنَّا لَمَسْنَا ءٱلسَّمَآَ فَوَجَدْنَـٰهَا مُلِئَتْ حَرَسًۭا شَدِيدًۭا وَشُهُبًۭا   ﴿  ٨  ﴾  وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَـٰعِدَ لِلسَّمْعِ  فَمَن يَسْتَمِعِ ءٱلَْانَ يَجِدْ لَهُۥ شِهَابًۭا رَّصَدًۭا   ﴿  ٩  ﴾   وَأَنَّا لَا نَدْرِىٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِى ٱلْأَرْضِ أَمْ أَرَادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَدًۭا   ﴿  ١٠  ﴾

«ارينە، كوككە قارمانعانىمىزدا ونى قاتال كۇزەتشى جانە اتىلعان جالىندارعا تولتىرىلعان تۇردە تاپتىق، البەتتە، تىڭداۋ ءۇشىن اسپاننىڭ كەي ورىندارىندا وتىراتىن ەدىك. ەندى بىرەۋ تىڭداماقشى بولسا، ونى كوزدەگەن جۇلدىزدى كورەدى. “ارينە بىلمەيمىز; جەر جۇزىندەگىلەرگە جاماندىق ويلانىلۋدا ما؟ نەمەسە ولارعا راببىلارى جاقسىلىق قالاۋدا ما؟» [3].

كورىپكەل، بالشىلارعا بارۋدىڭ شاريعاتتاعى ۇكىمى: ەگەر ولار عايىپتى بىلەمىز دەيتىن بولسا، ولاردىڭ ۇكىمى كۇپىر جانە اداسۋ بولادى. يمام مۋسليم ءوزىنىڭ ساحيحىندا پايعامبارىمىزىڭ (س.ا.ۋ) بىلاي دەگەنىن ريۋايات ەتتى:

مَنْ أَتَى عَرّافاً فَسَألَه ُعَنْ ءشَيٍْ لَمْ تُقبَلْ لَه ُصَلاةُ أَرْبَعينَ يَوْماً

«كىمدە-كىم كورىپكەلگە بارىپ ودان ءبىر نارسە جايىندا سۇراسا ونىڭ نامازى قىرىق كۇن بويى قابىل ەتىلمەيدى»[4].

ابۋ حۋرايرادان (وعان اللا رازى بولسىن) ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ) :

من أتى كاهناً فصدّقه بما يقول فقد كفر بما أُنزل على محمد

«كىم-دە كىم كورىپكەلگە بارسا جانە ونىڭ ايتقانىن راستاسا، اقيقاتىندا مۇحاممەدكە  تۇسىرىلگەن نارسەگە كاپىر بولدى»[5]، – دەدى.

يمران يبن حۋسەيننەن (وعان اللا رازى بولسىن) ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز  (س.ا.ۋ) بىلاي دەدى:

ليس منّا من تطيّر أو تُطيّر له، أو تكهّن أو تُكهِّن له، أو سحر أو سُحر له، ومن أتى كاهناً فصدّقه بما يقول فقد كفر بما أُنزل على محمد

«كىم-دە كىم قۇس ۇشىرسا نەمەسە ول ءۇشىن قۇس ۇشىرىلسا، نەمەسە بال اشسا نەمەسە ول ءۇشىن بال اشتىرىلسا، نەمەسە سيقىر قىلسا نەمەسە ول ءۇشىن سيقىرلىق قىلىنسا ول بىزدەن ەمەس جانە كىم بالگەرگە بارسا جانە ونىڭ ايتقانىن راستاسا اقيقاتىندا مۇحاممەدكە  تۇسىرىلگەنگە كاپىر بولدى»[6]، – دەدى.

بۇل حاديستەردە كورىپكەلدەرگە، بالگەرلەرگە، سيقىرشىلارعا جانە باسقا دا سولارعا ۇقساستارعا بارۋ جانە ولاردىڭ ايتقاندارىنا سەنۋ كۇپىرلىككە اپاراتىن امالداردان.

اللا  تاعالا  باقارا سۇرەسىندە:

وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ ءالْمَرِْ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ

«ول ەكى پەرىشتە: ء“بىز سىناق ءۇشىن كەلدىك، كاپىر بولماڭدار”-دەپ ايتپايىنشا ەشكىمگە (سيقىردى) ۇيرەتپەگەن. سوندا دا ولار (ياھۋديلەر) ەكەۋىنەن ەر- ايەلدىڭ اراسىن ايىراتىندى ۇيرەنەتىن ەدى. ولار اللانىڭ بۇيرىعىنسىز ەشكىمگە زيان بەرە المايدى. ولار وزدەرىنە زيان كەلتىرەتىن، پايدا بەرمەيتىن نارسەنى ۇيرەنەتىن ەدى. راسىندا ولار ونى ايىرباستاپ العانعا (اللانىڭ كىتابىنىڭ ورنىنا سيقىر ۇيرەنگەنگە) اقىرەتتە نەسىبە جوقتىعىن ءبىلدى. ولار وزدەرىنە نەندەي جامان نارسە ساتىپ العاندىقتارىن بىلگەن بولسا ەدى»، – دەدى[7].

جوعارىدا كەلتىرىلگەن ايقىن دالەلدەردەن وي تۇيسەك، بارلىق ەمشىلەردىڭ ارەكەتىن حارامعا شىعارۋعا بولمايدى. ولاردىڭ اراسىندا شاريعات شەڭبەرىنەن شىقپاي، ادامداردىڭ يگىلىگى جولىندا اللانىڭ مەيىرىمىن ءۇمىت ەتىپ، ساۋاپتى امالدار جاسايتىندار بار. ال ناقتىلى اق جول، اق وردا اتا جولىنا كەلەر بولساق، ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز ەشۋاقىتتا ارۋاقتارعا تابىنباعان، ولاردان جاردەم سۇراماعان. مۇنىڭ اللا الدىندا ۇلكەن كۇنا ەكەنىن بىلگەن. اللا تاعالا قۇران كارىمدە:

إنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن ءيَشَاُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَىٰ إِثْمًا عَظِيمًا

«اللا (ت.) وزىنە ورتاق قوسىلۋدى جارىلقامايدى دا، بۇدان وزگە قالاعان كىسىسىن جارىلقايدى. سونداي-اق كىم اللاعا ورتاق قوسسا، راسىندا جالا قويىپ، زور كۇنالى بولدى»[8].

اياتتا بايقاعانىمىزداي اللا تاعالا ەگەر قالاسا بارلىق كۇنالاردى كەشىرەدى، تەك سەرىك قوسۋ بۇل شەڭبەرگە كىرمەيدى. يا ول ەمشىلەر، باقسىلارعا بارعاننان كەيىن ادام ءوزىن جاقسى سەزىنۋى مۇمكىن، ءتىپتى اللانىڭ قالاۋىمەن ەمدەلۋى دە مۇمكىن. ءسىز سول ەمدەلگەن كوزىڭىزبەن، اياعىڭىزبەن ءبىر جىل جۇرەرسىز، بەس جىل جۇرەرسىز، ون جىل جۇرەرسىز، ءبىراق ءسىز سول قىسقا مەرزىمدەگى ساۋلىققا بولا اللانىڭ كەشىرمەس ۇلكەن كۇناسىنە باتىپ جاتىرسىز. اللانىڭ ماڭگى ازابىنا ءوزىڭىز بارىپ كىرۋدەسىز. اڭقاۋ ەلگە ارامزا مولدا دەمەكشى اتالمىش اعىم وكىلدەرى ەلدى جالعان جولمەن قورقىتىپ-ۇركىتىپ وزدەرىنە تارتۋدا. ونداعى ماقسات پايدا كوزى،  ەشبىر قينالىپ تەر توكپەستەن اقشانىڭ قۇيىلۋىنا جول اشۋ. سول سەبەپتى بۇل اعىم ەلىمىزدەگى ەڭ قاتەرلى اعىمدار قاتارىنا كىرەدى.

حامزات ادىلبەكوۆ

«سادۋاقاس قاجى عىلماني» مەشىتىنىڭ باس يمامى

[1] ءنامل سۇرەسى 38-40 اياتتار

[2] ناس سۇرەسى

[3] جىن سۇرەسى، 8-10 اياتتار

[4] مۋسليم حاديستەر جيناعىندا

[5] ابۋ ءداۋدتىڭ حاديستەر جيناعىندا كەلگەن

[6] ءباززاز حاديستەر جيناعىندا جاكسى تىزبەكپەن كەلگەن

[7] باقارا سۇرەسى، 102-ايات

[8] ءنيسا سۇرەسى 48-ايات.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=18&id=1379759

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 2 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 9 كۇن
اقاشا ورتەۋ 9 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 17 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 20 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 24 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 24 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 26 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 26 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 27 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 29 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 29 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 43 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 43 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 45 كۇن
قاراقۇرىق 53 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 56 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 56 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 61 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 62 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 65 كۇن
بارايىنشى 77 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 77 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 78 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 78 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 78 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 79 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 79 كۇن
بۇلىنگەننەن بۇلدىرگى ال 82 كۇن
ەلباسىنىڭ قۇرانى اڭگىمە 85 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


قمدب ءتوراعاسى «ANTIKOR 7 مينوت
سولتۇستىك كورەيادا قاشى 7 مينوت
تاۋدان كوشىپ ءتۇسىپ، جا 7 مينوت
قازاقستان - يزرايل: ونل 7 مينوت
قازاقستاندا اپتا ىشىندە 16 مينوت
اقتوبەدە سۋ تاسقىنىنان 19 مينوت
اۆتونوميالى رايوندىق 13 27 مينوت
قاراعاندى وبلىسىندا كول 1 ساعات
COVID-19: قاي وبلىستار 1 ساعات
28 قازاقستاندىق شەتەلدە 1 ساعات
تۇركىستاندا ورتالىق ازي 1 ساعات
تۇركىستاندا ورتالىق ازي 1 ساعات
شي جينپيڭ تەلەگراف، ينت 1 ساعات
الماتى وبلىسىندا Lexus 1 ساعات
نۇر-سۇلتان - تەمىرتاۋ ت 1 ساعات
بيتكوين $60 مىڭعا قىمبا 1 ساعات
تاريحي مەشىتتە جۇمىس كە 1 ساعات
قازاقستاندا تاعى ءبىر ء 1 ساعات
ۆەلوسپورت: «باسك ەلىنىڭ 1 ساعات
سۋ تاسقىنىنان اقتوبەدە 1 ساعات
اقتوبەدە تاكسي جۇرگىزۋش 1 ساعات
تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ نا 2 ساعات
لا ليگا: «رەال» «بارسەل 2 ساعات
قازاقستاندىق تەننيسشى ش 2 ساعات
59 جاستاعى تاكسي جۇرگىز 2 ساعات
اۆتونوميالى رايوندىق پا 2 ساعات
قىتايدا شاحتانى سۋ باسى 2 ساعات
كۆي بەلگىلەرى بار پنەۆم 2 ساعات
بورالداي اۋرۋحاناسىنىڭ 2 ساعات
قازاقستاندا ءبىر تاۋلىك 2 ساعات