نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان «سۇننەت» اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 13:40 - 2021/02/22

Нақты Көзі: https://sunna.kz/2021/02/22/1022203/

ارشى كولەڭكەسىندەگى جەتەۋدىڭ سيپاتى - Sunna.kz

ماحشار – اللا تاعالا ادامداردان ەسەپ الۋ ءۇشىن اقىرەتتە قايتا ءتىرىلتىپ، دۇنيەدە ىستەگەن ءاربىر ءىسى تارازىعا تارتىلىپ ەسەپ بەرەتىن مەكەندى ايتادى. وسى كەزدە ادام جانىمەن دە، تانىمەن قايتا تىرىلەدى.

حاديستەردە ماحشارعا جينالاتىن ساتتە ادامدار انادان تۋعانداي بولىپ جالاڭاش باراتىندىعى، كىم قالاي ولسە، سولاي تىرىلەتىندىگى ايتىلادى. ايشا انامىز (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديستە پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەيدى: «ادامدار قيامەت كۇنى جالاڭ اياق، جالاڭاش جانە سۇندەتتەۋسىز بولىپ جينالادى».  ايشا: «يا، اللا ەلشىسى! ول كەزدە ايەلدەر ەركەكتەرگە، ەركەكتەر ايەلدەرگە قاراپ قويماي ما؟»، – دەپ سۇرايدى. پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «ەي، ايشا! ول كەزدەگى جاعدايدا ەشكىمنىڭ ەشكىمگە قاراۋعا شاماسى جەتپەيدى. تىپتى، قاراۋ ويىنا دا كەلمەيدى. ويتكەنى، ول كەزدەگى جاعداي وتە قورقىنىشتى»، – دەدى (بۋحاري، ريقاق 5; مۋسليم، ءجاننات، 14)

پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ) ايتادى: ءابۋ ھۋرايرا (ر.ا) جەتكىزگەن حاديستە:
«جەتى ءتۇرلى ادامعا اللا تاعالا ەشبىر سايا جوق كۇنى ارشىنىڭ كولەڭكەسىنەن جاي بەرەدى، ولار:
1) ءادىل يمام (باسشى);
2) اللاعا بويۇسىنىپ، عۇمىرىن قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن جاس جىگىت;
3) مەشىتكە جۇرەگى بايلانعان كىسى;
4) ءبىرىن-بىرى اللا جولىندا جاقسى كورىپ، اللا رازىلىعى ءۇشىن باس قوسىپ، اللا رازىلىعى ءۇشىن ماجىلىستەرىنەن ايىرىلاتىن ەكى ادام;
5) مانساپتى دا كورىكتى ايەل شاقىرعاندا: «مەن اللادان قورقامىن» دەپ حارامنان قاشقان ەر كىسى;
6) وڭ قولى بەرگەنىن سول قولى بىلمەيتىندەي جاسىرىن ساداقا ەتكەن كىسى;
7) جالعىز قالعاندا اللا تاعالانى ەسكە الىپ، ەگىلىپ كوزىنە جاس العان ادام» (بۇحاري جەتكىزگەن).

وسىنداي اۋىر كۇنى بىرەۋ ازاپ شەگىپ، ەندى بىرەۋى كۇننىڭ ىستىعىنا كۇيىپ، اركىم ء«نافسي ءنافسي» دەپ جاتقاندا، جوعارىدا ايتىلعان جەتى ءتۇرلى ادام اللا تاعالانىڭ «ارشىسىنىڭ» كولەڭكەسىن ياعني مەيىرىمىن، راحىمىن پانالاپ، قيامەت ۇرەيىنەن قاشىق بولادى. سەبەبى بۇل جانداردىڭ بۇل ومىردەگى امالدارى سوعان لايىقتى ءومىر سۇرگەن ەدى. ەندى سول جەتى ءتۇرلى ادامدارعا جەكە-جەكە توقتالىپ وتسەك.

ادىل يمام (باسشى). باسشى ءاربار ءىستى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە العانسوڭ اللادان قورقا وتىرىپ قاي جەردە بولماسىن، قانداي جاعداي بولماسىن ەشكىمدى ءبولىپ جارماي ءادىل جولدى ۇستانۋ وتە ماڭىزدى. سول ءادىل جول ارقىلى اللانىڭ راحىمىنا بولەنىپ، قيامەتتە ءجۇزى جارىق بولادى. ادىلدىگىمەن تانىلعان باسشىنىڭ وتباسىندا، قوعام الدىندا بەدەلى ۇستەم بولىپ، ءسوزى ءوتىمدى ءىسى بەرەكەلى بولاتىنى ءسوزسىز. «باسشى ءادىل بولماي جۇرت ءىسى وڭعا باسپايدى» دەپ، اليحان بوكەيحانوۆ بابامىز ايتقانداي ادىلدىك تەك اللاعا جاقىنداتانىنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. تاريحىمىزعا كوز سالساق، قانشاما ەل باسقارىپ، ەلدىڭ قامىن ويلاعان، ۇرپاعى ءۇشىن جانىن بەرگەن حاندارىمىزدى تەك جاقسىلىقپەن ەسكە الىپ اللا تاعالاعا ولار ءۇشىن دۇعا قىلىپ راحمەتىمىزدى ايتىپ ءجۇرمىز.

بىر باسشى حالقىنا ءادىل بولىپ، ەلگە راقىمشىلدىق پەن سۇيىسپەنشىلىكپەن قاراسا، جاراتۋشى دا قيامەتتە وعان راقىممەن قاراپ پاناسىنا الماق.

اللاعا بويۇسىنىپ، عۇمىرىن قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن جاس جىگىت. ءناپسى قاتتى بەلەڭ العان زاماندا، زينانىڭ اشىق تۇردە جارنامالاپ، اللا تاعالاعادان قورقىپ، وعان قۇلشىلىق ەتۋگە ارناعان جاس. بۇل حاديستەگى تاقۋا كىسى – كارى ەمەس جاس جىگىت نەمەسە بويجەتكەن قىز. نەگە دەسەڭىز، قارت كىسىنىڭ تاقۋا بولىپ، قۇلشىلىققا بوي ۇرۋى وڭايىراق. ويتكەنى بۇل كەزەڭ ناعىز ءناپسىنىڭ وتتاي بولىپ جانىپ، جارقىراعان شوق جۇلدىزداي بولىپ تۇرعان كەزى. اللا تاعالاعا ىقىلاسپەن قۇلشىلىق جاساپ، شايتاننىڭ تۇزاعىنا ىلىنبەي ءومىر سۇرۋلەرى كارى ادامدارعا قاراعاندا اۋىر بولماق. پايعامبارىمىز س.ا.ۋ ايتادى: «جاستاردىڭ ەڭ ابزالى – (اقىل توقتاتىپ، ءناپسىسىن تىزگىندەي بىلگەن) ەگدە ادامدارعا ۇقساعاندارى، سونداي-اق ەگدە ادامداردىڭ ەڭ جامانى – (عاپىلدىققا سالىنىپ، ناپسىگە ازعان) جاستارعا ۇقساعاندارى» دەگەن. سول ۇشىندە اللا تاعالا وسىنداي يماندى جاستاردى قيامەتتە اۋىرتپالىقتان قۇتقارىپ، ءوزىنىڭ قامقورىنا الماق!

مەشىتكە جۇرەگى بايلانعان كىسى. بۇنداي كىسىلەردى مەشىتتىڭ بەرەكەتى دەپ اتاساق ارتىق ايتقان بولمايمىز. سەبەبى، مەشىت كوركى جاماعات دەگەن ءسوز بار ەمەس پە؟ ەگەر مۇسىلمان ادام شاماسى كەلگەنشە بەس ۋاقىت نامازىن ۇزبەي مەشىتتە وقىپ، بۇكىل عۇمىرىن مەشىت پەن ءۇيىنىڭ جانە جۇمىس ورنىنىڭ اراسىندا وتكىزسە اللانىڭ وعان راحىمى بولماق. پايعامبارىمىز س.ا.ۋ ساحابالارىنا: «اللا تاعالانىڭ جاساعان كاتەلىكتەرىڭدى ءوشىرىپ، تازارتىپ ءھام سەندەردى بيىك مارتەبەلەرگە شىعاراتىن ماڭىزدى جولىن كورسەتەيىن بە؟ – دەيدى. ساحابالار: ء«يا، پايعامبارىم (س.ع.س.)»، – دەدى. ول (س.ا.ۋ.): «قيىن كەزەڭنىڭ بارشا اۋىرتپالىعىنا قاراماستان تولىقتاي جاقسىلاپ دارەت الۋ، مەشىتكە قاراي كوپ جول ءجۇرۋ (قادام باسىپ بارۋ)، سوسىن نامازدان سوڭ كەلەسى نامازدى كۇتۋ». مىنە (شەكارادا كۇزەتتە تۇرعانداي ءوزىن حاقپەن) بايلانىستىرۋ دەگەن وسى.

بىرىن-بىرى اللا جولىندا جاقسى كورىپ، اللا رازىلىعى ءۇشىن باس قوسىپ، اللا رازىلىعى ءۇشىن ماجىلىستەرىنەن ايىرىلاتىن ەكى ادام. وسى ساتتە پايعامبارىمىز س.ا.ۋ مىنا ءحاديسىن ەسكە الساق: ء«ناپسىم قۇدىرەت ۋىسىندا بولعان جاراتقانعا انت ەتەيىن! يمان ەتپەيىنشە ءجانناتقا كىرە المايسىڭدار. بىر-بىرلەرىڭدى جاقسى كورمەيىنشە دە يمان ەتە المايسىڭدار. بىر-بىرلەرىڭدى جاقسى كورۋگە ارقاۋ بولار نارسەنى ايتايىن با؟ ءوز ارالارىڭدا سالەم بەرۋدى جايىڭدار!»، – دەيدى. ء ارى ءبىر-بىرىن اللا تاعالاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ دارەجەسىنە قاراي ەمەس، دۇنيەسى مەن ءزاۋلىم سارايىنا، لاۋازىمىنى قاراي باعا بەرىپ قارىم-قاتىناس جاسايدى. جۇرەكتەرىن دۇنيەقوڭىزدىق جايلاعان مۇسىلمان قوعامى ەشقاشان ءبىر-بىرىن اللا رازىلىعى ءۇشىن جاقسى كورە المايدى.

مانساپتى دا كورىكتى ايەل شاقىرعاندا: «مەن اللادان قورقامىن» دەپ حارامنان قاشقان ەر كىسى. بۇل سيپاتتا الگى تىزگىنىن قولىنا ۇستاپ اللادان قورقىپ اقىرەتىن ويلاعان جاس جىگىت ءتارىزدى. اللاسىن تانىعان پەندە ەشۋاقىتتا جاماندىققا، كۇنالى ىسكە بارمايدى. قانداي كورىكتى ايەل شاقىرسادا. پايعامبارىمىز س.ا.ۋ ايتادى: «ادام زينا جاساعان كەزدە يمانى ودان اجىراپ، توبەسىندە بۇلت ءتارىزدى قالىقتاپ تۇرادى. زينادان كەيىن يمانى قايتا ورلادى»  – دەيدى. سوندىقتان مۇسىلمان ادام كۇنادان قانشالىقتى قاشىپ اللاعا جاقىنداي تۇسەتىن بولسا، سول ءىسى ءۇشىن بەرەكەتى مەن جەمىسىن كورەدى.

وڭ قولى بەرگەنىن سول قولى بىلمەيتىندەي جاسىرىن ساداقا ەتكەن كىسى. ساداقا مۇسىلمان بالاسىنىڭ اللاعا جاقىن بولاتىن امالدارىنىڭ ءبىرى. سوندىقتان ءبىز قاي كەزدە بولماسىن ءوز وتباسىمىز ءۇشىن، جۇمىسىمىز ءۇشىن جانە ەرتەڭگى كۇنى قابىرگە بارعاندا ساۋابى ۇزدىكسىز بارىپ تۇراتىن ساۋاپتى ىستەردىڭ ءبىرى. ءبىز ساداقانى اللا ءۇشىن بەرسەك قابىل بولعانى، ال ماقتانۋ ءۇشىن مىنا كىسى جومارت جان ەكەن دەگەن اتقا ەگەلىك ەتۋ ءۇشىن بەرىلسە، اقشاڭدى بوسقا شاشقانىڭ. سول ءۇشىن بەرەر كەزدە ىقلاسپەن شىنايى تۇردە اللانى ەسكە العان كۇيدە بەرگەنىمىز ءجون.

جالعىز قالعاندا اللا تاعالانى ەسكە الىپ، ەگىلىپ كوزىنە جاس العان ادام. قۇلشىلىق بارىسىندا جالعىز قالعان كەزدەرىندە مىنا شەكسىز الەمگە كوز تاستاي وتىرىپ، وسىناۋ عالامدى ءمىنسىز جاراتقان ۇلى جاراتۋشىنىڭ شەبەرلىگى مەن شەكسىز قۇدىرەتىن ويلاپ، اللا تاعالاعا لايىق قۇل بولا الدىم با ەكەن دەپ تەرەڭ ويعا شومىپ، سودان كەيىن جان تانىمەن كەرنەگەن وسى كوڭىل-كۇيىن كوز جاسى ارقىلى سىرتقا توكسە. اللا تاعالانى ويلاپ جىلاۋ – ناعىز تاقۋالىقتىڭ بەلگىسى. پايعامبارلاردىڭ (س.ا.ۋ) بارشاسى ءوز عۇمىرلارىندا اللا تاعالانىڭ ديدارىن اڭساپ، كوڭىلگە ەرىك بەرىپ كوز جاستارىن توگۋمەن وتكەن.

مىنە اعايىندار! وسى جەتى ءتۇرلى ادامداردىڭ قاتارىندا بولۋدى سالاساق،اتالعان سيپاتتارعا ساي ءومىر ءسۇرۋىمىز قاجەت.

جومارت اناربەكوۆ

«ار-راحمان» مەشىتىنىڭ نايب يمامى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=18&id=1358630

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


وليمپيادا چەمپيونى يۋري 1 مينوت
تاۋەلسىزدىك كوشەسىنىڭ ت 1 مينوت
پارلامەنت قۇرامىنا ەنبە 5 مينوت
قر بعم قاشىقتان وقىعان 5 مينوت
توقاەۆ: بيىل ءجىو 3 پاي 7 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا 30 7 مينوت
الماتى زووباعىندا سۇر ك 7 مينوت
پرەزيدەنت ەكونوميكالىق 10 مينوت
«پاريج-نيتستسا» كوپكۇند 10 مينوت
ماڭعىستاۋلىقتار ۇلتتىق 10 مينوت
توقاەۆ ەكونوميكالىق ىنت 13 مينوت
وركەنيەتتەن جۇردايمىز – 15 مينوت
4 ناۋرىز 2021 جىل - 20: 16 مينوت
قوستانايدا بوراندا كولى 16 مينوت
الەكساندر بۋبليك ۇتىلىپ 16 مينوت
قازاقستان تۋريستىك سالا 22 مينوت
جاڭاوزەندە 3 قاباتتى تە 25 مينوت
جاستار اراسىندا بەدەۋلى 25 مينوت
قىرعىزستان پرەزيدەنتى س 25 مينوت
كوكشەلىك «وقجەتپەس» كلۋ 25 مينوت
اقمولا وبلىسىندا جەمقور 28 مينوت
پرەزيدەنت  ەىۇ-عا مۇشە- 1 ساعات
تەڭگە تۇراقتى: باعا نەگ 1 ساعات
شينجياڭدا تۇراتىن مەملە 1 ساعات
UNÙ‰CEF: COVÙ‰D-19 سالد 1 ساعات
شقو-دا قىستا سۋسىز وتىر 1 ساعات
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكو 1 ساعات
الماتىداعى تولە بي كوشە 1 ساعات
گەرمانيادا لوكداۋن 28 ن 1 ساعات
جامبىلدا جىلىتۋ ماۋسىمى 1 ساعات