نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان «سۇننەت» اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 13:00 - 2021/02/22

Нақты Көзі: https://sunna.kz/2021/02/22/1022202/

مۋحكام جانە ءمۋتاشابيھ اياتتار - Sunna.kz

اللانىڭ ءسوزى – قۇران كارىمدەگى اياتتار ەكى ءتۇرلى. ءبىرى – مۋحكام، ەكىنشىسى – ءمۋتاشابيھ. مۇنى قۇراننىڭ ءوزى وسىلاي باياندايدى. «الي يمران» سۇرەسىنىڭ 7-اياتىندا اللا تاعالا «ول ساعان قۇراندى ءتۇسىردى. ونداعى اياتتاردىڭ ءبىر بولىگى مۋحكام اياتتار، مىنە، سولار كىتاپتىڭ اناسى (نەگىزى). ال ەندى، ءبىر بولىگى – ءمۋتاشابيھ اياتتار»، – دەگەن. ەندەشە، بۇل سوزدەردىڭ ماعىناسىنا توقتالايىق. قىسقاشا ايتساق، عالىمدارىمىز بۇل اياتتارعا مىناداي ماعىنا بەرگەن:

مۋحكام دەگەنىمىز – ماعىناسى انىق، اشىق، ەشقانداي استارلى ماعىنانى بىلدىرمەيتىن، ءتۇسىنىلۋى ءۇشىن سىرتتان كەلەتىن ءبىر دالەلگە مۇقتاجدىعى جوق اياتتار.

ال، ءمۋتاشابيھ دەگەنىمىز – بىرنەشە ماعىناعا ىقتيمالى بولعاندىقتان، ناقتى ماعىناسىن ءبىلۋ قيىنعا سوعاتىن، عۇرىپتىق نەمەسە تىلدىك ەرەكشەلىكتەرگە بايلانىستى نەگىزگى ماعىناسىنا ەمەس، باسقا استارلى  ماعىناسىنا جورامالداۋدى قاجەت ەتەتىن اياتتار.

مۋحكام اياتتار نەگىزىنەن ۋاقىت پەن مەكەنگە تاۋەلسىز، جالپىعا ورتاق قاعيدالاردى باياندايتىن، ءدىننىڭ نەگىزدەرىن قۇرايتىن اياتتار. مىسالى، اللانىڭ بار، ءبىر ەكەندىگىنە، پايعامبارلار، قاسيەتتى كىتاپتار، پەرىشتەلەر، ولگەننەن سوڭ ءتىرىلۋ سەكىلدى يمان نەگىزدەرىنە سەنۋ، سونداي-اق، ەشقاشان ءوز قۇندىلىعىن ادىلدىك، اتا-اناعا قۇرمەت، ۋادەگە بەرىكتىك سەكىلدى نەگىزگى ادەپتەر، سونداي-اق، مىندەتتى بولعان قۇلشىلىق-عيباداتتار جانە ت.ب. ءدىننىڭ نەگىزگى پرينتسيپتەرى وسىنداي مۋحكام اياتتاردا باياندالعان. مۇنداي اياتتارمەن بەكىتىلگەن ۇكىمدەر ەشقاشان كۇشىن جويمايدى.

ال، ءمۋاشابيھ اياتتاردا اللانىڭ سيپاتتارى، اقىرەتتەگى ءومىر، جۇماق-توزاقتىڭ سيپاتتارى، الەمنىڭ جاراتىلىسى، رۋح ماسەلەسى، حۋرۋف مۋقاتتاعا سەكىلدى نارسەلەر قامتىلعان.

مۋتاشابيھ اياتتاردىڭ شىن اقيقاتىن ءبىلۋ مۇمكىن بولماعانىمەن، مۋحكام اياتتارعا سۇيەنە وتىرىپ كەيبىر ىقتيمال ماعىناسىن ايتۋعا بولادى. سەبەبى، اللا تاعالا اياتتىڭ جالعاسىندا «شىنتۋايتىندا، ءمۋتاشابيھ اياتتاردىڭ شىن اقيقاتى مەن ءمان-ماعىناسىن ءبىر اللا عانا بىلەدى جانە ىلىمدە تەرەڭدەگەندەر: ء«بىز قۇرانعا تولىق يمان كەلتىردىك. ونداعى مۋحكام، ءمۋتشابيھ اياتتاردىڭ بارلىعى دا راببىمىزدىڭ قۇزىرىنان كەلدى»، – دەپ ايتادى»، – دەگەنىمەن، بۇل اياتتى ء«مۋتاشابيھ اياتتاردىڭ ماعىناسىن اللا بىلەدى جانە ىلىمدە تەرەڭدەگەن عالىمدار بىلە الادى»، – دەپ تۇسىنۋگە دە بولاتىندىعىن ايتىپ،  ماعىناسى ءبىر اللاعا عانا ايان بولعان ءمۋتاشابيھ اياتتارعا – سۇرەلەردىڭ باسىندا كەلەتىن ء«اليف ءلام ميم، قاف» جانە ت.ب. سەكىلدى حۋرۋف مۋقاتتاعالاردى، قيامەتتىڭ ۋاقىتى، ءداججالدىڭ شىعۋى سەكىدى مىسالداردى عانا جاتقىزىپ، قالعاندارىن ءىلىم ادامدارى دا تۇسىنە الاتىندىعىن ايتقان عالىمدار دا جەتەرلىك.

قۇراندا ءمۋتاشابيھ اياتتاردىڭ ورىن الۋىنىڭ استارىندا قانداي حيمكەتتەر بولۋى مۇمكىن، سوعان كەزەك بەرەيىك. ەگەر، ءمۋتاشابيھ اياتتاردىڭ ماعىناسىن ءبىلۋ مۇمكىن دەسەك، مىناداي پايدالارى بار:

بىرىنشىدەن، بۇل عالىمداردى ىلىمدە تەرەڭدەي ءتۇسىپ، جان-جاقتى زەرتتەپ-زەردەلەۋگە ىنتالاندىرادى. ال، ۋاقىتىن ىلىمگە ارناپ، قۇراننىڭ نازىكتىكتەرىن تۇسىنۋگە تالپىنۋى – ەڭ ۇلكەن قۇلشىلىق بولىپ تابىلادى.

ەكىنشىدەن، عالىمداردىڭ بىلىمسىزدەردەن ارتىقشىلىعىن كورسەتىپ، جالپاق-جۇرتتى ىلىم-بىلىمگە ۇمتىلۋعا جەتەلەيدى.

ۇشىنشىدەن، اقىلدىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى. ادام وقىپ-ۇيرەنگەنىن قورىتىپ، اقىلىنا سالۋ ارقىلى ءمۋتاشابيھ اياتتاردىڭ دا ماعىناسىن تۇسىنە الادى. ەگەر، اياتتاردىڭ ءبارى ايدان انىق مۋحكام اياتتار بولسا، اقلي دالەلدەرگە ەشقانداي مۇقتاجدىق قالماي، ونىڭ ءمانى تومەندەر ەدى.

تورتىنشىدەن، مىسالى، اللانىڭ سيپاتتارىنا قاتىستى الايىق. ەگەر، اللا تاعالا ادامدارعا شىن سيپاتتارى ارقىلى كورىنسە، ادامنىڭ بۇعان شىدايتىن شاماسى جوق. اللانى كورۋدى قالاعان مۇسا پايعامبار اللا تاعالا تاۋعا ەلەستەگەن كەزدە بىت-شىتى شىققان تاۋدى كورىپ، قورىققانان ەسىنەن تانىپ قالدى ەمەس پە؟! ەندەشە، اللا تاعالا بىزگە ءوزىنىڭ سيپاتتارىن، جۇماق پەن توزاقتىڭ سيپاتتارىن وسى ءمۋتاشابيھ اياتتارى ارقىلى ءبىز كوتەرە الاتىنداي دارەجەدە ءتۇسىندىردى.

ال ەگەر، ءمۋتاشابيھ اياتتاردىڭ ماعىناسىن ءبىلۋ مۇمكىن ەمەس دەسەك تە، ونىڭ وزىندىك حيكمەتتەرى بار.مىسالى، بۇل – اللانىڭ ءبىر سىناعى، ەمتيحانى. ودان ءوتۋ ءۇشىن – اتالمىش اياتتارعا يمان ەتىپ، ولاردىڭ ماعىناسى تۋرالى نەگىزسىز ويلارعا بەرىلمەي، ءوزىن توقتاتىپ، قايتا سول اياتتاردى وقۋ ارقىلى قۇلشىلىعىن ءبىلدىرۋ.

سونداي-اق، وسى ارقىلى اللا تاعالا ادام بالاسىنا ءوزىنىڭ السىزدىگىن ءتۇسىندىرىپ، ءىلىمى بار الەمدى قامتىعان اللا تاعالانىڭ الدىندا باس يۋگە شاقىرادى. ءوز تىلدەرىندە تۇسسە دە ونى تۇسىنۋگە شاماسى جەتپەگەن نەبىر بىلگىر دە بىلىكتى كىسىلەر قۇرانعا باس ءيىپ، ونىڭ ۇلى جاراتۋشى تاراپىنان تۇسىرىلگەنىنە يمان ەتەدى.

دەگەنمەن، ءمۋتاشابيھ اياتتاردى جورامالداعاندا، ءدىننىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن، قۇراننىڭ نەگىزى بولعان – مۋحكام اياتتاردى باسشىلىققا الۋ كەرەك. ايتپەسە، تاعى سول جوعارىداعى اياتتىڭ جالعاسىندا ايتىلعان مىنا ءبىر ەسكەرتۋگە ءىلىنىپ كەتۋىمىز بەك مۇمكىن: «جۇرەگىندە اۋىتقۋ بولعاندار قايتكەندە بۇلىك شىعارىپ، ەل-جۇرتتى تۋرا جولدان تايدىرۋ ءۇشىن ءارى ول اياتتاردى ءوز مۇددەلەرى مەن قالاۋلارىنا قاراي تاپسىرلەۋ استارلى ماعىنالى ءمۋتاشابيھ اياتتاردى قازبالايدى» ء(الي يمران سۇرەسى، 7 ايات).

سايات سەرىكۇلى

«تولەباي» مەشىتىنىڭ ۇستازى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=18&id=1358593

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


قازاقستاندا وتكەن تاۋلى 2 مينوت
7 ناۋرىز. قازاقپارات كۇ 1 ساعات
شورت-ترەكتەن الەم چەمپي 2 ساعات
«جەتى كۇن». 06.03.2021 2 ساعات
«دالا battle» 8-شىعارىل 2 ساعات
قازگيدرومەت: ناۋرىزدىڭ 2 ساعات
پەلە ءىزىن كىم باساتىنى 2 ساعات
ياكوب فۋلسانگ «سترادە ب 3 ساعات
جامبىل وبلىسىنداعى اۋىل 3 ساعات
ازات نۇرعاليەۆ قازاقستا 3 ساعات
افريكاداعى مالي ەلىنە 4 4 ساعات
قوستاناي وبلىسىنداعى جو 4 ساعات
«چايكا» «تورپەدونى» جەڭ 4 ساعات
دميتري شومكو «روتور» سا 5 ساعات
مەرەكە قارساڭىندا ەرىكت 5 ساعات
قازاقستاندىق 12 جاسار ء 5 ساعات
«بارىس» - «مەتاللۋرگ» م 5 ساعات
جانساي سماعۇلوۆ «گراند- 6 ساعات
قاراعاندى وبلىسىنداعى ج 6 ساعات
ابات ايىمبەتوۆ «كرىليا 6 ساعات
الماتىدا بالالار جازۋشى 6 ساعات
اقتامبەردى جىراۋ | ادە 7 ساعات
پاراگۆايدا ىندەتتىڭ ورش 7 ساعات
تسسكا - احمات: قازاقستا 7 ساعات
اقمولا وبلىسىندا 30 كوپ 7 ساعات
بۇگىن تەمىرحان مەدەتبەك 7 ساعات
داۋلەتبەك بايتۇرسىنۇلى 7 ساعات
جانساي سماعۇلوۆ Grand S 7 ساعات
ديماش قۇدايبەرگەن «قازا 7 ساعات
باتىس قازاقستاندا بوران 7 ساعات