ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-181794515640 %60 %
2019-11-192440715839 %61 %
2019-11-201459466644 %56 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان «سۇننەت» اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 19:10 - 2019/11/03

قۇدايبەردى باعاشار: قازاق ۇلتىنا ءتان ءتول ءدىني مەكتەپ قالىپتاستىرۋ — قاجەتتىلىك – Sunna.kz

بۇگىنگى كۇنى دىنگە قاتىستى اۋقىمدى ماسەلە كوپ. سونىڭ ءبىرى — قازاققا ءتان ءتول ءدىني مەكتەپ قالىپتاستىرۋ. ول تۋرالى جۋىردا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ تا ءوز سوزىندە تىلگە تيەك ەتتى. وسى تۋراسىندا جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلوسوفيا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتى، ءدىنتانۋ جانە مادەنيەتتانۋ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، ءدىنتانۋ سالاسى بويىنشا العاش PhD دوكتورلىق قورعاعان مامان رەتىندە قۇدايبەردى باعاشاردى سوزگە تارتقان ەدىك.

— قۇدايبەردى سابىرجانۇلى، وزىڭىزگە ءمالىم، قازىرگى ۋاقىتتا ءدىن ەلدەگى اسا وزەكتى تاقىرىپتىڭ ءبىرىن قۇراپ وتىر. ءدىننىڭ عاسىرىمىزدا وسىنشالىقتى وزەكتى بولىپ كەتۋىنىڭ ءوزى كوڭىل اۋدارارلىق ماسەلە. بۇل تۋراسىندا نە ايتار ەدىڭىز؟
— ادام بالاسىنىڭ ومىرىندە رۋحانيات ۇلكەن ءرول اتقارادى. سول رۋحانياتتىڭ وزەگىندە ءدىن بار. ءدىننىڭ جەكە ادام ومىرىندە، قوعامدا اتقاراتىن ءبىرقاتار ماڭىزدى ءرولىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. ءدىندى شىن تۇسىنگەندە، ءدىنسىز ءومىر ءسۇرۋدىڭ قيىندىعى ءوز وزىنەن اڭعارىلادى. ويتكەنى ادامعا جاراتىلىس ماقسۇتىن ءدىن ناقتى تۇسىندىرەدى. ءومىردىڭ اقيقات سىرىن پايىمداتىپ، ىشتەي مازالايتىن كوپ سۇراقتارعا ءدىن عانا تۇشىمدى جاۋاپ ايتىپ، جۇرەگىن قاناعاتتاندىرادى. ەلدەگى دىنگە بەتبۇرىس تا وسىنداي ۇلكەن رۋحاني قاجەتتىلىكتەن ورىن الدى. قۇدايسىز يدەولوگيانىڭ حالىقتى بۇدان ارى الىپ جۇرۋگە قاۋقارى جەتپەدى. قانشا عاسىردان بەرى مۇسىلمان سەنىمىن ومىرىنە، سالت-ساناسىنا، دۇنيەتانىمىنا ارقاۋ ەتكەن حالىقتى اتەيزممەن ۇستاپ تۇرۋ بۇدان ارى مۇمكىن ەمەس تە ەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل حالىقتىڭ ارعى اتا-باباسى، ەلگە تۇتقا بولعان قايراتكەرلەرى وسى مۇسىلماندىق سەنىممەن سۋسىنداپ وسكەن ءارى سونىڭ تۋىن بيىككە جەلبىرەتكەن جاندار ەدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە، حالىقتىڭ ءداستۇرلى دىنگە قارقىندى بەتبۇرىس جاساۋىن قالىپتى قۇبىلىس رەتىندە قابىلدايمىز. دەگەنمەن ءدىندى دۇرىس تۇسىنۋدە، ءدىننىڭ مەملەكەتكە دەگەن ۇستانىمىن ايقىنداۋدا، ۇلتتىق تانىم، جەرگىلىكتى مەنتاليتەتتىك ەرەكشەلىكتەردى پارىقتاۋدا قاتەلىكتەر دە ورىن الماي قالمادى.
— «حالىقتى نە قۇتقارادى؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپتى يماندى، ءدىندى اتايتىندار تابىلىپ ءجۇر. بۇل قانشالىقتى ورىندى؟
— ولاي ايتىلعان جاۋاپتى قاتە دەي المايمىز. «ادامدى ادام ەتەتىن — يمان» دەگەن دە تەرەڭ ءماندى ءسوز بار. ءبىراق ونىڭ شارتى بارىن ەسكەرۋ كەرەك. ول شارت ساۋاتتىلىقپەن ءدىندى دۇرىس تۇسىنە بىلۋدە. ءدىندى دۇرىس تۇسىنە بىلگەن جاعدايدا ول حالىقتىڭ بارلىق رۋحاني قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋگە قاۋقارلى. دىندە بىلىمگە ىنتالاندىرۋ دا، العا ۇمتىلىس تا، بىرلىك پەن اۋىزبىرشىلىك، ەلدىڭ تىنىشتىعىنا ۇيىتقى بولۋ دا، مادەنيەتتىلىك، ادامگەرشىلىك، ەكونوميكالىق ورلەۋ دە بارى داۋسىز. الايدا ءدىندى قاتە تۇسىنگەن جاعدايدا ول كەرىتارتپالىقتارعا دا، دۇمشەلىككە دە سەبەپ بولاتىنى جانە بەلگىلى. دىندە ءار نارسە ءوزىنىڭ مولشەرىمەن بەرىلە وتىرىپ، جالپى تەپە-تەڭدىك ساقتالادى. قاتەلىك وسى جەردە كەتىپ جاتىر. ءدىندار ازاماتتار اراسىندا ءدىندى ناسيحاتتاۋ ماڭىزدى دەپ، سوعان قاتتى بەرىلىپ كەتىپ، ەكىنشى جاعىنان وتباسىنا قاراۋعا سەلقوستىق تانىتىپ جاتقاندارى جوق ەمەس. شىن مانىسىندە، ادام ءوزىنىڭ ءاربىر پارىزىنا تيىسىنشە كوڭىل بولە ءبىلۋى كەرەك. وسى تۇرعىدا ء«دىن ۇستاي الساڭ — قاسيەتىڭ، ۇستاي الماساڭ — قاسىرەتىڭ» دەگەن ءسوزدىڭ ءمانى زور.
— ءدىندار ازاماتتار ءدىننىڭ تاعى قاي تۇستارىن قاتە تۇسىنۋدە دەپ ويلايسىز؟
— ارينە، كوپكە توپىراق شاشپايمىز. ءدىندى ۇستانۋ ارقىلى ءوزىن تاربيەلەپ، ناشار ادەتتەرگە جۋىماي، قىزمەتىن دە اتقارىپ، ادال جۇرىس-تۇرىسىمەن ماڭايىنا ۇلگى بولىپ جۇرگەن ازاماتتار از ەمەس. ول ۇلگىلى جاعداي قىز-كەلىنشەكتەرگە دە ءتان. ءدال سولاي ءدىندى ۇستانۋعا، قۇلشىلىق جاساۋىنا مەملەكەتىمىز ەرىك بەرىپ وتىر. دەي تۇرعانمەن كەي ازاماتتاردىڭ «مەنىڭ جولىم عانا دۇرىس» دەپ قاراۋى قاتە. راس، اقيقات بىرەۋ. ءبىراق سول اقيقاتتى تانۋدىڭ جولدارى كوپ. قاي جاعىمەن بولسا دا جول تاۋىپ تاۋدىڭ باسىنا شىعۋ سەكىلدى. سوندىقتان ءوز كوزقاراسىنا قوسىلماعانداردى وزىنە جاۋ دەپ ءبىلۋ دىندە ۇلكەن قاتەلىكتەرگە ۇرىندىرادى. ءبىرقاتار ماسەلە سەنىمگە قاتىستى تۋىنداۋدا. دىنگە جاڭالىق ەنگىزۋدى بيدعات دەسەك، سول بيدعاتتارمەن كۇرەسۋدەگى كەتىپ جاتقان قاتەلىكتەردى دە ايتۋعا بولادى. كۇرەسۋ دەگەن ءسوز بارىپ قيراتۋدى بىلدىرمەسە كەرەك. كەيبىر جاستاردىڭ بارىپ قابىرلەردى بۇزىپ، قيراتۋى ەشكىمنىڭ دە ءقابىر تۋرالى دۇرىس تۇسىنىگىنە سەپتىگىن تيگىزبەيدى. دەمەك، ول جاستارعا كەلەڭسىزدىكتەرمەن قالاي كۇرەسۋ كەرەكتىگى تۋراسىندا قاتە تۇسىنىك بەرىلۋدە. قيراتۋمەن ەشبىر ءىس ءورىس تاپپاعان. دەسترۋكتيۆتى دەگەن اتاۋدىڭ ءوزى دە قيراتۋشى، ءبۇلدىرۋشى توپتارعا ايتىلادى. كۇرەس زامانعا، قوعام تالابىنا ساي ءجۇرۋى ءتيىس. مەشىت يمامدارى ەشتەڭەنى قيراتپاي-اق حالىققا كوپ ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن ءتۇسىندىرىپ كەلە جاتقانى ايان. يسلامدا ساتىلاي ءتۇسىندىرۋ نەگىزگە الىنادى. نارەستەگە دە ءسىز بىردەن ەت جەگىزە المايسىز. قازاق ونى «مۇسىلمان بولۋ استە-استە» دەپ مەڭزەگەن. وسىنداي ۇستانىمداردى ەسكەرمەگەن جاعدايدا، بىرەۋدى سەنىمگە يا قۇلشىلىققا كۇشتەۋ ويلاعانداي ناتيجە بەرمەيدى. قايتا ول ادامنىڭ قارسىلىعىن تۋدىرادى. سول ءۇشىن بۇگىنگى قاجەتتىلىك يسلام مەتوديكاسىمەن ساناسۋدا.
— وسى تۇستا حالىقتىڭ مەنتاليتەتىمەن ساناسۋ دا ماڭىزدى دەۋگە كەلە مە؟
— ارينە، يسلام بۇگىندە الەمدىك دىندەر قاتارىندا دەسەك، ونىڭ قۇرامىندا قانشاما ۇلتتار مەن ۇلىستار بار. اربىرىنە وزىندىك ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەر ءتان. ۇلت بولىپ جاراتىلۋىمىز — جاراتۋشىنىڭ تاڭداۋى. قۇراندا بىر-بىرلەرىڭمەن تانىسۋ — مادەنيەت الماسۋ ماقساتىندا دەلىنگەن. ەندەشە، وسى ۇلتتاردىڭ قاي-قايسىسى دا وزىندىك ءتول مەنتاليتەتىن، ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرى مەن ءسالت-داستۇرىن قۇرمەتتەي ءبىلۋى ءتيىس. ءبىز دە ءوزىمىزدىڭ قازاق ۇلتىنا ءتان مۇسىلماندار ەكەنىمىزدى ۇمىتپاعانىمىز ءجون. حالقىمىز يسلامنىڭ اقيقات ءدىن ەكەنىن الدەقاشان مويىنداعان. ءوز باسىم ءدىني ءبىلىم الۋعا مەملەكەتىمىزدىڭ سەنىمدى دەگەن شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن كەلىسىم جاساپ جاتقانىن دۇرىس كورەم. ۇلتتىق تانىمى قالىپتاسقان، ءبىزدىڭ دىندەگى جولىمىز سۋننيتتىك، حانافي ءمازحابى، ماتۋريدي اقيداسى ەكەنىن جاقسى تۇيسىنگەن، ماگيستراتۋرا، دوكتورانتۋرا دەڭگەيىندە ستۋدەنتتەردى شەتەلگە ءدىني وقۋعا جىبەرۋ كەرەك دەگەن پىكىرلەر ورىندى دەگىم كەلەدى.
— ءوزىڭىز ەستىگەن دە بولارسىز، ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى جۋىردا ءبىر سوزىندە ءتول ءدىني مەكتەبىمىزدى قۇرۋدىڭ ۋاقىتى جەتتى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. بۇل تۋراسىندا نە دەر ەدىڭىز؟
— راس. مينيسترلىك قۇرىلعالى كوپ يگى باستامالار كوتەرىپ كەلەدى. ءالى دە ءدىن سالاسىندا رەتتەيتىن ماسەلە جەتەرلىك. وزگە دىندەرگە ءتان ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمداردىڭ دا كەرىتارتپا ارەكەتتەرى مينيسترلىك تاراپىنان جونگە كەلتىرىلۋى كەرەك. ۇلتتىق تانىم، ۇلتتىق ءدىل، ۇلتتىق قۇندىلىقتار م ءاربىر حالىق اينالىپ كەلىپ ءوزى تاباتىن التىن قازىعى. سوندىقتان ءبىز ءدىن سالاسىندا دا ۇلتتىق بوياۋى بار مەكتەپ قالىپتاستىرا الساق، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. بۇگىندە ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ ءدىني مۇراسىن زەرتتەۋ جۇمىستارى قىزۋ قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل — قۋانارلىق جاعداي. «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ» دەگەن اباي اتامىزدىڭ ءبىر اۋىز ءسوزىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ قازاق حالقى دىنگە قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ، ءدىني تولەرانتتىلىقتى دا ۇرپاعىنا جاقسى سىڭىرە بىلگەن. ءدىني تولەرانتتىلىق — وزگەنىڭ سەنىمىن، وزىندىك كوزقاراسىن سىيلاۋ ءبىلۋ. حالقىمىز ەشقاشان وزگەنىڭ قاسيەت تۇتقان نارسەسىنە تاس اتقان ەمەس. سەن باسقانى قۇرمەتتەسەڭ، ول دا سەنى قۇرمەتتەيتىن بولادى. بۇل تۇستا تولەرانتتىلىقتى كونبىستىكپەن شاتاستىرۋ — قاتەلىك. زايىرلى قوعامدا بارلىعى دا زاڭ اياسىندا رەتتەلەدى. زاڭسىز ءىس جاساعان كەز كەلگەن ءدىني بىرلەستىك جاۋاپقا تارتىلادى.
— ۋاقىت ءبولىپ، ساۋالدارىمىزعا جاۋاپ بەرگەنىڭىزگە راقمەت ايتامىز.

سۇحباتتاسقان — باۋىرجان كاريپوۆ


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=18&id=1067495

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


جەتىساي اۋدانىندا شىعار 2 مينوت
«اقتوبە» الەۋمەتتىك - ك 5 مينوت
قۇرانداعى پايعامبار بەي 10 مينوت
中国哈萨克语广播网 11 مينوت
قازاق بوكسشىسى توكيودا 17 مينوت
28 - كەزەكتى جۇڭگو جينج 21 مينوت
وزبەكستاندا كونە تۇرىك 23 مينوت
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
مەملەكەتتىڭ ەكولوگيالىق 1 ساعات
«Junior Eurovision 2019 1 ساعات
قوعامدىق كاپيتالدى اۋىل 1 ساعات
ەلباسى كىتاپحاناسىندا « 1 ساعات
ۇلى دالا حالىقتارىنىڭ ق 1 ساعات
گونكونگتەگى قاقتىعىس:  1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
مەملەكەت بويىنشا مەيمان 1 ساعات
2019-جىلى 11-ايدىڭ 20-ك 1 ساعات
قازاقستاندا 21 قاراشادا 1 ساعات
قاراعاندىلىق يمامداردىڭ 2 ساعات
اۋىلدا يگىلىك، جاڭالىق 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
ەلىمىزدە حالىقارالىق جۇ 2 ساعات
شىمكەنتتە باس دارىگەرى 2 ساعات
ەلباسى جوعارعى cوت ءتور 2 ساعات
تۇشكىرگەن كەزدە ايتىلات 2 ساعات
دومالاق انا ء(ى نۇسقا) 2 ساعات
بەنزين مەن ديزەل مايىنى 2 ساعات
«سارىارقا» گاز قۇبىرىن 2 ساعات
ءماجىلىس رۋحىن ۇيرەنىپ، 2 ساعات
قازاقستاندا 7 مىڭنان اس 2 ساعات