ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-06-16464218247 %53 %
2019-06-17595188948 %52 %
2019-06-1815938532 %68 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: يسلام جانە وركەنيەت گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 11:00 - 2016/12/02


nikabرامازان ايىندا اۋىزاشار ۋاقىتى تاياعاندا ۇيگە كەلسەم، قارىنداسىم ءدامدى تاعامدار ازىرلەپ كۇتىپ وتىر ەكەن. اۋىزاشار ۇستىندە اڭگىمەدەن اڭگىمە تۋىنداپ، ايەل ادامنىڭ نيكاب تاعۋىنىڭ (بەتتى جابۋ) شاريعاتتاعى ۇكىمى تۋرالى وعان ءتۇسىندىرىپ ايتتىم. سەبەبى، ونىڭ دوسى ءاسيا نيكاب تاعادى ەكەن. البەتتە، كۇيەۋىنىڭ بۇيرىعى بويىنشا. قارىنداسىمنىڭ ايتۋى بويىنشا، ءاسياعا ءبارى شوشىنىپ، تەسىلە قاراۋى ۇناماۋى سەبەپتى، نيكاب تاعۋعا العاشقىدا قاتتى جۇرەكسىنگەن. ءتىپتى، ۇناتپايدى دا. جولداسىنىڭ بۇيرىعى دەپ كونىپ ءجۇر. ءبىراق، شاريعاتتاعى نيكابتىڭ ۇكىمى تۋرالى ءبىلىپ بەرۋىمدى ءوتىنىپتى قارىنداسىمنان. سونىمەن، تاقىرىپتى باسىمنان وتكەن مىنا وقيعامەن باستادىم.

– مەدرەسەدە وقىپ ءجۇرمىز. اقيدا ساباعىن سانسىزباي ۇستاز وتكىزىپ بولعان سوڭ، ارادا ءۇزىلىس كەزى كەلدى. ءبىرىنشى كۋرسقا جاڭادان قابىلدانعان ءبىر باۋىرىم «ايەل ادامنىڭ نيكاب تاعۋى» تۋرالى سۇراق قويدى. جاۋاپ بىلاي بولدى، – دەدىم. قارىنداسىم مەنى مۇقيات تىڭداپ وتىر.
– حانافي ءمازھابىندا يمام ءماۋسۋليدىڭ «يحتيار» دەگەن كىتابىندا مىناداي يبارا كەلگەن، – دەپ ءسوزىمدى جالعاستىردىم. – ەگەر شاھۋات قوزۋىنان كورىقپاسا، ايەل ادامنىڭ بەتى مەن ەكى الاقانىنا قاراۋعا بولادى. ويتكەنى، باسقا ادامدارمەن مامىلە قىلعان ۋاقىتتا ونى تانۋىڭ ءۇشىن، الىس-بەرىس قىلعان ۋاقىتتا ونىڭ زاتىن الۋ ءۇشىن ايەل ادام وسى ەكى مۇشەگە مۇقتاج بولادى. ءابۋ حانيفا، ءمازاني، ءساۋري (ر.ا.) دەگەن عالىمدار بۇعان ەكى تاباندى دا قوستى. ايەل كىسى ءجۇرىپ-تۇرۋى ءۇشىن اياقتىڭ اشىق جۇرۋىنە مۇقتاج، جۇرگەندە كورىنەدى جانە اياققا (تابانعا) قاراۋ بەت پەن ەكى الاقانعا قاراعاندا شاھۋاتتى از دەڭگەيدە كەلتىرەدى. ءارى، كەدەي ايەلگە دە اياعىن جاباتىن كيىم تابۋ قيىندىققا سوعۋى بەك مۇمكىن. سەبەبى، كەدەيلىكتىڭ دە ءوز دارەجەلەرى بار. ءبىر ريۋاياتتا تابان مۇلدەم اۋرەت ەمەس دەلىنسە، ءبىر ريۋاياتتا نامازدا عانا اۋرەت، ءبىراق قالعان ۋاقىتتا اۋرەت ەمەس دەلىنگەن.
– ال، ول جىگىت وزگە ءمازھابتاردا بۇل ماسەلەدە نە ايتىلعانىن سۇرادى ما، اعا؟
– ءيا، البەتتە. مەن بىلاي جاۋاپ بەردىم: «ماليكي ءمازھابىندا ءديرديدىڭ (ر.ا.) «شارحۋس سوعير» اتتى كىتابىندا ايەل ادامعا بەتى مەن ەكى الاقانىنان وزگە مۇشەلەرى بوتەن ەرگە اۋرەت دەلىنگەن. ءسوۆيدىڭ «حاشياسىندا» ول ەكى مۇشەگە شاھۋاتسىز قاراۋ رۇقسات، كەرىسىنشە جاعدايدا حارام دەلىنگەن. ەندى سول سەبەپتەن، ايەل ادامعا بەتى-قولىن جابۋ ءۋاجىپ پە دەپ سۇرالسا، ءمازھابتاعى ءماشھۇر كوزقاراس بويىنشا كەرىسىنشە ەر ادامعا كوزىن باسۋ ءۋاجىپ دەلىنگەن. ءشافيعي ءمازھابىندا شيروزي دەگەن عالىم «مۋھزيب» دەگەن كىابىندا ايتىلعانداي، ايەل ادامنىڭ ءجۇزى مەن الاقانىنان وزگە جەرلەرى اۋرەت. پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) «ساحيح بۇحاريدە» يبن وماردان جەتكەن ريۋاياتتا: «يحرامداعى ايەل بەت جاپپايدى دا، قولعاپ كيمەيدى دە»، – دەگەن. ەگەر بەتتى اشۋ حارام بولعاندا، ودان قايتارار ەدى. حانبالي ءمازھابىندا يبن قۋداما ءال-ماقديسي «مۋعني» اتتى كىتابىندا: «ايەل ادامنىڭ نامازدا بەتىن اشىق قالدىرۋىنا ەش تالاس جوق ءمازھابىمىزدا. ال، الاقانعا ەكى ريۋايات بار. ەگەر ايەل ورامالسىز ناماز وقىپ قويسا، وعان قايتادان ناماز وقۋى – ءۋاجىپ»، – دەگەن. شافيعي، ماليكي، ءاۋزاعي اتتى عالىمدار ءجۇز بەن الاقاننىڭ اۋرەت ەمەسىن ايتتى. وسىنداي ءبىر ريۋايات يمام احمادتان دا جەتكەن. ەكىنشى ءبىر ريۋاياتتا جۇزىنەن باسقا جەرى تولىعىمەن اۋرەت دەلىنگەن.
– نيكاب تۋرالى تاعى نە ايتىلعان شاريعاتتا؟
– نيكاب تاعۋدىڭ ۇكىمى حارام ەمەس. كەيىنگى عالىمدار نيكابتىڭ ءۋاجىپ، مۋباح، ءجايزدىعىندا (رۇقسات ەكەنى تۋرالى) تارتىستى. مۇسىلمان ايەلگە بەتىن جاۋىپ جۇرگەننەن اشىپ ءجۇرۋىنىڭ دالەلى كۇشتىرەك. «بەتتى جاۋىپ ءجۇرۋ ءۋاجىپ (مىندەت) ەمەس» دەگەندى مىسىر ەلىندەگى ء«ال ءازھار» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى، تۋنيستەگى «زايتۋن» ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى جانە ناسرۋددين الباني ءوزىنىڭ «مۇسىلمان ايەلدىڭ قۇران جانە سۇننەتتەگى حيدجابى» دەگەن كىتابىندا ايتقان. «بەتتى جابۋ ءۋاجىپ» دەگەندى ساۋديانىڭ عالىمى يبنۋ باز، پاكىستاندىق ءابۋ ءالا ماۋدۋدي ءوزىنىڭ «حيدجاب» اتتى كىتابىندا جانە سيريالىق عالىم، شافيعي ءمازھابىن ۇستانۋشى رامازان ءال-بۋتي ءوزىنىڭ «بارلىق اللاعا يمان كەلتىرگەن قىزدارعا» اتتى ريسالياسىندا ايتقان.
«بەتتى جانە الاقاندى اشىپ ءجۇرۋ رۇقسات» دەيتىندەردىڭ دالەلدەرى قۋاتتى ءارى كوپ. مىسالى، ايات-حاديستەگە نازار اۋدارساق، ەرلەرگە ايەلدەرگە دە بۇيىرعانىنداي كوزدەرىن تومەن سالۋعا بۇيىرعان. ەگەر بارلىق ايەلگە نيكاب تاعۋ ءۋاجىپ بولسا، ەرلەرگە كوزدى باسۋعا اللا بۇيىرماعان بولار ەدى. سەبەبى، ايەلدىڭ ەش جەرى كورىنبەسە، كوزدى باسۋدىڭ نە قاجەتى بار؟!
اللا تاعالا ءوز پايعامبارىنا (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن): «ساعان بۇدان كەيىن ايەلدەر ءوز سۇلۋلىقتارىمەن قىزىقتىرسا دا حالال ەمەس»، – دەگەن (احزاپ، 52-ايات). ايەل ادامنىڭ سۇلۋلىعىن ءبىلۋ بەتىنە قاراۋمەن بەلگىلى بولادى. ەگەر، بەتى جابىق بولسا، قالايشا ونىڭ سۇلۋلىعىن كورە الامىز؟ البەتتە، جۇزدەرى اشىق بولسا عانا.
پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) «ەگەر سەندەردەن بىرەۋلەرىڭ ءبىر ايەلدى كورسە، سۇلۋلىقتارى عاجاپتاندىرسا…» دەگەن ءحاديسى ول ۋاقىتتا ايەلدەردىڭ بەتتەرى اشىق بولعاندىعىنا دالەل. قوشتاسۋ قاجىلىعىندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) بەن فازل يبن ابباس اتتىڭ ۇستىندە وتىرعاندا حۋساميلىق ءبىر ايەل كەلەدى. وعان فازل يبن ابباس سۇلۋلىعى سەبەپتى تەسىلىپ قارايدى. سول كەزدە اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) ونىڭ ءجۇزىن باسقا جاققا بۇرعىزعان. بۇل حاديس ناسايدە جانە تيرميزيدە كەلگەن. ەگەر نيكاب كيۋ ءۋاجىپ بولعاندا اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) ءوزىنىڭ قوشتاسۋ قاجىلىعى سەبەپتى ايەلگە ءجۇزىن جابۋدى مىندەتتى تۇردە بۇيىرار ەدى.
يمام ءابۋ ءداۋد قايس يبن ءشاماس دەگەن كىسىدەن كەلتىرگەن حاديسىندە، ۋممۋ حولاد دەگەن ءبىر ايەل اللا ەلشىسىنە (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) ءوزىنىڭ ولتىرىلگەن ۇلىنىڭ ءحالى تۋرالى سۇراۋ ءۇشىن كەلگەنىن ايتادى. سوندا ساحابالاردىڭ كەيبىرى: «بالاڭ جايىنداعى ماسەلەنىڭ شەشىمىن ءبىلۋ ءۇشىن بەتىڭدى جاپقان كۇيدە كەلدىڭ بە؟»، – دەيدى. سوندا الگى ايەل: «ۇلىم جاعىنان قايعى جەتسە دە، ۇياتىم جاعىنان قايعى جەتكەن جوق»، – دەپ جاۋاپ بەرەدى. «ۋسۋلۋل فيكھ» ەرەجەسىنە سالساق، ۇكىم ايەل ادامنىڭ جاۋابىنا قاراي ەمەس، ساحابالاردىڭ سوزىنە قاراي بەرىلەدى. ساحابالار تاڭعالىپ سۇراپ وتىر. ەگەر نيكاب تاعۋ ءۋاجىپ بولعاندا بۇل سۇراق تا، جاۋاپ تا بولماس ەدى. مۇسىلمان ادامنان «ناماز نەگە وقيسىڭ، زەكەت نەگە بەرەسىڭ؟» دەپ سۇرالمايدى. سەبەبى، نەگىزى بار نارسەنىڭ ءيللاسى (سەبەبى) سۇرالمايدى. ال، ايەلدىڭ جاۋابىنا كەلسەك، ول ءوزىنىڭ سۋبەكتيۆتى پىكىرى. ءار ادامنىڭ جاعدايى ءارتۇرلى. ۋايىم-قايعىدان ابدەن قۋارىپ، سولعان ءجۇزىن كورسەتۋدەن ۇيالعان بولۋى دا مۇمكىن.
عۇلامالار قازىنىڭ الدىندا ءبىر كۋالىككە ءوتىپ جاتقان ايەلدىڭ دە بەتى اشىق بولۋى كەرەك ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتكەن.
فاقيھتار ءبىر نارسەنى پارىز نە حارام دەپ ايتۋ ءۇشىن كەسىمدى دالەل كەرەك دەگەن. سول سەبەپتەن ءسالاف عۇلامالار ءبىر نارسەنىڭ ۇكىمىنە اشىق، انىق دالەل بىلمەسە، ءپاتۋا ايتۋدا ساقتانار ەدى.
ءپاتۋا زامان، مەكەنگە، ادەت-عۇرىپقا قاراي وزگەرەدى. نيكاب ماسەلەسى دە قاۋىمنىڭ سالت-داستۇرىنە قاراي ءارتۇرلى. ەگەر قوعام حانبالي ءمازھابىن ۇستانسا، وندا ايەلگە بەتىن جاۋىپ ءجۇرۋ رۇقسات. ال، حانافي ءمازھابىندا ءجۇزدى جابۋدان گورى، اشىپ ءجۇرۋ ادەتكە اينالعان. مىسالى، ءبىر جىگىت ايەلىنىڭ بەتىن جاۋىپ، حيدجابىن قارا ەتىپ كيگىزىپ قويسا، جۇرتتىڭ بارلىعى دەرلىك ول ايەلگە نازارلارىن سالادى. ول ءىسى ارقىلى ايەلدىڭ جولداسى مىنا جاعدايلاردىڭ ورىن الۋىنا سەبەپكەر بولادى:
– ايەلىنە ەركەكتەردىڭ تەسىلىپ قاراۋىنا;
– ول تۋرالى جامان وي ويلاۋىنا;
– حانافي ءمازھابىن ۇستاناتىن ەلدىڭ اراسىنا وزگە ءمازھاب ءداستۇرىن الىپ كەلگەنى ءۇشىن ەلدىڭ نارازىلىعىنا ۇشىراۋعا;
– دىننەن حالىقتى شوشىتۋىنا;
– دىننەن بولماعان نارسەنى حالىقتىڭ دىننەن دەپ ويلاپ قالۋىنا جانە ت.ب.
ال، ءقازىر حيدجابىن ءارتۇرلى ەستەتيكاعا ساي، كولەمىن شاريعاتقا تۋرالاپ كيىپ، ءجۇزىن جاپپاي جۇرگەن قىزدارىمىزعا حالىق جامان كوزبەن قارامايدى. ۇيرەنشىكتى جاعداي بولعانى قاشان؟! «بۇلىك تۋدىرۋ – ادام ولتىرۋدەن دە اۋىر كۇنا»، – دەپ مەن ءسوزىمدى اياقتادىم. قوڭىراۋ دا ىشكە سوعىلدى.
– ال، ول بالا جاۋاپقا نە دەپ ايتتى. ءتۇسىندى مە؟
– ءيا، ءتۇسىندى. ەندى، سەن دە ءوز قۇربىڭا ءتۇسىندىر.
– ءيا، ول جاعىنان الاڭداماڭىز. سوزدەرىڭىزدى ءۇنتاسپاعا (ديكتوفون) جازىپ الدىم، – دەدى قارىنداسىم كۇلىمدەپ.
نۇرلىبەك سابىرعاليەۆ


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=17&id=696717

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


الماتى وبلىسىندا جەر سى 5 مينوت
نايزاعاي ءتۇسىپ مەرت بو 6 مينوت
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 6 مينوت
اكىم مىندەتتەر جۇكتەدى 11 مينوت
فرانتسيادا تەمىر-تەرسەك 16 مينوت
يوگا فەستيۆالى - قازاقس 16 مينوت
ەلەكترموبيل يەلەرىنە جا 26 مينوت
چيلي قۇراماسى جاپونيانى 26 مينوت
ماڭعىستاۋلىقتاردان پرەز 26 مينوت
جاڭا مينيستر باس مۇفتيى 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
الماتى وبلىسىندا 73،2 ش 1 ساعات
گۇل شاھاردىڭ شىرايى  1 ساعات
YouTube Star Logan Paul 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
18 ماۋسىم. تۋعان كۇن يە 1 ساعات
تارازدا بيىل گازدىڭ جار 1 ساعات
مۇنايدىڭ باعاسى تومەندە 1 ساعات
ەلىمىزگە كورەيالىق كومپ 1 ساعات
تەننيس: ۆوسكوبوەۆا جۇپت 2 ساعات
Graduating from Chef Sc 2 ساعات
What the Stars of Impra 2 ساعات
18 ماۋسىم. قازاقپارات ك 2 ساعات
باس ءمۇفتي: سىندارلى كە 3 ساعات
چەمپيوندار ليگاسى. «است 3 ساعات
قازالى تۇرعىنى 7 گەكتار 3 ساعات
ء«جيى اشۋلانامىن، نە ىس 3 ساعات
عالىمبەك كەنجەباەۆ ماچت 3 ساعات
قازاقستاندىق دزيۋدوشى ر 4 ساعات