ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-06-17595188948 %52 %
2019-06-18568193751 %49 %
2019-06-196923213 %87 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: يسلام جانە وركەنيەت گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 09:50 - 2016/12/02


kazakقۇرامالى، قورعاندى
ءۇيىڭ بولادى،
اينىمالى، توكپەلى
ءبيىڭ بولادى.
حالىققا ءبىر تيىن
پايداسى جوق،
اي سايىن باس قوسقان
جيىن بولادى.
ىشىنە شىنتاق اينالمايتىن
ەجىرەي دەگەن ۇلىڭ بولادى.
اقىل ايتساڭ، اۋىرىپ قالاتىن
بەدىرەي دەگەن قىزىڭ بولادى.
الدىڭنان كەس-كەستەپ وتەتىن
كەكىرەي دەگەن كەلىنىڭ بولادى.
ىشكەنىڭ سارى سۋ بولادى،
بەرسەڭ ءيتىڭ ىشپەيدى،
ءبىراق، ادام وعان
قۇمار بولادى.
قينالعاندا شاپاعاتى جوق
جاقىنىڭ بولادى.
يت پەن مىسىقتاي ىرىلداسقان،
ەركەك پەن قاتىنىڭ بولادى…
موڭكە ءبيدىڭ سوناۋ عاسىرداعى پسيحولوگيالىق تۇجىرىمى قازىرگى تاڭدا دالمە-دال كەلىپ وتىر. قالايشا وسىنشاما سيپاتتاما بەرگەن ەلدى مادەنيەتى، ساۋاتى بولماعان دەپ ايتا الامىز؟ ۇلتتىق پسيحولوگيانىڭ دامي تۇسۋىنە قازان توڭكەرىسىنە دەيىنگى ون ءتورت عاسىرلىق ۇزاق مەرزىمدە جاسالعان ىزگىلىكتى العىشارتتار باسشىلىق ەتتى. قازاقستانداعى پسيحولوگيالىق وي-پىكىرلەردىڭ تاريحى (ورحان-ەنيسەي ەجەلگى تۇركى جازبا ەسكەرتكىشى)، قورقىت-اتا، ءال-فارابي، اسان قايعى، قادىرعالي جالايري; قازاق بيلەرى مەن شەشەندەرى بۇقار جىراۋ، موڭكى بي، دۋلات، ماحامبەت، ش.ۋاليحانوۆ، ى.التىنسارى، ا.قۇنانبايۇلى، س.تورايعىروۆ، شاكارىم سىندى رۋحاني اسا باي قۇنارلى ورتا – اتالمىش عىلىمنىڭ بىردەن قانات جايىپ، وركەندەۋىنە ىزگى اسەرىن تيگىزدى.
ءدال قازىرگى تاڭدا پسيحولوگ دەگەنىمىز كىم؟ قانشالىقتى قوعامعا پايدالى بولىپ، كەلەڭسىز جاعدايلاردىڭ الدىن الىپ نەمەسە شەشۋ جولدارىن ۇسىنىپ وتىر؟ ەلى، ءدىنى، سالتى بولەك باتىس ەۋروپانىڭ، امەريكانىڭ پسيحولوگ عالىمدارىن ۇلگى تۇتقان پسيحولوگتار قانشالىقتى قازاق قوعامىنا پايدالى؟ تاريحتاعى الىپ تۇلعالاردىڭ پسيحولوگيالىق ەڭبەكتەرىن جاڭعىرتىپ، فرەيد، ماسلاۋدىڭ ورنىنا موڭكە بي پسيحولوگياسى، تولە بي، قازىبەك بي، ايتەكە بي، ءال-فارابي پسيحولوگيالىق ۇستانىمدارىن زەرتتەپ، ۇلت بولاشاعىنا ءقاۋىپسىز پسيحولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن جاساي الامىز با؟ وسى سۇراقتاردىڭ شەشىمىن ىزدەپ كورەلىك.
مەتودولوگيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى اعىلشىن فيلوسوفى ف.بەكون عىلىمدى ءادىستىڭ جۇيەسىمەن قارۋلاندىرۋ تۋرا-سىندا العاشقى يدەيا ۇسىن-عانىمەن، ءادىس ماسەلەسى فيلو-سوفيانىڭ ورتاسىنداعى نەگىزگى قۇرال بولىپ قالادى. العاش-قىدا ول تۇگەلدەي ماقساتقا جەتۋدەگى بارلىق شارتتارعا ساي كەلسە، ونىڭ تالقىلاۋى قاتتى ناتۋروفيلوسوفيالىق كورسەتىلىمگە جۇكتەگەن. تانىم بىلىمدەگى قولدانىلاتىن ءادىس بارلىق زەرتتەۋشىلەرمەن جوعارى باعالانادى. وسىلايشا ف. بەكون ءادىستى قاراڭعىدا جول نۇسقاۋشى جارىق بەرۋشى شاممەن تەڭەپ جانە قانداي دا ءبىر سۇراقتى زەرتتەۋدە جالعان جولمەن ءجۇرۋ ارقىلى جەتىستىككە جەتە المايسىڭ دەپ مالىمدەگەن. ەندەشە، ناتۋرافيلوسوفيا، ياعني تابيعات جاراتتى دەگەن ۇعىممەن وقىتىلىپ، ءبىلىم بەرىپ جاتقان بىزدەگى ءبىلىم جۇيەسى قازاقتىڭ قۇداي جاراتتى يدەولوگياسىنا قانشالىقتى ساي كەلمەك؟ دۇرىس بولعان تەزيسكە سۇيەنە وتىرىپ اقيقي بىلىمگە اقيقاتتى ءادىس قانا اپارا الادى. ءدال وسىنى ۇزاق ۋاقىتتار بويى قازىرگى زامان فيلوسوفتارى ىزدەپ تاپقىلارى كەلەدى. فيلوسوفتار ادامنىڭ تابيعاتقا قۇدايشىلىق ەتۋىن قامتاماسىز ەتەتىندەي تانۋ بىلۋدەگى قارۋ بولا الاتىن ءادىس قۇراستىرعىسى كەلگەن. سولايشا، شىعىس مۇسىلمان ەلدەرىنىڭ يدەولوگياسىنان بۇرىن وزدەرىنە وزدەرى قايشى كەلىپ وتىر. تابيعات جاراتتى دەپ تابيعاتقا ۇستەمدىك ەتكىلەرى كەلەدى، ياعني ءعىلىم-بىلىمنىڭ، تاربيەنىڭ ءتۇپنۇسقاسى – تابيعاتقا قۇدايشىلىق جاساۋ دەپ سانايدى. نەمىستىڭ كلاسسيكالىق ماتەريالدىق فيلوسوفياسىنىڭ وكىلدەرى گەگەل، ماركس، ر.دەكارت تا ەشقانداي ءادىس قولدانباي، اسىرەسە دەدۋكتيۆتى-راتسيوناليستىك ءادىسسىز قانداي دا ءبىر اقيقاتتى ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق دەگەن. بۇل فيلوسوفتاردىڭ عىلىمدى تانۋ ادىسىنە قوسقان ۇلەسى اۋماقتى بولعانىمەن، كوپ جاعدايدا فيلوسوفيالىق جۇيە جانە ولاردىڭ ادىستەرى ءارتۇرلى وزگەرتۋلەردە بىر-بىرىنە قاراما-قايشى كەلگەن. وسىلايشا، گەگەلدىڭ ديالەكتيكالىق ءادىسى يدەاليزممەن، ال ماركس گەراكليتپەن ماتەرياليزمگە قوسىلعان. ە.ي.مونوسزون كەز كەلگەن پسيحولوگيا-پەداگوگيكالىق زەرتتەۋ ءۇش كەزەڭمەن ىسكە اسادى: ەمپيريكالىق، تەوريالىق جانە ادىستەمەلىك دەي كەلە، زەرتتەۋ ادىستەرىن كلاسسفيكاتسيالاۋدى ۇسىنادى. ۇنەمى قوزعالىستا بولعان تۇراقسىز قوعام يدەالدارى مەن يدەولوگيالارى وزگەرىپ وتىرعان ۋاقىتتا پسيحولوگيا، پەداگوگيكانى زەرتتەۋ ءۇش كەزەڭگە عانا نەگىزدەلگەن دەپ ايتۋ قيىن.
مىنە، پسيحولوگيالىق بارلىق ەڭبەكتەر ۋنيۆەرسيتەتتەردە باتىسەۋروپالىق مەنتاليتەتى بولەك، ساناسى بولەك ەلدەردىڭ پسيحولوگ عالىمدارىنىڭ جا-زىلعان كىتاپ نەگىزىندە وقى-تىلادى. ءبىز، قازاق، وزىندىك تاريحى، بولمىسى، مىنەزى، سالت-ساناسى، نانىم-سەنىمى بولەك ەلمىز. ءتۇر-سيپاتى، پسي-حولوگياسى مۇلدەم بولەك ەلدەردىڭ ۇسىنعان، زەرتتەگەن، جازىپ كەتكەن تۋىندىلارىمەن ءوز ۇرپاعىمىزدى ساراپتاپ، سول باتىستىق پسيحولوگيانىڭ جالپى ستاندارتىنا ساي باعالاپ، ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى ەسكەرمەگەن قانشالىقتى دۇرىس؟ قالمۇقان يساباەۆتىڭ «شوڭ بي» اتتى كىتابىندا گەنەرال گلازەناپتقا اديۋتانت برونەۆسكي: «قازاقتار جاۋ شاپسا، تاس تۇيىندەي جينالا قالادى، جاۋدى جەڭگەن سوڭ، باتىرى قايسى، پاتشاسى قايسى، كەرەك قىلمايدى، مالىن باعىپ جۇرە بەرەدى»، – دەپ سيپاتتاسا، ەكاتەرينا ەكىنشى: «قازاقتار ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن بىلسە، الەمدى جاۋلاپ الار ەدى»، – دەگەن. تۇرار رىسقۇلوۆ گولوششەكينگە قازاقتارعا قاتىستى ايتىلعان سيپاتتاما سوزىنە جاۋاپ رەتىندە: «قازاقتى كوشپەندى، مادەنيەتى جوق حالىق دەيسىز، بىلە-بىلسەڭىز وسى كوشپەندى حالىق وتىرىقشى دا بولا بىلگەن، ەرتىس، سىرداريا، تالاس، شۋدىڭ بويىندا ۇلكەن-ۇلكەن شاھارلار قامالدار بولعان. ءال-فارابي، قادىرعالي جالايىري، قاشقاري، اباي وزەكجاردى تۋىندىلارىن قالاي جازدى؟ قازاق ۋنيۆەرسيتەت سالماسا، اقىلىنىڭ كەمدىگىنەن ەمەس، جان-جاقتان جاۋلاعان جاۋدان قورعانىپ، جەرى ءۇشىن كۇرەسىپ جاتقاندىعى»، – دەپ ءوز ويىن ايتقان ەكەن.
ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى بالانى وقىتۋدىڭ جاڭا ءادىس-تاسىلى قانداي بولماق؟ بالاعا قالايشا پسيحولوگيالىق ءقاۋىپسىز ورتا جاساي الامىز؟ «دەنساۋلىق پەن ءوز-وزىن جەتىلدىرۋدىڭ العاشقى فاكتورى بولىپ قولايلى ورتا ەسەپتەلەدى»، – دەپ اتاپ وتكەن پسيحولوگ عالىم ا. ماسلاۋ. ءدال وسى ايتىلعان پسيحولوگ عالىمنىڭ سوزىمەن كەلىسۋگە تۋرا كەلەدى. ەگەر ءوز تاريحىمىزدان ىزدەپ قاراساق، تۋرا وسى ماعىنادا ابايدىڭ دا، شاكارىمنىڭ دە ايتىلعان سوزدەرى بار، ءبىراق ەل ساناسىندا باتىس عالىمدارىنىڭ قانداي دا ءبىر ءسوزىن قولدانۋ ماقتانىشقا اينالعانى راس. سوڭعى كەزدەرى بەلەڭ العان بىلىمگەرلەر اراسىنداعى الىمجەتتىك، سۋيتسيد، دەۆيانتتى مىنەز-قۇلىقتىڭ، راديكالدى ءدىني باعىتتاعى جاسوسپىرىمدەردىڭ كوبەيە ءتۇسۋى – بارلىعى دەرلىك ءقاۋىپسىز ءبىلىم الۋ ورتاسىنىڭ بولماۋىنان. وسى ورايدا، ءقاۋىپ-سىز ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن جاسايتىن كىم دەگەن سۇراق تۋادى؟
ءبىر سىنىپتا جيىرمادان اسا بالا بولسا، سونشا پىكىر بولادى. عالىمدار تاجريبەسىنە سۇيەنەر بولساق، التى ايلىق ءبۇلدىرشىن كەزىندە بولاشاق بالالاردىڭ وزىندىك كوزقاراسى پايدا بولادى. ويتكەنى، جاراتىلىستىڭ وزىندە ءار ادامدا ءار قانداي تۇلعالىق ەرەكشەلىكتەر بار. ماسەلەن، كەيدە وقۋ ۇلگەرىمى جاقسى بالادان گورى وقۋ ۇلگەرىمى ناشار بىلىمگەر بولاشاقتا ماتەريالدىق كوپ جەتىستىككە جەتىپ جاتادى. وعان ءبىلىم الۋ ورتاسى قولايلى بولمادى، ول وزىنە-وزى پسيحولوگيالىق تۇرعىدان ەسكەرتتى: ء«بىلىمسىز دە، جاقسى باعاسىز دا ماقساتىما جەتەمىن» دەپ، ەندى ءدال وسىلاي يسلامعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتقان جاسوسپىرىمدەردىڭ بەتىن قايتارىپ تاستاۋ ارقىلى، ولاردى ءوز قولىمىزبەن راديكالدى باعىتتاعى دىنگە يتەرمەلەيمىز.
كەز كەلگەن جاسوسپىرىمدە «ومىرگە نە ءۇشىن كەلدىم؟ نە ءۇشىن ولەمىن؟» دەگەن سەكىلدى كوپتەگەن سۇراقتار بولادى. ون ءبىر جىل مەكتەپ قابىرعاسىندا جاۋاپ الا المايتىن سۇراقتارعا اسىل ءدىنىمىز يسلام ون ءبىر كۇندە جاۋاپ بەرەدى. ونىمەن كەلىسپەي قويا المايسىزدار. ويتكەنى، اباي ۋنيۆەرسيتەت وقىماسا دا، مەدرەسە وقىعان، بارلىق بي-شەشەندەر دىنگە سۇيەنىپ، ءادىل شەشىم شىعارىپ، ۇلتتى ۇلت ەتىپ ساقتاپ وتىرعان. دىنگە قىزىعۋشىلىق تانىتقان، يسلام دىنىنەن جانى جاي تاپقان جاسوسپىرىمدەرگە ءبىلىم بەرۋ ورتاسىندا پسيحولوگيالىق قاۋىپسىزدىك بولماعان جاعدايدا، ولار ءوزىن تۇسىنبەگەن ورتادان ءوزىن تۇسىنە الاتىن، قولداۋ كورسەتەتىن ورتانى ىزدەيدى. ماسەلەن، جەكە ءوز تاجىريبەمدە التىنشى سىنىپتان باستاپ ءومىر تۋرالى سان ءتۇرلى سۇراقتارعا ناعاشى اتام جاۋاپ بەرەتىن. جانى ءجانناتتا بولسىن. اتامىز اق ساقالدى، قاريا ەدى، قۇران وقىعاندا جانىڭدى تەبىرەنتەتىن. ەندى ءار وتباسىندا ونداي باعىت-باعدار بەرەتىن ناعاشى اتاسىنىڭ بولۋى ەكىتالاي دۇنيە. پسحولوگيالىق تۇرعىدان ادام ءومىر سۇرگەننەن كەيىن مىندەتتى تۇردە جاراتۋىشىسىن ويلانباي قويمايدى.
جاقىندا قازاقتىڭ بويجەتكەن ءبىر قىزى جولاي سومكەمدى كوتەرىپ جاردەم بەردى. ءوزىنىڭ ماسكەۋدە ەكىنشى كۋرس بىلىمگەرى ەكەندىگىن باياندادى، وتە ساۋاتتى بويجەتكەن. ءدىنى بولەك ەلدە سونداي اتاۋلى ءبىلىم الۋ ورداسىندا ءبىلىم الىپ جاتقانىمەن، مەنەن يسلام ءدىنى جايىندا، نامازدىڭ شارتتارى جايىندا سۇراي جونەلدى. ءوزىنىڭ جاراتۋشى الدىنداعى پارىزدارىن وتەگىسى كەلەتىندىگىن ايتتى. وزىمەن سويلەسىپ تۇرۋدى ءوتىندى. قاراساق، ءبىز ءدىن تاقىرىبىن قالاي جىلى جاپپاق بولعانىمىزبەن، دىنگە دەگەن، جاراتۋشىسىنا دەگەن ىقىلاس ادامدار اراسىندا، قوعام ىشىندە بەلەڭ الىپ كەلەدى. ويتكەنى، تەگى، قانى تازا قازاقتىڭ ول قانىندا بار دۇنيە، جانىمەن عانا قوسا شىعادى. وسى ورايدا، ءبىلىم بەرۋ ورداسى ءبىلىم عانا ەمەس، تاربيەنى دە بەرگەن سوڭ، نە سەبەپتى اسىل ءدىنىمىز يسلامنىڭ شارتتارىن ساۋاتتى تۇردە اشىق ايتپاسقا، سوندا جاستار اراسىندا راديكالدى باعىتقا كەتۋشىلەر بولماس پا ەدى؟! ايىپتاۋدان بۇرىن، سول قاتەلىكتەر ۇرپاق تاربيەسىندە قايتالانباۋى ءۇشىن بولاشاق جاستاردى جان-جاقتى دامىعان، ءبىلىمدى، سونىمەن قاتار، يماندى، ءدىني ساۋاتى جوعارى ەتىپ تاربيەلەۋ، پسيحولوگيالىق ءقاۋىپسىز ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن جاساۋ جانە ءوزىمىزدىڭ قيىنشىلىققا تولى سان عاسىردى وتكەرگەن تاريحىمىزدان اتاقتى عالىمداردىڭ ۇلتتىق گينەتيكاسىنا، بولمىسىنا ساي پسيحولوگيالىق ەڭبەكتەر ىزدەنىپ زەرتتەپ جازۋ – ءبىزدىڭ ايقىن ماقساتىمىز. ەگەر ۇرپاق الدىندا وسى ماقساتتا جۇمىس جاساي الماساق، موڭكە ءبيدىڭ جوعارىدا كەلتىرىلگەن سيپاتتاماسى مەن مىنا ءبىر جىرلارى تۋرا كەلمەك. ءماشھۇر ءجۇسىپ نۇسقاسىندا موڭكە بي وزىنە ءتان پسيحولوگيالىق سيپاتتاۋمەن، بولجاۋ سەكىلدى ءسوز ساپتاۋىمەن كورىنگەن.
ونىڭ «كەر زاماننىڭ كەزىندە…» دەپ اتالاتىن سوزدە-رىنە قۇلاق سالايىق.
ەرتەڭىنە سەنبەيتىن
كۇنىڭ بولادى.
بەتىڭنەن الىپ تۇسەتىن
ءىنىڭ بولادى.
الاشۇبار ءتىلىڭ بولادى.
ءدۇدامالداۋ ءدىنىڭ بولادى.
ايەلىڭ بازارشى بولادى،
ەركەگىڭ قازانشى بولادى،
جىلقى جۇلدىز بولادى،
قوي قۇندىز بولادى.
كەبىر – جەرگە تەڭەلەدى،
ايەل – ەرگە تەڭەلەدى،
كول – تەڭىزگە تەڭەلەدى.
سيىر – وگىزگە تەڭەلەدى.
اقىرزامان ادامى –
ساعىنىپ تاماق جەمەيدى،
اششىنى – اششى دەمەيدى،
تاپقانىن ولجا دەيدى،
«الھام» بىلگەنىن مولدا دەيدى.
بىر-بىرىنە قارىز بەرمەيدى،
شاقىرماسا، كورشى كورشىگە
كىرمەيدى.
سارىلىپ كەلىپ توسادى،
قۇنى جوق قاعازدى
سۋداي شاشادى…، – دەپ تولعانعان بي ءسوزىن، ارينە، اركىم وزىنشە قابىلداۋعا حاقىلى; ءبىراق ونى بۇگىنگى كۇننىڭ تىرلىگىنەن تىس تۇر دەپ ايتا الماسىمىز ايعاق. استارىنا ابايلاپ ۇڭىلسەڭىز، جانى بار جىرلار ەكەندىگى كۇمان تۋدىرمايدى. موڭكە ءبيدىڭ:
اقىر زامان حالقىنىڭ
شايدان باسقا اسى جوق،
جاقىننان باسقا قاسى جوق.
لاعىنەت قامىتى موينىندا،
جۇمىستان قولىنىڭ بوسى جوق.
ءارقاشان دا ولاردىڭ
كوڭىلىنىڭ حوشى جوق.
بار شارۋاسى تۇپ-تۇگەل
ەندى مۇنىڭ نەسى جوق…، – دەگەن سوزدەرى، بولماسا:
زامان اقىر بولاردا –
جەر تاقىر بولار،
حالقى پاقىر بولار.
بالالار جەتىم بولار،
ايەلدەر جەسىر بولار،
ء«ا» دەسە ء«ما» دەيتىن
كەسىر بولار.
باس قوسىلعان جەرلەردە،
ايەل جاعى دەن بولار.
جامان-جاقسى ايتسا دا،
وزىنىكى ءجون بولار.
وراي سالىپ باستارىن،
جالپىلداتىپ شاشتارىن،
تاقىمدارى جالتىلداپ،
ەمشەكتەرى سالپىلداپ،
ۇيات جاعى كەم بولار.
سويتكەن زامان كەز بولسا،
تۇزەلۋى قيىن بولار، –
نەمەسە:
كولدىڭ سۋى ءبىتىپ، تابانى قالار.
اتتىڭ جۇيرىگى كەتىپ،
شابانى قالار.
جاقسىنىڭ اتاعى كەتىپ،
ازابى قالار.
اۋليەنىڭ ارۋاعى كەتىپ،
مازارى قالار.
ايەلدىڭ ۇياتى كەتىپ،
اجارى قالار،
بيدايدىڭ ءدانى كەتىپ،
ساباعى قالار،
ءسوزدىڭ ماڭىزى كەتىپ،
سامالى قالار،
ءسويتىپ، اقىلى جوق،
ساناسىزدىڭ زامانى بولار، – دەگەندەي بولىپ جۇرمەلىك.

ل.م. مىرزاشوۆا


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=17&id=696690

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


قىزىلوردادا كاسىپكەرلەر 1 مينوت
ەۋروپا ليگاسى. ىرىكتەۋد 4 مينوت
34 - كەزەكتى حالىقارالى 4 مينوت
قاراعاندىداعى بۇرىنعى ا 7 مينوت
قازاقستاندىق كوماندالار 1 ساعات
«اتادان مال قالعانشا تا 1 ساعات
كامبودجانىڭ ءار سالا قا 1 ساعات
قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمي 1 ساعات
شىمكەنتتە ءۇيىنىڭ اۋلاس 1 ساعات
دارىگەرلەردىڭ ايلىعى تا 1 ساعات
جانۇزاق ايازبەكوۆ | اد 1 ساعات
تۇركىستاندا فوتوونەر ور 1 ساعات
كرايستچەرچتەگى شابۋىلدى 1 ساعات
يزرايل دۇنيە بانكەسىمەن 1 ساعات
الماتىدا 478 وقۋشى «الت 1 ساعات
3 ادامدى ولىمنەن قۇتقار 1 ساعات
19 ماۋسىمعا ارنالعان اۋ 1 ساعات
300-گە جۋىق ەلوردالىق ج 1 ساعات
چل 2019/20:«استانا» الع 2 ساعات
ەگيپەتتىڭ بۇرىنعى زۇڭتۇ 2 ساعات
اتىراۋ وبلىسىندا «جاڭا 2 ساعات
باس ءمۇفتي سەرىكباي قاج 2 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 2 ساعات
نۇرلان رامازانوۆ: جاناز 2 ساعات
پورە: مەن ءحابيبتى توقت 2 ساعات
زاڭسىز ميتينگىلەر كەزىن 2 ساعات
الماتى وبلىسىندا شومىلۋ 2 ساعات
رەسمي: مومودۋ سيسەي «ەر 2 ساعات
قمدب "حالال دامۋ&q 2 ساعات
بوسقىنداردىڭ ءبىر كەمەس 2 ساعات