نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: يسلام جانە وركەنيەت گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 18:00 - 2021/03/31

Нақты Көзі: https://azan.kz/kz/maqalat/read/ruh-degen-ne-Islamda-ruh-turalyi-ne-aytadyi-11574

شىنىندا دا بۇل تاقىرىپ اركىم ءوز تۇسىنىگىنشە تالداي الاتىن نەمەسە تالداۋعا بولاتىن تاقىرىپ ەمەس، سوندىقتان وسى ساۋالدىڭ جاۋابىندا ءبىزدىڭ تەك الدىڭعى يسلام عۇلامالارىنىڭ تالداۋلارىنا جۇگىنىپ وتىرۋىمىزعا تۋرا كەلەدى. وسى تاقىرىپتاعى ءوزىم وقىعان ەڭبەكتەردىڭ ىشىندەگى ەڭ تولىمدىسى ءارى جۇيەلىسى يبن حاجار ءال-اسقالانيدىڭ ەڭبەگى بولعاندىقتان، اتالعان عالىمنىڭ پىكىرلەرىنە كوبىرەك دەن قويۋدى ابزالىراق دەپ بىلەمىن.

جوعارىداعى رۋح تۋرالى اياتتىڭ ءتۇسۋ سەبەبىن ابدۋللاھ يبن ماسۋد ساحابا بىلاي بايانداعان: «بىردە پايعامبار (س.ا.ۋ.) ەكەۋمىز ءمادينانىڭ قيراعان جەرلەرىمەن كەلە جاتىر ەدىك. ءبىر توپ ياھۋديلەردىڭ اراسىنان ءوتىپ بارا جاتقانىمىزدا، ولار بىر-بىرىنە: «ودان رۋح تۋرالى سۇراڭدار» دەستى. ولاردىڭ كەيبىرى: «سۇراماڭدار، وزدەرىڭە جاقپايتىن ءبىر نارسە ايتىپ قالار» دەدى. ال كەيبىرەۋلەرى: «مىندەتتى تۇردە سۇرايمىز» دەدى. ولاردىڭ ءبىرى ورنىنان تۇرىپ: «ەي، ءابۋل قاسيم! رۋح دەگەن نە؟» دەپ سۇرادى. پايعامبار (س.ا.ۋ.) ءۇنسىز تۇرىپ قالدى. مەن وز-وزىمە «وعان ۋاحي كەلىپ جاتىر» دەدىم دە، (كەدەرگى جاساماي) تۇردىم. ايىققان سوڭ ول: «ولار سەنەن رۋح تۋرالى سۇرايدى. «رۋح راببىمنىڭ امىرىنەن. سەندەرگە وتە از مالىمەت بەرىلدى» دە» دەدى».

وسى حابارعا تالداۋ جاساعان يبن حاجار ءال-اسقالاني وسىنداي وقيعانىڭ يبن يسحاق ابدۋللاھ يبن ابباس ارقىلى باسقا ريۋاياتپەن دە جەتكەنىن ايتادى. سونىمەن قاتار يبن ات-تينگە سىلتەمە جاساي وتىرىپ، اسقالاني قۇراندا «رۋح» ءسوزىنىڭ بىرنەشە جەردە ءارتۇرلى ماعىنالارمەن بەرىلگەنىن مىناداي مىسالدارمەن كورسەتەدى: «ونى (قۇراندى) سەنىمدى رۋح الىپ ءتۇستى» («شۋارا»، 193-ايات)، «سول سياقتى ءبىز ساعان ءوز امىرىمىزدەن رۋح ۋاحي ەتتىك»، «ول (اللا) ءوز امىرىنەن رۋح تۇسىرەدى» («عافىر»، 15-ايات )، «اللا ولاردى ءوز تاراپىنان ءبىر رۋحپەن قولدادى» ء(«مۋجادالا»، 22-ايات)، «(سول) كۇنى رۋح جانە پەرىشتەلەر ساپ تۇزەپ تۇرادى» ء(«الا»، 38-ايات)، «وندا پەرىشتەلەر جانە رۋح تۇسەدى» («قادىر»، 4-ايات). يبن ءات-تيننىڭ پايىمداۋىنشا، مۇندا ءبىرىنشى اياتتا –جابىرەيىل پەرىشتە، ەكىنشى اياتتا – قۇران كارىم، ءۇشىنشى اياتتا – ۋاحي، ءتورتىنشى اياتتا – كۇش-قۋات، بەسىنشى جانە التىنشى اياتتاردا جابىرەيىل نەمەسە باسقا تۋرالى ايتىلعان. سونداي-اق قۇراندا «اللانىڭ رۋحى» دەگەن ءسوز يسا پايعامبارعا دا قولدانىلعانىن دا يبن ءات-تين ايتىپ وتكەن.

ال «ياھۋديلەر پايعامبارىمىزدان قانداي رۋح تۋرالى بىلگىسى كەلدى؟» دەگەن ماسەلەگە كەلگەندە، ءال-اسقالاني ەكىنشى ءبىر عالىم ءال-قۋرتۋبيدىڭ: «كوبىرەك كوكەيگە قونىمدىسى، ولار پايعامباردان (س.ا.ۋ.) ادام رۋحى جايلى سۇراعان. ويتكەنى ياھۋديلەر يسا اللانىڭ رۋحى ەكەنىن مويىندامايدى. ال جابىرەيىلدىڭ پەرىشتە ەكەنىن، پەرىشتەلەردىڭ رۋحتار ەكەنىن ولار بىلەدى» دەگەن پىكىرىن كەلتىرگەن.

اسقالانيدىڭ پايىمداۋىنشا، قۇراندا ادام بالاسىنىڭ رۋحى «رۋح» دەپ اتالماي، ء«نافس» (جان، ءناپسى) دەگەن ۇعىممەن بەرىلگەن. سونىمەن قاتار اسقالاني رۋح پەن ءنافس جونىندە عۇلامالار اراسىندا ەداۋىر پىكىر قايشىلىعى بار ەكەنىن، بىرەۋلەرى ولاردى ەكى بولەك نارسە دەسە، بىرەۋلەرى ەكەۋى ءبىر نارسە دەپ سانايتىنىن ايتىپ وتكەن.

كوپتەگەن يسلام عالىمدارى رۋح تۋرالى كەڭىنەن قوزعاپ ايتۋدان جانە جازۋدان تارتىنعان. «رۋح اقيقاتى جايلى تانىم – اللا تاعالا ءبىلىمىن جاسىرعان جايت. ونى جاسىرۋداعى حيكمەت – ادامنىڭ ءوزى ءتۇسىنىپ جەتە المايتىن جايتتاردى بىلۋگە شاراسىز ەكەنىن كورسەتىپ، سىناۋ، شەكسىز ءبىلىمدى اللاعا تەلۋگە ءماجبۇر ەتۋ. ءوز بويىنداعى جانىنىڭ اقيقاتىن بىلمەسە، وندا ادامنىڭ اللانىڭ اقيقاتىنا جەتۋدەگى دارمەنسىزدىگى ءتىپتى شاراسىز. رۋح جونىندە كوپ پىكىر قوزعاۋدان تىيىلۋ جانە پايعامباردىڭ (س.ا.ۋ.) ادەبىن ۇستانۋ ءجون بولماق. اللا تاعالا رۋح جايلى جاراتقاندارىنان ەشكىمگە بىلدىرمەگەن. سوندىقتان ول جايلى قولدا بار مالىمەتتەن ارتىق ءسوز قوزعاۋعا بولمايدى» دەپ بىلگەن. وسى پىكىردى يبن باتتال، ءال-قۋرتۋبي، ءابۋل قاسيم، جۋنايد، يبن اتيا سەكىلدى كوپتەگەن عالىمداردىڭ ۇستانعانىن اسقالاني اتاپ كورسەتكەن.

رۋح تۋرالى وزگە كىتابي دىندەردە (حريستيان، يۋدايزم) دە از تۇسىنىك بەرىلگەن. ءتاۋراتتا دا ادام بالاسىنىڭ رۋحىن جاراتۋشىدان باسقا ەشكىم بلمەيتىنى ايتىلعان. عالىمدار ياھۋديلەردىڭ پايعامبارىمىزدان رۋح تۋرالى سۇراۋىنىڭ سەبەبى ونىڭ جاۋابىن ءتاۋراتتا ايتىلعاندارمەن سالىستىرىپ، پايعامبارلىعىنا كوز جەتكىزۋ ماقساتى بولعان دەپ تۇسىندىرگەن. كەيبىر ريۋاياتتاردا جوعارىداعى ايان پايعامبارىمىزعا تۇسكەننەن كەيىن ياھۋديلەر: «بۇل بىزدە دە وسىلاي» دەگەن» دەلىنەدى.

قازاق دالاسىندا كەڭىنەن تاراعان «كيمياي-ساادات» («باقىتقا جەتۋ ءىلىمى») كىتابىندا يمام عازالي رۋح جايلى بىلاي دەپ جازادى: «رۋح – ادام جاراتىلىسى بولمىسىنىڭ اسىلى بولار. بارلىق دەنە قۇرىلىسى سونىڭ قىزمەتشىسى. ءبىزدىڭ رۋح اسىلى دەيتىنىمىز – اللا تاعالانىڭ بىزگە سىيلاعان ءبىلىم ورنى. حايۋانداردا بۇل رۋح جوق. رۋح – دەنە ەمەس، بولىنەتىن دە ەمەس، نازىك ءبىر جاۋھار دەسە بولادى. پەرىشتەلەر وسى جاۋھار جىنىسىنان بولار. بۇل رۋح – ەڭ ءبىر نازىك اقيقاتتى تانىماقتىق، ونى تالداۋعا رۇقسات جوق».

وسىنداي ۇستانىمدار مەن تىيىمدار سەبەپتى يسلامدا رۋح تۋرالى كوپ ايتىلا بەرمەيدى. ەسەسىنە ء«وزىن تانىعان ادام جاراتۋشىسىن دا تانيدى» دەگەن ۇستانىمعا ۇيىعان يسلام عۇلامالارى ادامنىڭ ناپسىمەن كۇرەسۋ، جانىن تازارتۋ، رۋحىن كەمەلدەندىرۋ ارقىلى ءوزىن جانە جاراتىلىستىڭ حيكمەتىن تانۋعا ۇمتىلۋىن كوبىرەك وسيەت ەتكەن.

اينۇر ءابدىراسىلقىزى



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=17&id=1380830

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 2 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 9 كۇن
اقاشا ورتەۋ 9 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 17 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 20 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 24 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 24 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 26 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 26 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 27 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 29 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 29 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 43 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 43 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 45 كۇن
قاراقۇرىق 53 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 56 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 56 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 61 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 62 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 65 كۇن
بارايىنشى 77 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 77 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 78 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 78 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 78 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 79 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 79 كۇن
بۇلىنگەننەن بۇلدىرگى ال 82 كۇن
ەلباسىنىڭ قۇرانى اڭگىمە 85 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


قمدب ءتوراعاسى «ANTIKOR 7 مينوت
سولتۇستىك كورەيادا قاشى 7 مينوت
تاۋدان كوشىپ ءتۇسىپ، جا 7 مينوت
قازاقستان - يزرايل: ونل 7 مينوت
قازاقستاندا اپتا ىشىندە 16 مينوت
اقتوبەدە سۋ تاسقىنىنان 19 مينوت
اۆتونوميالى رايوندىق 13 27 مينوت
قاراعاندى وبلىسىندا كول 1 ساعات
COVID-19: قاي وبلىستار 1 ساعات
28 قازاقستاندىق شەتەلدە 1 ساعات
تۇركىستاندا ورتالىق ازي 1 ساعات
تۇركىستاندا ورتالىق ازي 1 ساعات
شي جينپيڭ تەلەگراف، ينت 1 ساعات
الماتى وبلىسىندا Lexus 1 ساعات
نۇر-سۇلتان - تەمىرتاۋ ت 1 ساعات
بيتكوين $60 مىڭعا قىمبا 1 ساعات
تاريحي مەشىتتە جۇمىس كە 1 ساعات
قازاقستاندا تاعى ءبىر ء 1 ساعات
ۆەلوسپورت: «باسك ەلىنىڭ 1 ساعات
سۋ تاسقىنىنان اقتوبەدە 1 ساعات
اقتوبەدە تاكسي جۇرگىزۋش 1 ساعات
تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ نا 2 ساعات
لا ليگا: «رەال» «بارسەل 2 ساعات
قازاقستاندىق تەننيسشى ش 2 ساعات
59 جاستاعى تاكسي جۇرگىز 2 ساعات
اۆتونوميالى رايوندىق پا 2 ساعات
قىتايدا شاحتانى سۋ باسى 2 ساعات
كۆي بەلگىلەرى بار پنەۆم 2 ساعات
بورالداي اۋرۋحاناسىنىڭ 2 ساعات
قازاقستاندا ءبىر تاۋلىك 2 ساعات