نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: يسلام جانە وركەنيەت گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 12:00 - 2021/02/18

Нақты Көзі: https://azan.kz/kz/ahbar/read/zhandilla-bekzhigitov-umra-rasimin-zhasauga-ali-ruqsat-berilgen-12929

الەمدى جايلاعان COVID-19 ىندەتىنىڭ اسقىنۋىنا بايلانىستى بىلتىر ساۋد ارابياسى قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن اتقارۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالعان بولاتىن. بيىل بۇل شارا قالاي اتقارىلماق؟ وسىعان بايلانىستىقمدب قاجىلىق ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءجاندىللا بەكجىگىتوۆتەن سۇرادىق.

– بىلتىرعى 2020 جىل بۇكىل الەم ءۇشىن ءقاۋىپتى بولدى. COVID-19 ىندەتى الەمگە تاراپ، مىڭداعان ادامدى اجال قۇشتىردى. ادامزاتتى تىعىرىققا تىرەدى. بۇل ىندەت بەس پارىزدىڭ ءبىرى سانالاتىن قاجىلىق ساپارىنا دا ۇلكەن وزگەرىس الىپ كەلدى. 2020 جىلدىڭ اقپانىندا ساۋد ارابياسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى پاندەميادان تۋىنداعان قاۋىپ-قاتەردىڭ الدىن الۋ جانە ونىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ، سونداي-اق جاھاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ قاجىلىق ءراسىمىن جاساۋشىلار ءۇشىن مەككە مەن ءمادينا قالالارىن جاپتى. بۇل جاعداي بارشا مۇسىلماندار ءۇشىن كۇتپەگەن وقيعا، جۇرەكتەردى سىزداتقان كورىنىس بولدى. كورولدىكتىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ ءقاۋپى جوعارى ەلدەردىڭ ازاماتتارىنا تۋريستىك جانە ۇمرا ۆيزالارىن بەرۋدى ۋاقىتشا توقتاتىپ، الەمنىڭ ءار تۇپكىرىنەن كەلگەن تۋريستەر مەن ۇمراشىلارعا ەلگە كىرۋگە تىيىم سالعان بولاتىن.

– الايدا كەيبىر ەلدەردىڭ مۇسىلماندارى ءۇشىن ساۋد ارابياسى بيلىگى ۇمرا ءراسىمىن وتكىزۋگە رۇقسات بەرگەن سەكىلدى عوي.

– ءيا، 2020 جىلدىڭ 15 قىركۇيەگىنەن باستاپ پارسى شىعاناعى ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ (GCC) بارلىق ءتولقۇجات يەلەرى مەن جارامدى ۆيزا يەلەرىنە قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاي وتىرىپ، كورولدىككە ەمىن-ەركىن كىرىپ، جۇمىسقا تۇرۋىنا نەمەسە قايتا ورالۋىنا جول اشىلدى. اراعا سەگىز اي سالىپ، 2020 جىلدىڭ قاراشاسىنان باستاپ ەپيدەميالىق جاعدايى تۇراقتى ەلدەردىڭ مۇسىلماندارىنا ۇمرا ءراسىمىن ورىنداۋعا كەزەڭ-كەزەڭگە ءبولىپ رۇقسات بەرىلدى. ءبىراق ساۋد ارابياسىنا كىرەتىن ازاماتتاردان سەرتيفيكاتتالعان زەرتحانالاردا 48 ساعات بۇرىن تاپسىرىلعان سىناما قورىتىندىسىنىڭ بولۋى تالاپ ەتىلدى.

الەۋمەتتىك جەلىلەردەن ءبىزدىڭ ەلدەگى كەيبىر ازاماتتاردىڭ ساۋد ارابياسىندا جۇرگەنىن، ەل تۇرعىندارىن ۇمرا ساپارىن وتەۋگە شاقىرىپ جاتقان جازبالارىن بايقاپ قالدىق. ساۋد ارابيا باسقا ەلدەر سەكىلدى قازاقستان ازاماتتارىنا دا ۇمرا جاساۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالدى ەمەس پە؟

قاجىلىق پەن ۇمرا – تۋريستىك ساپار ەمەس. قاجىلىق – ءدىنىمىزدىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى، ال ۇمرا – سۇننەت امالى. بۇل قۇلشىلىقتاردى وتەۋ كەزىندە ەڭ الدىمەن نيەت ماڭىزدى. ءوزىڭىز ايتقانداي، ساۋد ارابياسىنىڭ كوپتەگەن ەلدەر سەكىلدى قازاقستان ازاماتتارىنا دا ۇمرا جاساۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالعانىنا قاراماستان، كەيبىر ازاماتتارىمىزدىڭ سول ەلدە ۇمرا قاجىلىعىن وتەپ جۇرگەنىن الەۋمەتتىك جەلىلەردەن كورىپ جاتىرمىز.

– سوندا ەلىمىزدىڭ بۇل ازاماتتارى ۇمراعا قالاي بارىپ ءجۇر؟

– ساۋد ارابياسى پاندەميا جاعدايىنا بايلانىستى ۇمرا جانە تۋريستىك ۆيزالاردى بەرۋدى ۋاقىتشا توقتاتقانىن ايتتىق. ۇمرا جانە تۋريستىك ۆيزالاردى بەرۋ جۇيەسى قازاقستان ءۇشىن ءالى اشىلعان جوق. سوندىقتان ءسىز ايتىپ وتىرعان ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى ساۋد ارابياسىنا تەك بيزنەس ۆيزاسى ارقىلى بارا الادى. جوعارىداي ايتقانداي، قاجىلىق پەن ۇمراعا نيەت ەتكەن ازاماتتار كاسىپكەر رەتىندە ەمەس، جاراتۋشى الدىنداعى مىندەتىن ورىنداۋ ءۇشىن بارۋى قاجەت. سول ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى تەك كاسىپ ءۇشىن بارماعانى ايدان انىق. بۇل جەردە مىنانى ءتۇسىنۋ قاجەت. بيزنەس ۆيزا تەك كاسىپكەرلەر ءۇشىن بەرىلەدى. ەلشىلىكتەن بيزنەس ۆيزا راسىمدەپ، تەك ۇمرا قاجىلىعىن وتەۋ ءۇشىن بارۋ قۋلىقپەن بىردەي نارسە. بۇل ۆيزامەن يحرام كيىپ، تولىققاندى قۇلشىلىقتى ورىنداۋ مۇمكىن ەمەس.

– راس، ۇمرا شارتى بويىنشا يحرام ميقاتقا كىرگەن كەزدە كيىلەدى. ال بيزنەس ۆيزامەن ساۋد ارابياسىنا كىرگەن ازاماتتار ميقاتقا كىرگەن كەزدە يحرام كيە المايدى. دەمەك بۇل دا ۇمرانىڭ شارتىنا قايشى كەلىپ تۇر ەمەس پە؟

يحرام دەگەنىمىز – قاجىلىق نەمەسە ۇمرا جاسايتىن ادامنىڭ باسقا ۋاقىتتا ادال بولىپ ەسەپتەلەتىن ىس-ارەكەتتەردى بەلگىلى ءبىر ۋاقىت وزىنە حارام ەتۋى. قاجىلىق پەن ۇمراعا نيەت ەتىپ، ءتالبيا ايتۋ ارقىلى ادام يحرامعا كىرگەن بولىپ ەسەپتەلەدى. يحرام كيۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر مەكەن، ياعني ميقات بەلگىلەنگەن. ميقاتقا يحراممەن كىرۋ قاجەت. ميقاتقا يحرامسىز كىرگەن ادام، قايتادان ارتقا قايتۋى قاجەت. ەگەر قاجىلىق جاساۋشى ميقاتتان بىلمەستىكپەن ءوتىپ كەتكەن بولسا نەمەسە ميقاتقا يحرامسىز كىرگەنىنە كۇماندانسا، قۇربان شالۋعا مىندەتتەلەدى.

– ناماز وقىپ تۇرعان ادام قاتەلەسىپ كەتسە، ءساھۋ ساجدەسىن جاساپ نامازىن تولىقتىرادى. ال نامازدا ءبىلىپ تۇرىپ قاتەلىك جىبەرسە، كۇنا بولادى. بۇل جەردەگى ماسەلە دە وسىعان ۇقساس ەمەس پە؟

– ءيا، دۇرىس ايتاسىز ساۋد ارابياسىنا بيزنەس ۆيزاسى ارقىلى كىرىپ، ۇمرا جاساۋشى ازاماتتار ميقاتتان يحرامسىز وتەتىنىن الدىن الا ءبىلدى. يحرامدى كيە المايتىنىن بىلە تۇرا، شارتىن بۇزىپ، ونىڭ ورنىنا ءبىر قوي قۇرباندىققا شالۋ شاريعاتقا ساي ەمەس.

– ساۋد ارابياسى جاقىندا قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن اتقارۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋ مەرزىمىن ۇزارتقان بولاتىن. ۇمرا ءراسىمىن جاساۋعا ناقتى قاي كەزدە رۇقسات بەرەدى؟

– ءدال قازىرگى جاعدايدا ناقتى ۋاقىتىن ءدوپ باسىپ ايتۋ وڭاي بولماي تۇر. پاندەميالىق احۋال كۇندە وزگەرۋدە. مۇنىڭ الدىندا ساۋد ارابياسى بيلىگى 2021 جىلدىڭ 31 ناۋرىزىنان باستاپ شەكارالاردىڭ اشىلاتىنىن حابارلاعان بولاتىن. الايدا جاقىندا ساۋد ارابياسىنىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بۇل ەلدىڭ قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن اتقارۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋ مەرزىمىن 2021 جىلدىڭ 17 مامىرىنا دەيىن ۇزارتقانىن حابارلادى. دەمەك شەكارالاردىڭ اشىلاتىن ناقتى ۋاقىتى مامىر ايىندا بەلگىلى بولادى دەگەن جورامال بار. دەگەنمەن الەمدە ىندەت قارقىنى باسەڭدەپ، جاعداي تۇراقتالسا، كۇللى مۇسىلمان اسىعا كۇتكەن جاقسى جاڭالىقتاردىڭ بولىپ قالۋى عاجاپ ەمەس.

– قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن اتقارۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى ايتىلدى ما؟

– ساۋد ارابياسى ەل جانە شەتەل ازاماتتارىن ىندەتتەن ساقتاندىرۋ ءۇشىن وسىنداي ۋاقىتشا قادامعا بارىپ وتىر. ويتكەنى الدىمەن ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعى ماڭىزدى. دەنساۋلىق – اللانىڭ پەندەگە بەرگەن ەڭ ۇلكەن نىعمەتى. اللا تاعالا قۇران كارىمدە:«… ءوز قولدارىڭمەن وزدەرىڭدى قاتەرگە بايلاماڭدار. ىزگى امالدار جاساڭدار. اقيقاتىندا اللا جاقسىلىق جاساۋشىلاردى جاقسى كورەدى»(«باقارا» سۇرەسى 195-ايات)،«ولار ساقتىق شارالارىن قامتاماسىز ەتىپ، قارۋلانسىن»(«نيسا» سۇرەسى، 102-ايات) دەگەن. ارداقتى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن):«دەننىڭ ساۋلىعى – ەڭ ۇلكەن نىعمەت»دەگەن. دەمەك ءار ادام اللانىڭ بەرگەن بايلىعى – دەنساۋلىعىنا ءجىتى ءمان بەرىپ، ءوزىن قورعاۋى قاجەت. ءار ءىستىڭ قايىرى بار. قاجىلىق ءراسىمىنىڭ ۋاقىتشا توقتاتىلۋىنىڭ دا ءبىر قايىرى بار دەپ بىلەمىز. ميلليونداعان مۇسىلمان ۆيرۋستىڭ تارالۋ ءقاۋپى بار جەردە جينالسا، مۇسىلمان الەمى ءۇشىن قيىندىق تۋدىرارى انىق. ارينە مەككەنى، قاعبانى ساعىنباعان ادام جوق. الايدا وسىنداي قيىن كەزدە ءتۇرلى قۋلىققا بارىپ، ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا ءقاۋىپ ءتوندىرۋ – جارامسىز ءىس. ىزدەگەن ادامعا ايلا مەن ءادىس ءار كەزدە تابىلادى، ال بۇل وعاش قىلىقتاردى قۇلشىلىققا پايدالانۋ ۇيات تىرلىك.

قاجىلىق پەن ۇمرانى وتەۋ – كەز كەلگەن كىسىگە ءناسىپ بولا بەرمەيتىن عيبادات ءتۇرى. ءناسىپ بولعان كىسى – اللا تاعالانىڭ قۇرمەتتى قوناعى. سول سەبەپتى ونى وتەۋ جولى دا تازالىق پەن تۋرالىققا نەگىزدەلۋى ءتيىس. حاكىم اباي «تىنشىعارسىڭ سەن-داعى،سابىر قىلساڭ ازىراق»دەمەي مە؟ سوندىقتان قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن اتقارۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋدى تۇسىنىستىكپەن قابىلداپ، سابىر قىلۋىمىز قاجەت. ءبىز ءۇشىن قازىرگىدەي قيىن ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ، جۇرتىمىزدىڭ اماندىعى قاجەت. ادامزات بالاسىنىڭ ىندەتتەن تەزىرەك قۇتىلىپ، قاجىلىق پەن ۇمرا راسىمدەرىن ەركىن اتقاراتىن كۇنگە جەتۋدى اللا بىزگە ءناسىپ ەتسىن! ءامين!

سۇحباتتاسقانسەرىكبول حاسان

دەرەككوزى muftyat.kz

قمدب رەسمي سايتى



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=17&id=1356268

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


جاڭاوزەندە "جاستار تەات 1 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا ۇشە 1 مينوت
قر تجم الىس ساپارعا شىع 5 مينوت
ءبارى زىڭ-زىڭ بولادى: ك 5 مينوت
مما-دان 2021 جىلعى الەم 5 مينوت
الماتى دارىگەرلەرى قاڭت 7 مينوت
قازاقستاندا 30 شەتەلدىك 10 مينوت
قازاقستاندا 30 شەتەلدىك 10 مينوت
اۆتونوميالى رايوندىق پا 15 مينوت
ءKASE-نىڭ قورىتىندى سەس 15 مينوت
التاي قالاسى ءماجىلىس ر 15 مينوت
قازاقستاندا ايەلدەر كاس 15 مينوت
اشارشىلىقتىڭ سەبەپتەرى 15 مينوت
تاجىكستاندا Google مەن 15 مينوت
جاڭا باسىلىم – جاقسىلىق 16 مينوت
ۋكراينا كوروناۆيرۋستىڭ 16 مينوت
41 جاستاعى ايەل ونىنشى 25 مينوت
ەۋروپادا «پاندەميا سالى 25 مينوت
باتىس قازاقستانعا ەدىل 25 مينوت
رەسەي فۋتبول وداعى «قاي 25 مينوت
ەڭبەك داۋلارىن رەتتەۋ ت 1 ساعات
اۆتونوميالى رايون باسشى 1 ساعات
گۆاتەمالادا پاكايا جانا 1 ساعات
التاي ايماعىنان 3 كوللە 1 ساعات
شىمكەنت ورتالىعىندا ”قى 1 ساعات
جاپونيادا ياكۋدزا باندا 1 ساعات
30 جىل بويى ءتىل مەن جە 1 ساعات
مەملەكەتتىك ساياسي كەڭە 1 ساعات
تاعى ءبىر قارجى پيراميد 1 ساعات
ءارتۇرلى تاقىرىپقا قاتى 1 ساعات