ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-181794515640 %60 %
2019-11-192440715839 %61 %
2019-11-201885596142 %58 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان مۇفتيات جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 11:00 - 2019/10/11

ادام كوزىنىڭ قاراۋىتىپ، كورۋ وتكىرلىگىنىڭ كەمۋى نەگە بايلانىستى?

كوز جانارىن قانشالىقتى كۇتەمىز، كۇتە الامىز با?كوز اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قالاي كۇتىنۋ كەرەك? ارنايى جاتتىعۋلار مەن ەمدامدەر ارقىلى سىرقاتتان ساقتانۋعا بولا ما? وسى جانە وزگە دە ساۋالدارعا كوز اۋرۋلارى عزي استانا قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى، جوعارى ساناتتى وفتالمولوگ-حيرۋرگ، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايگەرىم تولەتوۆا «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭاقپاراتتاندىرۋ ءبولىمىنىڭ باس ساراپشىسىجانارگۇل ۇمبەتوۆا جۇرگىزگەن سۇقباتى بارىسىندا جاۋاپ بەردى.

- ايگەرىم سەرىكبايقىزى، ەلىمىزدە كوز اۋرۋلارىنىڭ سانى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. ءتىپتى ەگدە تارتقان ادامدى قويىپ، جاسوسپىرىمدەرىمىزدىڭ دە كوز جانارى السىرەۋدە. بۇعان باستى سەبەپ نە? فيليال تۋرالى دا ايتىپ وتسەڭىز?

- قازاق كوز اۋرۋلارى عزي استانا قالاسىنداعى فيليالى 2010 جىلدان باستاپ، تەگىن مەديتسينالىق كەپىلدەندىرىلگەن كومەك كولەمىندە (تمككك) ەلوردامىز بەن سولتۇستىك ايماقتاردى جوعارى مامانداندىرىلعان وفتالمولوگيالىق كومەكپەن قامتاماسىز ەتەدى. بۇگىندە فيليالدا ەرەسەكتەر مەن بالالار اراسىنداعى ءتۇرلى كوز اۋرۋلارىن تەكسەرىپ-انىقتاۋدا جانە ەمدەۋدە الەمنىڭ جەتەكشى وندىرۋشىلەرىنىڭ زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارى پايدالانىلادى. كوز دارىگەرلەرى (حيرۋرگتار) كۇردەلىلىگى جاعىنان سان ءتۇرلى مىڭداعان وپەراتسيالار جاسايدى.

راس، كەيىنگى جىلدارى كوز اۋرۋلارى بار ناۋقاستاردىڭ سانى راسىندا كوبەيىپ كەتتى. سونىمەن قاتار كوز اۋرۋلارى دا جاسارىپ بارادى. 40-45 جاستا-اق كاتاراكتا نەمەسە گلاۋكوماسى بار ناۋقاستار سانى از ەمەس. ميوپيا دا جاساردى. بۇرىن ەڭ ەرتەسى 5-6 جاستا باستالاتىن ميوپيا، ءقازىر، وكىنىشكە قاراي، بالانىڭ 3 جاسىندا-اق انىقتالاتىن مىسالدار كوپ. بۇنىڭ ءبىرىنشى سەبەبى - كورۋ جۇكتەمەسىنىڭ جالپى كۇشەيۋى. بالالاردى مەكتەپكە ەرتە دايىنداۋ، جالپى ءبىلىم بەرۋ رەفورماسى، ياعني مەكتەپتەردەگى باعدارلامالاردىڭ قيىنداۋى. جالپى ادامداردىڭ، بالالارىمىزدىڭ كومپيۋتەردەگى، ءتۇرلى گادجەتتەردەگى كينو، ۆيدەو، ويىندارعا قۇشتارلىعى. سونىمەن قاتار ءجيى كەزدەسەتىن سوماتيكالىق اۋرۋلار دا كوز اۋرۋلارىنا سەبەپ بولادى. قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋ دەڭگەيىن دە ۇمىتپايىق.

- كوز اۋرۋلارى تۇقىم قۋالاي ما?

- ارينە، كوز اۋرۋلارىنىڭ اراسىندا تۇقىم قۋالايتىن تۇرلەرى دە بار. ولار تۋا بىتكەن كاتاراكتا، تۇقىم قۋالايتىن نەمەسە تۋا بىتكەن ميوپيا. تورلى قاباتتىڭ ءتۇرلى دەگەنەراتيۆتى اۋرۋلارى، تورلى قاباتتىڭ ىسىگى، ياعني رەتينابلاستوما تۇقىم قۋالايدى. ال ەرەسەكتەردىڭ اراسىندا كەزدەسەتىن اۋرۋلاردىڭ ءبىرى – بىرىنشىلىك اشىق بۇرىشتى گلاۋكوما. جانە باسقا اۋرۋلار دا بار.

- ادام كوزىنىڭ قاراۋىتىپ، كورۋ وتكىرلىگىنىڭ كەمۋى نەگە بايلانىستى?

- ادام كوزىنىڭ قاراۋىتىپ، كورۋ وتكىرلىگىنىڭ تومەندەۋى ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى پايدا بولۋى مۇمكىن. كاتاراكتا، ياعني كوز بۇرشاعىنىڭ بۇلىڭعىرلانۋى بۇنىڭ ءبىر سەبەبى. ەرەسەكتەردە كاتاراكتا جالپى جاس ۇلعايۋىنا بايلانىستى دامۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار كوزدىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىندا، ميوپيادا، گلاۋكومادا، كوزدىڭ جاراقاتتارىندا كاتاراكتا داميدى. جالپى اعزانىڭ سوماتيكالىق اۋرۋلارىندا دا، مىسالى قانت ديابەتى سياقتى، جانە باسقا سوماتيكالىق اۋرۋلاردا دا كاتاراكتا دامۋى مۇمكىن.

- كاتاراكتا باستالعان كەزدە كوزدىڭ كورۋ قابىلەتىندە قانداي وزگەرىستەر بايقالادى? ياعني، ادام قانداي كلينيكالىق بەلگىلەرگە كوڭىل ءبولۋى قاجەت?

- كاتاراكتا باستالعان كەزدە كوزدىڭ الىستان كورۋ قابىلەتى تومەندەيدى. سونىمەن قاتار كورۋ ساپاسى ناشارلايدى. ناۋقاستارىمىز «كوزىم قاراۋىتادى» دەپ ايتادى.

- ايگەرىم سەرىكبايقىزى، ال گلاۋكوما، ياعني سۋقاراڭعىلىق نەدەن پايدا بولادى? الدەبىر كوز جاراقاتتارىنان نە سىرقات اسەرىنەن بە، الدە اعزانىڭ بەيىمدىلىگىنەن بە?

- گلاۋكوما كوز ءىشىنىڭ پروگرەسسيۆتى قىسىمىنىڭ وقتىن-وقتىن جوعارىلاۋىنان نەمەسە كورۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋىنەن، سونداي-اق كوز جاراقاتتارىنا نەمەسە كوزدىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىنا، ميوپياعا جانە باسقا كوپتەگەن سەبەپتەرگە بايلانىستى پايدا بولۋى مۇمكىن. بۇل اۋرۋ دا تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردىڭ ءبىرى. ازيا حالقىندا، ءوزىمىزدىڭ حالقىمىزدا دا ءجيى كەزدەسەتىن گلاۋكومانىڭ ءتۇرى بۇل كوزدىڭ الدىڭعى بولىگىنىڭ تار بولعانىنا بايلانىستى داميتىن جابىق نەمەسە تار بۇرىشتى گلاۋكوما. مۇنىڭ سەبەبى، جاس كەلە كوز بۇرشاعىنىڭ كولەمى وسەدى، كوزدىڭ الدىڭعى كامەراسىنىڭ تەرەڭدىگى ازايادى. كوزدىڭ الدىڭعى بولىگى تار بولىپ، كوز قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋىنا اكەلەدى.

- كوزدىڭ تورلى قاباتىنىڭ بۇزىلۋى، كوز قاراشىعىنا ەت ءوسۋ، كوز قابىعىنىڭ قابىنۋى – كونيۋكتيۆيت سىرقاتتارى تۋرالى دا ايتا وتىرساڭىز... مۇمكىن ءبىز ەستىمەگەن، بىلمەيتىن كوز سىرقاتتارى دا بار شىعار?

- كوزدىڭ تورلى قاباتى بۇزىلۋىنىڭ ءجيى كەزدەسەتىن سەبەپتەرى – بۇل ديابەتتىك رەتينوپاتيا، ميوپيادا كەزدەسەتىن ءتۇرلى ديستروفيالىق وزگەرىستەر، تورلى قاباتتىڭ سىلىنۋى، تورلى قاباتتىڭ ورتاڭعى تامىرىنىڭ ترومبوزى، جالپى قان قىسىمىنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى داميتىن رەتينوپاتيا، ماكۋلا دەپ اتالاتىن كوز تۇبىندەگى سارى داقتىڭ جارىلۋى، كوزدىڭ شىنى تارىزدەس دەنەسىنە قان قۇيىلۋى. وسى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن وفتالمولوگقا مىندەتتى تۇردە قارالىپ تۇرۋ كەرەك. بەلگىلى وزگەرىستەر پايدا بولعاندا پروفيلاكتيكالىق نەمەسە ەمدەۋ بارىسىندا لازەرلىك تورلى قاباتتىڭ كواگۋلياتسياسى جاسالادى. بۇل وتانىڭ ماقساتى - پايدا بولعان وزگەرىستەردىڭ ۇلعايۋىن تۇراقتاندىرىپ، اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋ. سونىمەن قاتار تورلى قاباتتىڭ اۋرۋلارىن ەمدەۋ بارىسىندا كلينيكامىزدا تيىمدىلىگى جانە قاۋىپسىزدىگى دالەلدەنگەن ليۋتسەنديس پرەپاراتىمەن ينتراۆيترالدى ينەكتسيا جاسالىنادى.

كوز قاراشىعىنا ەت ءوسۋ دەگەنىمىز بۇل - پتەريگيۋم. قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ اراسىندا دا ءجيى كەزدەسەتىن بولدى. بۇل پاتولوگيانىڭ ەمى - تەك حيرۋرگيالىق ەم. ءتىپتى جاقسى جاسالىنعان وتادان كەيىن دە پتەريگيۋم قايتالانۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ارنايى پلاستيكا دا جاسالىنۋى كەرەك.

كونيۋكتيۆيت- بۇل تىپتەن ءجيى كەزدەسەتىن شىرىشتى قاباتتىڭ قابىنۋ سىرقاتى. ءجيى كەزدەسەتىن سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى دە ۆيرۋستار، باكتەريالار نەمەسە اللەرگيا. ەمدەۋ بارىسىندا سەبەبىنە بايلانىستى ارنايى كوز تامشىلارى تاعايىندالادى.

- كوز سىرقاتتارى العاش انىقتالىپ، دياگنوز قويىلعاننان كەيىن تاعايىندالعان دارى-دارمەكتەردى ۋاقىتىلى قولدانۋ ارقىلى تولىق جازىلۋعا بولا ما، الدە وتا جاساۋ ارقىلى ەمدەلە مە?

- ءار اۋرۋ ەرەكشەلىگىنە قاراي ءارتۇرلى. مامان-دارىگەر ەمدەۋ ءتاسىلىن تولىق زەرتتەۋ ناتيجەسىندە تاعايىندايدى. جالپى ەمنىڭ تولىق جانە ناتيجەلى بولۋى ناۋقاستىڭ ساپالى تەكسەرىلۋىنە بايلانىستى. كوز اۋرۋى دارى-دارمەكتى ۋاقىتىلى قولدانۋمەن قاتار، وتا جاساۋ ارقىلى دا ەمدەلەدى. مىسالى، بۇگىنگى تاڭدا كەڭ تاراعان كاتاراكتا اۋرۋى تەك حيرۋرگيالىق جولمەن عانا ەمدەلەدى. وپەراتسيا كىشكەنتاي جانە ميكروتىلىمدەر ارقىلى جاسالىنىپ، كوز ىشىنە جەتىك جاساندى بۇرشاق ەنگىزىلەدى. بۇل تەحنيكانىڭ ارقاسىندا وپەراتسيا ۋاقىتى 10-15 مينۋتقا دەيىن قىسقارتىلىپ، ناۋقاستارىمىزدىڭ كورۋ جىتىلىگى وپەراتسيادان كەيىنگى ءبىرىنشى كۇنى-اق جوعارىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. گلاۋكومانىڭ ەمى كونسەرۆاتيۆتى جانە حيرۋرگيالىق بولۋى مۇمكىن. گلاۋكوما ەمىنىڭ ماقساتى – كوز ءىشى قىسىمىن قالىپتى جاعدايعا كەلتىرۋ جانە كورۋ قابىلەتىن تۇراقتاندىرۋ.

- جالپى كوز اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قالاي كۇتىنۋ كەرەك? ارنايى جاتتىعۋلار مەن ەمدامدەر ارقىلى سىرقاتتان ساقتانۋعا بولا ما? تىڭدارماندارىمىزعا كەڭەستەر بەرە كەتسەڭىز...

- كوز اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن وفتالمولوگقا مىندەتتى تۇردە قارالىپ تۇرۋ كەرەك. سونىمەن قاتار سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستاۋعا تىرىسۋ كەرەك. كوز اۋرۋلارىن ەمدەۋ جانە اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن سوڭعى ون جىلدىقتا كوپتەگەن مەديكامەنتوزدى جانە ارنايى جاتتىعۋلار دا پايدالى بولاتىنى دالەلدەندى. ءبىراق ارنايى جاتتىعۋلاردى وفتالمولوگ سىرقاتتىڭ تۇرىنە قاراي تاعايىنداۋى كەرەك. ەڭ ماڭىزدىسى – وفتالمولوگقا ۋاقىتىلى بارىپ، تەكسەرۋدەن ءوتۋ. ءتىپتى كوزى اۋىرعان ادامدار ەمەس، كوزى اۋىرمايتىن ادامدار دا بارۋى كەرەك. مىسالى، 40-تان اسقان ادامدار نەمەسە تۇقىمىندا گلاۋكوماسى بار ادامدار وفتالمولوگ قابىلداۋىندا ءجيى بولعانى دۇرىس. تۇرعىندار اراسىندا ءجيى بايقالاتىن كوز سىرقاتى – گلاۋكومانى زەرتتەۋ جانە ەم ناتيجەلەرىن سالىستىرۋ ءۇشىن كوز ءىشى قىسىمى ءجيى ولشەنۋ كەرەك. سونىمەن قاتار كورۋ جۇيكەسىنىڭ ديسكى، كوز ءتۇبى، كورۋ كەڭىستىگى دە تەكسەرىلۋى قاجەت.

- ايگەرىم سەرىكبايقىزى، الداعى جىلدان مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلادى. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىز?

- مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى مەديتسينالىق كومەكتىڭ حالىققا قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرادى دەگەن سەنىمدەمىن. قانداي بولماسىن جوسپارلى مەديتسينالىق كومەك كەزەگى – بۇل الەمدىك قاراپايىم تاجىريبە. مۇنداي كەزەك ءبىز دە بار، مىسالى، ۆيترەورەتينالدى حيرۋرگيا كەزەگى. ءمامس اياسىندا قارجىلاندىرۋدىڭ كوبەيۋى مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ۆيترەورەتينالدى حيرۋرگيا سەكىلدى قىمبات تۇراتىن جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ كەڭىنەن ەنگىزىلۋىنە، قىمبات تۇراتىن دياگنوستيكالىق ەمشارالاردىڭ قولجەتىمدى بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز جانە سولاي بولاتىنىنا سەنەمىز.

ەلىمىز تۇرعىندارىنىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن كوزقاراسى وزگەرىپ، اقپارات الۋ دەڭگەيى ارتىپ كەلەدى. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ – بۇل، العا قادام باسۋ.

كوز كۇتىمىنە ارنالعان پايدالى كەڭەستەر:

• بولمەگە جارىق بىركەلكى ءتۇسۋى كەرەك جانە جارىقتىڭ قاپتالدان تۇسكەنى قولايلى. سونداي-اق، بولمەنىڭ توبەسى قابىرعاسىنا قاراعاندا اشىق، اق بولۋى ءتيىس.

• بالا جازۋ جازىپ، كىتاپ وقىعاندا ۇستەلدىڭ ورنالاسۋىنا ءمان بەرىڭىز. جارىق بالانىڭ سول جاعىنان تۇسكەنى دۇرىس. ورىندىقتىڭ بيىكتىگى، ارقالىعى ىڭعايلى، بالالاردىڭ بويىنا سايكەس بولسىن.

كورۋ گيگيەناسىن ساقتاۋ كەرەك. جازۋ جازىپ، كىتاپ وقىعاندا فوكۋستىق ارا قاشىقتىق شامامەن 30-35 سانتيمەتردەن كەم بولماۋى ءتيىس.

• كومپيۋتەردە 1-2 ساعاتتان ارتىق وتىرماۋعا تىرىسىڭىز. ال بالانى جارتى ساعاتتان ارتىق وتىرعىزباڭىز.

دۇرىسىندا ەكراننىڭ جوعارعى بولىگى كوزدىڭ تۇسىنان تومەندەۋ تۇرۋى كەرەك. جۇمىس اراسىندا مۇمكىندىگىنشە 5-10 مينۋت ءۇزىلىس جاساعان ءجون.

• ءۇزىلىس كەزىندە كوزدى جوعارى-تومەن، وڭعا-سولعا اينالدىرا قوزعالتۋ، تەرەزەگە قاراپ، الىسقا كوز جىبەرۋ، ودان سوڭ جاقىنعا كوز سالۋ سەكىلدى كوز جاتتىعۋلارىن جاساعان دۇرىس.

• كورۋ قابىلەتىن ساقتاۋدا تاعام ونىمدەرىنىڭ دە ماڭىزى زور. ا، ۆ توبى، ە، س دارۋمەندەرىنە باي تاعامداردى كوبىرەك تۇتىنسا، كوزگە پايدالى:

- ا دارۋمەنى سابىزدە، كوك بۇرشاقتا، پيازدا، سۇزبەدە كوپ.

- ۆ1 دارۋمەنى جاڭعاقتا، جۇگەرىدە، بيدايدا، ۆ2 دارۋمەنى سالات جاپىراقتارىندا، المادا، بيداي دانىندە، ۆ6 دارۋمەنى ورامجاپىراقتا، جۇمىرتقانىڭ سارى ۋىزىندا، بالىق سەكىلدى ونىمدەردە، ۆ12 دارۋمەنى ءجۇزىم، شابدالى، كيۆيدە كوپ، سونداي-اق كەپتىرىلگەن ورىك تە پايدالى.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=16&id=1058551

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


قىزىلوردادا گاز باللونى 1 مينوت
中国哈萨克语广播网 3 مينوت
KASE قورىتىندىسى: $1 = 4 مينوت
الەۋمەتتىك زەرتتەۋ: «Nu 13 مينوت
گونكونگتاعى قاقتىعىس كە 14 مينوت
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
ەلوردادا جاڭا الىپبيگە 1 ساعات
ەرمەك مارجىقپاەۆقا كوكش 1 ساعات
100 تەڭگە جۇتىپ قويىپ، 1 ساعات
توكيو وليمپياداسىندا ءۇ 1 ساعات
قاراعاندى وبلىسىندا ءوز 1 ساعات
ءدىني باسقارمادان گورى 1 ساعات
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاق 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
ارىستا جەمقورلىققا قارس 1 ساعات
«بالۋان شولاق» ءفيلمى ء 1 ساعات
ەسەپسىز جارىق. اپاتتى ج 1 ساعات
پرەزيدەنت «Digital Cent 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتى 2 ساعات
نۇرلان ونەرباەۆ «اباي ج 2 ساعات
ماسح (پروتيرانيە) نا نو 2 ساعات
جاھاندىق داعدارىس جاعدا 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
ءقادىر ءتۇنى وسى دۇعانى 2 ساعات
ۋەفا ەۋرو-2020 جەرەبەسى 2 ساعات
جەتىساي اۋدانىندا شىعار 2 ساعات
«اقتوبە» الەۋمەتتىك - ك 2 ساعات
قۇرانداعى پايعامبار بەي 3 ساعات
中国哈萨克语广播网 3 ساعات