نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: جاس-وركەن تورابى

جولدانعان ۋاقىتى: 13:00 - 2020/08/07

Нақты Көзі: http://zhasorken.kz/?p=33997


جەتىگەن اسپابى كومپوزيتور بولات سارىباەۆتىڭ جاڭعىرتۋىمەن 1960 جىلى قايتا دۇنيەگە كەلدى. سول ۋاقىتتان بەرى جەتىگەن انسامبل، وركەستر قۇرامىندا قوسالقى اسپاپ رەتىندە قولدانىلىپ ءجۇردى. جەتىگەنگە قىزداردىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى. كوبىنەسە، اسپاپتىڭ ۇنىنە، پىشىنىنە قىزىعادى. جەتىگەننىڭ قۇلاعىندا وينايتىن شەبەردىڭ ءبىرى – گاۋھارتاس كوسمونوۆقىزى. قازاق ۇلتتىق ونەرىنىڭ دارىپتەلۋى توڭىرەگىندە اڭگىمە وربىتتىك.

– ونەر جولىنا قالاي كەلدىڭىز؟

– ەسىمىمنىڭ گاۋھارتاس دەپ قويىلۋىنىڭ وزىندە ەرەكشە سىر بار. ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا اتامىز دومبىرا تارتىپ، ءان ايتاتىن. مەن دۇنيەگە كەلگەندە اتام مەنى ءانشى بولسىن، ونەرلى بالا بولسىن، گاۋھار تاستاي اسىل بولسىن دەگەن ىرىممەن اتىمدى قويىپتى. ءۇش جاسىمنان باستاپ ءان ايتىپ، ونەرگە قۇشتارلىعىم ارتتى. كەيىننەن قولىما دومبىرا الىپ، ءوز بەتىمشە ۇيرەنە باستادىم. مەن مونعوليانىڭ بايان ولگي ايماعىندا، قاراپايىم وتباسىندا دۇنيەگە  كەلدىم. بويىمداعى ونەرىم مەن مۋزىكاعا ادالدىعىمنىڭ ارقاسىندا اتامەكەنگە 2009 جىلى ورالدىم. كوكشەتاۋ قالاسىندا جانايدار مۋسين اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدىڭ مۋزىكا بولىمىنە وقۋعا ءتۇسىپ، ءبىلىمىمدى جەتىلدىردىم.

– «قاراقات» مەكتەپ-ستۋدياسى ەڭ العاش اشىلعان جىلدارى ونەرلى جاستاردىڭ رۋحاني اۋلەتى قۇرىلعانداي، ءبىر ورتاعا جينالا باستادى. ءسىزدىڭ «قاراقات» مەكتەبىنە بارۋىڭىزعا اتا-اناڭىز قارسى بولمادى ما؟

– اتا-انامنىڭ ەش قارسى بولعان جوق. سەبەبى مەن كىشكەنتايىمنان ونەرگە بەيىم بولدىم. مەنىڭ رۋحاني تۇرعىدا دامۋىمدى، ەڭبەكتەنۋىمدى، ونەرىمدى شىڭداۋىمدى اتا-انام ءاردايىم قولدايدى. 2009 جىلى كوللەدجدە وقىپ ءجۇرىپ، «قاراقات» مەكتەپ-ستۋدياسىنا باردىم، قاراقات اپايعا ونەرىمدى كورسەتىپ، اپايدىڭ ىقىلاسىنا بولەندىم. كوللەدجدە ءبىلىمىمدى جەتىلدىرە ءجۇرىپ، «قاراقات» مەكتەبىنە كونتسەرتتىك باعدارلامالار بولاتىن كەزدە عانا بارىپ تۇردىم.

– داۋىسىڭىزدى العاش ەستىگەن جاندار «قاراقاتتىڭ داۋىسىنان اۋمايدى ەكەن» دەپ جاتادى، «قاراقاتقا ەلىكتەپ ءجۇرسىز بە؟» دەگەن پىكىردى دە وقىدىم. شىنىمەن دە ەلىكتەيسىز بە، الدە تابيعي داۋىسىڭىز با؟  

– جاستىق شاقتا كەز كەلگەن ادام ءوزىنىڭ بويىنداعى قاسيەتىن جەتىلدىرۋ جولىندا سول سالانىڭ مىقتىلارىنان ۇلگى الادى ەمەس پە؟! مەن دە العاشىندا ونەر جولىندا جۇرگەن اپكەلەرىمىزدەن، اپايلارىمىزدان ۇلگى الىپ ءوستىم. ءمادينا ەراليەۆانىڭ ونەرىنە عاشىق بولدىم، السۋ، سوفيا روتارۋ سىندى رەسەيلىك انشىلەرگە ەلىكتەپ، بوي تۇزەدىم. ءبىراق اركىمگە ەلىكتەي بەرۋگە دە بولمايدى، جاقسى قاسيەتىن عانا ءسۇزىپ الىپ، بويعا ءسىڭىرۋ قاجەت. ۋاقىت وتە كەلە وزىمە عانا ءتان داۋىسىم بار ەكەنىن ۇعىنىپ، ءوز ءستيلىمدى قالىپتاستىردىم. قاراقات ۇستازىمىز دا مەنى العاش كورگەندە ەرەكشە بوياۋىڭ، ەرەكشە نازىك داۋىسىڭ بار، ءوز جولىڭدى قالىپتاستىر دەدى. وسىنىڭ بارلىعى مەنىڭ جاڭاشا ەڭبەكتەنۋىمە، ءوزىمدى دامىتۋىما ۇلكەن اسەر تيگىزدى. ءقازىر ءوزىمنىڭ داۋىسىما، جاندۇنيەمە سايكەس كەلەتىن بىرنەشە ءاننىڭ تۇساۋىن كەستىك.

– اڭگىمەڭىزگە قاراسام، زاماناۋي اندەردى ءجيى تىڭدايتىن سەكىلدىسىز، ءبىراق ءسىز ءداستۇرلى اندەردى ورىنداۋدى ۇناتاسىز. قازىرگى اندەرگە كوڭىلىڭىز تولا ما؟

– ءيا، بۇرىن زاماناۋي اندەردى ۇناتاتىنمىن. ءداستۇرلى حالىق اندەرىن تەك اجەلەر ايتادى، زاماننان قالىپ قويدىم عوي دەگەن ويدا بولدىم. كەيبىر دوستارىم دا ماعان سولاي ايتقان ەدى. ءبىراق ونەر جولىنداعى اعا-اپالارىم سەنىڭ تابيعاتىڭا، داۋىسىڭا حالىق اندەرى جاقسى كەلەدى دەپ قولقا سالىپ، باعىت-باعدار بەردى. ۇستازدارىمنىڭ ءجون سىلتەۋىمەن حالىق اندەرىنە قىزىعۋشىلىعىم ارتىپ، حالىق اراسىنا ۇلتتىق ناقىشتاعى اۋەندەردى ناسيحاتتاۋعا كۇش سالىپ ءجۇرمىن. ال قازىرگىنىڭ اندەرى جايلى سىن-پىكىر ايتا المايمىن. سەبەبى مەن دە جاسپىن، ءالى ءوزىمدى دامىتىپ جاتىرمىن. حالىقتان اسقان مىقتى سىنشى جوق. ءاننىڭ ماعىناسى جاقسى بولعانىنا قارايمىن. قالعانىن حالىق ءوزى-اق سارالاي الادى. كوڭىلىنەن شىققان ءاندى تىڭداي الادى. مەن ەسترادالىق اندەردى دە ءسۇيىپ ورىندايمىن، الايدا الدىمەن ءانشى ءوزىنىڭ سوناۋ وتكەن زامانداردان مۇرا بولعان اسىل قازىناسىن، ۇلتتىق اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىنداپ، كەلەسى ۇرپاققا جەتكىزۋى ءتيىس. بۇل – ءاربىر ونەر يەسىنىڭ پارىزى. زاماناۋي اندەر العاشقىدا جاستارعا ۇناۋى مۇمكىن، كوڭىل-كۇيدى كوتەرەتەتىن اۋەزدى شىعار، ءبىراق بىرنەشە جىل ۋاقىت وتكەن سوڭ ول اندەر دە ۇمىت بولادى. ال ۇلتتىق اندەر زامان وتكەن سايىن جاڭعىرىپ، حالىقتىڭ جۇرەگىندە ساقتالادى. حالىق اندەرى ەشقاشان ولمەيدى.

– جاقىندا «اق بۇلتىم» اتتى انگە بەينەبايان ءتۇسىردىڭىز، ءان جايلى، ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى جايلى اڭگىمەلەسەڭىز.

– ماعان وسى كۇنگە دەيىن كوپتەگەن ءاندى ورىنداۋعا ۇسىنىس ءتۇستى. الايدا مەن ءاننىڭ  داۋىسىما، جۇرەگىمە جاقىنىن عانا تاڭداپ قابىلدايمىن. ەگەر ءان ءوزىمنىڭ تابيعاتىما جاقىن بولماسا، ول ءاندى ورىنداي المايمىن. بالكىم وسى قاسيەتىمنەن بولار، تاڭداپ-تالعاپ العان اندەرىم كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ جاتادى. «اق بۇلتىمنىڭ» ءسوزىن امانجول بادەلۇلى، ءانىن نۇرلان ساكەيۇلى سىندى تالانتتى جاستار جازعان. ءاننىڭ ءوزى دە جاستارعا ارنالعان. ءاننىڭ سوزىنە باسا نازار اۋداردىق جانە جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاماناۋي countryside  ستيلىندە تۇسىردىك.

– جەتىگەن اسپابىنىڭ حالىق اراسىندا ناسيحاتتالۋىنا قانشالىقتى كوڭىل بولەسىز؟ بولاشاققا جوسپارلاعان شىعارماشىلىق جۇمىسىڭىز بار ما؟

– سىزدەرگە ءبىر قۇپيامدى ايتايىن، مەن «قاراقات» مەكتەپ-ستۋدياسىندا جيناعان بىلىمىممەن شەكتەلىپ قالماي، جەتىگەنمەن سۇيەمەلدەنەتىن اۋەندەردى قالاۋىمشا وڭدەپ، ورىنداعاندى ۇناتامىن. جەتىگەندە ءار ويناعان سايىن وسىلاي ورىنداساق، ودان دا جاعىمدى، وسىلاي اۋەزدى ەكەن دەپ ءوزىمنىڭ وڭدەۋىممەن جەتىلدىرىپ وتىرامىن. ءوزىم ورىنداپ جۇرگەن حالىق اندەرىن جاقىندا قايتادان تاسپالاپ، جيناق شىعارۋ جۇمىسىنا كىرىسىپ كەتتىك. جيناق جارىق كورگەندە الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارىمدا وقىرمانعا مىندەتتى تۇردە حابارلايمىن. جەتىگەن اسپابىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جۇرگەن جاستار، اسىرەسە قىزدار وتە كوپ. بالالارىنا ۇستاز بولۋعا شاقىراتىن اتا-انالار دا جوق ەمەس. بولاشاقتا جەتىگەن اسپابىن ۇيرەنۋگە قۇشتار جاستاردى جيناپ، ۇستاز بولۋعا قارسى ەمەسپىن.

– ونەرگە قۇشتار جاستارعا ايتار اقىل-كەڭەسىڭىز؟

– ءاندى جاي ايتا سالماۋ كەرەك. جۇرەكپەن سەزىنىپ، ايتار ويىڭدى انمەن جەتكىزگەندىكتەن، تۇسىنە ءبىلىپ، جان-تانىڭمەن بەرىلىپ، تىڭداۋشىعا شىنايى جەتكىزە الۋ كەرەك. سوندا عانا ونەرگە دەگەن ادالدىعىڭدى، شىنايى سەزىمىڭدى كورسەتەسىڭ. سونىمەن قاتار، كەز كەلگەن اسپاپتى ۇيرەنۋدە قيىندىق بولاتىنىن جاقسى بىلەمىز.  سول قيىندىقتارعا شىدامدىلىق تانىتىپ، جەڭىپ شىعۋ قاجەت. كەز كەلگەن اسپاپتى ۇيرەنۋدە شىدام مەن سابىر قاجەت. ادام بالاسى قانداي مامان يەسى بولسا دا، مەيلى ءانشى، مەيلى سپورتشى بولسىن، ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ ءتول مادەنيەتىن ۇمىتپاسىن دەگىم كەلەدى. ءوز ءتىلىن، ءوز ءانىن، ءوز ادەبيەتىن، ءوز تاريحىن جەتىك بىلگەن جان شەتەلدىك مادەنيەتتى دە بىلۋدەن، ۇيرەنۋدەن قاشپايدى. وزگە ءىلىم-بىلىمدى مەڭگەرگەنىڭ جاقسى-اق، ول سەنىڭ رۋحاني تۇرعىدان دامۋىڭا كومەكتەسەدى. الايدا ونەردىڭ ءتۇپ نەگىزى ءوز حالقىڭنىڭ مادەنيەتىنەن باستالاتىنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك دەگەندى ايتقىم كەلەدى.

ايسۇلۋ سەزحان،

«ۇلاننىڭ» جاس ءتىلشىسى.

الماتى قالاسى

«ۇلان» گازەتى، №31
4 تامىز 2020 جىل


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=10&id=1235735

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


ماماي بيلىكتىڭ تالابىنا 4 مينوت
عالىمدار اتەيستەر مەن ج 4 مينوت
شەكتەۋلەر مەن شارالار 4 مينوت
اقتوبە: رانت مۇشەسى ءتۇ 4 مينوت
ابزال بەيسەنبەكۇلى قارج 4 مينوت
ماجارستان كومپانياسى تۇ 4 مينوت
قازاقستان ازىق-تۇلىك قا 4 مينوت
ورالدا ءجاسوسپىرىم كوپى 4 مينوت
ەۋرو-2022 ىرىكتەۋى: يزر 4 مينوت
نۇر-سۇلتانداعى كارانتين 7 مينوت
توتەنشە جاعداي ينسپەكتو 7 مينوت
ابزال بەيسەنبەكۇلى قر ق 10 مينوت
قازاقستان ەلشىسى ماسكەۋ 10 مينوت
نىعماتۋلين پارتياارالىق 13 مينوت
اق حالاتتى پەرىشتە بۇقا 14 مينوت
حالىقتىڭ سەنىمى مەن قول 14 مينوت
ەلوردادا قاراۋسىز قالعا 14 مينوت
وزبەكستان پرەزيدەنتى: ء 14 مينوت
”قىتىرلاق نان جاسايمىز” 14 مينوت
سەنات جوعارعى سوتتىڭ ەك 14 مينوت
تەڭگە باعامى نىعايدى 16 مينوت
Forte Challenger تۋرنير 16 مينوت
قازاقى ستيلدەگى مەشىت ق 19 مينوت
ەسىلدىڭ بويىندا اەراتسي 19 مينوت
"ادالدىق الاڭى" كەڭسەسى 19 مينوت
تالعار اۋدانىنىڭ اكىمى 19 مينوت
مارحابات جايىمبەتوۆ قر 24 مينوت
بقو-دا ”قازپوشتا” كليەن 24 مينوت
قازاقستاندا عالىمداردى 28 مينوت
ءۇي جانىنداعى دۇكەندەرگ 28 مينوت