نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەگەمەن قازاقستان ماقالالارى مەن جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 08:06 - 2021/03/04

Нақты Көзі: https://egemen.kz/article/267671-organikalyq-onimder-ekonomikadan-oz-ornyn-aluy-tiis

ومارتا شارۋاشىلىعى

اسىرەسە ومارتا شارۋاشى­لى­عى­نا توقتالار بولساق، بۇل ەكو­نو­ميكانىڭ ەرەكشە ماڭىزدى ءارى پايدالى سالاسىنا اينالۋىنا تولىق مۇمكىندىك بار. تاۋەلسىزدىك جىل­دارى بۇل سالانىڭ دامۋىن رەتتەۋگە باعىتتالعان ءتيىستى زاڭنا­مالىق بازا قالىپتاس­تىرىلدى جانە بۇگىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى جۇزەگە اسۋدا.

«بال ارا شارۋاشىلىعى تۋرا­لى» زاڭ قابىلدانعاننان بەرى ومارتاشىلار سانى ەكى ەسەگە ارتىپ، ستاتيستيكالىق دەرەك­تەر­گە ساي­كەس 2020 جىلى بال اراسى ۇيا­لارىنىڭ سانى 133 مىڭ­نان اسىپ، ون جىلدا ەكى ەسەگە وسكەن. بۇ­­گىن­دە اسىل تۇقىمدى بال ارا­لارى­­نىڭ ۇلەس سالماعى 18 پايىز­دى قۇرايدى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكى­تىلگەن تاماق ونىمدەرىن تۇتىنۋ­دىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن فيزيو­لو­گيالىق نورمالارىنا سايكەس، جان باسىنا شاققاندا جىلىنا 6 كگ ارا بالىن تۇتىنۋ كوزدەلگەن. رەس­مي مالىمەتتەرگە سايكەس، 2019 جى­لى 2 932 توننا بال ءوندىرىلىپ، ونىڭ 147 تونناسى ەسكپورتتالعان. ون­دى­رىلگەن بالدىڭ 70 پا­يىزى جانە ەكس­پورتتىڭ نەگىزگى ۇلەسى شىعىس قازاقستان وبلىسىنا تيەسىلى. ءوسىم قارقىنى پاۆلودار، الماتى، تۇر­كىستان وبلىستارىندا دا بايقالادى.

ومارتا شارۋاشىلىعى – ارا بالىنان باسقا ەنتوموفيلدى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى­نىڭ توزاڭدانۋىن قامتاما­سىز ەتۋ ار­قىلى ولاردىڭ ونىمدىلىگىن ارت­­تىرۋدا جانە مەديتسينا سالا­سىندا اپيتەراپيانى دامى­تۋدا ماڭىزدىلىعى ەرەكشە. دەگەن­مەن، تابيعي مۇمكىندىكتەر مەن وندى­­رى­لەتىن بالدىڭ جوعارى ساپا­سى­نا قاراماستان، بۇل حالىق دەن­ساۋ­­لىعىنا، اسىرەسە بالالارعا وتە قا­جەت ءونىمدى ءوندىرۋ مۇمكىندىگىن تول­ىق­تاي يگەرە الماي كەلەمىز. اتاپ ايتقاندا، ءبىلىم جانە عىلىم مي­­نيستر­لىگىنىڭ دەرەكتەرىنە ساي­كەس، 3 ملن 309 مىڭ مەكتەپ وقۋ­شى­­سى­نىڭ بۇگىندە 400 مىڭنان اس­تامى عانا بالمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.

وڭىرلەرگە ءىسساپار بارىسىندا ومارتاشىلار مەن رەسپۋبليكالىق پا­لاتا تاراپىنان سالانىڭ دامۋىن تەجەپ وتىرعان ءبىرقاتار ماسەلە كوتەرىلدى. ولار:

بىرىنشىدەن، تازا اسىل تۇقىمدى ارا ۇيالارى مەن انالىقتارىنىڭ جانە ونىم­دەردى قايتا وڭدەيتىن كاسىپورىن­داردىڭ بولماۋى;

ەكىنشى، ارالاردى تۇقىمدىق اۋدانداستىرۋ جوسپارىنىڭ جاپپاي بۇزىلۋى;

ۇشىنشى، اسىل تۇقىمدى بال ارالارىن ءوسىرۋ بويىنشا اسىل تۇقىمدى ومارتالار سانىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى، سونداي-اق ولار­دىڭ ماتەريالدىق-تەحني­كا­لىق بازاسى مەن جۇمىسىنىڭ قاناعات­تانارلىقسىز جاعدايى;

تورتىنشى، ومارتالاردى رەس­پۋب­ليكانىڭ تابيعي ايماق­تارى­نىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن ەكولو­­گيالىق جاي-كۇيىن ەسەپكە الماي ورنالاستىرۋ جانە ۆەتەري­نار­­لىق قىزمەت جۇيەسىندەگى ايتار­لىقتاي كەمشىلىكتەر;

بەسىنشى، سۋبسيديالاۋ ەرەجە­لەرىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى.

قولدانىستاعى اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ مەملەكەت­تىك باعدارلا­ما­سى اياسىندا سوڭعى 4 جىلدا اسىل تۇقىم­دى ارا­لاردى ساتىپ الۋعا بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگە سۋبسيديا بولىنگەن. الاي­­دا رەسپۋبليكالىق پالاتا­نىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس، وڭىر­لەر بويىنشا جۇمسالعان قار­جى تيىمدىلىگىن باقىلاۋ تومەن دەڭگەي­دە، بۇل تۇرعىدا قولدانىس­تاعى ەرەجەنى جەتىلدىرۋ قاجەت. سالاداعى كوكەيكەستى ماسەلە – ونىمدەردى وتكىزۋ مەن ەكسپورت الەۋەتىن ارتتىرۋ. سوندىقتان قازاقستان بالىنا دەگەن الەمدەگى قىزىعۋشىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ، ەكسپورت ماسەلەسى بۇگىنگى داعدارىس جاعدايىندا جان-جاقتى سارالاۋدى تالاپ ەتەدى.

بال ءوندىرىسى كولەمىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا جوعارى ساپالى بال بەرەتىن ارا وسىرەتىن ومارتالار قۇرۋدا جۇيەلى جۇمىس جوقتىڭ قاسى. وكىنىشكە قاراي، بال ارا ۇيالارى مەن پاكەتتەرىنىڭ قوزعا­لىسىنا باقىلاۋدىڭ جوقتىعى­نان ارالاردىڭ ءبىرقاتار اۋرۋ بو­يىنشا ەپيزووتيالىق جاعدايى وتە كۇردەلى كۇيىندە قالۋدا. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ۆەتەرينارلىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا بارلىق ومارتانى پاسپورتتاۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ قاجەت. سونداي-اق سالانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكا­لىق بازاسىنىڭ ناشارلىعى، ارا ۇيالارىنىڭ ناقتى سانى مەن جەكە سەكتوردا ومارتا شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى تۋرالى ستاتيستيكا دا جەتىلدىرىلىپ، ناق­تىلاۋدى تالاپ ەتەدى. سالانىڭ دامۋىنا قورشاعان ورتانىڭ وندى­رىستىك قالدىقتارمەن لاستانۋى جانە اۋىل شارۋاشىلىعىندا ينسەك­تيتسيدتەردى قولدانۋداعى كەم­شىلىكتەردىڭ زياندى اسەر ەتۋى جالعاسۋدا. وسىعان بايلانىس­تى ومارتا شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىنىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامت­اماسىز ەتۋ ماسەلەسى ەرەكشە ماڭىزدى. بۇل ءوز كەزەگىندە، قو­ماق­تى قاراجات قاجەت ەتەتىن زەرت­حانالار جەلىسىن قۇرۋدى تالاپ ەتەدى.

ومارتا شارۋاشىلىعىن ءتيىمدى دامىتۋ، ونىڭ ونىمدەرىن الەمدىك نارىققا شىعارۋ تەرەڭ عىلىمي زەرتتەۋلەردى جانە بيولوگيالىق رەسۋرستارىمىزدى ۇتىمدى پايدالانۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل رەتتە سالانىڭ پەرسپەكتيۆالىق دامۋىن جۇيەلى جوسپارلاۋ، بال قور­لارىن انىقتاپ، ايماقتاردا ارا ۇيا­­لارىن وڭتايلى ورنالاستىرۋ­دى كوزدەيتىن كەشەندى زەرت­تەۋلەر جۇرگىزۋدى قاجەت دەپ سانايمىن. ءونىم ءوندىرۋدىڭ كولە­مىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ قاتال تابيعي جاعدايىنا اۋدانداستىرىلعان اسىل تۇقىمدى تۇرلەرىنىڭ ەرەكشە ومىرشەڭدىگىن، ونىمدىلىگىن جانە بەيىمدىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، سەلەكتسيالىق جۇمىستى جۇيە­لەپ، اسىل تۇقىمدى ومارتالار جە­لىسىن قۇرۋ قاجەت. بۇل تۇرعى­دا بال ارالارىن قورعاۋ جانە مو­­لىق­تىرۋ ماقساتىندا ولار­­دىڭ مەكەندەۋ ورتاسىن ساق­تاۋ جونىن­دەگى ءىس-شارالاردى، اس­ىرەسە تىر­­شىلىگى ءۇشىن ەرەكشە قۇند­ى سانا­ل­اتىن ۋچاسكەلەر مەن وسىم­دىك­­تەر­گە قول سۇقپاۋشىلىق جو­نىن­دەگى تالاپتار مەن جاۋاپ­كەر­شىلىك كۇ­شەي­تىلۋى ءتيىس. سونى­مەن قا­تار بال ارا­لارىنىڭ اۋدان­داستى­رىلعان تۇ­قىمدارىن ساقتاۋ جانە جاقسارتۋ ماق­ساتىندا ولار مەكەن­دەيتىن ارەال­داردا تازا تۇقىمدى اسىل تۇ­قىمدى بال ارالارىن وسىرۋمەن جانە وتكىزۋمەن جۇيەلى تۇردە اينا­لى­ساتىن ومارتاشىلاردى مەم­لە­كەت­تىك قولداۋ شارالارىمەن قام­تۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋى قاجەت.

مارال شارۋاشىلىعى

ەلىمىزدەگى مارال (بۇعى) شارۋاشىلىعى دا اسا ماڭىزدى سالانىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. مارال شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزىن پانتى قۇرايدى، ونىڭ شيكىزات رەتىندە قۇندىلىعىمەن قاتار، تاعامدىق قوسپالار رەتىندە ۇلت دەنساۋلىعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىنە داۋ جوق.

ستاتيستيكاعا سايكەس، ەلىمىز­دە 1990 جىلى 15 مىڭ مارال وسىرىلسە، بۇگىندە ولار­دىڭ سانى ەكى ەسەگە كەمىگەن. بۇعان قارا­ماس­تان، شىعىس قازاقستانمەن قوسا، الماتى، اقمولا، اقتوبە، قاراعان­دى، ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا 25 مارال شارۋاشىلىعى، 8 اڭ­شى­ل­ىق شارۋاشىلىعى جانە 40-تان اسا پانتىمەن ساۋىق­تىرۋ ورتالىقتارىمەن قاتار، ت­ۋريس­تىك قىزمەتتەردىڭ دە كولەمى ارتۋدا. بۇل دەرەكتەر سالانى ودان ءارى دامىتۋدىڭ، مارال شارۋا­شىلىعىنىڭ ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى كەڭەيتۋدىڭ بولاشاعى مەن قاجەتتىلىگىن دالەلدەيدى.

الايدا بۇل سالا ونى جۇرگىزۋ­دىڭ كۇردەلىلىگىنە جانە قارجىلاي تيىم­دىلى­گىنىڭ تومەندىگىنە بايلانىستى مۇشكىل جاعدايدا، بيزنەس ءۇشىن تارتىمسىز بولىپ وتىر. بۇ­گىنگى قالىپتاسىپ وتىرعان تەرىس ءۇردىس جالعاساتىن بولسا، قازاق­ستاننىڭ ەندەميگى – مارالداردىڭ جويىلىپ كەتۋ ءقاۋپى بار.

مارال وسىرۋشىلەرىنىڭ نەگىز­گى پروبلەمالارى – الەمدىك نا­رىق­­تاعى باعانىڭ تومەندىگى، سە­لەك­تسيا­لىق-اسىلداندىرۋ جۇ­مىستارىنىڭ السىزدىگى جانە پانتى ونىمدەرىن وتكىزۋ نارىعىنىڭ دامۋدان كەنجە قالعانى. سالدارىنان بارلىق مارال شارۋاشىلىقتارىنىڭ تيىمدى­لىگى تومەن، ولاردىڭ وتاندىق اسىل تۇقىمدى شارۋاشىلىق­تار­دان، جا­قىن جانە الىس شەتەلدەردەن اسىل تۇقىمدى ءونىم ساتىپ الۋ­عا، سونىمەن قاتار ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالارىن دامىتۋعا مۇمكىندىكتەرى دە شەكتەۋلى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ماڭىزدى سالا جەكەلەگەن بيز­نەس وكىلدەرىنىڭ قارجىلىق قول­داۋىنىڭ ارقاسىندا جۇمىس ىس­تەۋدە، جاعدايى تۇراقسىز جانە دامۋ كەلەشەگى بۇلىڭعىر.

مامانداردىڭ ەسەبى بويىنشا، مارال­دىڭ ءبىر باسىن كۇتىپ-باعۋ شىعىستارى جىلىنا 280 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى، بۇل – پانتانى ەكسپورتقا ساتۋدان تۇسكەن كىرىستەن ەكى ەسە جوعارى. سوندىقتان دا بيز­نەس ءتۇرى رەتىندە سالانىڭ كەلە­شە­گى بۇلدىر، وعان تەك سوڭعى ون جىلدا كاتونقاراعاي اۋدانىندا مارال سانىنىڭ 51 پايىزعا كەمى­گەنى ايقىن دالەل. سونداي-اق ساپا­لىق كورسەتكىشتەر تومەندەپ، ۇزاق جىلدار قالىپتاسقان بۇل كاسىپتى جۇرگىزۋدىڭ اعا بۋىن­نان مۇرا بولىپ قالعان وڭ تاجىري­بەسى جويىلۋى­مەن قاتار، بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعى ءجيى بايقالىپ وتىر. ماسەلەنى زەردەلەۋ بارىسىندا انىقتالعانداي، رەسپۋبليكالىق پالاتا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋ­شى­لەرى سالاداعى پروبلەمالار تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيستر­لىگىنە ۇسىنىستار بەرىپ، تو­لىق نەگىزدەمەلەر جاسالعا­نىمەن، قابىلدانعان شارالار ايتار­لىقتاي وزگەرىس اكەلە قويعان جوق.

ايتىلعانداردىڭ نەگىزىندە كەلەسى پروب­­­لەمالاردى شەشۋ جولدارى ۇسىنىلادى:

بىرىنشى، مارال (بۇعى) شارۋا­شى­لىعى سالاسىنداعى قالىپ­تاس­قان كۇردەلى جاعدايدى شەشۋ ماق­ساتىن­دا «اسىل تۇقىمدى» مال شا­رۋا­شىلىعىن دامىتۋدى، مال شا­رۋا­شىلىعىنىڭ ونىمدىلىگىن جانە ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋدى سۋب­­سي­ديالاۋ قاعيدالارىنا وز­گە­رىس ەنگىزۋ ارقىلى مارالداردىڭ (بۇ­­عى­ل­ار­دىڭ) انالىق باسىمەن سەلەك­­­تسيا­لىق جانە اسىل تۇقىم­دىق جۇمىس جۇرگىزۋ باعىتى بو­يىن­­شا نورماتيۆتەرى قازىرگى 10 مىڭ تەڭگە­دەن 40-50 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرۋ;

ەكىنشى، ينۆەستيتسيالىق سالىمدار كەزىندە شىعىستاردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋدى سۋبسيديالاۋ قاعيداتتارىنا:

- مارال قورشاۋلارىن سالۋ جانە (نەمەسە) قولدانىستاعىلارىن كەڭەيتۋ;

- پانتالىق پروتسەدۋرالار قىز­مەتىن كورسەتۋ وبەكتىلەرىن، پان­تالىق ءونىمدى قايتا وڭدەۋ تسەحتارىن قۇرۋ جانە (نەمەسە) كەڭەيتۋ;

- مارالداردى (بۇعىلاردى) قولدان ۇرىقتاندىرۋدىڭ اسىل تۇقىمدىق ورتالىقتارىن قۇرۋ – باعىتتارى بويىنشا جاڭا پاس­پورتتار ەنگىزۋ.

ۇشىنشى، وتاندىق جانە شەتەل­دىك سەلەكتسيا ەسەبىنەن اسىل تۇقىم­دى انالىق نەمەسە ءمۇيىزدى مارالداردى ساتىپ الۋدى سۋبسيديالاۋدى تۇبەگەيلى شەشۋ.

تورتىنشى، جاڭا اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكالارىن ساتىپ الۋ مەن اسىل تۇقىمدى مال باسى ءۇشىن ازىق قۇنىن ارزانداتۋدى قاراستىرۋ.

بۇل ۇسىنىستاردىڭ شەشىمى تابىلسا سالانى قارقىندى دامىتۋعا سەرپىن بەرگەن بولار ەدى.

ومارتا جانە مارال (بۇعى) شا­رۋا­شىلىقتارى ۇلتتىق باسە­كە­گە قابىلەتتى تابيعي ارتىق­شى­­­لى­عى­مىز سانالاتىن ورگا­ني­­­كا­لىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىن ون­دىرۋدە ماڭىزى زور. بۇل ماقساتتا قول­دانىستاعى مەم­لە­­كەتتىك باعدار­لاما­لار جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» ار­نايى جوباسى شەڭ­بەرىندە پار­مەندى ءىس-شارالار ۇيلەسىم تاپسا، باع­دار­لامالاردان تىس قالعان، دامۋ الەۋەتى تومەن شالعاي اۋىلداردىڭ، اسى­رەسە شەكارا بويىندا ورنالاسقان شا­عىن ەلدى مەكەن حالقىنىڭ ءال-اۋ­قا­تىن ارتتىرۋعا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ قويىپ وتىرعان 1 ملن اۋىل تۇرعىن­دارى­نىڭ تابى­سىن تۇ­راقتى تۇردە كوتەرۋ، جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى قولداۋ مەن اۋىلداعى كووپەراتسيانى دامىتۋ ار­قى­لى ناتيجەلى جۇمىسپەن قام­تۋ جونىن­دەگى تاپ­سىرمالارى ايا­سىندا ونداعان مىڭ جاڭا جۇ­مىس ورىندارىن اشۋعا زور مۇم­كىن­دىك بەرەدى دەپ سانايمىن. وسى اي­تىل­­عان­داردىڭ نەگىزىندە، بۇل سالا­لار­دىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكو­نو­ميكا­لىق، ەكولوگيالىق ما­ڭىز­­دىلى­عى مەن الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ، ولار­­دىڭ دامۋى پرەزي­دەنتى­مىز­دىڭ تاپ­سىر­ما­سى­مەن ازىر­لەنىپ جات­قان اگ­روونەر­كاسىپ كەشە­نىن دامى­تۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنال­­عان ۇلت­­تىق جوباسى شەڭ­بەرىندە مەم­لە­­كەت­تىك قولداۋ شارا­لارىمەن قام­­­تىلۋى قاجەت. ول ءۇشىن اۋىل شا­­رۋا­­شى­لىعى مي­نيستر­لىگى، باسقا مەم­­لە­كەتتىك ورگاندارمەن بىرلە­سىپ، ءتيىمدى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس.

دۇيسەنعازى مۋسين،

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=4&id=1365395

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 2 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 9 كۇن
اقاشا ورتەۋ 9 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 17 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 20 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 24 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 24 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 26 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 26 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 27 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 29 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 29 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 43 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 43 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 45 كۇن
قاراقۇرىق 53 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 56 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 56 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 61 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 62 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 65 كۇن
بارايىنشى 77 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 77 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 78 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 78 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 78 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 79 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 79 كۇن
بۇلىنگەننەن بۇلدىرگى ال 82 كۇن
ەلباسىنىڭ قۇرانى اڭگىمە 85 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


پاندەمياعا بايلانىستى ح 3 مينوت
بريتانيادا فيليپپ حانزا 8 مينوت
مەيىرىم شۋاعى | ادەبيەت 18 مينوت
وسكەمەنگە ءبىر اي بويى 18 مينوت
قازاقستاندىق جۇزگىش الە 18 مينوت
جەدەل جاردەم كولىگىنە ك 23 مينوت
سقو-نىڭ وزەن-كولدەرىندە 27 مينوت
بالالار ادەبيەتىنە جانا 1 ساعات
ماگيستراتۋراعا تۇسۋگە ء 1 ساعات
قىتايدا 21 كەنشى جەر اس 1 ساعات
يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆ كۇرە 1 ساعات
ماگيستراتۋراعا تۇسۋگە ء 1 ساعات
شىمكەنت: باس يمام باق و 1 ساعات
ارمانشىل، قيالشىل بالال 1 ساعات
يندونەزيادا جويقىن جەر 1 ساعات
يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆ وليم 1 ساعات
الماتى وبلىسىندا اۋىل ش 1 ساعات
ورالدا ۇستەل تەننيسىنەن 1 ساعات
قانىش ساتباەۆ اتىنداعى 1 ساعات
بۇگىنگى ادەبيەتتىڭ بەين 1 ساعات
ورالدا ۇستەل تەننيسىنەن 1 ساعات
سولتۇستىك قازاقستاندا ك 1 ساعات
سولتۇستىك قازاقستاندا ك 1 ساعات
وسكەمەن: «تازا اۋلا» اك 2 ساعات
تالدىقورعاندىق شەبەر «ج 2 ساعات
ماگيستراتۋراعا تۇسۋگە ء 2 ساعات
دەمالىس كۇنى ناۋقاستارد 2 ساعات
قپل: بەسىنشى تۋر ماتچتا 2 ساعات
بۇگىنگى ادەبيەتتىڭ بەين 2 ساعات
وسكەمەنگە ءبىر اي بويى 2 ساعات