ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: جۇلدىز جۋرنالى

جولدانعان ۋاقىتى: 20:30 - 2019/09/19

Нақты Көзі: https://adebiportal.kz/kz/news/view/arka_toii_azharli__22148



سوز ونەرىن قاستەرلەگەن بۇقار جىراۋ قالقامانۇلى، ءۇش ءجۇزدى بيلىگىمەن ۇيىتقان قاز داۋىستى قازىبەك بي، ارداقتى الاش ارىستارى ءاليحان بوكەيحانۇلى، ءالىمحان ەرمەكوۆ، جاقىپ اقباەۆ، داۋىلپاز اقىن قاسىم امانجولوۆ، اردا تۋعان اقسەلەۋ سەيدىمبەكتى تۇلەتكەن قازىنالى قاراعاندى شاھارىندا ونەر مەن مادەنيەت سالتانات قۇرىپ، تاريحتا ءىزى قالعان تۇلعالاردىڭ ەسىمى ەلەنىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، اقىن، جازۋشى ساكەن سەيفۋلليننىڭ ورنى بولەك. بيىل ارقالى اقىننىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويى. وسىعان وراي بۇگىن قاراعاندى قالاسىنىڭ «دوستار ۇيىندە» جاس اقىن-جازۋشىلاردىڭ تۇڭعىش فورۋمى باستالدى.

فورۋمنىڭ ماقساتى – «جاستار» جىلى اياسىندا ەلىمىزگە تانىمال جاس قالامگەرلەردى ارقا توسىنە جيناپ، اعا بۋىن مەن جاس تولقىننىڭ اراسىنداعى ساباقتاستىقتى جالعاۋ، ساكەن مۇراسىن جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ. باسقوسۋ قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ جاستار ساياساتى باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.

كەشتىڭ العاشقى ءسوزى قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ابزال نۇكەنۇلىنا بۇيىردى. ول اتالعان جيىننىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ، س.سەيفۋلليننىڭ قازاق ادەبيەتىندەگى ەلەۋلى ەڭبەگىن، قالامگەرلىك قۋاتىن تىلگە تيەك ەتتى. وڭىرلىك ادەبيەتتىڭ جاي-كۇيىن ايتا كەلىپ، ا.نۇكەنۇلى: «بۇگىنگى فورۋم اياسىندا ارنايى سەكتسيالار جۇرگىزىلەدى. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن اقىن-جازۋشىلار دوڭگەلەك ۇستەل ۇستىندە ءوز ويلارىن، تىڭ يدەيالارىن ايتادى دەگەن ۇمىتتەمىز. ال فورۋمنىڭ قورىتىندىسى رەتىندە ارنايى رەزوليۋتسيا قابىلدانادى. ءباھادۇر باتىرىمىز باۋىرجان مومىشۇلى: «مەن بۇگىنگى قازاقتىڭ ىشىنەن جاڭا شوقاندى، جاڭا ابايدى، جاڭا ماعجاندى، جاڭا قاسىمدى ىزدەپ ءجۇرمىن»، - دەگەن ەكەن. مىنە، بۇگىنگى جيىننىڭ بەرەرى دە، دىتتەگەنى دە وسى دەپ ويلايمىن»، – دەدى.

سوڭعى ۋاقىتتا قازاقستان جازۋشىلار وداعى جاستار شىعارماشىلىعىنا دەن قويىپ كەلەدى. مەملەكەتىمىزدىڭ ءار ايماعىنداعى جاس قالامگەرلەر وداق قۇرامىنا بىرتىندەپ ەنىپ جاتقانى بارشاعا ايان. بۇل جۇمىستار جازۋشىلار وداعىنا جاڭا سەرپىلىس بەرەدى دەگەن ءۇمىت باسىم. ادەبيەت الەمىنە كەلىپ، ءوز قولتاڭباسىن قالىپتاستىرا باستاعان ءسوز زەرگەرلەرى جەتەرلىك. وسىعان سايكەس، شارا بارىسىندا بەلگىلى اقىن-جازۋشىلار جانات جاڭقاشۇلى، ولجاس قاسىم، امانتاي جارقىنبەك، ابىلاي ماۋدانوۆقا وداقتىڭ ارنايى ءتولقۇجاتى تاپسىرىلدى. ياعني، بۇل قالامگەرلەر قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەلىگىنە ەندى. اتالعان بيلەتتى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ورىنباسارى، اقىن باقىت بەدەلحان تاپسىرىپ، قادامدارىنا قۇت تىلەدى.

ساكەن سەيفۋلليننىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويى رەسپۋبليكالىق باق وكىلدەرى اراسىندا دا كەڭىنەن ناسيحاتتالىپ جاتىر. وندا ساكەننىڭ ومىرلىك جولى، قىزمەتى مەن ەڭبەگى، قايراتكەرلىگى تۋرالى ءبىرشاما عىلىمي ىزدەنىستەر جاريالاندى. ساكەننىڭ ايگىلى «تار جول، تايعاق كەشۋ» شىعارماسى جەر-جەرلەردە دارىپتەلىپ، تۋىندىدا ايتىلعان وزەكتى ماسەلەلەر جاڭاشا قاراستىرىلۋدا. وسى توڭىرەگىندە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى دارحان ءقىدىرالى ءسوز الىپ، ساكەن شىعارماشىلىعى جانە جاس بۋىننىڭ اياق-الىسى تۋراسىندا كەلەلى ويلارىن ورتاعا سالدى. ول: «ساكەننىڭ تويى – بۇل «ەگەمەننىڭ» دە تويى. سەبەبى ساكەننىڭ قالامگەرلىگى، پۋبليتسيستيكاسى جانە جۋرناليستىگى «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىن باسقارعان كەزەڭدەردە انىق كورىندى. سول گازەتتە ءجۇرىپ جازعان ماقالالار ءالى كۇنگە دەيىن ءوز ماڭىزدىلىعىن جويعان جوق. سونىڭ ىشىندە «قازاق» اتاۋىن قايتارۋ، ناۋرىز مەرەكەسىن تويلاۋ، قازاق ءتىلىن كەڭسە تىلىنە اينالدىرۋ جونىندە توعىز ماقالا جازعان. سونىمەن قاتار، ساكەن سول جىلدارى احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ 50 جىلدىعىن دۇركىرەپ وتكىزدى. احمەتكە ء«بىزدىڭ بارلىعىمىز باس ساۋعالاپ جۇرگەندە ۇلتتىڭ مۇددەسىن وسى احاڭ تۇگەندەگەن ەدى» دەگەن ۇلكەن باعا بەردى. سوندىقتان ساكەن مەن الاش ۇعىمى دا ەگىز»، - دەدى.

كەش بارىسىندا س.سەيفۋلليننىڭ سوزىنە جازىلعان اندەر ورىندالدى. ەلىمىزگە تانىمال قابىرعالى قالامگەرلەر ۇلت قايراتكەرى تۋرالى ىزگى ويلارىن ءبىلدىرىپ، ايگىلى اقىنعا ارنالعان جىر شۋماقتارىن پاش ەتتى.

قازاق ادەبيەتى – ۇلتتىڭ ءتولقۇجاتى ىسپەتتەس. ونىڭ تاريحى مەن تامىرى تىم تەرەڭدە جاتىر. XX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ەلدىڭ ادەبيەتكە دەگەن ىقىلاسى ەرەكشە زور بولدى. بۇل كەزەڭ – قازاق ادەبيەتىنىڭ التىن عاسىرى دەگەن اتپەن تاريحتا قالدى. سوعىستان كەيىن كۇيزەلىپ قالعان، جۇرەگىنە قان قاتقان حالىقتى، جەتىمدەر مەن جەسىرلەردى ءسوز قۇدىرەتى مەن كىتاپ كيەسى، ياعني قالامگەرلەر وسى قيىندىقتان الىپ شىقتى. سول ادەبي كىتاپتار حالىقتىڭ رۋحىن وياتىپ، ەڭسەسىن تىكتەدى. بۇگىنگى تاڭدا ءبىز الەمدىك پروتسەستەردى ءجىتى باقىلاپ، ءوز ءونىمىمىزدى تانىتا ءبىلۋىمىز قاجەت. ول ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى شارالار ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. قازىرگى ادەبيەتتى قالاي دامىتامىز، بۇگىنگى تاڭداعى قازاق ادەبيەتىنىڭ بەت-بەينەسى جانە ءرولى قانداي دەگەن ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەۋ – باستى مىندەت. مىنە، كەلەسى دوڭگەلەك ۇستەل وسى تاقىرىپ اياسىندا بولدى.

بۇل دوڭگەلەك ۇستەلدە تىڭ جانە وزەكتى ۇسىنىستار ايتىلدى. ونىڭ ىشىندە ج.جاڭقاشۇلىنىڭ ورىس ادەبيەتى جونىندەگى باستاماسى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. ونىڭ ايتۋىنشا مەكتەپ قابىرعاسىنداعى ورىس ادەبيەتى «الەم ادەبيەتى» بولىپ وقىتىلۋى كەرەك. سەبەبى ورىس ادەبيەتى الەم ادەبيەتىنىڭ ىشىنە كىرەدى. ەگەر بۇلدىرشىندەر شەتەل ادەبيەتىن وقىسا، دۇنيەتانىمى مەن ءبىلىمى ودان ءارى كەڭەيىپ، ويلاۋ قابىلەتى تەرەڭدەي تۇسەرى انىق. بۇل وزەكتى ماسەلە بىرەر جىل بويى ۇلكەن مىنبەرلەردە، رەسپۋبليكالىق جيىنداردا ايتىلىپ كەلەدى. ءبىراق مۇنىڭ ناتيجەسى بولماي تۇر. دەسە دە، اتالعان ۇسىنىس مەملەكەت تاراپىنان قايتا قاراستىرىلىپ، شەشىمىن تابادى دەگەن ءۇمىت باسىم. ودان كەيىن ج.جاڭقاش رەسپۋبليكالىق «قاسىم» ادەبي سىيلىعىن ازىرلەۋ جونىندە باستاما كوتەردى. بۇل سىيلىق اكىمشىلىك وكىلدەرىمەن كەلىسىلىپ، ورتاق شەشىمگە كەلەتىنى قوزعالدى. باسقوسۋدا ايتىلعان تاعى ءبىر ماسەلە – اۆتورلىق قۇقىق جايىندا بولدى. مادەنيەت سالاسى بويىنشا قارالاتىن زاڭعا سايكەس قالامگەردىڭ كىتابى مينيسترلىكتىڭ قولداۋىمەن جارىق كورسە، ولار 70 جىل بويى ءوز شىعارمالارىن باسقا گازەت-جۋرنالدارعا نەمەسە باسپا بەتتەرىندە جاريالاۋعا قۇقى جوق. سوندىقتان تالانت يەلەرى مۇنداي ۇسىنىستى قابىل الماي، كىتاپتارىن جەكەمەنشىك باسپاحانالاردا باسۋدى ءجون كورەدى. ەگەردە اۆتورلىق قۇقىققا وزگەرتۋ ەنگىزىلىپ، قالامگەرلەر ءوز شىعارماشىلىعىن تولىققاندى جاريالاي بەرسە، نۇر ۇستىنە نۇر بولارى ءسوزسىز. مىنە، وسىنداي وزەكتى ۇسىنىستار ورتاعا سالىنىپ، ادەبي ۇدەرىستىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

دوڭگەلەك ۇستەلدەن كەيىن اقىن-جازۋشىلار ەكى سەكتسياعا ءبولىندى. ءبىرىنشى سەكتسيا «قازىرگى زامانعى پوەزيا»، «قازىرگى قازاق ادەبيەتىندەگى اعىمدار» تاقىرىبىندا بولسا، ەكىنشى سەكتسيا «قازاق ادەبيەتىنىڭ الەمدىك ارەناداعى ورنى جانە ءرولى» تاقىرىبىندا ءوتتى. ەكىنشى سەكتسياعا بەلگىلى جازۋشى ديدار امانتاي، تانىمال اقىن، دراماتۋرگ يسرايل ساپارباي، ەرلان ءجۇنىس، اليا داۋلەتباەۆا، تاناكوز تولقىنقىزى جانە 20-عا تارتا جاس اقىندار قاتىستى. وسى كەشتە جاس شايىرلار ءوز ولەڭدەرىن وقىپ، اعا بۋىننىڭ اق باتاسىن الدى. فورۋمنىڭ شارتى بويىنشا «قاسىم» سەرياسىمەن ەكى جاس اقىننىڭ كىتابى شىعاتىن بولدى. ونىڭ بىرەۋى – سەمەيلىك اقىن باۋىرجان يگىلىك بولسا، ەكىنشىسى – ماڭعىستاۋلىق اقىن ەدىلبەك دۇيسەن.

ەسكە سالا كەتەيىك، ەرتەڭ 09.00-دە ا.قۇنانبايۇلى مەن ق.امانجولوۆ ەسكەرتكىشتەرىنە گۇل شوقتارى قويىلىپ، دولينكا كەنتىندەگى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ مۋزەيىنە ەكسكۋرسيا جۇرگىزىلەدى. ودان كەيىن ساعات 15.00-دە قالاداعى جوعارعى وقۋ ورىندارىندا اقىن-جازۋشىلاردىڭ وقىرماندارمەن كەزدەسۋ كەشى وتەدى.

بىرجان احمەر



ماتەريالدى كوشىرىپ جاريالاۋ ءۇشىن رەداكتسيانىڭ نەمەسە اۆتوردىڭ جازباشا، اۋىزشا رۇقساتى قاجەت جانە Adebiportal.kz پورتالىنا گيپەرسىلتەمە بەرىلۋى ءتيىس. اۆتورلىق قۇقىق ساقتالماعان جاعدايدا قر اۆتورلىق قۇقىق جانە ساباقتاس قۇقىقتار تۋرالى زاڭىمەن قورعالادى. Adebiportal@gmail.com 8(7172) 79 82 12 (ىشكى – 112)

ماقالا اۆتورىنىڭ كوزقاراسى رەداكتسيانىڭ كوزقاراسىن بىلدىرمەيدى.




كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=30&id=1050027

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


جۇرتتى شوشىتقان جۇقپالى 2 مينوت
«سامۇرىق-قازىنا» ماقتاا 5 مينوت
ينتەرناتتاعى 4 بالانىڭ 8 مينوت
كۇنگەي مەن كولەڭكە 11 مينوت
ابايتانۋ – ححI عاسىر كو 17 مينوت
25 مامىر. قازاقپارات كۇ 20 مينوت
پارتيالاردىڭ پارتياسى ق 20 مينوت
ەت ەكسپورتتايتىن ەلدە ە 26 مينوت
كەدەرگىدەن كوز اشپاعان 29 مينوت
ءبىر اۋلەتتىڭ تاعدىرى 1 ساعات
قوستاناي وبلىسىنىڭ ورما 1 ساعات
«ۋداچنايا سدەلكا» 8-شىع 1 ساعات
اقتوبەدە كارانتين رەجيم 2 ساعات
قاراشىعاناق كەنىشىندە ك 2 ساعات
«ليون» كلۋبى فرانتسيا چ 2 ساعات
ديماش قۇدايبەرگەن: مەن 2 ساعات
كوروناۆيرۋس: ورالدا ءۇش 2 ساعات
سينوپتيكتەر ەلىمىز قالا 2 ساعات
شىمكەنتتە كارانتين 8 ما 2 ساعات
قازاقستان بويىنشا كورون 2 ساعات
ء«ولىم اۋزىندا». تاگير 2 ساعات
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس ءو 3 ساعات
New York ءTÙ‰mes-تىڭ ال 3 ساعات
باتە بەلارۋس كۋبوگىن جە 3 ساعات
الماتى وبلىسىندا ءبىر ج 3 ساعات
ورال قالاسىندا بالاباقش 3 ساعات
اتىراۋدا ءتورت كۇندە 30 3 ساعات
اتىراۋدا 25 مامىردان با 3 ساعات
الماتىداعى شىمبۇلاق 25 3 ساعات
ء«ولىم» ماتچى دەپ قاي و 3 ساعات