ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-111849557649 %51 %
2019-11-121795452839 %61 %
2019-11-131497218866 %34 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

::::ميەگل استۋرياس. كوردەگيلەردين كوزدەري ::كوردەگىلەردىڭ كوزدەرى

كىتاپحاناعا قايتۋ

كوردەگىلەردىڭ كوزدەرى -> ءۇشىنشى ءبولىم
اپتورى: ميگەل استۋرياسرومان
كوردەگىلەردىڭ كوزدەرى - كورىلىم: (1276)


: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

ۇشىنشى ءبولىم

حۇى

− قاراشى، اپكە، قاراشى!..

بالا، قاشانعىسىنداي، ءتۇن جارىمىنداعى عيباداتتا "گرانادا" دۋمانحاناسىنىڭ ەسىگى الدىندا اناستاسياعا كومەكتەسىپ تۇرعان.

− جالماپ جاتىر گرينگولار، جالماپ جاتىر! - قاراشى، اپكە، قاراشى!.. - دەپ قايتالادى دا بالاقاي باسىن كەرى بۇردى، ونىسى الدەبىرەۋدىڭ قايشىسىمەن اسىعىس قيقالاپ تاستاعان قارا ءتۇستى جوكە وسىمدىگىنەن اۋمايدى ەكەن. ول، كوزى باقىرايىپ، جاڭا عانا ۆەلوسيپەدتەن تۇسكەن ادامعا قارادى دا قالدى. ال انانىڭ قيمىلى ماڭعاز. تەرەزە بىتكەننىڭ اينەگىن سولقىلداتىپ ورشەلەنە كۇمپىلدەگەن دجازدىڭ سوققىسىمەن ءزاۋ بيىگىنەن قۇلاعان قاتتى قانات جاندىك پە دەرسىڭ. ۆەلوسيپەدشى ىمداپ بالانى شاقىردى. اۋەلى قولىن، سودان سوڭ قالپاعىن بۇلعادى، ونىسىن باسىنان شەشىپ، ءتۇننىڭ تىم سالقىندىعىنا قاراماي، جەلپىنىپ تۇر. جەرگە شىرت تۇكىردى. تۇكىرىگى بىلش ەتتى. ءسىرا، تۇكىرگەنىن ءوزى دە بايقاماي قالعان ءتارىزدى، ءبىراق ەندى تاماعى كەبەرسىدى. رين-ترين-ترين، رين-ترين- ترين! ابايسىزدا ءوزى سۇيەنىپ تۇرعان ۆەلوسيپەدىنىڭ قوڭىراۋىنا شىنتاعى ءتيىپ كەتتى; ءوزى كورىنەۋ كۇيگەلەكتەنىپ، ەنتىگە دەم الدى، قولىنداعى قالپاعى جەلپۋىششە قالتىرايدى.

اقىرى بالا ونىڭ ىمىن ءتۇسىندى - ءوزىن نەمەسە اپكەسى ەكەۋىن شاقىرىپ تۇرعانىن ءبىلدى، ءبىراق اپكەسى ەشتەڭەنى بايقار ەمەس; ىنتى - شىنتى دۋمانحانا جاقتا، سولاي قاراعان كۇيى كىجىنىپ قويادى:

− جالماپ جاتىر گرينگولار، جالماپ جاتىر!

"سيپە!.. سي... سي... پە!" - دەپ ورنىنان قوزعالا بەرگەن بالا، تۇنگى شىقتان دىمقىلدانعان اسفالتتا جالاڭاياق شىلپ-شىلپ باسىپ، ۆەلوسيپەدشىگە جۇگىرە جەتتى، ونى تەك سوندا بارىپ تانىدى...

"سييي ... پە... سيي ... پە... سيي ... پە... سيپە!.." − ۆەلوسيپەدشىمەن سويلەسكەن سوڭ اپكەسىنە قاراي بۇرىلعان بالانىڭ جەر باسىپ جۇرگەنىنىڭ ءوزى شايتاناربا تەپكەندەي بولىپ كورىندى. ال اپكەسى جازعان ەسىنەپ، ۇستى-ۇستىنە ەسىنەپ، جاعىن كەرگەندە بۇكىل بەت الپەتى ارانداي اۋىزعا اينالىپ كەتكەندەي - ونىسى ءيا اشتىققان، ءيا ۇيقىسىزدىقتان ەكەنىن ءتۇسىنۋ قيىن، مۇمكىن سونىڭ ەكەۋىنەن دە شىعار: قارنىندا دانەمە جوق، كوزىندە دانەمە جوق، تۇلا بويى تۇل قالعان، تەك تىنبايتىن قۋ ءتىلى عانا:

− جالماپ جاتىر گرينگولار، جالماپ جاتىر!

− اپكەەەە! - دەپ كەلىپ بالاقاي قولىنان تارتتى. - انا جەردە سەنور نەپو ءسىزدى شاقىرىپ جاتىر!

− سەنور نەپو؟.. شاقىرسا بارۋ كەرەك!.. - شاتا ەسىكتەن اجىراي بەردى دە، قوعاجاي، بوتاكوز، سەبەلەن، قالاپمىر، "تەڭىز يگۋانيتى"، قىزعالداقتار مەن سارعالداقتار ساتۋشىنىڭ بىردەڭە دەگىسى كەلگەنىنە قاراماستان، ۆەلوسيپەدشىگە قاراي ءجۇردى. تىڭداعىسى كەلمەگەنى - سول باياعى سوچەلنيكتەگىسىنشە بىردەڭەنى بىقسىتىپ جۇرەر دەپ ويلادى; سوندا عوي بۇل بەتپاقتىڭ سىلقيا تويىپ الىپ، ايماڭداي جۇرتتىڭ كوزىنشە: "قۇي سەن، قۇي سەنبە، بۇل مەن - گۋمەر دەيتىن ءبىر پەندە; كوكتەن ءتۇسىپ، جەردە جاتىپ اۋناعان!... جيرەن شاشتى پەرىشتەدەي يانكي كوپ!... كينو دەرسىڭ اۋماعان..." - دەپ كوكيتىنى.

"اۋزىنا تيگەنى باسىنا شىققان عوي، كوزىنە جوق پالە كورىنگەنى... ايتپەسە باس كيىمىنىڭ استىنداعى سىقپىتى كوتتەن اۋمايتىن ساتپاق سارىلاردى پەرىشتەگە تەڭەر مە ەدى!.." - دەپ اناستاسيا ونىڭ اۋزىنا قۇم قۇيعان بولاتىن، ءقازىر دە سويتەر ەدى، ءبىراق وعان مۇرشا جوق -نينيا گۋمەردىڭ بوس ءسوزىن قۇلاعىنا دا قىستىرماستان جۇرە بەردى.

− قوس دوڭگەلەك - قوس كەبىس، جالعىز جىگىت - بىرتەگىس... كىم تابادى!.. مەن ءوزىم، مەن ءوزىم... -دەپ شاتا كەلىنشەك سەنور نەپوعا نازدانا كەلدى; ال ول ەڭىسكە تارتقان ۆەلوسيپەدىن ىركە ءتۇسىپ، پوشتا قاقپاسىنا قاراي ىلديلاپ بارادى ەكەن.

− جۇمىسقا كەشتەۋ كەلۋگە رۇقسات الىپ ەدىم...

− ال جۇمىس دەيتىن - قاشاندا قىلمىس بولعاندىقتان ءارى قاي قىلمىسكەر بولسىن ءوزىنىڭ قىلمىس جاساعان جەرىنە قايتا اينالىپ سوعاتىندىقتان ءسىز دە وسى ماڭعا ءبىر سوعىپ كەتپەي تۇرا الماعانسىز عوي!

− جولاي سوققانىم عوي، جاي عانا جولاي. ال كىدىرگەن سەبەبىم - ەسىك اۋزىندا تۇرعان سەنى كوردىم...

− جالماپ جاتىر گرينگولار، جالماپ جاتىر!

− سو دا جاڭالىق بوپ پا!

− جاڭالىق بولسىن-بولماسىن، شىندىق ەكەنى كامىل!

قۇيتاقانداي جالاڭ اياقتارى جىبىرلاي باسىپ بۇلاردىڭ سوڭىنان بالا ەمپەڭدەپ كەلەدى، ۆەلوسيپەدتىڭ اينالا بەرەتىن، اينالا بەرەتىن، اينالا بەرەتىن ارتقى دوڭگەلەگىمەن قاتارلاسا جۇرگەنىنە، ال دون نەپونىڭ ناعىز كەدەيشە جەردى الشاڭداي باسىپ جاياۋ بارا جاتقانىنا ول ءوزى ءدان ريزا. بىرەۋ-مىرەۋ سيپە ساتىپ الىپتى دەيتىن اڭگىمە شىعا قالسا اپكەسىنىڭ: "قارا جەردى قايقايتا باسىپ جۇرە بەر، قۇلىنىم، كەدەيدىڭ ۆەلوسيپەدى - جەر"، - دەپ ايتاتىنى بەكەر ەمەس قوي.

− وسى بەتىڭىزدە ءسىز ۇيگە بارا جاتىرسىز با؟ - شاتا كەلىنشەك ءجۇرىسىن شيراتتى، ەركەكتىڭ اياق باسىسىنا ىلەسۋ ءۇشىن "قارقىنعا قارقىن قوسۋىنا" تۋرا كەلدى.

− ۇيگە. شىنىن ايتسام، ۇيدە بولدىم، سودان سوڭ ءبىر كەتىپ، قايتىپ ورالدىم دا قايتا كەتتىم. نەمەرەمدى ىزدەپ ءجۇرمىن، بۇگىن قۇلقىن سارىدەن تۇرىپ كەتىپ ەدى، سول جوقتان ءالى جوق. ەڭ جامانى - اربامەن كەتىپ ەدى عوي، جولدا نە بولادى دەرىڭ بار ما. ونىڭ اك تاسيتىن قۇرىلىس ورنىنا بارىپ تا سۇراستىردىم. گۋاردا-ۆەحوعا، لاسارەتوعا باردىم، بارماعان جەرىم جوق، تابا المادىم. مارس الاڭىندا، سانتا-كلارادا، ۆيليا-دە-گۋادالۋپەدە، ءتىپتى سالەسياندىق راقىپتار قۇرىلىس جۇرگىزىپ جاتقان جەردە دە بولدىم...

− ءسىزدىڭ ورنىڭىزدا بولسام مەن تۇپ-تۋرا پوليتسياعا حابارلار ەدىم...

− تۇپ - تۋراسى قالاي؟.. - ءوزىنىڭ كومەكشىسى، استىرتىن ارەكەتى ءۇشىن پوليتسيانىڭ اڭدۋىنا تۇسكەن الگى قاشقىن ەسىنە تۇسكەندە ونىڭ جۇرەگى زىرق ەتىپ، قوبالجىپ جۇرە بەردى; ايتكەنمەن، شاتانىڭ ءسوزىنىڭ جانى بار: داميانسيتو بىردەڭەگە ۇشىراي قالسا پوليتسيا دەرەۋ حابار بەرەر ەدى، ال كومەكشىسىنە كەلەتىن بولسا، ول تۋرالى تەلەفون ارقىلى دا ەشتەڭە سۇراماعاننىڭ ءوزى جاقسى.

− ارينە... - دەپ اناستاسيا دا بولار ەمەس. - پوليتسيانىڭ بىلمەيتىنى جوق: كىمنىڭ قاي جەردە بۇقپانتايلاپ وتىرعانىن، كىمنىڭ جارالانىپ گوسپيتالدا جاتقانىن، كىمنىڭ جەر استىنداعى قۇرتقا جەم بولىپ ۇلگەرگەنىن سول بىلەدى...

− ءتىلىڭ كەسىلسىن سەنىڭ!

− ويناپ ايتام!.. ول قايدا كەتۋشى ەدى!.. ەستىلەر ەدى عوي... جامانات جاتا ما، اسىرەسە ءقازىر، انا ءبىر راديو دەيتىن سامپىلداق باردا!

− راديوڭدى قويشى! راديو؟.. - دەپ دون نەپو كەكەسىن رايمەن اۋزىن قيسايتقاندا ءتىپتى مۇرتى دا جىبىرلاپ كەتتى. اۋەلى جەككورىنىستەن بەتىن تىرجيتىپ، سودان سوڭ القىم اشۋعا باستى: - راديو دەيدى؟.. راديودان جاراتىلعان الگى "روكولا" سايقالدىڭ ماعان قىلعان قىلاسىسى از بولىپ پا! اتىن ەستىسەم بولدى، قۇسقىم كەلەدى!

− ارينە، ءسىز سياقتى مۇتتايىمگە ۇنايتىنى الگى پون... پون... پون... ماريمبا عوي، تۇنگى ساعات ۇشتەگى. ءسىز دەگەن ەسكىنىڭ كوزىسىز، ۆالس سياقتىلاردى ۇناتاسىز...

− ءتىپتى ماريمبا، اناستاسيا، ءتىپتى ماريمبانىڭ ءوزى. بۇرىن ونى ءتاۋىر كورەتىنمىن عوي، ەندى ەرتەلى-كەش تىڭداي-تىڭداي قۇلاعىم سارسىدى...

− رااااديوگازەەەەەت!! - دەپ ىشقىنا ايعايلاعان بالا ىلگەرى جۇگىرىپ شىعىپ، اقساقتىڭ كەيپىنە تۇسە قالدى: ءبىر اياعى تروتۋاردا، ەكىنشىسى - توسەلگەن كوشەدە.

− كوردىڭىز بە، ءتىپتى مەنىڭ بالاپانىما دا "راديوگازەتتىڭ" سالقىنى تيگەن...

− تاعى ايتاتىندارى بار عوي، اپكە... - دەدى بالا ارتىنا قايىرىلىپ. - لوتە-لوتە-لوتە... رەيا... ءبىر بيلەت ۆەلوسيپەد!

− مەنىڭ دە جىنىمدى كەلتىرەتىن سوزدەرى بار: "دوكتور، جۇرە الاتىن ەمەسپىن، بۇل اۋرۋدان قايتسەم قۇتىلام؟ - حا، كوگىلدىر، تاكسيمەن جۇرسەڭىز بولدى".

− ەندى، بۇل دەگەنىڭ كادىمگى تاكسيدىڭ جارناماسى عوي، - دەدى دون نەپو.

− بۇل - جارناما ەمەس، بارىپ تۇرعان ادامدى قورلاۋ!.. .

مۇنارا باسىنداعى ساعاتتىڭ سوعىسى جاڭعىرىعىپ بارىپ قايتا ەستىلدى.

− مۇمكىن ەندى ول كەلىپ تە قالار، - دەپ ويىن ساباقتادى نەپو - مۋسەنو. - داميانسيتو ءتۇن بالاسى ءبۇيتىپ كەشىكپەۋشى ەدى. ءتىپتى اقىلعا سىيمايدى.

− پوليتسيادان سۇراڭىز...

− ەرتەڭ ءوزى دە سويتەرمىن.

− ءجون-جوسىعىن ءبىلىپ الماي قالاي جايباراقات جاتۋعا بولادى؟ دەرەۋ ءبىلىڭىز. ءقازىر دون چاكو ساۋدا جاسايتىن "لا سەلەكتا" دۇڭگىرشەگىنىڭ الدىنان وتەمىز عوي، سول جەردەن تەلەفون سوعۋعا رۇقسات سۇراڭىز.

− جوق، ودان دا مەن ۇيقىنى قويىپ، ىزدەۋگە شىعايىن. تاعى نە ىستەۋگە بولادى؟ ال پوليتسيا... ءيا، ءيا، پوليتسيا... قۇرۋلى قاقپان عوي ول - پوليتسيا دەگەن، بىلگەلى بارىپ، قاندالانىڭ جەمىنە اينالارسىڭ...

− ونىڭىز راس، - دەپ ماقۇلداعان شاتا كەلىنشەك اۋزىن كەرە ەسىنەپ، ءبىر كەرىلىپ قويدى. - ال ءسىز نەمەرەڭىز تۋرالى، داميانسيتو جايىندا ەشتەڭە سۇراماڭىز. سىزگە ونىڭ اتىن اتا دەپ تۇرعان كىم بار؟ اربا مەن وگىزدەردى سۇراساڭىز بولدى...

− ءبارىبىر...

− ماقۇل، پولي...لەردەن سۇراعىڭىز كەلمەسە ەركىڭىز ءبىلسىن...

− ءجۇر، كولۋمبىعا بارىپ، بىر-بىردەن تامال جەپ الايىق، - دەدى دون نەپو ۆەلوسيپەدىن ىڭعايلاپ، ءجۇرىسىن شيراتا ءتۇسىپ; ول بۇرىنعىسىنشا جاياۋلاپ، ەكى بىردەي سەرىگىن سوڭىنان قالدىرماي ىلەستىرىپ كەلە جاتقان.

− ءجون ءسوز، - دەپ ءىلىپ اكەتتى اناستاسيا. - تاماعىڭ توق بولسا قاباعىڭنىڭ كىربىڭى ءسوز ەمەس...

− بولماسا، وسى جەردە - اق "سانتا-روساداعى" نەگر روۋدان جۇرەك جالعارمىز...

− مۇنىڭ تاماعى قىمبات، دون نەپو، ونىڭ ۇستىنە، مۇندا دا "روكولا" بار. دۇرىسى سول كولۋمبىعا بارىپ، تازا اۋادا وتىرعان. جانعا جايلى. ءارى، قاجەت دەسەڭىز، الاڭدى كەسىپ ءوتىپ، ىشەك-قارىن ساتاتىن قىتايعا بارۋىڭىزعا دا بولادى...

− جوق، مەنىڭشە، شەلپەكپەن تامال جەپ، كوفە ىشكەن اقىل..

− ماعان دا سول ۇنايدى، اسىرەسە شەتىنەن ءۇزىپ جەپ وتىرساڭ عوي...

تامال ساتۋشى ىشىندە قاراڭداعان ەتى بار قويۋ جۇگەرى بوتقاسىنان ءۇش سىباعا ءبولىپ، بانان جاپىراقتارىنا ورادى. اناستاسيا ولاردى ۇستاي بەرىپ ەدى، قولىن كۇيدىرىپ الىپ، ساۋساقتارىن ۇرلەپ، بايا-شايا بولدى; سودان سوڭ تامالداردى ەكى الاقانىنا كەزەك اۋناتقان كۇيى جۇگىرە باسىپ ورىندىققا جەتتى. قاتارلاسا وتىرعان دون نەپو، شاتا ايەل مەن بالا ۇشەۋى تامالدارىنىڭ ورامىن اشىپ، قولدارىمەن اپىل-عۇپىل جەي باستادى، مۇندا نان دا جوق، كوفە دە جوق بوپ شىقتى.

ەكى باس بىردەن كوتەرىلدى: دون نەپونىڭ باسى مەن شاتا ايەلدىڭ باسى. الدەقايدان اربا دوڭگەلەگىنىڭ توقىلداعان ءۇنى جەتكەندەي بولدى. بۇلار دەمدەرىن ىشتەرىنە تارتىپ تىنا قالعان، جەگەندەرى تىعىلىپ تاماقتارىندا تۇر. داميانسيتو بولماسا يگى ەدى؟.. دون نەپو شىداي الماي، ءتامالىن كەيىن ىسىرىپ، ورنىنان تۇردى... شىنىندا - داميانسيتو.. كومەكشىسى جوق، ءبىر ءوزى... دون نەپو قارسى ءجۇردى... نەمەرەسى لىپ ەتىپ اربادان سەكىرىپ ءتۇستى دە وگىزدەردىڭ الدىنا شىعىپ، اربانى توقتاتتى. اناستاسيا ورىندىقتان اتىرىلا تۇردى ء-دال سول ساتتە ول ۆەلوسيپەدكە ءمىنىپ زاۋلاپ-اق كەتكىسى كەلگەنىمەن وعان شاماسى جەتپەي، ماشينەنى قۇلاتىپ العان بالانى ءتۇتىپ جەۋگە بار ەدى.

− توقتا، سورى قايناعان، جانىڭدى شىعارامىن!.. - دەپ اقىردى شاتا، بالانىڭ سوڭىنان قۋا بەرىپ. - توقتا دەيمىن!.. توقتا!..

داميانسيتو اتاسىمەن امانداسىپ، ءتامالدىڭ مۇرىن جارعان يىسىنە راقاتتانا تۇرىپ سويلەدى:

− وسى ءتامالدى قالاي اڭساپ كەلگەنىمدى ءبىر قۇدايدىڭ ءوزى بىلەدى! پلاسيتادان ءوتىپ بارا جاتقانىمدا - اق تامال ساتقاندار كەزدەسە بەردى دە تابەتىمدى ادبەن - اق اشتى، ءبىراق ونسىز دا دىڭكەلەپ كەلە جاتقان وگىزدەرىمدى توقتاتقىم كەلمەدى.

− كومەكشىڭ قايدا؟ ونى قايدا تاستاپ كەتتىڭ؟

− كومەكشىمدى مە؟.. - اناستاسيانىڭ "توقتا! قايت كەيىن!" دەيتىن ايعايى ءبىرقاۋىم جەردەن ەستىلەدى; ءسىرا، ول بالاعا جەتە الماعان بولۋى كەرەك. - ... كومەكشىم سونادا، قاساپحانانىڭ ارعى بەتىندە قالدى. ۇشى-قيىرى جوق كۇلتوككەن باستالاتىن جەر بار ەمەس پە، سول ارادا پويىز كۇتپەكشى.

− حۋامبومەن سويلەستى مە ول؟

− سويلەسكەن بولار دەيمىن. ەكەۋى وڭاشا بولدى عوي...

− تاماعىڭ سۋىپ قالاتىن بولدى... مىنا سورلى جىندانعان شىعار. اقىماق نەمە، ۆەلوسيپەدكە ءمىندى ەكەن دەپ بالانى ولتىرگەلى ءجۇر مە؟..

داميانسيتو ءتامالدى قوس قولداپ اۋزىنا تىققاندا ءتىپتى ءومىر - عۇمىرىندا مۇنداي ءدامدى تاماق جەپ كورمەگەندەي سۇعىندى.

اتاسى داۋسىن باسەڭدەتتى:

− سەن ۇشتى-كۇيلى جوعالىپ كەتكەنگە ابدەن ەسىم شىقتى. ءتىپتى جۇمىسقا دا بارمادىم. رۇقسات الدىم. سەندەر قولعا ءتۇسىپ قالدى ما دەپ زارەم ءزار تۇبىنە كەتسىن! اربانىڭ شامى جوق بولعانعا پالە سالىپ جاتىر ما دەپ ءبىر ويلادىم با - اۋ...

− ءدال سول ءۇشىن ۇستاعاندارى راس. ءبىر پوليتسەي ءتىپتى اربانى الىپ قويا جازدادى.

− انە، كوردىڭ بە...

− ءبىراق مەن وندا جالعىز بولاتىنمىن.

− قۇداي ساقتاعان عوي! ءيا، سونىمەن؟ جىبەردى مە؟

− مەنىڭ قولىمدا سانتا-كلارانىڭ ارعى بەتىنەن پوليتسيا ديرەكتورى سالدىرىپ جاتقان سارايعا اك تاسيدى دەيتىن قۇجات بار بولاتىن. سونى كورسەتە قويىپ ەم قىڭق دەمەدى.

− مەنىڭ قورىققانىم دا سول ەدى عوي. تۇككە تۇرمايتىن بىردەڭەگە بولا ىلىنىسەدى. ءبىر وزەۋرەسە قويمايدى. ال پوليتسياداعىلار سول ءبىر كومەكشى دەيتىننىڭ كىم ەكەنىن ءبىلىپ، كۇلمانىن اشىپ بەرەدى. وسى بىرەر ساعاتتىڭ ىشىندە مەنىڭ كورگەن قۇقايىمدى قۇداي ادام بالاسىنىڭ باسىنا بەرمەسىن. نە سۇمدىق ويلار كەلىپ-كەتپەدى دەيسىڭ - بىرەۋلەر سەنى ساباپ جاتىر ما دەدىم بە - ay، اياعىڭنان سالبىراتىپ اسىپ قويدى ما دەدىم بە - ay... ايتەۋىر ءبىر الدانىشىم - ۆەلوسيپەد، سونىڭ وزىندە، ساسقالاقتاعانىم سونشا، كەيدە ەكى دوڭگەلەكتى ەمەس، ەسەكتىڭ قۇيرىعىن ءمىنىپ كەلە جاتقانداي بولدىم با - اۋ. ءوستىپ ءجۇرىپ، بوق باسىندا ولەسىڭ دە قالاسىڭ، ءتىپتى قاشان ءولىپ، قايدا قالعانىڭدى دا بىلمەيسىڭ. جازمىش دەگەن سول انە. ءبىر تۇندە بالە - ءباتىردىڭ باتپاعىنا باتىپ، نە بولعانىڭدى سەزبەي دە قالاسىڭ... ال الگى ادامىڭا كەلەتىن بولساق، سونىڭ جونشەمدى ءاتى-جونىن دە بىلمەپپىز عوي. ءبىر ايتۋىندا تابيو سان دەگەن سىقىلدى ەدى. لاقاپ اتى ما، كىم ءبىلسىن... تابيو سان... ءتۇسىنىپ كور ەندى...

ول قىزارا پىسكەن ءتامالدى ۇستەمەلەي قىلعىتىپ وتىرعان نەمەرەسىنىڭ قاسىنان تۇرىپ، ەڭسەسىن تىكتەدى. نەمەرەنىڭ ەشنارسەدە شارۋاسى جوق، جۇگەرى بوتقاسىن شوكىمدەپ الىپ كومەيىنە توعىتىپ جاتىر، جەگەن تاماعىنان عانا ەمەس، قولىنىڭ باسىن سورعانىنا دا كەرەمەت ءلاززات العان ادامشا ءار ساۋساعىن جالاپ-جۇقتاپ، ءتامالدىڭ كەلەسى كەسەگىنە اۋىسادى، ارا-تۇرا ونىڭ اراسىنان سۇيەك تاۋىپ الىپ، راقاتتانا ءمۇجيدى كەپ. ال اتاسى ورىندىقتىڭ جانىندا تۇرعان كۇيى موينىن سوزالاقتاپ اناستاسيا مەن بالاقاندى ىزدەۋمەن بولدى. بەتى كوگىس تارتقان توسپا سۋىن باقا جايلايتىن اۋىتكە يتىندىرە سالىنعان باعاننىڭ باسىنان الاڭعا ەڭسەلەنە قاراپ كولۋمبتىڭ ەسكەرتكىشى تۇر.

− جوعالدى عوي جوقتاۋى اسقىرلار، - دەدى دون نەپو شاتا ايەل كوزىنە تۇسپەگەن سوڭ; ال ول بولسا ءدال ءقازىر تەاتر الاڭىن كەسىپ ءوتىپ، قۇيىن - پەرەن اعىزعان بالانىڭ قىر سوڭىنان قالماي، جەردەن ءىلىپ العان تاستارىن ۇستى-ۇستىنە لاقتىرىپ، وكشەلەۋمەن بارا جاتىر. - ءدال وسىنداي ساپپاس، دەلقۇلى ايەلدى كورسەم كوزىم شىقسىن. بالاعا وبال، تەگى... ءسويتىپ، قۇس ۇشىپ كەتتى دەيمىسىڭ، ۇلىم؟ - دەدى وتىرعان داميانسيتوعا قاراپ.

− مەن ءالى ءسىزدىڭ ايتقانىڭىزدى ويلاپ وتىرمىن... الگى ساپپاس ايەل تۋرالى...

− بول تەزدەت، كەتەيىك. الدە تاعى جەيسىڭ بە؟ جىگىت ادام تاماقتان قايتا ما!

− قۇداي تىلەۋىڭىزدى بەرسىن، اتا، مەن تويدىم! - دەدى نەمەرەسى، جەردە جاتقان ۆەلوسيپەدكە تاقاي بەرىپ. - ءسىزدىڭ "تۇلپارىڭىزدى" ارباعا سالىپ الساق قايتەدى، كىشكەنە دەمالسىن...

− ءوزىڭ ءبىل، بالام. - دون نەپو داميانسيتوعا جاقىنداپ، ەركەلەتە يىعىنان قاعىپ قويدى. -سەنى امان-ساۋ كورگەنىمنىڭ ءوزى مەن ءۇشىن قۋانىش!

اياقتارىن اۋىرلاي باسىپ كونبىس وگىزدەر جولعا ءتۇستى; جايلاپ اينالىپ اربانىڭ دوڭگەلەكتەرى سىقىرلادى، اتاسى مەن بالاسى دا وي سورابىنا ءتۇستى. ءارقايسىسىنىڭ كوكەيىندە كوپ-كوپ سۇراقتار بار، ءبىراق ەكەۋى دە ءتىس جارىپ ەشتەڭە دەگەن جوق... كومەكشىنىڭ كۇتكەن پويىزى ءوتتى مە ەكەن؟ قارعىپ ءمىنىپ ۇلگەردى مە ەكەن بەيباق؟ ۇلگەرگەن بولار-اۋ، پويىزدار بۇل ماڭدا ءجۇرىسىن بايالاتۋشى ەدى عوي. الدا-جالدا ول بۇلارعا قايتىپ كەلىپ جۇرسە شە؟. مۇنى ويلاعان تەك اتاسى عانا. كومەسكى ءبىر ۇرەي كوڭىلىنەن كەتەر ەمەس: ەگەر ول ءبىزدىڭ ۇيگە قايتا كەلەتىن بولسا كۇلبىلتەلەمەي تۋراسىن - اق ايتايىن، مۇندا قالۋعا بولمايدى دەيىن، تىم ءقاۋىپتى، وتە ءقاۋىپتى دەيىن. ول تۇسىنەر. ءبىرىنشى جولى قۇداي ساقتادى. ءارى دەسە، اۋەلگىدە ونىڭ كىم ەكەنىن دە بىلمەدىم عوي، ونىڭ ۇستىنە ءوزى دە عايىپتان پايدا بولعانداي ساپ ەتە قالمادى ما. ارينە، مەن ۇيىقتاپ جاتقانمىن، ويانا كەتىپ قاراسام... كىمدى كوردىم؟.. تۇسىمە كىرگەن ادامدى، ەلدى اۋزىنا قاراتقان باسشىنى كوردىم، جاڭا عانا تۇسىمدە وسى ادام وتاربانىڭ ۇستىندە، تۋ كوتەرىپ، سوقا مەن مىلتىق ۇستاعان داۋىلپاز ەركەك - ايەلدىڭ ورتاسىندا: "العا، جاراندار! جاراندار، العا!.." دەپ ۇرانداتىپ تۇرعان. ءبىراق مۇنىڭ ءبارى تۇسىمدە، ال ويانعان سوڭ قاسىمدا ەت پەن تەرىدەن جاراتىلعان سول ادامنىڭ ءوزى تۇرعانىن كوردىم. وتاربادان تۇسكەن - سونى ءوزىمنىڭ تۇسىمنەن تارتىپ شىعارعانداي بولدىم ەمەس پە، تارتا - تارتا كەلگەندە تۋرا قاسىمدا، توسەگىمنىڭ جانىندا تۇرعان ناقتى ادام بولدى دا شىقتى.

ەندى باسقاشا. دون نەپو باستىعىرىلىپ، اۋىر ۇيقىدان ويانعان سياقتى. ءبىر عانا ويدىڭ ۇرەيىمەن ويانعانداي: الدا-جالدا نەمەرەسىنە ياكي وزىنە بىردەڭە بولا قالسا... ءجا، ءوزىن قويشى - تورىنەن كورى جاقىن، ءتىپتى ولتىرسە دە مەيلى...

وي سورابى ءۇزىلدى، الگى ادام قايتا كەلەتىن بولسا ەندى ونى قابىلداماسقا بەكىندى، سونىمەن بولدى، ءبىتتى. نەمەرەسىنەن:

− الگى حۋامبو نە ءبىتىرىپ ءجۇر، ول قايدا كەتتى؟ - دەپ سۇرادى.

− ۇيىنە كەتتى، - دەدى داميانسيتو، - ءبىز كومەكشىنى پويىز كۇتۋگە تاستاپ كەتتىك، ال حۋامبو مەنىمەن بىرگە ورتالىققا باردى. ەن عاجابى - ءبىر يت ونىمەن بىرگە كەلىپ ەدى، اقىرى سونىمەن بىرگە كەتتى، نە دەگەن جاندار ەكەنىن!

− الگى كومەكشى حۋامبومەن سويلەستى مە؟ - دەپ قايىرا سۇرادى دون نەپو.

− سويلەسكەن بولار...

− دەمەك، سەن ەستىمەگەنسىڭ عوي؟

− جوق، مەن كەتىپ قالعانمىن، ەسەبىمدى الىپ ءارى دەمالايىن دەپ. سودان سوڭ ولارمەن جولىقتىم، تاعى دا سول كەلىسىلگەن جەردە، لاc - اراۋكارياستىڭ بۇرىشىندا.

− ول ءوزى ساعان بىردەڭە ايتتى ما، بالام؟ قارتايعان ادام قازىمىر بولادى، ءبىراق ەشتەڭە سۇراماساڭ ەشتەڭە بىلمەيسىڭ دە عوي، سودان ءتىرى ولىك سياقتانىپ بار دۇنيەدەن بەيحابار جۇرەسىڭ دە قوياسىڭ!

− ءيا، وزدەرى دايىنداپ جۇرگەن ءبىر ۇلكەن ويران-توپىر جايىندا ايتتى. بايقايمىن، بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا نارسە سياقتى. جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ءبارىمىز ءبىر كۇنى، پالەن ساعاتتا جۇمىستى توقتاتادى ەكەنبىز، ءبىراق قاي كۇنى ەكەنى ءالى بەلگىسىز، ونى ەشكىم بىلمەيدى. سودان جالاقىمىزدى وسىرگەنشە، جۇمىس ۋاقىتىمىزدى قىسقارتقانشا... تاعى بىردەڭەلەردى ورىنداعانشا جۇمىسقا شىقپايدى ەكەنبىز...

− سونىمەن - اق ۇكىمەتتى بىردەڭەگە كوندىرگىسى كەلە مە؟ - دەپ داۋسىن سوزا، ەكىۇشتىلاۋ سويلەگەن شال ەشتەڭە بىلمەيتىن ادامشا اڭقاۋسىدى، ال شىنتۋايتىندا تابيو سان ءوزىنىڭ ويىنا العانىن وعان جاسىرماي ايتىپ بەرگەن-دى; ءتىپتى ونىسىن ايتپاعان كۇندە دە دون نەپو وتاربانى تۇسىندە كورگەن، سوندىقتان بۇل ادام حالىقتىڭ سەركەسى ەكەنىن بىلگەن دە قويعان; ءبىراق ەندى ونىڭ بۇل ىسكە نەمەرەسىن تارتقان - تارتپاعانىن ءبىلۋى كەرەك قوي. دون نەپونىڭ ءوزى وسى ءبىر قاتەرلى شارۋانى بوس اۋرەشىلىك دەپ ساناعان بولاتىن; ەندى قالاي دەسىن: قۇر قولمەن ۇكىمەتتى قۇلاتپاقشى - بەۋ شىركىن، وندايدى كىم كورگەن!

اەرودرومنىڭ ۇشۋ الاڭىن جاساۋ ءۇشىن لا-پەدرەرادان قۇرىلىس ماتەريالدارىن تاسىعان اسكەري جۇك ماشينەلەردىڭ جارىعى قايتا - قايتا كوزدەرىن شاعىلىستىرىپ، قۋاتتى موتورلارىنىڭ ازىناعان گۇرىلى قۇلاقتارىن تۇندىرعان دون نەپو مەن داميانسيتو كوگىندە جۇلدىزى سامساعان، ايدىڭ سۇتتەي جارىعىنا مالىنعان تىلسىم ۇندەرگە تولى ءتۇننىڭ راقاتىنا تەك ارەدىك ءبىر ساتتەردە عانا ەلتىپ كەلە جاتىر.

− مىنە، وسىلاي، اتا... - دەپ ءسوزىن اياقتادى، ويى دا وگىزدەرىنىڭ جۇرىسىندەي باياۋ جىلجىعان داميانسيتو، - وسىنداي ەرەۋىلمەن - اق ولار ۇكىمەتتى قۇلاتىپ، "تروپيكال پلاتانەرانىڭ"، ەلەكتر فيرماسىنىڭ، تەمىر جولدىڭ بيلىگىن تارتىپ الماقشى...

− ءوزىنىڭ كەتكەنى دە جاقسى بولدى، جاراتقان يەم جار بولسىن بەيشاراعا. ونى ۇيدە جاتقىزۋ تىم ءقاۋىپتى ەدى عوي. الگى كونسۋنسينونىڭ ءوزى-اق اربامەن ءوتىپ بارا جاتساڭ، كوزىن اۋدارماي قاداپ: بۇل مىنا كومەكشىنى قايدان تاۋىپ العان، ءوزى كومەكشىگە دە ۇقسامايدى عوي دەپ، ىنتىعى قۇرىپ تۇراتىن...

تابيو سان كومەكشى لاس-اراۋكارياستىڭ بۇرىشىندا، تەمىرجول جيەگىندەگى ءۇيىندىنىڭ تۋرا تۇبىندە اربادان ءتۇسىپ قالعان; ول ساپارىن ءارى جالعاۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەلەتىن پويىزدى كۇتتى. اي جارىعىندا تەمىر جولدىڭ ۇستىندەگى كولەڭكەلەر ايقىن بەدەرلەنەدى - ءتىلى مەن تسيفرى جوق جول ساعاتى، ءاربىر شپالى ماڭگىلىكتىڭ ءبىر-بىر مينۋتىن ەسەپتەيتىن ساعات. ءبىر قاراعانعا ول پويىز ەمەس، ۋاقىت كۇتىپ تۇرعان ادامعا ۇقسايدى; پويىز دا، اي دا، ءولىمنىڭ قالدىعى -كۇلدىكپەن ءۇنسىز كەتىپ بارا جاتقان اربا دا - ءبارى توقتاۋعا ءتيىستى ۋادەلى ءساتتى كۇتىپ تۇرعانداي.

ول قالپاعىن جۇلقي تارتىپ ماڭدايىنا باسا كيدى دە، ەندى كۇتپەۋگە بەكىنىپ، اۋزى وپىرايعان ورلاردىڭ، قوقىس ۇيىندىلەرىنىڭ جانىنان ءوتىپ، بۇرالقى يتتەر مەن اتتاردىڭ كولەڭكەسىن ارتقا تاستاپ، اپپاق بوپ كۇل باسقان اعاشقا يتىنە قونعان لاشىقسىماققا جەتىپ توقتادى. كونەتوز قابىققا ۇقساعان ەسىكتى قاقتى. سالدەن سوڭ:

− بۇ قايسىڭ؟.. - دەپ جوتەلدەن قارلىققان داۋىس ەستىلدى.

− "چوس...چوس... مويون... كون..."

ۇيقىلى-وياۋ ەسىك جايلاپ جىلجىدى - مۇنداي ەسىكتەر ادەتتە وزىنە كىم كىرىپ، كىم شىعىپ جاتقانىن بىلمەيدى، - شاعىنداۋ الاڭشاعا جول اشىلدى، ونداعى سەمىپ قالعان قازوتى مەن راۋشاننىڭ گۇلىنەن جاپىراعى كوپ، جاپىراعىنان بۇتاعى كوپ ەكەن جانە سونىڭ ءبارىن ولىك ءتارىزدى كۇل توزاڭى باسىپتى. تابيو سان باسپاناعا جاقىندادى، وعان، ءسىرا، ەسىك ورنىنا ەسكى تەرەزەدەن كىرەتىن بولسا كەرەك. ۇستىندەگى ۇلكەندى-كىشىلى كوپ قوتىرى جاعراپيالىق كارتانى ەسكە تۇسىرەتىن كۇلگىن ءتۇستى قاۋساعان توبەت ونى ىرىلداۋمەن قارسى الدى. كوزى تاسىرايعان توبەت قۋانۋ دەگەندى بىلمەيتىن، ريزا سەزىمىن تەك كۇڭكىلمەن بىلدىرەتىن يتتەردىڭ ساناتىنان بولسا كەرەك. مەيمان ەركەلەتىپ سيپاماقشى بولعاندا ول باسىن كوتەرىپ، قۇيرىعىن بۇلعاڭداتقان بولدى. تۇرعىن بولمەلەر تومەندە ەكەن. تابيو سان ءتىپتى اياعىنىڭ استىنا قاراماستان باسقىشپەن تومەن ءتۇستى. ول مۇندا كەپ تۇرماعان بولاتىن، ءبىراق وسى ءۇش باسپالداق وعان جاقسى تانىس ەدى. كاراسىن شامنىڭ جارىعىندا بولىمسىز ءۇي بۇيىمدارى كورىنەدى - اينا، كەبەجە، ۇستەل، ورىندىقتار، ءبارىنىڭ شاڭى جاقىندا سۇرتىلگەن بولۋى كەرەك، ءبىراق ولار قايتادان كۇلگىن تۇستەنە باستاپتى. ونىڭ ارتىنان ىلەسىپ، كەرىلە ءتۇسىپ، بولمەگە سالپاڭ قۇلاق كارى توبەت كىردى دە تابالدىرىقتا تۇرعان بويى، قۇددى ۇيقىسىن اشقىسى كەلگەندەي، تۇمسىعىن سىلكىپ - سىلكىپ قويدى، ال توبەتتىڭ سوڭىن الا حۋداسيتا دا كورىندى. ول تىكەلەي دالاعا شىعاتىن ەسىكتىڭ كوزىندە كىدىردى; تاقتايعا قۇلاعىن توسىپ، بىرەۋ-مىرەۋ كەلە جاتقان جوق پا ەكەن دەپ تىڭ تىڭدادى. الدە جىميىسىن جاسىرعان، الدە كوز جاسىن ىرىككەن ادامشا قىمتىرىلىپ، مەيمانمەن امانداستى. ونىڭ جۇزىنە ۇڭىلە قاراپ، كوزىن تايدىرىپ، ەرنىن جىبىرلاتىپ تۇرا بەردى، ءبىراق ءتىل قاتقان جوق. ونىڭ امان - ساۋ وسىندا كەلگەنىنە قۋانعانى سونشا، ءتىپتى...

− نە بولعان، تەگى، ماسقارامپازدان اۋمايسىڭ عوي!.. بار ايتقانى وسى بولدى.

− ۇلكەن جىرتقىشتىڭ تسيركىندەگى ماسقارامپاز!.. - دەپ ازىلگە شاپتىرعان بولدى ول، ويتكەنى ءوزىنىڭ سىقپىتىنا بايلانىستى حۋداسيتا رەنىش ايتار دەپ قورىقتى - كەيپى تىم جۇپىنى ەدى: كيگەنى قاراپايىم شالبار مەن جەيدە، باسىندا تۇتەسى شىققان كونەتوز پالما قالپاق، اياعىندا شارۋالاردىڭ قولدان جاساپ كيەتىن ساندالى گۋاراچاس جانە تۇلا بويىن تۇگەل باسىنان اياعىنا دەيىن الدەقانداي اقشىل توزاڭ باسقان.

− مەن مۇندا جۇك تيەۋشى بولعانسىپ، اك ارتقان اربامەن ارەڭ دەپ جەتتىم.

− بەت-اۋزى دا وزگەرگەن. بۇرىن مۇنداي ەمەس ەدى. دومبىعىپ، ءدوربالدانىپ كەتكەن بە.

− ەگدەلەنىپ كەلەمىز عوي، حۋداسيتا، ونىڭ ۇستىنە جاعالاۋداعى جۇمىس تا وڭاي ەمەس.

− ال داۋسى سول قالپى.

ايەل جاپسارلاس، جاتىن بولمەگە كىرىپ كەتىپ، الجاپقىشىنىڭ استىنا تىعىپ ءبىر زات اكەلدى دە، ءتيىستى شارۋاسىن اتقارعان ادامشا ەركىن قيمىلداپ، ۇستەلدىڭ ۇستىنە قويدى. ونىسى -نەمىستەردىڭ وندىرىسىنەن شىققان، كولەمى ەداۋىر، قوس ءتۇپتى تۇنگى بوقتىاياق ەكەن. تابيو سان وسىندا كەلگەن سايىن ايەل ونى قالاي پايدالانۋ كەرەگىن ايتۋدان جالىققان ەمەس - ال شىنىندا ونىڭ ەشقانداي قيىندىعى دا جوق ەدى.

− ەگەر بىرەۋ-مىرەۋ كەلە قالسا، بارىپ ەسىك اشپاس بۇرىن وسىنى پايدالانا قويىڭىز...

− كۇلكىمدى كەلتىرمەشى!

− پايدالانىڭىز!

− شاقىرعان ادامى مەن بولماسام دا ءازىر تۇرۋىم كەرەك پە؟..

− پايدالانىڭىز! ءسىزدىڭ مىندەتىڭىز - وسسس..ىنى پايدالانۋ...

− جارايدى، شىنىمدى ايتسام، پوليتسيا ساپ ەتە تۇسەدى دەيتىندى ويلاعاننىڭ وزىنەن-اق وسىنى پايدالانۋ كەرەك بوپ قالۋى مۇمكىن.. ءسويتىپ قۇرىلىقتىڭ ءبارىن مۇحيتتىڭ سۋى باسادى... حا-حا-حا! - دەپ قارقىلداي كۇلگەن بويى ول ايەلدى باۋىرىنا باستى. - ءجا، ءحالىڭ قالاي، حۋداسيتا؟.. سەن ءتىپتى مەنى قۇشاقتامادىڭ عوي!

− بايقاڭىز، قابىرعامدى سىندىرارسىز! ءحالىڭ قالايدى سىزدەن سۇراۋ كەرەك، ال مىنا "تامىردى" ايتسام، - دەپ ول ۇستەل ۇستىندەگى بوقتىاياقتى نۇسقادى، - ازدى-كوپتى قاعاز باردا مۇنىڭ تولىپ تۇرعانى دۇرىس، ءتىپتى ءيتتىڭ سارىعى بولسا دا مەيلى... بلاسكونى سارىتىپ-اق تولتىرعىزىپ قويار ەدىم، ءبىراق ول سورلى قارتايدى، ەندى ول بۇعان جارامايدى...

− سايتاننىڭ سارىعى بولسا دا مەيلى عوي... ايتەۋىر ءبىزدىڭ حاتتاردى تاپپاسا بوپتى، حۋداسيتا!

− حاتتاردى ءوزىڭىز العان سوڭ مەن مۇنى ءسىلتى قوسىلعان ىستىق سۋمەن سابىنداپ تۇرىپ جۋامىن. ايتپەسە بۇلاي قالدىرۋعا بولمايدى، ءيىسى مۇڭكىپ كەتەدى...

− ە-ە، بوقتىاياعىڭ بەكەر ەمەس... سۋمەن جۋساڭ كەتەر ەمەس!

− قاراي گور، ولەڭدەتىپ سويلەيدى!.. قالاي دەگەنمەن، مۇنى اسپەتتەپ جۋىپ، قۇممەن ىسقىلاپ تازارتپاسا بۇكىل ءۇيدىڭ ءىشىن سال اۋرۋدىڭ بوستەگىندەي ءيىس الىپ كەتەدى!

− سوندا دا، ساقتىق ءۇشىن، وسىلاي بولسىن...

− تىم سەكەمشىلسىز - اۋ...

− مۇندايدا مەن اسىرا سىلتەگەندى ءتاۋىر كورەم، ءوزىڭ بىلەسىڭ عوي.

− بالكىم، سونىڭىز دا دۇرىس شىعار. مەنىڭ قاراشىعىم دا وسىلاي ساقتانسا جەندەتتەردىڭ قولىنا تۇسپەس ەدى. اتىلعانىنا دا التى جىل بولىپ قالدى. سول كۇنى جىرتقىش التى بوزداقتى اتىپ قۇمارىنان شىقتى عوي... شىركىن-اي، سولاردىڭ كەگىن قايتارۋ كەرەك قوي ءالى...قۇداي كۋا، قايتارۋ كەرەك!

− ءجا، ەندى "تامىردى" اكەتە بەرسەڭ دە بولادى، قاعازداردى الدىم!

تابيو سان كۇيەۋىنىڭ ايەلى دەپ ازىلدەيتىن حۋداسيتا قۇجاتتاردى ساقتاۋعا ارنالعان قوس ءتۇبى بار، وزدىگىنەن اشىلىپ-جابىلاتىن، ءبىر ەسەپتەن سەيفكە ۇقسايتىن جۇمباق بوقتىاياقتى ۇستەلدەن الىپ قويدى.

− پاكەتتەردىڭ ءبارى كۇل سالىنعان قاپتارمەن كەلدى، - دەپ ءتۇسىندىردى حۋداسيتا، - ولاردى اكەلگەن ادامنىڭ بەت الپەتى الەمتاپىراق ەكەن، ءجۇزىن ءبىر رەت تە انىقتاپ كورە المادىم. ءيا، سول ادام مۇندا كەشقۇرىم كەلدى، ءتىپتى تۇنگە قاراي دەسەم دە بولادى. بايلار مەكەندەگەن ورامداي ەمەس، كەدەيلەر تۇراتىن شەتكەرىدە تاڭ دا ەرتە اتادى، كەش تە ەرتە باتادى. سىزگە ايتتىم با، ايتپادىم با ەسىمدە جوق. الگىنىڭ سويى و دۇنيەدەن ورالعان ادامعا ۇقسايدى، قابىنا ولگەن ادامنىڭ كۇلىن سالىپ اكەپ تۇرعان الدەبىر كومىرشىنىڭ جانى ما دەرسىڭ، ءارى ءوزى سوزگە دە ساراڭ با دەدىم: كەلىسىلگەن قۇپيا سوزدەرمەن الماسقانىمىز بولماسا، داۋسىن دا ەستىمەگەن بولار ما ەدىم، كىم ءبىلسىن. ايتەۋىر كەتەرىندە بىر-ەكى اۋىز ءسوز ايتتى: "سەنورا، مىنا ەكى قاپتى بولەك قويىپ، وسىلاردىڭ كۇلىن مۇقيات ەلەپ، ىشىنەن شىققان زاتتاردى ساقتاپ قويارسىز"، - دەدى.

− سولاي ەتتىڭ بە؟

− ارينە. قولايلى ەلەك تابا الماي الەك بولعانىمدى ايتپاڭىز. الدىرا قويايىن دەسەڭ قىمبات، اكەسىنىڭ قۇنىن سۇرايدى. اقىرى ايتەۋىر امالىن تاپتىم عوي قارىزعا الدىم. سول ەلەكتىڭ تۇبىندە، بۇرگەدەي - بۇرگەدەي بولىپ، تەمىر تۇيىرلەر قالدى، سويتسەم كادىمگى قارىپتەر ەكەن. نە دەگەن جۇمىس! ەكى قاپ كۇلدى تۇگەل ەلەپ شىقتىم ەمەس پە. ەندى تاعى اكەلە مە، كىم ءبىلسىن.

− مەنىڭ بىلەيىن دەگەنىم دە سول عوي. قارىپتەر قايدا؟

− وسىندا. ال ەندى حاتتارىڭىزدى وقىڭىز.

سانسۋر جالما-جان پاكەتكە جارماستى، مالەنادان بولار دەپ ەدى، قاتەلەسپەپتى.

بىرىنشى، ەكىنشى، ءۇشىنشى بەتتى ءبىر دەممەن وقىپ شىقتى. ەگجەي - تەگجەيلى ەسەپ بەرگەن ەكەن. ەندى ءبارى ويلاعانداي بوپ شىقسا، بۇل جولى تىم كوتەرىڭكى كوڭىلمەن جاسالعان ءارى تاۋەكەلى كوپ قورىتىندىلاردى ەكەۋى بىرگە وتىرىپ تالقىلايتىن بولار-اۋ. جارىتىمسىز جالاقىمەن مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە بايلانىپ قويىلعاندىقتان حالىقتىڭ وزگە جىكتەرىنەن گورى مۇعالىمدەردىڭ مويىنسالدىعى مەن وكىمەتكە كونبىستىگى كۇشتى، ءبىراق سونىمەن بىرگە مۇمكىن، تەگى، سوندىقتان دا شىعار نارازىلىق پيعىلدار مۇعالىمدەر اراسىندا كوبىرەك بايقالادى. مالەنانىڭ بۇل پىكىرى وتە دۇرىس. تەك ەندى وسى نارازىلىق قانشالىقتى تەرەڭ ءارى ول جەكە باستىڭ ءبازبىر سەبەپتەرىنە بايلانىستى ەمەس پە جانە ءسوز جۇزىندەگى اشەيىن كۇڭكىلمەن عانا شەكتەلىپ قالماي ما، سونى انىقتاۋ كەرەك.

ۇي نەسى "تامىردى" اپارىپ تاستاپ قايتىپ كەلدى دە سانسۋردى اسقا شاقىردى. ءوزى داستارقان جايىپ، تاباقشالاردى قويىپ ءجۇرىپ، قىت-قىتتاعان كۇرىك تاۋىق تارىزدەنىپ، مۇرنىنىڭ استىنان دەمىگە بىردەڭەلەردى كۇبىرلەپ قويادى.

− ءجا، بارىپ جۋىنىپ كەلەيىن... - دەدى سانسۋر; ول ابدەن مۇيىزەكتەنىپ، ايعىزدالعان توزاڭىنان اپپاق بولعان قولىنداعى حاتتان - قازىرگى اتىمەن ايتقاندا روسا گاۆيديانىڭ، ياعني مالەنانىڭ حاتىنان العان اسەردەن ءالى ارىلا الماي وتىرعان.

− دۇرىستاپ تازالانىپ الماساڭىز بولماس. شاشىڭىز بەن بەتىڭىزدە سوندىرىلمەگەن اكتىڭ توزاڭى بار، وعان سۋ تيسە پالەگە قالدىم دەي بەرىڭىز.

− ونىڭ راس...

− سىزگە نە بەرسەم ەكەن؟ تومات پەن پياز قوسىپ قۋىرىلعان جۇمىرتقا، ءوزىڭىز ءتاۋىر كورەتىن ءدامقابىق قوسىلىپ سۇتكە پىسىرىلگەن كۇرىش. كەلەرىڭىزدى بىلسەم ءبىر جاپىراق ەت ازىرلەپ قويار ەم عوي...

− سەنىمەن اس ۇيگە بارايىن.

− كورىنگەن نارسەگە ارالاسىپ، تاماعىمنىڭ ءبارىن كۇيدىرىپ - جاندىرىپ جىبەرمەكسىز عوي. ودان دا قاعازدارىڭىزدى قۇشاقتاپ، وسىندا وتىرا تۇرىڭىز.

تاماققا تابەتى جاقسى شاپتى. قۋىرىلعان جۇمىرتقانى قىلعىتىپ سالىپ، تابانىڭ ءتۇبىن نان قوقىمدارىمەن مۇقياتتاپ سىپىرىپ جەدى. سۇتكە پىسىرىلگەن كۇرىشتى ءدامقابىعىنا دەيىن قويماي تاقىل - تۇقىل سوعىپ الدى. سودان سوڭ كوفە، سيگارەت. Tic تازارتقىشتىڭ ورنىنا - سىرىڭكە.

− جاتام دەسەڭىز توسەك دايىن... - دەگەن ۇسىنىس ايتتى حۋداسيتا; اياق استىنان ونى جوتەل قىسىپ، قيقىلداپ-شيقىلداپ بارىپ ءسوزىن جالعادى: - مەنىڭ قايران قالاتىنىم، ءسىز كەيبىر حاتتاردى وقيسىز دا كەيبىرىنە ءمان بەرمەيسىز، سوندا ەڭ كەرەك جەرى قايدا ەكەنىن قالاي بىلەسىز؟.. مەن، تەگى، بىلمەس ەدىم. ءتۇرى - تۇسىنەن نەمەسە يىسىنەن اجىراتاسىز با، الدە باسقا ءبىر سيقىرى بار ما؟..

− بالگەر بولساڭ بىلەر ەدىڭ...

− بالدى اشا بىلمەسەڭ... كىمدە-كىمنىڭ قولى جۇرەگىنە جاقىن بولسا، سول قاتەلەسپەيدى..

− وعان سەنۋ قيىن. ءبىز باستاعان كۇرەستە قۇر سەزىمگە، تۇيسىككە سەنىم ارتۋعا بولمايدى...

− دەگەنمەن جۇرەك شىركىن جەتەككە ەرمەيدى، ءوز قالاۋىمەن جۇرەدى...

− ءاي، قايدام...

− وقىڭىز، حاتىڭىزدى وقىڭىز...

− بۇل - ەسەپ...

− دەگەنمەن، ءسوز اراسىندا...

− ءسوز اراسىندا جازىلعاندى بىلگەننىڭ دە ارتىقتىعى جوق.

− ءجا، مازاڭىزدى المايىن، جاقسى جاتىپ جاي تۇرىڭىز.

− ءوزىڭ دە سويتەرسىڭ.

− ايتپاقشى، ۇمىتىپ بارادى ەكەم... شامدى الا ءجۇرىپ، قارىپتەردى قاراڭىزشى. ولاردى قالاي ورنالاستىرعانىمدى كورىڭىز...

قانشا دىڭكەلەپ وتىرسا دا ول ۇستەلدەن كاراسىن شامدى الىپ، حۋداسيتانىڭ سوڭىنان ەرگەن كۇيى سۋاعار قۇبىر ورناتىلىپ، ەسكى وشاق تۇرعان ارتقى اۋلاعا باردى. وشاقتىڭ وتتىعىنداعى قارىپتەردىڭ بەس ۇيمەسى شام جارىعىمەن جارقىراپ شىعا كەلدى.

− وتە تاماشا. قورعاسىننىڭ وسى ءبىر قۇيتاقانداي جانارتاۋلارى پۋلەمەتتەن ارتىق زاقىم جاساي الادى.

− بۇلاردى قالاي قالاعانىم ۇنادى ما سىزگە؟

جاقسى-اق. بۇل ءوزى فەدەراتسيانىڭ ەلتاڭباسى تۋرالى ويعا جەتەلەيدى ەكەن. ەگەر ەلتاڭباداعى بەس جانارتاۋ باسپاحانا قارىپتەرىنەن قالانسا جانە ءبارى ءبىر مەزگىلدە اتقىلايتىن بولسا ءتىپتى عاجاپ بولار ەدى... دەگەنمەن بۇلاردى اشىق-شاشىق تاستاۋعا بولماس، بىردەڭە ەتىپ جاسىرايىق - وق پەن باسپاحانا قارىپتەرى دەسە پوليتسيانىڭ مۇرنى قىشىپ تۇرادى.

− ەرتەڭ جاسىرامىن. ەندى جاتايىن. قايىرلى ءتۇن بولسىن. شامدى الا كەتىڭىز، مەنىڭ بولمەمدە شىراق بار. امان-ساۋ بولىڭىز.

ول شىعىپ كەتتى. كۇلبەتتەنگەن ءجۇزى، توگىلگەن كۇل تارىزدەنگەن بۋرىل شاشى، كەپ جاتقان كۇل تۇستەس كويلەگى اۋلانىڭ الاكوبەڭىنە ءسىڭىپ جوق بولدى. سانسۋر بولمەسىنە كىردى. شاشىن، بەت-اۋزىن، كيىمىن، قولىن، ءبارىن اقشىل اك توزاڭى باسقان. ەكى ەلەس كەزدەسىپ، جوندەرىنە كەتكەن سىقىلدى. سالتقىسى جوق ساعات ءالى بولا قويماعان ءبىردى كورسەتىپ تۇر ەكەن.

ول توسەكتىڭ شەتىن الا جايعاسقان كۇيى كونۆەرتتەردى اشىپ، قاعاز پاراقشالارىن بىرىنەن سوڭ ءبىرىن الىپ، كوز جۇگىرتىپ وقىپ شىقتى. سودان سوڭ تۇنگى ۇستەلشەدە تۇرعان كاراسىن شامنىڭ وتىنا ەڭكەيە بەرىپ اياعىنداعى ساندالىن شەشتى، جەيدەسىنىڭ جەڭىن ءتۇرىپ، بەلدىگىن اعىتتى -جۇمىسىن ءتامامداپ، جۇك ارتقان اربادان تۇسكەن قوسالقى جۇمىسكەر، پەون وت باسقان كيىمدەرىنەن تۇگەل ارىلماقشى بولدى. ءسويتىپ جالاڭاش ۇيىقتادى، قاڭعىباستانا ءجۇرىپ، ۇدايى كيىممەن ۇيىقتاعان بەيمازا تۇندەرىنىڭ ەسەسىن ءبىر قايتاردى.

استانادان كەلگەن حابارلار. شوپىرلاردىڭ، اۆتوموبيل جۇرگىزۋشىلەردىڭ قارسىلىعى. اڭگىمە جۇرگىزۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىن نەمەسە ماشينەگە قاتىستى باسقا دا قۇجاتتاردى قايتا قاراۋعا تىرەلسە، كوشە ءتارتىبىن بۇزعانى ءۇشىن ايىپ تولەۋدەن باس تارتۋعا تۋرا كەلسە ولار دەمبە-دەم ىنتىماقتاسا قالادى. تاۋارلارىن اي سايىن تولەنەتىن ءوسىمقورلىق باعامەن ساتۋشى شەتەلدىك فيرمالاردان نەسيەگە اۆتوموبيل ساتىپ العان جۇرگىزۋشىلەر دە ولارعا قوسىلا كەتەدى. ولار جارناسى ءالى تۇگەل تولەنىپ بولماعان ماشينەلەردى ءوز مەنشىگى ساناپ جۇمىس ىستەي بەرەدى، ال بۇل ەكى ارادا جانار ماي مەن قوسالقى بولشەكتەردىڭ باعاسى وسە بەرەدى، ءسويتىپ، تۇپتەپ كەلگەندە، اۆتوماشينەلەردى يمپورتتاۋشىلاردىڭ تاپقان پايداسى ەسەلەنە بەرەدى. جۇك ماشينەلەرى مەن جەڭىل ماشينەلەردىڭ شوپىرلارىمەن بىرگە قالا كولىگىنىڭ ءبىر سالاسىن ۇستاپ وتىرعان جەكە كاسىپكەرلەرگە تيەسىلى تاكسيلەردىڭ تۇراقتى جالاقىعا جۇمىس ىستەيتىن شوپىرلارى دا باس كوتەرەدى...

ول ەسىنەدى. كۇلگىن تۇستەس نەكە كويلەگىمەن كەربەزسىنگەن ايدان ابدەن ەستەرى شىعىپ قۇيعىتقان جاپالاقتاردىڭ قانات سۋسىلى دالاداعى ءتۇن تىنىشتىعىنان تالىپ جەتەدى; بۇل ونىڭ شاشتاراز ونەرىن ۇيرەنىپ جۇرگەن كەزەڭىنىڭ جانە قاساپشىلار كوشەسىندە تۇرعان كۇندەرىنىڭ اڭسارلى بەينەسىندەي; ول ءتىپتى ادام تاعدىرىن تارازىلايتىن پانەگيريكانىڭ پىسىلداعانىن، حۋانا ءتۇن تۇنەكتىڭ (بۇل دا جاپالاق تۇقىمداس) ۇيقىلى-وياۋ مىڭگىرلەگەنىن ەستىگەندەي بولدى. بالالىق بال داۋرەنىن وتكىزگەن كۇلشىلەردىڭ اراسىنا قايىرا تۇسكەندەي، ءبىراق ەندى بەليالۋس تا جوق، سۇيەگى قۋراپ قالعان باياعىنىڭ ادامدارى دا جىم-جىلاس. ابدەن اقشۋلان تارتىپ، كورەسىنى بۇرگەدەن كورگەن سوقىر توبەت جىلىستاپ اياعىنىڭ استىنا كەلدى. قارتايعاندا ادامنان اۋماي قالاتىن يتتەر بولادى. ول توبەتتى ەركەلەتىپ، تۇرپىدەي جەلكەسىنەن سيپادى، قۇلاعىنىڭ ءتۇبىن قاسىپ، تۇمسىعىن قاعىپ قويدى.

قالعان حابارلار - ءوزارا كومەك قوعامدارى تۋرالى، اتامەكەن كۇنىنە قاراي نەمەسە مەرەيتويلارعا بايلانىستى عانا ۇجىمداسا قالاتىن سينديكاتتار مەن باۋىرلاس فەدەراتسيالار جايىنداعى ەسەپتەر ونشاما قىزىقتى ەمەس ەكەن. جۇمىسشىلار ىنتىماقتاستىعىنىڭ بىردەن-بىر پارمەندى ءارى جارقىن كورىنىسى دەپ ۇيىم مۇشەلەرىنەن الدەبىرەۋدىڭ قازا بولۋىنا بايلانىستى مارقۇمدى جەرلەۋگە كەتەتىن شىعىنداردى وتەۋ جانە جەتىم قالعان بالالارعا ازىن-اۋلاق جاردەم جاساۋ ءۇشىن كومەك ۇيىمداستىرۋعا شاقىرعان ۇندەۋلەردى ايتۋعا بولاتىنداي.

وزارا كومەك... قازاعا بايلانىستى ءبىر مەزگىل بەرىلەتىن جاردەم... ول شامدى ءوشىردى... ارينە، مالەنانىڭ ويى دۇرىس... مۇنداي جاعدايدا كۇرەسۋ دەيتىن كۇلدەن وت شىعارام دەيتىن اۋرەمەن ءبىر- دەي... ءبىراق سول وتتى قالاي دا شىعارۋ كەرەك !..

ارادا بىرەر كۇن وتكەن. بىردە كەشقۇرىم ول قالادان كۇل ساتىپ الىپ سابىن قايناتۋشىلارعا اكەپ ساتاتىن توماعا-تۇيىق ۇندىستەرمەن تانىسىپ، دوستىق قاتىناس ورناتۋعا بەكىندى.

− سەندەر نەشەۋسىڭدەر؟..- دەپ سۇرادى وسى ءبىر وركوكىرەك، كىسىكيىك ادامداردىڭ بىرىنەن; اناۋ بولسا كوشە بۇرىشىنداعى قابىرعاعا سۇيەنىپ، قالتاسىنداعى شاقالارىن سىلدىرلاتىپ تۇرعان; ءوزى سودان كادىمگىدەي ءلاززات الاتىن سياقتى.

− ءبىز ازبىز ءارى كوپپىز... - دەدى ءۇندىس از-كەم ۇنسىزدىكتەن سوڭ; پىشاقتاي تىستەرىن اقسيتقاندا ءيا كۇلەيىن دەگەنىن، ءيا بىرەۋدى تىستەگىسى كەلىپ تۇرعانىن ءتۇسىنۋ قيىن ەدى.

− ازبىز ءارى كوپپىز... - دەپ قايتالادى تابيو سان ويلى جۇزبەن.

− ءيا، سولاي... - دەدى ءۇندىس سالقىن ۇنمەن.

− ەرتەڭ سەنىمەن بىرگە بارسام قايتەدى؟ قارسى ەمەسپىسىڭ؟ مەن ءبىر جۇتاڭ اداممىن، كىشكەنە ءناپاقا تابايىن دەپ ەدىم. باسپانا تابۋىن تاپتىم، تەك ەندى بۇرشاق پەن ناننىڭ وزىنە تيىنىم جوق.

ۇندىس ءلام-ميم ءتىل قاتار ەمەس.

بىراق تابيو سان دا تاقىمداپ قويمادى.

− ەرتەڭ كۇل الۋ ءۇشىن وزىڭمەن بىرگە بارعانىمدى قالايسىڭ با؟

− قالايمىن، ءبىراق ەرتەڭ ەمەس. بۇرسىگۇنى بارايىق.

− قۇداي تىلەۋىڭدى بەرسىن!

− كۇل سالاتىن قابىڭ بار ما؟

− بىرەۋ...

− كوتەرۋگە شاماڭ كەلە مە؟

− كوتەرمەسكە شارا جوق.

− تيىنىڭ بار ما؟ نەڭە ساتىپ الماقسىڭ؟

− قانشا كەرەك ەدى؟

− كوپ ەمەس، بولىمسىز عانا...

− دەگەنمەن قانشا؟

− دەمەك، بار بولعانى... - دەپ كىلت قايىردى ءۇندىس. - تيىنىڭ بار ەكەن، بۇرسىگۇنى مەنىمەن قالاعا بارىپ، كۇل الاسىڭ، سودان سوڭ ونى ساتۋعا اپاراسىڭ، اقىسىن كوتەرىڭكىرەپ قوي - ءوزىم ايتام. ارزانعا ساتۋدىڭ قاجەتى جوق. سىمپيىپ شىعايىن دەمەسەڭ وزگەلەردەن ارزان ساتۋشى بولما. ءيا، ايتپاقشى، ۇمىتىپ بارادى ەكەم: كۇل تاسيتىن قابىڭ قالىڭ ماتادان بولسىن، سوندا وعان توزاڭ دا وتە المايدى.

− مەندە ونداي قاپ بار، ۇنعا ارنالعان ۇلكەن قاپ...

− دۇرىس - دۇرىس، - دەدى ريزا كوڭىلمەن ءۇندىس، اۋەلگى ارا قاشىقتىعىن وزگەرتپەستەن - ونداي قاپتى تابۋ وڭاي ەمەس، سەنەن سۇراعانىم دا سول

− بارەكەلدى، سەن ءتاۋىر ادام كورىندىڭ، تەك ءوز جايىڭدى عانا ويلامايدى ەكەنسىڭ. بۇل جاقسىلىعىڭدى ۇمىتپاسپىن!

− مەنىمەن بىرگە جۇرگىڭ كەلسە، اۋەلدە نە ىستەپ، نە قوياتىنىڭدى ايتىپ وتىرامىن. سودان سوڭ تاۋەكەل دەيسىڭ دە جالعىز-جارىم بارا بەرەسىڭ. ال ءوزىڭ قايدانسىڭ؟.. - دەپ اياق استىنان قويىپ قالدى قولا تۇستەنگەن قوڭىرقاي ءجۇزى سەلت ەتپەيتىن، كۇلسىڭدى كىر ورامالمەن موينىن شاندىپ العان ءۇندىس.

− قايدانسىڭ دەيمىسىڭ؟.. - دەدى تابيو سان، جاۋابىن ويلاپ ايتۋ ءۇشىن داۋسىن سوزا ءتۇسىپ. -چۋاكۋستان كەلگەن اداممىن. ونداي جەردى بىلۋشىمەڭ؟.. سوندا تۋعام... ءوزىڭ وسى جەرلىكپىسىڭ؟ - دەپ سۇرادى ول دا ءوز كەزەگىندە، ەجىل - قوجىل بولا تۇسكىسى كەلىپ، ءبىراق ونىسى تاستىڭ كوڭىلىن تابۋمەن بىردەي ەكەنىن بىلە تۇرا.

− ايتاسىڭ - اۋ! - ءۇندىس، ءتىپتى، جەرگە شىرت تۇكىرىپ، تابيو ساننىڭ بەتىنە قارادى. - دەنىڭ دۇرىس پا؟ وسى جەرلىكپىسىڭ! مەنى كىم دەپ تۇرسىڭ ءوزىڭ؟ مەن دەگەن ناعىز سولولالىقپىن، كادىمگى سولولادانمىن!

− مۇندا جاي كەلىپ-كەتىپ تۇراسىڭ با، الدە ءۇي-جايىڭ بار ما؟

− ءتورت جىل بولدى مۇندا كەلگەنىمە، ءبىراق ءوز جەرىمە قايتسام دەگەن ويدامىن.

− ال بۇرسىگۇنى قايدا كەزدەسەمىز؟

− ءدال وسى بۇرىشتا، تۋرا التىدا سەنى وسىندا كۇتەم. ءاتى-جونىم سەسيليو يانكور، ءبىراق مۇنداعىلار كوبىنەسە چيلو دەسەدى.

موندراگون قالانى ارالاپ قايتاتىن ويى بار ەكەنىن ايتقاندا - ءبىر باسىنىڭ وزىنە ادامباقسىز ءباس تىگىلگەنىن بىلمەيتىندەي - اق! حۋداسيتا سەلك ەتە قالدى.

− ءسىز قاشاندا ەستى ادام سياقتى ەدىڭىز! ەندى كەلىپ، مۇنىڭىز نە؟.. - ول ساۋساقتارىن سىرت ەتكىزىپ، ورامالىنىڭ ۇشىن اۋزىنا تىستەدى. - ەگەر شىنىمەن-اق قالاعا بارامىن دەسەڭىز، تابان اۋزىندا ەسكى-قۇسقىمدى جيناپ الامىن دا باسىم اۋعان جاققا تايىپ تۇرامىن. تۇرمەنىڭ تاسىن كوز جاسىممەن جۋار جايىم جوق، جالعىز ۇلىم اتىلعاندا جىلاعانىم دا جەتەر.

− ونىڭ ءبارىن بىلەمىن، حۋداسيتا، مۇمكىن وسىنىم دا اقىماقتىق بولارىن بىلەمىن!

− وتە مۇمكىن... - دەپ شەگەلەدى ايەل

− "وتە مۇمكىنسىز - اق" اڭعالدىق مۇنىم، ءبىراق مەن قالاي بولعاندا دا تۇرمىسى ءتاۋىر جانە... تەك ءوزىم بىلەتىن وتە ساق ادامدارمەن بايلانىس ورناتۋىم كەرەك. ول ادامداردىڭ ازدى-كوپتى بولسا دا، بۇدان ەكى جىل بۇرىنعى استىرتىن ارەكەتكە قاتىسى بولعان، ەندى مەن كۇرەستى ارمەن جالعاستىرۋ ءۇشىن ولاردان كومەك سۇراماقپىن.

− ءسىز تۋرا بالا سياقتىسىز، ءالى سەنەسىز...

− سەنەمىن... ء"بىزدىڭ اكەيگە"...

− تاعى نە دەيسىز؟! مەنىڭ ايتايىن دەگەنىم: كىمگە سەنەسىز؟ بالا سياقتىسىز - قۇشاق جايا قارسى الا قويار دەپ ويلايسىز. ءتىپتى تابالدىرىعىنان اتتاتار ما ەكەن. ارينە، وزدەرىن اتىشۋلى حۋان گحابلو موندراگون ىزدەپ جۇرگەنىن بىلگەندە شالقالارىنان ءتۇسىپ جۇرمەسە. ولار ءۇشىن ءسىز ءالى حۋان پابلو موندراگونسىز. ولار ءۇشىن جانە جاسىرىن پوليتسيا ءۇشىن...

ەسىك قاعىلدى. ەكى، ءۇش قايتارا. جاسقانا قاققانى سونشا، ءتىپتى سوناۋ جەر تۇبىنەن ەستىلگەندەي بولدى. قاتتىراق، وجەتتەنە قاقتى. تۇپ-تۋرا "جاسىرىن پوليتسيا" دەگەن ءسوز ايتىلعان ساتتە ەسىكتىڭ قاعىلۋىنا حۋداسيتانىڭ زارەسى ۇشتى. بەيشارا ءتىپتى ءتىل-اۋىزسىز قالعان. ساننىڭ بولمەدەن جىلىستاپ كەتۋى مۇڭ ەكەن، ەرەجە - نۇسقاۋ دەيتىننىڭ ءبارىن ۇمىتىپ، "تامىردىڭ" جانىنا جەتىپ-اق باردى.

− بۇ كىم؟.. - دەپ سۇرادى، جوتەلىن ارەڭ باسىپ.

− مەن عوي...

− "مەنىڭ" كىم؟

− سەسيليو يانكور، چيلو...

− مۇندا ەشقانداي چيلو جوق، - دەدى ەشقانداي ءقاۋىپ جوق ەكەنىنە كوزى جەتكەن سوڭ سابىرلى قالپىنا كەلە قالعان حۋداسيتا.

− جو - عا، چيلو يانكور دەگەن مەن بولامىن...

− سىزگە نە كەرەك؟

− ءبىر ادامنىڭ وسىندا تۇراتىن - تۇرمايتىنىن بىلەيىن دەپ ەدىم، ول بۇرسىگۇنى مەنىمەن بىرگە كۇلگە بارماقشى ەدى.

− باسقا جەردەن سۇراڭىز، مۇندا...

− دەمەك، قايدا تۇرادى ول؟..

− بىلمەيمىن، ەندى مازانى الا بەرمەڭىز...

− كەشىرىڭىز، سەنورا... - دەپ، ءۇندىستىڭ داۋسى ۇزاپ بارا جاتتى.

سان كەلىپ، نە جاعداي ەكەنىن سۇرادى، حۋداسيتا ەندى وعان ءتۇسىندىرىپ جاتىر:

− قايداعى ءبىر قاڭعىرعان اقىماق ءۇندىس كەلىپ، وسىندا جولداسىم تۇراتىن ەدى دەي مە، بۇرسىگۇنى ەكەۋمىز كۇلگە بارۋشى ەدىك دەي مە...

− مەن عوي!

− ءسىز بە؟

− كۇل تاسۋشى بوپ كيىنسەم، قالانى ەركىن ارالاپ، دوستارىمنىڭ ۇيلەرىنە كىرەم بە دەگەنىم عوي...

− تانىپ قويادى...

− كومەكشى بوپ جۇمىس ىستەپ، اربامەن جۇرگەنىمدە، اك تاسىپ، تەرىستىك تاسجارعاننان اك تيەپ، استانانىڭ ءتورت جەرىنە اپارىپ تۇسىرگەنىمدە مەنى كىم تانىپ ەدى؟.. ول دا وسىنداي -اپپاق بەت پەردە... تەك ايگولەك جەتپەيدى...

− ءسوزدىڭ مايىن تامىزاسىز - اۋ!

− ەشقانداي دا ماي جوق، اك بەت پەردەنىڭ ورنىنا بۇل جولى كۇلدەن بەت پەردە تاعىپ، قالانى ارالاپ شىعامىن.

− مەنىڭ بىلگىم كەلەتىنى: سول نە ءۇشىن كەرەك؟

− سەنىڭ ۇلىڭنىڭ كەگىن قايتارۋ ءۇشىن...

− ونىڭمەن مەنى سەندىرەرسىز - اۋ، ال ءبىراق بالالارى اتىلماعانداردى ءقايتىپ سەندىرەسىز؟..

− بىرەۋلەر بوستاندىققا ءزارۋ، حۋداسيتا، ەندى بىرەۋلەر ىشەر اسقا ءزارۋ، ال تاعى بىرەۋلەر جەرگە ءزارۋ!

− سونىڭ بارىنە ءسىز بال جالاتپاقسىز...

− الدىمەن نە ءۇشىن دەسەڭشى، حۋداسيتا. مەن كەلگەندە سەن: ماسقارامپازدىڭ سىقپىتىنا ۇقساعان مىناداي بەتپەن قاي تسيركتەن قاشىپ شىقتىڭ دەپ سۇراپ ەدىڭ عوي. شىرماۋىق توردىڭ ىشىندە وتىرعان ۇلكەن جىرتقىشتىڭ تسيركىنەن دەدىم. ال سپەكتاكل ءالى اياقتالماعاندىقتان ماسقارامپاز بەتىنە جاعاتىن اكتى كۇلمەن الماستىرعان. ارينە، ءالى ءتىرى، سوندىرىلمەگەن اكتى ءولى توزاڭمەن، سونگەن وتتىڭ كۇلىمەن اۋىستىرۋى جاقسىلىق ەمەس. مىنە ەندى ماسقارامپازىڭ داڭعازامەن ورتاعا شىعىپ، جۇرتتى كومەككە شاقىرادى. قارىپتەر بار ەكەنى راس، ءبىراق ەندى باسپاحانانى ورنالاستىراتىن جاي كەرەك، سودان سوڭ قولمەن بۇرالاتىن باسپا ستانوگىن، باسپاحانا بوياۋىن تابۋ قاجەت، ول از دەسەڭ، تاپسىرما الىپ بۇكىل ەلدى شارلاپ كەتكەن ادامدارىمىزدىڭ شىعىنىن وتەۋگە جانە پوليتسەيلەردىڭ - ءيا، ءيا، پوليتسەيلەردىڭ! - قۇلقىنىنا تىعۋعا اقشا كەرەك. پوليتسەيلەر دە، اسكەريلەر سياقتى، ساتىلۋعا بەيىم تۇرادى، نەگە دەسەڭىز، اقشادان ءيىس جۇقپايتىنى بەلگىلى...

− سول ايتقان اسپەتتى سەنورلارىڭىزدىڭ وزدەرى كەلسە بولماي ما؟..- دەپ حۋداسيتا كوزىن سىعىرايتا، ونىڭ جانارىنا تىكە قارادى. - Heگe عانا مىندەتتى تۇردە ءسىز بارۋىڭىز كەرەك، مىنە مەنىڭ سۇرايىن دەگەنىم؟ سودان سوڭ، الگى ءۇندىسىڭىز ءسىزدى ءوزىنىڭ ساۋدا دوستارىنىڭ ۇيلەرىنە ەرتىپ اپارادى عوي، سوندا ءسىزدىڭ دوستارىڭىز دالادا قالماي ما...

− بۇل ءسوزىڭنىڭ جانى بار...

− سودان سوڭ ەسىڭىزدە بولسىن... - دەدى ول ابىرجىعان سىڭايدا. - الگى ۇندىسپەن بارا قالساڭىز... اتى قالاي ەدى... يانكور ما؟

− چيلو يانكور...

− ءيا، سولاي دەگەن سياقتى. ول - وسىنداعى ەڭ باي كومىرشىلەردىڭ ءبىرى. ەگەر ونىمەن باراتىن بولساڭىز، قول ۇشىن بەرەدى دەپ ويىڭىزعا العان ادامدارىڭىزبەن جولىعا المايسىز، ءۇندىس ءسىزدىڭ كىم ەكەنىڭىزدى بىلمەيدى...

− ارينە، بىلمەيدى... - دەپ ەكىلەنە سويلەدى تابيو سان; حۋداسيتا ءوزىن تىرپ ەتكىزبەي سوزبەن بۋىپ بارا جاتقانىن ول سەزدى، ءارى سوعان جىنى كەلدى.

− وندا ءسىز ەشتەڭە ۇتپايسىز، ءارى باسىڭىزدى قاتەرگە تىگەسىز.

اقىرى ءسوزىمدى وتكىزدىم دەگەن سىڭايمەن ايەلدىڭ كوڭىلى تىنشىعانىن سەزدى ول.

− البەتتە، سەنىكى ءجون ءسوز، حۋداسيتا، ءبىراق مەن بۇرسىگۇنى كومىرشىنىڭ كاسىبىن ۇيرەنۋدى باستايمىن...

− ۇيرەنۋدى دەيمىسىز؟

− ءيا...

− ونى ۇيرەنەتىن نەسى بار؟

− ال ۇيرەنىپ العان سوڭ يانكورسىز - اق ءبىر ءوزىم بارىپ، دوستارىمنىڭ ءۇيىن تابامىن. ەندى ماعان كەرەگى تەك قالانىڭ مەكەن - جايلارى كورسەتىلگەن جوسپارى عانا، ءبىر قاعازدارىمنىڭ ىشىندە ول دا بار سياقتى ەدى...

− جارايدى، ءسىز بارىپ دوستارىڭىزدىڭ ەسىگىن قاقتىڭىز دەلىك، ءبىراق ونداعىلار بىزدە كۇل جوق دەسە شە؟

− بىرەر كۇن قويا تۇرىپ، كۇل جينالدى - اۋ دەگەندە ەسىكتەرىن تاعى قاعامىن...

− ولار كوشىپ كەتكەن بولسا شە؟

− قايدا تۇراتىندارىن سۇراستىرامىن، تاپپاي قويمايمىن...

− مۇمكىن بىرەۋلەرى ءولىپ تە قالعان شىعار. ەكى جىل ءوتتى عوي...

− وندا سولاردىڭ كۇلىن اكەلەمىن...

− قۇداي-اۋ، ساقتاي گور، وسى ءسىز سيقىرشى بولماساڭىز ەدى!

حۇىى

قالاي دەگەنمەن بۇل دا كەز كەلگەن وزگە جۇمىس سياقتى - قورلاناتىن دانەڭەسى جوق، قاي ازاماتقا دا لايىق، ءتىپتى ءبۇل سالادا دا ءوز ءىسىنىڭ مايتالمانى سەسيليو يانكور سەكىلدى اتاققا ىلىگۋگە بولادى: ول جەتى جەلكوزدەن كۇل العاندا ءبىر شوكىمىن دە ەدەنگە تۇسىرمەيدى - اۋ سابازىڭ. ونىڭ ۇستىنە، بۇكىل وسى وڭىردەگى اسپاز ايەلدەردىڭ بىرىنەن - بىرىنە تاراعان كىرجۇقپاس دەيتىن ابىرويىنان باسقا يانكوردىڭ تاعى ءبىر كەرەمەتى - ول قاي ۇيگە بولسىن ءدال ءساتتى ۋاقىتىندا كىرەدى، سوندىقتان كومىرشىنىڭ بار-جوعى ونداعى داعدىلى ءومىر اعىسىنا ەشقانداي كەدەرگى بولمايدى; ءارى ونىڭ ادىلدىگى دە بار: كومىر توزاڭى ارالاسپاعان تازا كۇلگە لايىقتى باعاسىن بەرەدى، سوندىقتان ۇرىس-كەرىس دەيتىن ەش ۋاقىتتا بولمايدى; ءارى دەسە، ونىڭ تاعى ءبىر قاسيەتى - ادالدىعى: ول تورلانعان جەلكوزدەرمەن سان مارتە جەكپە-جەك قالىپ، ولاردىڭ شىلتەرلى كومكەرمە، سۇڭگى، مۇنارا، كوپىر، قۇلىپ دەپ اتالاتىن نەبىر ىقپال - جىقپالدارىن تالقانداپ، سىرەۋ بوپ قالعان كۇلدەن تازارتقاندا اس ۇيدەن نە ءبىر ىدىس، نە ءبىر ءىشىم - جەم جوعالىپ كورگەن ەمەس.

سويتكەن چيلو يانكوردى تابيو سان وزىنە ۇلگى تۇتتى. ول دا ءۇيدى - ۇيگە ءدال ساتىندە بارۋدى، ەدەندى ىبىرسىتپاي جەلكوز تازالاۋدى، اقشانى ءادىل تولەۋدى، سونداي-اق كىسىلىگىن ساقتاپ، قالپاعىن ءسال كوتەرە امانداسۋدى ۇيرەنەدى. ءوز ىسىنە جەتىك كومىرشى بوتەن ۇيدە بولسا دا، مەيمانعا ۇقساماۋ ءۇشىن باس كيىمىن شەشپەيدى.

بىراق تابيو ساننىڭ وزگە كومىرشىلەردەن ءبىر ايىرماشىلىعى - ول اسپاز ايەل مەن حانىمنىڭ بازارعا كەتىپ، قىزمەتشى ايەلدىڭ ءۇي جيناستىرىپ جۇرگەن ساتتەرىن قولاي كورەدى. سوندايدا ول وتاعاسىمەن ەمىن-ەركىن سويلەسە الادى - ادەتتە اس ءۇي ەڭ تۇكپىر جاقتا بولادى دا سول وڭاشادا ءۇي يەسى ونىڭ ءسوزىن تىڭداۋدان كوپ جاسقانا بەرمەيدى. ايتپەسە بومبا جاساۋعا قاجەتتى جارىلعىش زاتتاردى تاپقان دا، قاستاندىق ساتىندە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ اۆتوموبيلىنە كەسە كولدەنەڭ تۇرا قالۋعا ءتيىستى جۇك ماشينەسىنىڭ شوپىرلىعىنا ءوزىن ۇسىنعان دا وسى كومىرشى ەدى عوي.

− وۋ، ءسىز بە ەدىڭىز، موندراگون!.. - ول كوكتەن تۇسكەندەي بوپ الدارىنا تۇرا قالعاندا ءۇي يەلەرىنىڭ زارەسى ۇشادى. - موندراگون!..دەپ ونىڭ اتىن اتاعاننىڭ وزىندە كوزدەرى اتىزداي بولادى. ءبىرازى ونى ولدىگە سانايتىن، ءوز ويلارىندا سۇيەگى قايدا قالعانىن دا بىلمەيتىن.

− بۇرىن - موندراگون ال ءقازىر - تابيو سان... مىنەكي، كۇلدەن كايتا ءتىرىلىپ كەلىپ تۇر...

سوندا بارىپ انالاردىڭ جۇرەكتەرى ورنىنا تۇسەدى. ءارى ءاتى-جونى باسقا، ءارى ءوزى كومىرشىنىڭ كيىمىندە بولعان سوڭ - بىرەۋ-مىرەۋ ادەيىلەپ جەتكىزبەسە - مۇنىڭ ولارعا زيانى جوق; ونىڭ ۇستىنە، ءتىپتى ەسكەرىپ ىزدەپ كەلگەنى ءۇشىن ءارى اڭگىمەلەسۋگە وڭتايلى ورىن تاپقانى ءۇشىن كەيبىرەۋلەرى بۇعان ريزا بولىستى، نەگە دەسەڭىز، قازىرگى جاعدايدى جانە باسقا دا ۇساق-تۇيەكتەردى ەسكەرگەندە، مەملەكەتتىك ىستەردى تالقىلاۋعا ءدال وسى اس ۇيدەن قولايلى جەر بولا قويماس. ءبىراق مۇنىڭ ۇسىنعان جوسپارى ولارعا ۇناي قويمادى; ءومىردىڭ ءوزى تارازى باسىنا تۇسەتىن قاستاندىق ارەكەتى، مەملەكەتتىك توڭكەرىس پەن رەۆوليۋتسيا اتاۋلىنىڭ قاي -قايسىنان دا كەرەمەت ءقاۋىپتى بولماعانىمەن، مۇنى ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك مۇمكىن ەمەس نارسە دەپ باعالادى. دەگەنمەن ەرەۋىلشىلەرگە قول ۇشىن بەرگىسى كەلەتىندەر دە بار ەكەن. ەرەۋىل باستالسىن، ناتيجەسى قانداي بولارى وز الدىنا - ايتەۋىر وعان كوپ ادام قاتىسادى، سوندىقتان جاۋاپكەرشىلىگى دە ازداۋ، ءتىپتى ءبارىن قارا توبىرعا جابا سالۋعا دا بولادى.

− ب-ب-ب-بۇل ءىس و-و-وڭ ن-ن-ناتي-ج-جەمەن ا-ا-اياقتالا ق-ق-ق- كويماس، - دەدى سۇرقيا يەزۋيتكە ۇقساعان، تۋمىسىنان كەكەش ءبىر ادۆوكات. - ءب-ب-بىراق، مون-مون-مموندراگ-گون، ءس-سىز ءو-و-وزىڭىز ق-ق- قاجەت د-د-دەس-سە-ەڭىز، م-م-ماعان س-س-سەنۋىڭىزگە ب-ب-بولادى...

− مەنىڭشە، وسى ەرەۋىل دەيتىنىڭ وڭعان نارسە ەمەس، - دەدى تاعى بىرەۋى. - بۇل دەگەنىڭ جۇمىسشىلاردىڭ شارۋاسى ەمەس پە... گيپپوكراتتىڭ انتىن بەرگەن ءبىز، مىنا دارىگەرلەر، كومەك سۇراي كەلگەن ناۋقاسقا قول ۇشىن بەرمەي تۇرا المايتىن بولساق، ەرەۋىلگە قالاي قاتىسامىز؟.. مۇنداي ماسەلەنى ارىپتەستەردىڭ اۋقىمىنا سالماسا بولمايدى...

− مەندە ەشقانداي كۇدىك-كۇمان جوق. مەن ماقۇلمىن، حۋان پابلو، - دەدى ءبىر كوممەرسانت ويلانباستان.

− حۋان پابلو دەگەن جوق، وكتاۆيو نەمەسە تابيو دەڭىز...

− ەرەۋىل دەيتىنىڭ ىشىمە قونادى، تەك ءبىر الاياقتار دۇكەنى مەن دۇڭگىرشەگىن اشىپ قويىپ، ءبىز سياقتى اقمىلتىق وتانشىلدار جەلكەمىزدى قاسىپ قالمايىق.

− بايقاپ كورۋگە بولادى ەكەن... مىنا... ەرەۋىلىڭدى ... - دەدى ەندى ءبىرى.

تابيو سان ۇشىپ كوككە شىقتى، ۇشىپ جەرگە ءتۇستى:

− جو-جوق، مۇنداي جاعدايدا بايقاۋدىڭ قاجەتى جوق! ەرەۋىلدى جاريالاۋ كەرەك تە قولداۋ كەرەك!

− جاقسى، ولاي بولسا جاريالاي بەرسىن، ءبىز قولدايمىز!

− ءسىزدىڭ ەرەۋىلىڭىزدىڭ ماعان ءبىر ۇنامايتىن جەرى - ونىڭ اسكەري شەنى، - دەدى موماقانسىپ قانا سوزبەن شانشىپ وتىرعاندى ءتاۋىر كورەتىن جەر يەلەنۋشى، - ءسىز ايتاسىز: بۇل جالپىعا بىردەي، نەگىزگى ەرەۋىل دەيسىز، ال ءبىز بولساق وقالى كيىمنەن ابدەن زاپىس بولعانبىز. ايتكەنمەن، سىنانى سىنامەن شىعارادى دەيتىن بار عوي، مۇمكىن بۇل دا ەڭ قۇرىعاندا ءبىر گەنەرالدىڭ تۇبىنە جەتەر.

دەگەنمەن، قاسارىسىپ قارسى شىققاندار دا بولدى.

− بۇل ەلدىڭ بەرەكەسىن الادى... بۇدان پايدا تاۋىپ قالعىسى كەلەتىندەر كوپ بولادى... اركىم ءبىر اتقا قونىپ، ايتاققا ايتاق قوسادى... ەرەۋىل دەگەنىڭىز، شىنداپ كەلگەندە، سوتسياليزم ەمەس پە!..

ەلدەگى جاعداي ءقازىر كيىم اۋىستىرعاندى كوتەرەتىندەي مە؟ ەرەۋىل قوزعالىسىن الاتىن بولساق، ونىڭ قاشان جانە قاي جەردە باستالارىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى دە قاي جەردە اياقتالارىن... ۇكىمەتتى كىم باسقارارىن ەشكىم بىلمەيدى...

الى قاسقالانا قويماعان باستارى داڭ - دابىلعا ءتىپتى دە ۇقساماعانىمەن، اۋسار باس داڭعازالار دا بار ەكەن. مىسالى، دون انسەلمو سانتومەنىڭ جەلىككەنى سونشا، ءتىپتى وزەۋرەپ، ءوزى بارىپ وتقا تۇسۋدەن تايىنار ەمەس:

− قۇپتايمىن، قۇپتايمىن! بوستاندىقتان اياپ قالار دانەڭە جوق!..جۇرتتى جۇمىلدىرامىز... جاپپاي ەرەۋىل دەيتىن تالقىعا تالاي باس تۇسسە تۇسەر، تەك ايتەۋىر جىرتقىشتىڭ كوزى جويىلسا ەكەن، قولدان شىعارىپ العان بوستاندىعىمىز قايتا ورناسا ەكەن! بەۋ، شىركىن-اي، وعان ەندى داۋ بار ما، ەندى ەرتەڭ انسەلمو سانتومە الەۋمەتتىك تۇيتكىلدەردى بىلمەيدى، بىزدە جانە باسقا ەلدەردە ورىن الىپ وتىرعان ەڭبەك پەن كاپيتال اراسىنداعى قايشىلىقتى كورمەيدى دەپ ەشكىم ايتا المايتىن شىعار. وتە جاقسى! تاماشا!.. - دون انسەلمو قولىن ۋقالاپ، ماز-مەيرام. - بوستاندىق ءۇشىن جان پيدا!.. تىگىنشىممەن، ەتىكشىممەن سويلەسەيىن، كولىگىم جوندەۋدە تۇرعان گاراجداعى مەحانيكتەرگە ايتايىن، سولاردىڭ بىرەۋى ەرەۋىلگە قاتىسپايمىن دەسىنشى، بەتىنە تۇكىرەيىن... ءيا، ايتپاقشى، شاشتارازىممەن دە سويلەسەدى ەكەم عوي!.. ءوز شاشتارازىم، ونى ۇمىتىپ كەتە جازداپپىن -اۋ، ال شىنتۋايتىندا ەڭ سەنەتىن ادام - سول; شاشتاراز اتاۋلىنىڭ ءبارى سياقتى، ونىڭ دا ءتىلى سالا قۇلاش، سايراپ تۇرعان ساندۋعاش دەسە دە بولادى...

سان وزىنە العاشقى ارىپتەردى ۇيرەتىپ، قولىنا تۇڭعىش كىتاپ ۇستاتقان، ماندراگون دەيتىن اتا تەگىن تاڭداۋىنا كومەكتەسكەن كوستاريكالىق ءمۇعالىمىن ەسىنە الىپ، ءوزىنىڭ بۇرىنعى كاسىبى بويىنشا ارىپتەستەرىنە قاتىستى دون انسەلمونىڭ سوزدەرىن ىشتەي قۇپ كورمەدى.

− ال سۆياششەننيكتەر شە؟.. - دەپ دۇرىلدەدى دون انسەلمو. - سۆياششەننيكتەر ەرەۋىلگە قاتىسا الا ما؟ ولار عيبادات اتقارۋى مۇمكىن بە؟ الدە شىركەۋدى جاۋىپ قويىپ، پونومارلار ءۇشىن اتقارا بەرسىن بە؟.. ول نە ىستەي الماقشى؟ شوقىندىرا المايدى، ول راس، تاۋبەگە كەلتىرە المايدى، نەكە قيا المايدى، قارالى جيىن وتكىزە المايدى، باسقاشا ايتقاندا، قولدارىن قۋسىرسىن دا تۋرا بەرسىن... Ay، بۇل دەگەن جالپىعا بىردەي ەرەۋىل ەمەس پە، ال قول قۋسىرىپ ەرەۋىلدەي المايسىڭ عوي!.. مىنە، كوردىڭىز بە، موندراگون، - كەشىرىڭىز، سان دەگەنىم عوي، -انسەلمو سانتومەنىڭ دۇنيەدە بولىپ جاتقاننىڭ بارىنەن قانشالىقتى حاباردار ەكەنىن بايقاعان شىعارسىز...

ول ءسوزىن دوعارىپ، ءوز ءىسىنىڭ قاندايلىق ناتيجەلى بولارىنا كامىل سەنگەن ادامشا قولىن قۇشىرلانا ۋقالاپ، ەرنى مەن مۇرتىن a la Boulanger كومىرشىنىڭ قۇلاعىنا تاقاپ:

− القىزىل گۇلدەر! - دەدى.

ەكەۋى دە ءۇنسىز قالعان. سانتومە قولىن كەۋدەسىنە قاراي اپارا بەرىپ، قارالى تۇستەس گالستۋگىن جۇرەگىنە باستى. سودان سوڭ بەت ورامالىن الىپ، اقىرىن ءسىڭبىرىندى.

− القىزىل گۇلدەر!

"سونىڭ ءبارى الدەقاشان ءبىر قىزىق كۇندەردە بولىپ ەدى-اۋ!" - دەپ ويلادى كومىرشى ءساتسىز اياقتالعان استىرتىن ارەكەتتەرىنىڭ قۇپيا ءسوزىن ەستىگەندە; بۇل ءوزىنىڭ ساناسىندا جالاۋشانىڭ جانىنا جەتىپ توقتاعان پويىزبەن دە، ۇمىت قالاتىن گۇلدەستەمەن دە، جەدەلحاتپەن دە استاساتىن قۇپيا ءسوز ەدى. ال ارادا بىرەر جىل وتكەندە بارىپ ول سونداي گۇلدەستەنى، ءيا، گۇلدەستە تۋرا سونداي بولاتىن، ءبىراق گۇلدەرى الدەقايدا جاس ەدى... سونداي گۇلدەردى ول قىزعا قايتا سىيلادى ءارى ونىسىنا ءوزى ەرەكشە ءمان بەرگەن دە بولاتىن، ءبىراق استىرتىن ارەكەتتەرى اشكەرە بولعانىن، ەندى بۇل گۇلدەر ديناميتتەن دە ءقاۋىپتى ەكەنىن ءالى بىلمەگەن ەدى.

بۇل وڭىردە بۇرىن بولىپ كورمەگەن، تاۋدان قۇلاعان اقسۇيەكتىك قار كوشكىنىندەي بولىپ جاڭا، كۇل كوشكىنى - پرولەتاريلەردىڭ قوزعالىسى ەتەك الىپ بارا جاتتى. ەندىگى جەردە "بوستاندىق كومىرشىسى" ۇيدى-ۇيگە وتقا جاعىلعان اعاشتاردىڭ كۇل - كومىرىن الۋ ءۇشىن ەمەس، ەرەۋىلگە دايىندىقتىڭ بارىسىن ايتۋ ءۇشىن كىرەتىن بولعان. تەك ۇشقىن جەتپەي تۇر ەدى. تەك ءبىر ۇشقىن!.. بۇل ادامنىڭ ءتۇرى دە وعاش: مىجىرايعان پالما قالپاعىن ميلىقتاتا كيگەن; جەڭى جىرتىق قولاپايسىز كۇرتەشەسىنىڭ جاعاسى ءتۇرۋلى; الدە قوقىس اراسىنان تابىلعان، الدە ورتتەن قالعان كونەتوز جەيدەسى مەن تىزەسى تەسىك شالبارى قولقىلداپ ءبىرالۋان. يىعىنا ارقان ءىلىپ، قولتىعىنا قوس قابات كەندىر قاپ قىستىرعان، ەكى قولىنا كۇلدەن توقىپ اقسۇر بيالاي كيگەن ءتارىزدى; ەزى ءتىپتى ءۇندىستىڭ ءجۇرىسىن دە سالىپ العانعا ۇقسايدى - راس، ءقازىر ول ءۇندىس جۇكشىلەرىنىڭ ءبارى سياقتى ەمپەڭدەي باسىپ جۇرمەيتىن بولعان، - جانە تاس تۇكىرىپ تۇرعانداي بوپ سويلەيتىن ماشىعىن دا ۇيرەنىپ الىپتى.

كىرەبەرىستە تۇرىپ كومىرشى: "كۇل بار ما؟" دەپ سۇرايدى، ال ەسىكتى اشقان ادام، كوبىنەسە قىزمەتشى ايەل ويىنا كەلگەنىن ايتا سالادى، ال ەگەر ونىڭ جاۋابى سەنىمسىزدەۋ، باتىلسىزداۋ شىقسا كومىرشى ەسىكتى قايىرا قاعىپ: "كۇل بار ما؟" دەيتىن داعدىلى سۇراعىن قايتالايدى. قىزمەتشى ايەل ون جاۋابىن اكەلگەنشە نەمەسە تۋرا تۇمسىعىنىڭ الدىنان ەسىكتى تارس ەتكىزىپ جاۋىپ العانشا ول وسىلايشا تاپجىلماي تۇرا بەرەدى. ەگەر: "كۇل بار" دەيتىن نەمكەتتى سوزبەن اۋلاعا كىرۋىنە رۇقسات ەتىلسە: "يت بار ما؟" دەيتىن ەكىنشى داعدىلى سۇراعىن قويادى ء(وز قاۋىپسىزدىگىن دە ويلاي جۇرمەسە بولمايدى - كەيدە وسىناۋ جايباراقات ۇيلەردە بايلاۋسىز جۇرەتىن بوس يتتەردىڭ كوپ بولاتىنى سونشا، الدىن الا ساقتىق ويلاماسا تەك باساماڭداپ قاشىپ قۇتىلۋىنا نەمەسە يتكە بوكسەسىن الدىرىپ، پارشا-پارشا بوپ قايتۋىنا تۋرا كەلەدى). وندايدا قىزمەتشى ايەلدىڭ جاۋابى: "بار، ءبىراق بايلاۋلى"، نەمەسە ء"يا، بار، ءبىراق قاباعان ەمەس" نو بولماسا: ء"يا، بار، مەنىڭ سوڭىمنان ەرسەڭ قاپپايدى"، -دەگەن سياقتى بولىپ كەلەدى. قىزمەتشىنىڭ قامقورلىعىنا ءىلىنۋدىڭ ماڭىزى وتە-موتە زور. سونىمەن بىرگە، اۋلادان، دالىزدەن، ءارتۇرلى وتكەلەكتەردەن وتكەندە ونىڭ قامقورلىعىندا ەكەنىڭدى وزىنە سەزدىرگەننىڭ دە ارتىقتىعى جوق، ال اس ۇيگە جەتكەندە اسپازشى ايەلمەن ارا قاتىناسىڭنىڭ ءمانىسى - جان-جاعىڭا الاقتاماۋ، ونىڭ: "نەمەنەگە تەسىلە قالدىڭ، قۋراعان ءۇندىس... سونشاما نە كورە قالدىڭ؟" - دەپ ايقايلاۋىنا، نەمەسە ءتىپتى بالاعاتتاۋىنا جول بەرمەۋ. وعان نازار سالىپ قاراماعانىڭ دا دۇرىس، قايتا موماقان كەيىپكە ءتۇسىپ: "وتاناسى ىستى تازالارسىڭ دەپ ەدى، مۇمكىن، ءوزىڭ رۇقسات ەتسەڭ..." - دەپ مۇلايىمسىگەنىڭ ءجون. اسپازشى ايەل كەيدە ادام سياقتانىپ جاۋاپ بەرۋى مۇمكىن، ال قاجەت دەپ تاپپاسا سىرت اينالىپ جۇرە بەرەدى - ال ەندى ءتۇسىنىپ كور نە دەگەنىن. دەگەنمەن، ەڭ باستىسى - جۇمىستى سەسيليو يانكور ءتارىزدى تاپ-تۇيناقتاي ىستەۋىڭ كەرەك، ال ەگەر ءبىر شوكىم ىس جازاتايىم ەدەنگە ءتۇسىپ كەتسە اسپازشى ايقايعا باسادى: "وسى جابايى ۇندىستەردەن - اق كورىپ بولدىم!.. ءMا، مىنا ششەتكانى ال دا دىمىن قويماي ءسۇرتىپ شىق، ايناداي جالتىرايتىن بولسىن، ۇقتىڭ با؟.." -دەپ باجىلدايدى كەپ.

دون انسەلمونىڭ جالعىز قىزى كۇيەۋىمەن بولەك تۇراتىن، ءبىراق بويداق قالعان اكەسىن كوزىنەن تاسا قىلماۋشى ەدى، كۇندەردىڭ كۇنىندە سول ءبىر كومىرشىنىڭ اكەسىنە كەلگىشتەپ كەتكەنىن، ەكەۋلەپ اڭگىمە شەرتەتىنىن ءبىلىپ الدى. امالى تاۋسىلعان اكەسى اڭگىمە - كەپ ءبىر جەردە تىعۋلى جاتقان قازىنا تۋرالى ەدى، مىنا كەلگىشتەپ جۇرگەن ادام، كومىرشىلىگىمەن قوسا، قۇدىق قازعىش شەبەر ەكەن، ءبىر جولى تەرەڭدىگى الپىس مەتر قۇدىق قازىپ جاتىپ قازىناعا جولىعىپتى - التىن شاقالارعا تولى قىش قۇمىرالار تاۋىپ الىپتى دەپ دالباسالادى.

− ءبىزدىڭ ۇيلەردىڭ بىرىندە مە؟ - دەپ سۇرادى قىزى.

− جوق، قالقام، باسقا ۇيدە. ءبىزدىڭ ۇيلەردىڭ ءبىرى بولسا اڭگىمە بولماس ەدى عوي...

− سوندا نە ىستەمەكسىڭ؟

− سول عوي قيناپ تۇرعان...

− جارايدى، ءبىراق ءبارى وزىڭە تيەتىندەي امالىن جاساۋ كەرەك...

− نەمەسە، ەڭ قۇرىعاندا، باسىم بولىگى. وسىنىڭ ءبارىن ماعان ايتۋشى ادام بوس قۇمىرالاردى قاناعات تۇتىپ، مايالاردىڭ ەجەلگى مادەنيەتىنىڭ جادىگەرلەرى رەتىندە ارحەولوگيالىق مۇراجايعا تابىستاۋمەن شەكتەلەر دەپ ويلايسىڭ با؟

قىزى ۇيىنە كەتتى، ال دون انسەلمو التى تەرەزەنىڭ بىرەۋىن جاۋىپ قويىپ، كىلەم توسەلگەن زالدا ارلى-بەرلى ءجۇردى دە قويدى... الدە جەتى تەرەزە مە ەدى؟.. جوق، سەگىز بولار... وسىنشا تەرەزە سالىپ... نە دەگەن اقىماقتىق... قىرسىققاندا سيگارەتى دە ءسونىپ قالدى. وسى التى، الدە جەتى، الدە سەگىز تەرەزە بۇرىننان - اق ونىڭ جىنىنا تيەتىن. ءبىراق ءۇي اكە-شەشەسىنەن مۇراعا قالعاندا وسى التى نەمەسە جەتى تەرەزە سوندا-اق بار-دى - ول ءتىپتى ساناپ كورگەن ەمەس، ۇيدە قانشا تەرەزە بارىن ساناپ ءجۇرۋدىڭ ءوزى ماسقارا عوي; ءارى سول تەرەزەلەر ءومىر باقي ءبىر مەزگىلدە اشىلعان دا ەمەس - ايتەۋىر، ءبارىنىڭ اشىق تۇرعانىن ءوزى ەشۋاقىتتا كورمەپتى -اشىلسا بىرەۋى، ەكەۋى، ءتىپتى تورتەۋى اشىلاتىن، وندا دا يسا ماسىحكە ارنالعان مەيرامدا اشىلاتىن، ءارى وسى ۇيدەگى بارلىق قۇلىپتاردى: زىلمەندەي سالتقىلاردى، تيەكتەردى، ىلگەكتەردى، باۋلاردى ءبىر مەزگىلدە كىم اشۋى مۇمكىن؟..

ەگەر بەكىنىستىڭ سىعاناقتارى مەن قابىرعالارى سىقىلدى وسىنىڭ ءبارى كەزىندە قاراقشىلار مەن ەرەۋىلشىل ۇندىستەردەن قورعانۋ ءۇشىن تۇرعىزىلعانىن ەسكەرسە، ەندى، ەشكىم بۇل ءۇيدى زامانا تاۋقىمەتتەرىنەن قورعامايتىن، ءسوتسياليزمنىڭ، كوممۋنيزمنىڭ، بولشەۆيزمنىڭ ءبۇلدىرىمپاز رۋحى ونسىز دا جايىلىپ بولعان كەزدە وسىنىڭ بارىنەن نە پايدا، نە قايىر؟..

سيگارەتىن تاعى سورىپ كورىپ ەدى، ونىسى ءسونىپ قالىپتى، باسقا ءبىر سيگارەت الماقشى بولىپ بۇرىشتاعى ءمارمار ۇستەلشەنىڭ ۇستىندە تۇرعان اشىق قوبديشاعا باردى. اق ءمارمار جانە تەرەزەگە بارا - بار ۇلكەن اينا. بۇرىشتاعى التى ۇستەلشە، بۇرىشتاعى جەتى ۇستەلشە، بۇرىشتاعى سەگىز ۇستەلشە - ولاردى دا ەش ۋاقىتتا ساناپ كورمەپتى. تىپ-تيپىل. بىردە-بىر تەمەكى تۇقىلى جوق. قىزى ءبارىن قيداي سىپىرىپ كەتكەن. قوبديشا تولىپ-اق تۇر ەدى. تۇك قالدىرماپتى. ول يىعىن قيقاڭ ەتكىزدى - بىردەڭەنى تۇسىنبەككە اۋرە بولۋدىڭ قاجەتى نە، ونسىز دا ءبارى تۇسىنىكتى، - مۇرنىنىڭ استىنان ءبىر مىرس ەتتى دە جاتىن بولمەسىنە تارتتى: ءبىر جەردەن سيگارەت تاۋىپ الماسا بولماس.

تەمەكىگە قاتتى اڭسارى اۋدى: ءتۇتىنى تۇسكىردى تارتىپ - شىعارىپ، تارتىپ - شىعارىپ، ميىن بەلسەندى جۇمىسقا قوسۋى كەرەك; تەك شىلىم تارتقاندا عانا ويلاي الاتىن ادامدار بولادى، بۇل دا سولاردىڭ سويىنان.

جاپپاي ەرەۋىل دەگەندى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟

تۇتىنى بۋداقتاعان سيگارەتىن اۋزىنا تىستەگەن كۇيى ارلى-بەرلى ىرعالىپ، ارا-تۇرا التى اينانىڭ... جوق، جەتى... جوق، جەتى ەمەس - سەگىز اينانىڭ الدىنا بارىپ، التى الدە جەتى نەمەسە سەگىز تەرەزەنىڭ بىرىنە ارقاسىن بەرە تۇرىپ، ول ءوزىن جۇمىسشى كيىمىن كيگەن، ەشقاشان تاراق ءتيىپ كورمەگەن اقسارى شاشى دۋدىراعان، بەتى - قولىن، كەنەپ شالبارىن ىس باسقان، قولىنا اعاش بالعا ۇستاعان بوزبالا تۇرىندە كوزىنە ەلەستەتۋگە تىرىستى: بالا، قاراپ تۇرماي، "ۇستالاردىڭ كوتەرىلىسى" دەيتىن ولەڭدى ناشىنە كەلتىرە جاتقا وقىپ، اتا-انالارىنىڭ، تۋعان-تۋىستارىنىڭ جانە ءجاسوسپىرىم دوستارىنىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنگەن. ول ەرەۋىلشىل جاستىڭ ەرلىگىنە قول سوققان ءوزىنىڭ اكە-شەشەسىنەن، اعالارى مەن اپكەلەرىنەن كوز المايدى. ال وگەي شەشەسى بايعۇس ەگىل-تەگىل جىلاپ تۇر. وتكەن ءومىردىڭ سالماعىنان جانە وسى تەنتەكتىڭ سانسىز شالدۋارلىعىنان - بۇل ۇيدە تەك وسىنىڭ عانا بىرەۋدى كەلەمەجدەۋىنە رۇقسات ەتىلەتىن - سالبىراپ كەتكەن قاباعىنىڭ استىنان ءمولت-مولت تامعان باداناداي كوز جاسى اينالا تولى ورەكپىگەن ايەلدەردىڭ قۇلاقتارىندا، كەۋدەلەرىندە جونە ساۋساقتارىندا جالتىراعان مارجاننان نەمەسە گاۋھاردان اۋسا نەعىلسىن.

"ەرەۋىل" دەيتىن ءسوزدى ول تۇڭعىش رەت سوندا ەستىگەن بولاتىن، سودان بەرى تالاي جىل وتتى-كەتتى، ەندى مىنە، شال بولعان شاعىندا، ونى جاي ىرىپ-شىرۋدەن گورى... الدەبىر ىرىپ-شىرۋدەن گورى... تۇتاستىراتىنداي ماڭىزى بار بىردەڭە رەتىندە كوزىنە ەلەستەتۋگە تىرىستى... ءبىراق نەنى تۇتاستىرادى؟ "تۇتاستىرا ما، الدە ءىرىتىپ - شىرىتە مە؟" كوز الدىنا تەك ەكى ارەكەت كەلەدى: تولىق كۇيرەتۋ، قانداي دا بولسىن جاسامپازدىقتى جوققا شىعارۋ، سودان سوڭ قايتا جاڭعىرتۋ، دۇمبىلەز نارسەنىڭ ءبارىن جەتىلدىرۋ...

قالادان كايتىسىمەن تابيو سان كۇل تاتيتىن جيىركەنىشتى قۇدىق سۋىنان بىرەر ستاقان ءىشىپ، ول دارمەن جوق، توسەككە قيسايا كەتكەن.

تاپايدىڭ تال ءتۇسى. اينالاداعىنىڭ ءبارى كۇل استىندا اقىرىن قوزداعان وتقا شىجعىرىلىپ جاتقانداي. وي دا قوزداپ، سىرتقا شىعۋعا تالپىنادى - ونى ءتىپتى قۇلاقپەن ەستۋگە دە بولاتىنداي. تەز ارادا باسپاحاناعا لايىقتى ءۇي تابۋ كەرەك، كىشكەنتاي باسپاحانا بولسا دا قايدا جاتىر، ءبىراق تابيو سان قانشا ەسىكتى قاقتى - ءبارى بەكەر.

− سىزدەن اياساق بۇيىرماسىن، - دەدى وعان سىقيعان لوندون كاستومىن كيگەن، تسەربەر27 يتتەن اۋمايتىن قۇنىس، - تەك ءبىر عانا شارتىمىز بار: ول ءۇي ءسىزدىڭ اتىڭىزعا جازىلۋى كەرەك، موندراگون.

− سان، تابيو سان...

− ال مەن ءۇشىن، دوستىم، ءسىز - موندراگونسىز، اناۋ-مىناۋ ەرەۋىل تۇرعاي ايگىلى استىرتىن ارەكەتتى باستان وتكەرگەن ادامسىز. سوندىقتان مەنىڭ ۇسىنىسىم - ءجۇرىڭىز، نوتاريۋسقا بارايىق تا مەنىڭ يەلىگىمدەگى باسپاحاناعا لايىقتى كەز كەلگەن ءۇيدى ءسىزدىڭ اتىڭىزعا اۋدارايىق.

بۇل قۇنىستى جۇرت حۋان كانالياتو28 دەپ تەگىن اتامايدى عوي. بۇل سۇمىراي ونىڭ ەشبىر مۇمكىن ەمەس ەكەنىن جاقسى بىلەدى - ۇسىنا قالعانى دا سودان.

"ۇي... - دەپ ىشتەي قايتالادى تابيو سان توسەكتە جاتىپ، - ءۇي... تەگى، ءۇيدىڭ قاجەتى قانشا، قابىرعاسى بار، توبەسى جابىق پانا بولسا قۇيتاقانداي باسپاحانا قۇرىپ الۋعا جەتپەي مە..."

ول ءبىر كادىمگىدەي-اق سەنىمدى ءارىپ تەرۋشىنىڭ باسپاحانادا جۇمىس ىستەمەكشى بولعان ۋادەسىن الدى. بۇل ءارىپ تەرۋشىنى ءجۇرت ەگەۋقۇيرىق دەپ اتايتىن، ويتكەنى شىنىندا ەگەۋقۇيرىقتان اۋمايتىن ەدى جانە وتە-موتە شىلىمكەش ەدى - وزىنەن ۇلكەن دەۋگە كەلىڭكىرەيتىن سيگاراسى ءومىرى اۋزىنان تۇسپەيتىن. ءبىر جولى ۇستىندە جاعاسى قىرقىلىپ، جەڭى قاجالعان، ۇنەمى ءبىر قوڭىرقاي تۇستەن اۋمايتىن كۇرتەشەسى بار، گالستۋك سىقپىتىنداعى قارا شۇبەرەك تاعىپ، جاسىل تۇستەس، تەرسىڭدى جەيدە كيگەن تابيو سان اياق استىنان وعان ۇشىراسا كەتىپ، باسپاحانا جابدىعى بار ەكەنىن ايتتى دا ونى قايدا ورناتۋعا بولاتىنىن سۇرادى...

ساۋساقتارى جۇگەرى ءدانىن شوقىعان قورازدىڭ تۇمسىعى سياقتى زىپىلداپ كاسسادان ءارىپ تەرگەندە الدىنا جان سالمايتىن ەگەۋقۇيرىق باسپاحانا ءىسىن ەگجەي-تەگجەيلى ءبىلۋشى ەدى. ول پاراقشا بولسىن، گازەت بولسىن، پامفلەت نەمەسە حابارلاندىرۋ بولسىن – تالعاماي -تاڭداماي ءبارىن تەرىپ، باسا بەرەتىن، سونىسى ءۇشىن كۇندەردىڭ كۇنىندە باسپا ونەرىنىڭ جۇرت تانىعان شەبەرى مەحۋكە ساليناس قولىن ءبىر قىساتىنىنا سەنىمدى بولاتىن. دەگەنمەن، ەڭ اۋەلى ازدى-كوپتى جوندەم دەۋگە كەلەتىن باسپا ستانوگى قولعا تيسە، وعان قولايلى ءارى سەنىمدى ورىن تابۋ كەرەك; مۇنداي ماشينە جۇمىس ىستەپ تۇرعاندا تەڭىز شۋىلىنا ۇقساس ءۇن شىعاراتىنىن پوليتسياسى تۇسكىر جاقسى بىلەدى، سوندىقتان پوليتسيانىڭ تىمىسكى سۇمەلەكتەرى ونى ەستىسە بولدى، ارىپتەن ديناميت قۇيىلىپ جاتقان جەردى قالايدا تابۋعا تىرىسادى. ارينە، قالا سىرتىنداعى ۇڭگىرلەردىڭ بىرىنە ورنىقسا، ەڭ دۇرىسى سول بولار ەدى; قاراقشىلاردىڭ شابۋىلىنان قورىققان ءبىر زاماندا سول ۇڭگىرلەردە كافەدرالىق كيەحانانىڭ قازىنالارى ساقتالعان، ال بەرتىندە ولاردى استىرتىن اراق زاۋىتتارى قولايلاپ السا كەرەك. ءبىراق ىڭعايلى جەراستى جايى تابىلماعان سوڭ ەگەۋقۇيرىق شاعىن ەكى بولمە مەن اراسىن قابىرعا بولگەن اياداي اۋلانى قاناعات تۇتتى: ول مۇندا ماريمبا ويناۋدى ۇيرەتەتىن مەكتەپ اشقان ەدى. ءقازىر ماريمبا سانگە اينالىپ تۇرعان، ال ول سانگە اينالعاندىقتان كۇن سايىن رەپەرتۋارىن وزگەرتىپ، كۇن سايىن جاڭا ءبىر شىعارمانى جاتتاۋعا تۋرا كەلەتىن زاڭ بۇزعان تورت نەمەسە التى، ءتىپتى سەگىز ادام اسپاپ ءتىلىن جاندارىن سالا توقپاقتاپ، ايتەۋىر ءبىر سازدى قيقالاپ جاتادى - وسىنىڭ وزىنەن-اق ادام جىندانىپ كەتۋى مۇمكىن ەدى، - ال باسپا ستانوگى جۇمىس ىستەي باستاعاندا ونىڭ شۋى ماريمبانىڭ قۇيقىلجىعان اعاش ىرعاعىنا، كونتراباستىڭ، تاباقشالاردىڭ، دابىلدىڭ، داڭعىرانىڭ سۇيەمەلىنە ۇلاسىپ، ازان-قازان بولدى.

تابيو سان توسەكتە جامباستاپ جاتىر - ويدان وي تۋىپ، مازاسىن الدى، شوعى جايناعان كۇل ءتارىزدى تالما ءتۇستىڭ اپتاپ اۋاسىنان تىنىسى تارىلىپ بارادى. نەگە ەكەنىن كىم ءبىلسىن، كۇرەسى ءالى تولاستاماعان بانانەرادان دا، ول ەندى-ەندى بەلەڭ الا باستاعان تيكيساتەدەن دە حابار جوق. "تامىردى" نەشە مارتە تەكسەرىپ تە كوردى، ءبىراق پوشتا جاشىگى بوس. حۋامبو نەعۇرلىم تەزدەتىپ تيكيساتەگە بارۋى كەرەك ەدى. ۇلكەن ويىن باستالعان. سوندىقتان شاتانى بىردە اندا، بىردە مۇندا جىبەرىپ، ءپىل سۇيەگى مەن ەبەن اعاشىنان جاسالعان شاحمات تاسى سياقتاندىرىپ - قاراقوشقىل تەرىسى مەن بۋرىل شاشىنا بولا - تىنىق مۇحيت جاعالاۋى پلانتاتسيالارىنىڭ ايلاپات شاحمات تاقتاسىندا اۋىستىرا بەرۋگە تۋرا كەلەدى: ەرەۋىلدى ۇيىمداستىرۋشىلار وسى تاقتادا "تروپيكال پلاتانەراعا" مات قويماقشى.

كەلەسى ءجۇرىسى - حۋامبونى تاعى ءبىر قوزعاپ، سودان سوڭ...

توسەكتە اياعىن سوزا ءتۇسىپ، تابيو سان ارقاسىمەن ماتراستى جايمالاپ، جايلىراق جاتۋعا ارەكەتتەندى...

كەلەسى ءجۇرىس ... ءبىراق...

كەنەت شاتانىڭ باسىنا پلانتاتسياعا بارىپ، بانان تيەۋشى بولىپ ورنالاسۋ كەرەك دەگەن وي كەلدى. ول ءوزىنىڭ ەسكى ايىبىن جۋماققا نەمەسە ەسكى بورىشىن وتەمەككە - اتا-اناسىن وسىندا تاستاپ كەتكەنى ءۇشىن ءوزىن-وزى جازالاماققا بەكىندى. اكەسى بانان تيەپ ءجۇرىپ كوز جۇمدى... ءبىر كەزدە ءوزىنىڭ داۋلەتى، اتلانت جاعالاۋىندا اتا-اناسى مەن بابالارىنان مۇراعا العان جەرى بولعان ادامنىڭ... بانان شوقتارىنىڭ سالماعىن كوتەرە الماي، اۋزىنان اتقىلاعان قارا قاننىڭ ۇستىنە ەتپەتتەي قۇلاعانى... ەشكىمگە كەرەگى بولماي قالعان جانۋارشا تىم كوپ ارتىلعان جۇكتەن بەلى قايىسىپ، تىرسەگى مايىسىپ بارىپ ءوز اۋزىنان - ءومىرى ءۇن شىقپايتىن ارانداي جارادان اتقىلاعان قانعا قۇلاعانى...ول كەگىن قايتارۋ كەرەك. حۋامبو قارىزىن وتەۋگە ءتيىس. ول پلاناتاتسيادان باسقا ەشقانداي جۇمىس ىستەمەۋى كەرەك، تەك قانا بانان تيەۋشى بولۋى كەرەك...

ول قايداعى ءبىر دۇشپانىنا قول جۇمساعانداي ءوز بەتىن ءوزى شاپالاقتاي بەردى - شەكتەن شىققان اشۋىن شاتا وسىلاي بىلدىرەتىن. قىلپىعان تىرناقتارى كوزىنە تيمەس ءۇشىن جۇدىرىعىن ءتۇيىپ، ساۋساقتارى مەن شاشىن جۇلىپ قۇتىرىندى - ۇستىندەگى كيىمىنىڭ دالا -دالاسىن شىعارىپ، ءوز اياعىن ءوزى باسىپ، وكشەسىمەن ساۋساقتارىن ەزگىلەگىسى كەلدى. قارتايعان اكەسىن شاراسىز تاستاپ، قارا قانعا تۇنشىعىپ ولۋىنە سەبەپشى بولعان ايىبىن وزىنە-وزى كەشىرە الا ما؟

بارىنە قۇداي كۋا. اكەسى مۇنى، حۋامبونى، تاۋعا اپارىپ تەڭبىلتەردىڭ جەمتىگىنە تاستاپتى، ال قوجايىن جىرتقىشتىڭ تىرناعىنان جۇلىپ الىپتى دەيتىن قاۋەسەتتى كىم جانە قاشان تاراتىپ جۇرگەنىن ءبىر قۋداي بىلەدى. تەڭبىلتەر... تاۋ... ءتۇن جانە جەل... جىرتقىشتىڭ تابانى استىندا اينەكشە سىتىرلاعان قۇرعاق جاپىراقتار... وت بوپ جانعان ەكى كوز جانە تاۋدان تارعىل ءجۇن قۇلاعانداي بوپ تەڭبىلتەردىڭ قارعۋى - وسىنىڭ ءبارىن جۇرت حۋامبوعا بالا كەزىندە-اق جىرداي عىپ ايتىپ بەرگەن بولاتىن. ال حۋامبو ەسەيە كەلگەندە ۇدايى ءبىر ەلەستەن ارىلا الماي-اق قويدى: جىرتقىشتىڭ تىرناعىنا ىلىگىپ، جانۇشىرا ارپالىسادى، ويانا كەلسە، بۇكىل دەنەسىنە ماتراستى تەسىپ شىعىپ سويديعان سەرىپپەنىڭ ۇشى باتقانىن، تۇلا بويى تەڭبىلتەردىڭ تەرىسىندەي الاشۇبارلانىپ كەتكەنىن كورەدى.

سىلتاۋ وتىرىك: ءوزىن مەيكەر تومپسونعا بەكەردەن-بەكەر بەرە سالعانىن ەستىگەندە ءىنىسى قاپا بولماۋ ءۇشىن اناستاسيا وسىنىڭ ءبارىن ويدان شىعارعان بولاتىن. "ول اكەسىن جەك كورىپ، قوجايىنىن جاقسى كورەتىن بولادى"، - دەيتىن شاتا كەلىنشەك. ءدال سولاي بولدى دا، ءبىراق ەندى وسىنشا قۋلىقپەن تۇرعىزىلعان عيماراتتان قالعان جالعىز جۇرناق - حۋامبونىڭ وڭتۇستىك پلانتاتسياسىنا بارماق بولعان جوسپارى عانا، وندا دا ول بانان تيەۋ ءۇشىن ەمەس، جاعدايدى ءبىلىپ، باسقارماعا نەمەسە باسقا ءبىر كەڭسەگە ەسىكشى، مالاي، اۋلاشى سياقتى تەحنيكالىق قىزمەتشى بوپ كىرىپ بايلانىس جاساۋ، بارلاۋ جۇرگىزۋ جونىندەگى تاپسىرمامەن بارا جاتىر...

تابيو سان ءبىر كەزدەگى مامىق، ال ءقازىر ءۇيىندى كۇل ءتارىزدى قاتقىلدانعان جاستىققا باسىن تىعا ءتۇسىپ ەدى، الدەقايدان قۇلاعىنا ءۇن كەلگەندەي بولدى: ءوز ءۇنى جانە اربا ۇستىندە سانمەن قاتارلاسا جاتىپ، ونى الدەنەگە سەندىرمەكشى بولعان حۋامبونىڭ ءۇنى:

"ماعان ورىن تابىلار - اۋ; باسقارمانىڭ كەڭسەسىندە مەن ءتاۋىر شاۋىپكەل، ءتاۋىر ەسىكشى، ءتاۋىر اۋلاشى بولارمىن - اق - ماعان ءبارى جاراپ جاتىر، جۇمىسقا ورنالاسۋىم دا قيىن بولا قويماس. مەنى امبەسى بىلەدى. بالا كەزىمنەن دجو مەيكەر تومپسوننىڭ ۇيىندە تاربيەلەندىم، ونىڭ تولىق سەنىمىندە بولدىم. ءيا، ءيا، قيىن دانەڭەسى جوق، تەك مەنى باسقا ءبىر ءتىل باۋراپ اكەتىپ، بانان تيەۋشى بوپ شىعا كەلمەسەم..." - "ول نەعىلعان ءتىل، حۋامبو؟.." - "باسقا ءتىل.." -"سەن جۇكشى بون باراتىن بولساڭ، ءبىزدىڭ ىسىمىزگە ودان ەش پايدا جوق..." - "مۇمكىن سولاي دا شىعار: ءبىراق مەن اۋەلى اكەمنىڭ ەسەسىن قايتارۋىم كەرەك، ايتپەسە مەنىڭ ءومىرىم وكسۋدە كەتەدى جانە ءبارى قۇريدى - قولعا العان ءىسىمىز دە، ءسىز دە، ءبارى..." - "حۋامبو، ۇلىنىڭ مىناداي ەرەۋىلگە كاتىسىپ جۇرگەنىن ەستىسە، سەنىڭ بانان تيەۋدەن باس تارتىپ، ءوزىنىڭ الدىنداعى بورىشىڭنان اينىعانىڭدى اكەڭ كەشىرگەن بولار ەدى..." - "جاعالاۋعا بارىپ، اناممەن اقىلداسايىن. اكەم ولگەنمەن، شەشەم ءتىرى. سو كىسىگە ايتىپ كورەيىن. ەرەۋىل تۋرالى ەشتەڭە دەمەيمىن، تەك اقىلداسامىن دا قايتامىن. ال باسقارمانىڭ كەڭەسىنە كەلسەك، بوب بالاقاي مەنى ەرتىپ اپارادى دا: "مىناۋ - حۋامبو!" - دەيدى. سوندا ءبارى تۇرىپ: "بۇل - حۋامبو!" -دەسەدى. ال مەن ءوز ىشىمنەن: "چوس، چوس، مويون، كون" - ءبىزدى ساباپ جاتىر، بوتەن قولدار ءبىزدى ساباپ جاتىر دەيمىن... سەندەردىڭ الدارىڭداعى بۇرىنعى حۋامبو ەمەس، وزدەرىڭ ويلاعانداي قوجايىننىڭ سامبيتوسى ەمەس، الدارىڭا كەلىپ تۇرعان - ۇلى شايقاسقا بەل بۋعان حۋامبو!" -"وتە جاقسى، وتە جاقسى! بۇل دەگەنىڭ - ءبارىمىز جاقسى كورەتىن حۋامبو، بۇل بانان تيەۋشى ەمەس، الاپات ەرەۋىلدىڭ كۇرەسكەرى حۋامبو..." - "تەك مەنى باسقا ءتىل باۋراپ اكەتپەسە عانا سولاي بولادى; ول تىلدە مەن اكەمنەن ەشقاشان سويلەسكەن ەمەسپىن، ءبىراق ەندى اناممەن سول تىلدە سويلەسەمىن جانە ول سىزبەن سويلەسىپ تۇرعان تىلىمە ۇقسايدى، تەك قانا ۇقسايدى!" - ء"جا، حۋامبو!.." - "ەگەر مەنى باسقا ءتىل باۋراپ اكەتپەسە، وندا ماۇقل!" - "حۋامبو!.." (جانى كۇيزەلگەن تابيو سان شاتانى جاعادان الىپ، تۋرا وسىندا، اربا ۇستىندە، اكتەن ارىلتقان بوس قاپ قۇرلى قاعىپ-قاعىپ الۋعا شاق قالدى; ارتى وكىنىشتى بولسا دا ول سونى ىستەيتىن دە ەدى، ءبىراق كەزىنىڭ الدىندا شىدامدىلىقتىڭ، مومىندىقتىڭ ۇلگىسىندەي بوپ ءىلبي باسىپ بارا جاتقان ەكى وگىز ونى ساباسىنا ءتۇسىردى). "حامبو، ەشقانداي باسقا ءتىل جوق! باسقارۋشىنىڭ كەڭسەسىندەگى جۇمىسىڭنان كۇتكەن ءۇمىتىمىزدىڭ ءبارىن وسى ءبىر تۇككە تۇرعىسىز ساندىراق ءۇشىن قيىپ تاستاماقپىسىڭ؟ وندا ەشبىر كۇدىك-كۇمانسىز كىرە الاتىن سەنەن باسقا كىم بار ەدى؟.. اكەڭنىڭ ارۋاعى ءۇشىن سەن وسىنى ىستەۋىن كەرەك، سول ءۇشىن..." - "اكەم ولگەن، ءالى كۇنگە كوزى اشىق جاتىر!.. - "ولگەندەردىڭ ءبارى كوزدەرى اشىق كۇيىندە كومىلگەن، حۋامبو!.. ءبارى، حۋامبو، ءبارى!.. دۇنيەدەگى ادىلەتسىزدىك جويىلمايىنشا سولاي بولادى. سوندىقتان دا، جەر بەتىندە تىنىشتىق پەن ادىلەتتىلىك ورناسىن دەسەڭ، كوردەگىلەردىڭ كوزدەرى جۇمىلسىن دەسەڭ، سەن مىنا الاپات ەرەۋىلگە كومەكتەسۋىڭ كەرەك!.." - "تەك مەن اۋەلى بورىشىمدى ورىندايىن، ءوزىمنىڭ ازابىم مەن توزاعىم ارقىلى اكەمنىڭ كەشۋىن الايىن... اكەم كوزى تىرىسىندە قانداي ازاپ كورسە، ۇلى مەن دە ەرەۋىلگە دەيىن سونداي ازاپتى تارتۋىم كەرەك..." -"اۋ، ءبارىمىز كومەكتەسپەسەك، اركىم ءوز ەركىن بىلدىرمەسە الاپات ەرەۋىل بولمايدى، ويتكەنى الاپات ەرەۋىل دەگەننىڭ ءوزى - كوپ ادامنىڭ جۇمىرىقتاي جۇمىلعان ەركى عوي..." - "ەگەر ءسىز الاپات ەرەۋىلگە سەنەتىن بولساڭىز ول بولماي قالادى دەپ نەگە ايتاسىز؟ مەن تەك اكەمنىڭ بورىشىن وتەگەننەن كەيىن عانا باسقارماعا جۇمىس ىستەۋگە بارامىن. مەنىڭ قامقورىمنىڭ قالتاسىندا، جازۋ ۇستەلىنىڭ تارتپاسىندا، تەمىر جاشىگىندە ۋىس-ۋىس، توبە-توبە، تاۋ تەبە دوللارى بار، ول ماعان: "الا بەر، سامبيتو، قالاعانىڭدى الا بەر..." - دەيدى. مەندە جوق نارسە جوق، ال مەنىڭ اكەمدە ەشتەڭە بولعان جوق... مەنىڭ قامقورىمنىڭ قويمالارى ءدامدى تاعام مەن سۋسىنعا تولى، ساندىقتارى مەن شكاپتارى كيىمگە، ءىش كيىمگە، اياق كيىمگە، شۇلىق پەن قالپاققا تىرەلىپ تۇر، سوندىقتان ول ەكى ءسوزىنىڭ بىرىندە: "الا بەر، سامبيتو، كەرەگىڭدى سۇراماي-اق الا بەر..." - دەپ شۇلەنسيدى - قامقورىمنىڭ ۇيىندە مەن ەشتەڭەدەن تارشىلىق كورگەن جوقپىن، مەندە ءبارى بولدى، ال اكەم ىشەر اسقا، كيەر كيىمگە جارىمادى..." - "سوندا سەن، حۋامبو، وزدەرىڭدى باسىرەلى جەرلەرىڭ مەن جەكەن سۋلارىڭنان ايداپ شىققان قاراقشىنىڭ ساداقا عىپ بەرگەن دوللارىن، كيىمى مەن تاماعىن اكەڭ الا قويار ەدى دەپ ويلايمىسىڭ؟" - ء"يا، ءيا، ءبىراق حۋامبونىڭ كومەكتەسكىسى كەلمەسە، ول ونداي سىيلىقتاردى قايدان العانىن ايتپاعان بولار ەدى..." - "وندا سەن ءقازىر ۇياتتان ولە جازداعان بولار ەدىڭ. ول دەگەن ءوزىڭدى-وزىڭ الداۋ عوي. ال، وزگەسىن بىلاي قويعاندا، حۋامبو، سەن قارتايدىڭ، اۋىرتپاشىلىقتى كوتەرە المايسىڭ... بانان تيەۋ دەيتىن سۇمدىق جۇمىس..." - "اكەم دە قارتايعان بولاتىن، ءبىراق سول جۇمىستى ىستەدى عوي... ال مەن ەڭ بولماعاندا ءقازىر ەسەمدى قايتارۋىم كەرەك. ەگەر جاس بولسام، اسا قينالماس ەم، ءبىراق وندا اياعىم تۇساۋلى بولار ەدى... ءقازىر مەن شالمىن، سوندىقتان ويىما العانىمدى ورىندايتىن شىعارمىن!.."

تابيو سان دەرەۋ ورنىنان كوتەرىلدى - وي تىزبەگى ءۇزىلىپ كەتكەن. كوزىن اشتى - بەتىندە كىرپىگىنىڭ دىمقىل جاپىراقتارى بۇركەمەلەگەن ىستىق تابا تۇرعانداي. ۇيگە بىرەۋ كىردى. سىرتقى ەسىك اشىلىپ، جابىلدى. ونىڭ جۇرەگىن ورنىنا تۇسىرگەن حۋداسيتانىڭ داۋسى بولدى، سودان سوڭ - اياق سىبدىرى: كەبىسىنىڭ جەرگە تىق-تىق باسقانى اعاشاياقتىڭ كۇلىن قاعىپ جاتقانداي ەستىلەدى. ايەلدىڭ كەبىس كيىپ العانىنىڭ ءوزى وعاشتاۋ كورىندى. ۇيدە بولعاندا ول ادەتتە توپىليمەن جۇرەتىن، ال كەبىسىن قالاعا ول-پۇل الۋعا شىققاندا نەمەسە اتىلىپ كوز جۇمعان ۇلىنىڭ باسىنا گۇل ۇستاي بارعاندا كيەتىن. ءارى ەشتەڭە ايتىپ ەسكەرتپەي كەتكەنى دە عاجاپ! اياق سىبدىرى جاقىنداپ، ىشكى الباردان اس ۇيگە اپاراتىن باسپالداقتارعا اۋىسقان سايىن ول حۋداسيتانىڭ جالعىز ەمەسىن، مۇنى ءالى ۇيىقتاپ جاتقان بولار دەپ، الدەبىرەۋمەن كۇبىرلەسە سويلەسىپ كەلە جاتقانىن ءتۇسىندى.

سول بوتەن داۋىستى - سەرروپومنان كۇل كۇرەسىنىنە اۋىسقان دۇنيەنىڭ بەينەسىن، سوعىس شايقالتقان دۇنيەنىڭ ءتانسىز - ءسولسىز بەينەسىن بىلدىرەتىن جەلدىڭ، تاۋدىڭ، اعاشتىڭ داۋسىن ەستىسىمەن تابيو سان كەنەت جۇرەگىنە سوققى تيگەندەي، ءداپ ءبىر بولات سەرىپپە ورنىنان اتىپ جىبەرگەندەي بولىپ توسەكتەن ۇشىپ تۇرەگەلدى. ول تابان استىندا اياق-قولى قايتادان قيمىلعا كەلگەن مۇگەدەك ءتارىزدى لاپ ەتكەن قۋانىشى قوينىنا سىيماي ساتتە قارعىپ تۇرعان.

حۋداسيتاعا ەرىپ ەسىكتەن كىرە بەرگەن اڭسارلىڭا ۇمتىل! سەنى ىزدەپ ءوزى كەلدى عوي، كەلمەۋى، سەنى ىزدەپ تاپپاۋى مۇمكىن ەمەس ەدى عوي، سەنەن قالاي ايىرىلسىن - اي! مالەنامەن قۇشاقتارى ايقاسا بەردى دە... سودان... سودان... سودان...

حۇىىى

قوسىلدى!.. قوسىلدى!..

وزدەرىنە وسىنىڭ ءبارى مۇمكىن ەمەستەي كورىندى...

− مالەن!..

− حۋان پابلو!..

وزدەرىنىڭ اۋەلگى اتتارى...

وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءومىر ۇڭگىرىندە ايرىلىسقان-دى، ەرىندەرىندە باقىتسىزدىقتىڭ، جەڭىلىستىڭ، سەنىمسىزدىكتىڭ تابى قالعان بولاتىن; جىگىتتى ءولىم كۇتىپ تۇردى، قىز شاراسىزدىقتا قالدى. ال ەندى، جەتى ءجۇز پالەنباي كۇنگى كۇرەستەن كەيىن، ەكەۋى ءبىر-بىرىنىڭ قۇشاعىندا تۇر، ءۇمىت ساۋلەسى دە جىلت ەتكەندەي... قىزدى كەۋدەسىنە قاتتى قىسىپ الىپ، تۇنشىقتىرا جازداپ، سۇيە بەردى، ەرنىنەن ءسۇيىپ، نازىك تىنىسىن قوماعايلانا جۇتىپ، ءومىردىڭ وزىنە، اڭساعان ارمانىنا باس قويىپ، قۇمارىن قاندىرا بەردى، كوز جاسىنا، قۋانىش تولقىنىنا ماس بولعان قىز دا ونىڭ ءۇزىلىسسىز، ۇزدىكسىز سۇيگەنىنە جانىپ - كۇيىپ جالىن اتا جاۋاپ قاتتى.

− حۋان پابلو!

− مالەن!

− ەكى جىل!

− ەكى جىل؟.. ودان كوپ... ون ءۇش جىل!.. پويىزداعى ساپارلاس قىز... جالاۋشانىڭ تۇبىندەگى ايالداما... كامەليا گۇلدەستەسى...

− جانە تاقىمداپ قالعان مازاسىز جولاۋشى!.. - دەدى قىز ونىڭ ءسوزىن ءبولىپ.

− سۋ پەرىسى شىقسىن دەپ وزەندى ادەيى توقتاتقانداي!

− سول سۋ پەرىسى عايىپ بولدى... ءارى ەشقايدا كەتكەن جوق... - دەپ كۇلدى مالەنا. - قالاي؟.. بىلمەيمىن... ايتەۋىر مەن سەنى بىلمەي تۇرىپ، كايەتانو دۋەندەنىڭ شوقالاق ارباسىمەن سەرروپومعا بارا جاتقاندا ونىڭ نە ەكەنىن ءالى تۇسىنبەي تۇرىپ-اق سەنى ىزدەدىم... - حۋان پابلو بەتىنەن، شاشىنان جانە يىعىنان ۇستەمەلەتە ۇزدىگە ءسۇيىپ شىققانشا ءسال تىنىس الدى دا ءسوزىن قايتا جالعادى: - مەن ون ءبىر جىل بويى سەنىڭ كىم ەكەنىڭدى بىلمەي-اق سوڭىڭنان ىلەستىم، سەن دە وسى ون ءبىر جىل بويىندا كىم ەكەنىمدى بىلمەستەن مەنىڭ قاسىمدا بولدىڭ; سول ءبىر جولى سەن مەكتەپكە كەلىپ، ەكەۋمىز ويدا جوقتا كەزدەسكەنگە دەيىن وسىلاي بولدى. ەسىڭدە مە، سول جولى سەن جولشى وفيتسەردىڭ كيىمىمەن كەلگەنسىڭ؟.. سوندا مەن پويىزدا، الىسقا - الىسقا بارا جاتقانداي، ەكەۋمىز ساپارعا بىرگە شىعىپ، ءبىر ۆاگوندا وتىرعانداي كۇي كەشكەنمىن، تەك سەنىڭ پايدا بولۋىڭمەن ءبارى وزگەرىپ جۇرە بەردى، ناقتى ءومىر كورگەن ءتۇستىڭ بەينەسىندەي، ال كورگەن ءتۇس ناقتى ءومىردىڭ بەينەسىندەي بوپ جۇرە بەردى...

− مالەن!

− حۋان پابلو!

ەكەۋى - ءبىر قۇشاقتا، ويلارى - ەكى جاقتا... سەرروپوم... پادرە سانتوس... جەكسەنبىلىك كەزدەسۋلەر... گيرنالدا ءمۇعالىم... قىز كۇندەلىگى... "ال ەندى سەنىڭ كەتكەنىڭدى قالايمىن..." ...استىرتىن ارەكەتتىڭ اشكەرە بولتانى تۋرالى حابارلار باسىلعان گازەتتەر... حۋان پابلو موندراگوننىڭ قاستاندىق جەتەكشىلەرىنىڭ قاتارىندا اتالۋى... تىرىدەي نەمەسە ولىدەي قولعا ءتۇسىرۋ تۋرالى بۇيرىق... كۇزەت جاساعى... اتتى پوليتسيا... جۇرتتى جامساتۋشى سولداتتار روتاسى... كامەليا گۇلدەرىنىڭ دەستەسى... تاعى دا كامەليا گۇلدەرى - بۇل جولى جالىن اتقان ماحابباتتىڭ كورىنىسى عانا ەمەس، بوستاندىقتىڭ قۇپيا بەلگىسى...

− سەن بىلەسىڭ بە... - دەپ دەمىگە سىبىرلادى قىز، - مەن ۇدايى تۇن-تۇنەكتىڭ ورتاسىندا جۇرسەم دە كەي-كەيدە ساعان بىردەڭە بوپ قالا ما دەپ زارەم ۇشادى، وندايدا تىنىسىم تارىلىپ، تاماعىم كەبەرسىپ، دەمىم جەتپەي قالادى، ورنىمنان اتىپ تۇرىپ، تىنىسىمدى اشۋ ءۇشىن ەكى قولىمدى كەزەك سەرمەپ، بۇرىشتان بۇرىشقا جۇرەم دە قويام... ءسويتىپ، ءولدىم-تالدىم دەگەندە، كەنەت جۇزىمە كۇلكى ءۇيىرىلدى - ەكەۋمىز العاش كەزدەسەتىندە مەن پويىزدا ۇمىتىپ كەتكەن، كەيىن سەن وزىمە قايتارعان گۇل دەستەسىنەن اۋمايتىن ءيىسى بۇرقىراعان، شوقتاي جانعان جاپ-جاس گۇلدەردىڭ تاعى ءبىر دەستەسىن الۋ قانشالىقتى قۋانىش، قانداي ءلاززات ەكەنىن بىلسەڭ عوي!.. كەيىن پادرە سانتوس سۋتاناسىنا مۇقياتتاپ تىعىپ، مەكتەپتەن الىپ كەتەتىن بەيشارا گۇلدەر ءبىزدىڭ بۇرىنعىدان دا سۇمدىق تاعى ءبىر اجىراسۋىمىزدىڭ حابارشىسى بولارىن سوندا ويلاسامشى...

ول باسپانا ىزدەگەن جانشا قۇلشىنىپ، جىگىتتىڭ قۇشاعىنا تىعىلا ءتۇستى دە ءۇنسىز قالىپ، ونىڭ دەنەسىنىڭ جىلۋى كيىمىنەن ءوتىپ، ءوزىنىڭ تۇلا بويىنا، بۇكىل جان دۇنيەسىنە جايىلىپ بارا جاتقانىن سەزدى.

− ءبىز باياعى جەردە - سۋ توزاعىنا ۇقسايتىن جايىلمالاردىڭ اراسىندا دا تىرشىلىك يەلەرى بولاتىنىن جالعىز جالاۋ عانا بىلدىرگەن ايالدامادا اجىراسقان جوقپىز، ءبىزدىڭ اجىراسقان جەرىمىز - شەتسىز- شەكسىز ۇنسىزدىك پەن ءتۋابىتتى قاراڭعىلىق جايلاعان قىلۋەت بولاتىن. كەيدە تاعدىر دا قىزىق. مەنى سەرروپومداعى اتى جوق ايالدامادان الىپ كەتەتىن دەلبەشى بار ەمەس پە، كەيىن ءومىر ۇڭگىرىندە جاسىرىنىپ جاتقان ساعان مەنى اپارعان ادام سول بولىپ شىقتى; ءسويتىپ مەن دە ءبىر زامانداردا قىلۋەتتەردى پانالاعان حريستياندارعا ۇقساپ سەنىمەن قوش - قوش ايتىسىپ قالا بەردىم ەمەس پە...

ول قىزدى كەۋدەسىنە باستى، قوس دەنەنىڭ جىلۋى تاعى دا قوسىلدى. ولار وت قۇشاقتا وسى تۇرعان شىنىمەن وزدەرى ەكەنىن بىلگىسى كەلەتىندەي. سونشا جىل بولەك تۇرعاندىقتان ەكەۋى ءبىرىن-بىرى تەك قيالدا ەلەستەتىپ ۇيرەنگەنى سونشا، ەندى مىنا كەزدەسۋلەرىنىڭ شىندىعىن ءتۇيسىنۋ قيىنعا سوعىپ تۇر.

− بۇرىنعى قالپىڭا ءتۇسىپسىڭ... - دەدى مالەنا يمەنە سويلەپ. - مەن سونشا قورقىپ ەم...

− سول ۇسقىنسىز قالپىمدا قالىپ قويار دەپ قورىققانسىڭ عوي....

− مەن مۇلدەم وزگەرىپ كەتكەن شىعارسىڭ دەپ قورىقتىم... ىشتەي ەمەس، سىرتتاي... ءبىر جولى دەمالىستا بولعانىمدا ادامنىڭ ۇسقىنىن وزگەرتەتىن سول ءدارىنى قولدانىپ كورەمىن دەپ ادام شوشىرلىق ءبىر سۇمىراي بولدىم دا قالدىم... سەن سولاي بوپ قالماسىن دەگەنىم عوي...

− سۇمپايىنى كورۋدەن قورىققانسىڭ عوي، - دەپ مالەنانىڭ كومىردەي قارا جانارىنان كوز الماعان كۇيى اناۋ دا قويار ەمەس. - سۇمپايىنى...

− ماحابباتسىز عاشىقتىق حاتتار! - دەدى قىز جازعىرعان ۇنمەن.

− ماحاببات ءسوزى جوق دەگىڭ كەلەدى عوي، بۇل ەكەۋى ەكى باسقا، - دەپ تۇزەتتى جىگىت. - سەبەبى، ول حاتتار تەك ساعان ارناپ جازىلماعان بولاتىن... - قىز ونىڭ قۇشاعىنان بوسانىپ كەتكىسى كەلدى. - مالەن، سەن تۇسىنسەڭشى... ولار تەك ساعان ارنالعان ەمەس! - قىز ونىڭ قولىنان سۋسىپ شىعىپ تا كەتەر مە ەدى، ءبىراق حۋان پابلو ونى وزىنە يكەمدەي بەرىپ، قۇلاعىنا سىبىرلادى: -ولار سونداي-اق روسا گاۆيدياعا دا جازىلعان بولاتىن...

قىزدىڭ امالى تاۋسىلدى.

− ا... روسا گاۆيديا، - دەپ ءسوزىن ساباقتادى جىگىت، - باسقا كوز - قاراستا بولاتىن. جاۋاپتارىنىڭ بىرىندە ونىڭ نە دەپ جازعانىن ەسىڭە الشى: "سەنىڭ حاتتارىڭ بىرتە-بىرتە ماعان ءومىردىڭ قىزىعىن قايتارا باستاعانداي - ءبارى ايقىن اجارلانىپ، وسى تۇيىقتان جول تابارمىن - اۋ، كۇن سايىن بىرتىندەپ شوگە بەرگەن سۇمدىقتان ارىلىپ، جاڭا زاماننىڭ جارقىن تاڭىنا بەت تۇزەرمىن - اۋ دەيتىن ءۇمىت ويانىپ كەلە جاتقانداي..."

ول قولىن قىزدىڭ يىعىنا ارتتى.

− نەمەسە تاعى بىلاي دەپ جازاسىڭ... ە، ايتپاقشى، سەن ەمەس، روسا گاۆيديا جازعان ەكەن عوي... "تەك دەرەكسىز دۇنيەنىڭ بەينەسى بولىپ تابىلاتىن ماحاببات بىلاي قالۋى كەرەك... بىزگە قيال مەن اينانىڭ سۋبستانتسيالارىنا اينالۋ ءقاۋپى جوق..."

− كۇلە ءتۇس!.. كۇلە ءتۇس!..

− بۇل مىسقىل ەمەس، قۇداي ساقتاسىن! مەنىڭ نە دەپ جاۋاپ بەرگەنىمدى ەسىڭە ءتۇسىرشى ... ءبالى، ۇمىتىپ تا قالعانسىڭ با؟.. "قۇرىپ بارا جاتقان دۇنيەنىڭ بەينەسى رەتىندەگى ماحاببات كەيىندە، ءبىزدىڭ سوڭىمىزدا قالۋى ءتيىس... بىزگە ادىلەتسىزدىكتىڭ، ءىرىپ-شىرۋدىڭ، وكىنىشتىڭ سۋبستانتسيالارىنا اينالاتىنداي ءقاۋىپ جوق".

− مەنەن قانداي ءسوز ەستىگىڭ كەلەتىنىن بىلمەيمىن، ماعان سالساڭ، وسى ەرەۋىلدىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىن سارالاپ بەرەتىن حاتتارىڭنان ارتىعى جوق. وسىنىڭ ءوزى تاعى ءبىر استىرتىن ارەكەتكە ۇقساماي ما دەيتىن سۇراعىما جاۋاپ بەرگەنسىڭ. ءبارى ەسىمدە... "مۇنىڭ استىرتىن ارەكەتكە دە، بۇلىككە دە، اسكەري توڭكەرىسكە دە ەشقانداي قاتىسى جوق، - دەپ جازدىڭ سەن. -بۇل مۇلدەم باسقا تىرلىك. استىرتىن ارەكەت، بۇلىك نەمەسە توڭكەرىس، ديكتاتۋراعا قارسى باعىتتالعان كۇننىڭ وزىندە دە، سول ديكتاتۋرانىڭ ءبىر بولشەگى بولىپ قالا بەرەدى، ويتكەنى اسكەري - پوليتسيالىق شەڭبەردە بولادى. ال ەرەۋىل ولاي ەمەس! رەۆوليۋتسيالىق ەرەۋىلدىڭ، ءدال ءبىز ازىرلەپ جاتقان نۇسقاسىندا، پوليتسيا جانسىزدارىمەن دە، تۇراقتى اسكەرلەرمەن دە ءۇش قايناسا سورپاسى قوسىلمايدى - ولار قانشالىقتى اسىرە رەۆوليۋتسيالىق بولىپ كورىنسە دە سولاي، - ويتكەنى ولار شىن مانىندە حالىقتى قاناۋ قۇرالى بولىپ كەلگەن جانە سولاي بولىپ تا وتىر. ال ەرەۋىلدىڭ مەملەكەتتىك تارتىپپەن ورتاق ەشتەڭەسى جوق، ول قالىپتاسقان ءتارتىپتى بۇزادى..." ودان ءارى سەن... ەڭ سوڭىنا تامان...تۇرا تۇرشى، ەسىمە تۇسىرەيىن، جاڭا عانا ءتىلىمنىڭ ۇشىندا ءتۇر ەدى... الگىدە عانا ... وي، توبا! قالاي ەدى سوڭعى جاعى؟ ە، ءيا، سەن ءتىلىڭنىڭ سۇعىن قاداپ بىلاي دەگەنسىڭ: "ەرەۋىل - جاسىرىن اكتسيونەرلەردىڭ كونسورتسيالارعا بەرەتىن جاۋابى، ال شىن مانىندەگى جاسىرىن اكتسيونەرلەر دەگەنىمىز - جۇمىسشىلار، - دەپ، جايقيا كۇلە تۇرىپ قايتالاپ شىقتى ول، - سوندىقتان بۇل جاۋاپ ءىستىڭ ساياسي جاعىن دا، الەۋمەتتىك جاعىن دا بىردەي قامتيدى..."

− نە دەگەن كەرەمەت زەردە!.. - دەپ لەپىرە جونەلگەن حۋان پابلو قۇشاعىن اشا بەردى، ءبىراق قىزدى بوساتپاستان ونىڭ ساۋساقتارىن ەرنىنە باسىپ، ەڭ ۇشتارىنان باستاپ جۇپ-جۇمساق الاقانىن، قۇس قاناتى سياقتانعان قولىنىڭ سىرتىن سۇيە بەردى، سۇيە بەردى.

− زەردەم جاپ-جاقسى ەدى، ءبىراق الگى كاكتۋستىڭ ۋلى ءدامىن تاتىپ كورەم دەپ ەزىم ءبۇلدىرىپ الدىم عوي. ءتۇرىم ادام كورگىسىز بولعانى سونشا، پوپولۋكاعا بارىپ بوي تاسالاپ، سەرروپومداعىلارعا كانيكۋل كەزىندە استاناعا كەتىپ قالدىم دەپ حابارلادىم. كانيكۋل، قول بوس!.. ىسىكتى قايتارۋ ءۇشىن ۆاكتسينا ەكتىرۋگە تۋرا كەلدى... قارادان قاراپ جىلاعىم كەلدى، وزىمنەن ءوزىم دەل-سال بولدىم دا قالدىم، سونىڭ ءوزى دە ۋلى كاكتۋستىڭ اسەرى بولاتىن!.. كايەتانو سەنىڭ حاتتارىڭدى اكەپ بەرەدى، ءبىراق ولار دا جۇباتا المادى، ولاردى كادىمگىدەي-اق كۇتەتىنمىن، ارينە، - ءبىراق بار بولعانى سول عانا، ويتكەنى ولاردا دا...

− ... ماحاببات سوزدەرى جوق بولاتىن... - دەپ قوسىپ جىبەردى حۋان پابلو.

− ماعان جۇبانىش بولعان جالعىز نارسە - قارتتىڭ سەن تۋرالى اڭگىمەلەرى ەدى: حال -جاعدايىڭدى، جاڭالىقتارىڭدى، الداعى ماقساتتارىڭدى جانە، ەڭ باستىسى، كۇدىك -كۇماننان قالاي ەكەنىڭدى ايتادى، سودان سوڭ... الگى كاكتۋس دەيتىننەن... - قىز كۇلىپ جىبەردى، ء-ماجنۇن بولعانىڭدى دا سودان ەستىدىم... (ول "ماحاببات" دەي جازداپ قالدى). مەنى قانشا رەت اۋزىنا الار ەكەن، ساناي ءجۇر دەپ دۋەندەنىڭ دە مازاسىن الدىم جانە مەنىڭ كاكتۋس ىشكەنىمدى ساعان ايتىپ قويار ما ەكەن دەپ تە قورىقتىم...

− ەندى قالاي دەپ ەڭ!..

− مەنى قانشا رەت اۋزىڭا العانىڭدى دا ساناپ كەلدى عوي ول! ەلۋ توعىز رەت سۇراپسىڭ - ءدال سولاي، مىلجىڭ قارتتىڭ ءوزى ايتتى ونى، جانە ءبىر ايتقانى: مەن الگى كاكتۋس ىشكەن كەزدە سەنىڭ ماعان دەگەن ىقىلاسىڭنىڭ قىزۋى كوتەرىلىپ كەتسە كەرەك. نەبارى ەلۋ توعىز رەت! مەن تۋرالى ەلۋ توعىز - اق رەت سۇراپسىڭ! ۇيالماعىر! "مەنىڭ مىنا كاكتۋس ءىشىپ كورگەنىمدى ايتقان جوقسىڭ با، كايەتانو؟" - دەپ سۇرادىم بىردە. ء"يا، سەنوريتا، ايتتىم"، - دەدى شال. "سونى ەستىگەندە ءقايتتى؟" - دەپ، شىدامسىزدانا قايتا سۇرادىم. اۋەلدە سەن ەشتەڭە دەمەپسىڭ، ءيا، ءبىرشاما ۋاقىت نە ايتارىڭدى بىلمەي ءۇنسىز تۇرىپسىڭ دا كەنەت ساسقالاقتاپ: "مەن ۋ ىشكەن بولسام شە!.. نەعىلعان جابايىلىق بۇل، وسىنداي ءدارى بەرە مە ەكەن وعان؟.. بەت - اۋزى قيسايىپ قالسا نە بولماق؟.." - دەپ ۇشىپ كوككە شىعىپ، ۇشىپ جەرگە ءتۇسىپسىڭ.

− زارەم ۇشاتىنداي بار عوي! - دەپ حۋان پابلو ونىڭ ءسوزىن ءبولدى.

− ال ءوزىڭ شە؟.. ءوزىڭ قيسايىپ قالعان جوقسىڭ با؟ - دەدى ول داۋسىن كوتەرىپ، جىگىتكە بايىپتاي قاراپ.

− مەن ءوزىمنىڭ قانشا ۋاقىت بوي تاسالاپ جۇرەتىنىمدى بىلمەيمىن، بۇل ءدارىنى ءالى قابىلداپ جۇرگەنىم سودان. ءبىراق سەن تۇسىنسەڭشى، بۇل - ەرەكشە جاعداي، ەركەكتىڭ بەت الپەتى ادەمى بولماعانى سونشاما ءبىر ۋايىم ەمەس جانە، ونىڭ ۇستىنە، مەن مۇنى ىستەگەندە...

− ماحاببات ءۇشىن ەمەس... ونى ءوزىم دە بىلەمىن!

− مەنىڭ جەكسۇرىن كەيىپتە قالۋىما بولار... ال سەن...

− سەن نە كورسەڭ، مەن دە سونى كورۋگە بارمىن - مەيلى ءولىم بولسىن، مەيلى كەمتارلىق بولسىن! مىنە، ءدال وسى سەبەپتى مەن بىرەسە دۋەدەنگە، بىرەسە پوپولۋكاعا بارىپ: "حۋان پابلو سەندەردەن ۋ سۇراعان جوق دەپ انت-سۋ ىشىڭدەر، ادال شىندارىڭدى ايتىڭدار، سودان سوڭ... ماعان دا كىشكەنە ۋ قالدىرىڭدار!" - دەپ مازالارىن الۋمەن بولدىم. ساتسىزدىككە ۇشىراعان جاعدايدا سەن ۋ ءىشىپ قوياسىڭ با دەپ تالاي تاڭدى كوزبەن اتىردىم - وندا سەنىڭ باسقا امالىڭ قالمايدى عوي; ال ءبىراق مەن نە ىستەيمىن؟.. ءتىپتى سەنى ىزدەپ جولعا دا شىقپاقشى بولدىم - شالدار جالىنىپ-جالپايىپ ارەڭ توقتاتتى. شىنىندا، ساعان زيانىم ءتيىپ كەتۋى مۇمكىن ەدى عوي. ءدال سونداي ساتتە سەن مەنىڭ جاي-كۇيىمدى تۇسىنگەندەي بولدىڭ، سەنىڭ جازعان حاتىڭ كەۋدەمدەگى ءۇمىت وتىن قايتا تۇتاتتى. سوناي شالعايدا، سور باسقان باتپاقتى جايىلمانىڭ ساسىق شىرىشىندا، الاپات مانگر ورماندارىنىڭ مىڭ-مىڭ تامىرلارىنىڭ بىرىنە اينالا ءجۇرىپ - "تروپيكال پلاتانەرانىڭ" پلانتاتسيالارىندا ىستەيتىن پەوندار بۇقاراسى ماعان سونداي ورمان سياقتانىپ كورىنەدى، - سويتە ءجۇرىپ سەن ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ديكتاتۋرانىڭ ءمان-ماعىناسىنا بويلادىڭ. ديكتاتۋرانى "تروپيكال پلانتانەرادان" ايىرۋعا بولمايتىنىن، ولار - ءبىر ءتارتىپتىڭ تۋىندىسى ەكەنىن، ەكەۋى ءبىرىن ء-بىرى اسىرايتىنىن ۇقتىق. پرەزيدەنتتىڭ شەكپەنىن كيگەن كەزەكتى جىرتقىشتى قۇلاتىپ، "تروپيكال پلاتانەرانى" ءدىن امان قالدىرام دەۋ - ءوزىڭدى-وزىڭ الداۋ، ال ەل تىزگىنى ديكتاتوردىڭ قولىندا تۇرعاندا كومپانيانىڭ كوزىن جويۋ مۇمكىن ەمەس. ول ەكەۋىن ءبىر مەزگىلدە قۇرتۋ كەرەك...

بۇلاي ويلايتىن ادام، دەدىم مەن ىشتەي، وزىنە-وزى قول سالۋى مۇمكىن ەمەس. سول-اق ەكەن، تىنىسىم كەڭىپ جۇرە بەردى. دۋەندەنىڭ اكەلەتىن حاتتارى ەندى تەك روسا گاۆيدياعا عانا ارنالعان ەمەس ەدى...

− جوق، جانىم، ولار سونداي-اق مالەنا تابايعا دا ارنالعان بولاتىن!

− "سونداي - اعى" قالاي؟

− جارايدى، روسا تابايعا ... مالەنا تابايعا دەگەنىم عوي.

− ەشتەڭە ايتپاي-اق قوي، سۇيىكتىم، ويتكەنى روسا دا، مالەنا دا - ەكەۋى دە سەنىكى، ال قيالداۋعا كىم-كىمنىڭ دا قاقىسى بار بولعاندىقتان سەن ەكى بىردەي ايەلىم بار دەپ لەپىرسەڭ دە سىيادى! دەگەنمەن، اڭگىمەمدى جالعاستىرايىن. سونىمەن مەكتەپتە ساباق باستالىپ كەتتى، ال مەن ءۇشىن ول ءبىر قاسىرەتتى كۇندەر بولدى: بىرىنشىدەن، ءبىز دۇنيەنى شارلاپ ساياحات قۇرىپ جۇرگەن جىرتقىش جولاي سەرروپومعا ايالداماقشى ەكەن دەيتىن حابار الدىق، ال سودان سوڭ سەنىڭ عايىپ بوپ كەتكەنىڭ تۋرالى سىبىس جەتتى. دۋەندە سەرروپومنان تيكيساتەگە، تيكيساتەدەن سەرروپومعا قاتىناپ، تىنىم كورمەدى... ال مەن شە؟.. مەنىڭ تىنىسىم تارىلدى، ماعان اۋا جەتپەدى... سەن تۇتقىندالعان ياكي ولگەن بولارمىسىڭ؟.. نەتكەن سۇمدىق سوزدەر!.. نەتكەن سۇمدىق سوزدەر!.. ءوزىڭدى وسى سوزدەردىڭ - "تۇتقىندالعان ياكي ولگەن" دەيتىن سوزدەردىڭ قاپاسىندا سەزىنۋ قانداي ۇرەيلى... تۇتقىندالعان ياكي ولگەن.. مەن ءتىپتى جىرتقىشتىڭ، اسكەري فورما كيىپ، مۋنديرىنە ۇزىنشا ءارى قىلدىرىقتاي التىن وقا تاققان وسىناۋ جولباساردىڭ الدىنان شىقتىم دا، زارە-قۇتىم قالماي، سول ءبىر ءسوزدى ىشتەي قايتالاي بەردىم: تۇتقىندالعان ياكي ولگەن... تۇتقىندالعان ياكي ولگەن...

بىراق سەنىڭ جايىڭ نە بولعانىن گازەتتەردەن دە، راديودان دا، جۇرت اۋزىنان دا ءبىلۋ مۇمكىن ەمەس! ەشقانداي حابار-وشار جوق، تۇتقىنعا الىنعانىڭ نەمەسە "قاشپاق بولعان ارەكەت ۇستىندە" وققا ۇشقانىڭ جايىندا ەشبىر سىبىس ەستىلمەيدى، مىنە وسى جىم-جىرت بەيماعلۇمدىق اۋەلى قاتتى قورقىتقانىمەن، تۇپتەپ كەلگەندە مەنىڭ ءومىر سۇرۋىمە، ويلانۋىما، ءبىر جاقسىعا، ءبىر جامانعا جورىپ، ىشتەي شيرىعۋىما مۇمكىندىك بەرگەن جۇبانىشىما اينالدى...

− جىرتقىش سەرروپومعا بارادى ەكەن دەيتىن حابار شىعۋىنا بايلانىستى كۇزەتتىڭ كۇشەيتىلۋى - ايتپاقشى، ونداي ساپارلارى ءۇشىن جىرتقىش جولبارىس كيىمىن كيمەيتىن بولعان، ويتكەنى "جولبارىس" ءمۋنديرى سالتاناتتى جايلارعا قاجەت، ال باسقا ۋاقىتتا ول "قاسقىرشا" كيىنەدى، - ءيا، سونداي سىبىسقا بولا كۇزەتتىڭ كۇشەيتىلۋى جولدا كەتىپ بارا جاتقان ءبىزدىڭ ءبىر ادامىمىزدىڭ قولعا تۇسۋىنە سەبەپشى بولدى - ول مەنىڭ بانانەراعا بارا جاتقان تاۋارلى پويىزعا ىلىككەنىمدى، ودان ءارى شەكارادان ءوتىپ، گوندۋراسقا، سولتۇستىك جاعالاۋعا بەت الماقشى ويىم بار ەكەنىن ساعان حابارلاۋى ءتيىس بولاتىن. مەن ۋاقىتشا سول جاققا بارىپ، ونداعى شارۋالاردى كوتەرىلىسكە ازىرلەۋ جونىندە تاپسىرما العان ەدىم - وندا ەرەۋىل دەيتىن ەشكىمنىڭ ويىندا دا جوق، - ال سودان سوڭ، ءبارى دايىن بولعاندا، قايتادان ەلىمە قايتۋىم كەرەك بولاتىن...

− البەتتە، ەندى ول ادامنىڭ اتىن اتاۋعا دا بولادى: ول فلوريندو بولاتىن. ايتپاقشى، مەنىڭ قانداي كۇيدە بولعانىمدى ساعان سول ايتىپ بەرە الار ەدى. ونى قۇدىرەتتىڭ ءوزى جىبەرگەن بولار-اۋ، ەگەر ول سول كۇنگى تاڭمەن تالاسىپ بىرگە كەلمەگەندە مەنىڭ جاعدايىم قالاي بولارىن كىم بىلگەن. ءتان كۇيزەلىسى از بولعانداي - اق ەندى جان كۇيزەلىسى باسىپ، تۇسىمنەن شوشيتىن پالەگە تاپ بولدىم ەمەس پە. كول-كوسىر كوز جاسىما دا يە بولۋدان قالدىم، مەنىڭ گوي-گويىم، ءسىرا، ءجابىر كورىپ، جاپا شەككەن كۇللى مىسكىندەردىڭ زار - نالاسىنا جالعاسقان بولار-اۋ. سول ءبىر ءتۇسىم وڭىمدەگىدەي ايقىن بولعانى سونشا، ونى ويلاسام كۇنى بۇگىنگە دەيىن دەنەم تۇرشىگەدى. سەن ەكەۋمىزدى جەراستى باسپاناسىندا، ءومىر ۇڭگىرىندە ۇستاپ العان ەكەن دەيمىن. اسكەري تريبۋنال ءبىزدى سەرروپومدا دارعا اسۋعا ۇكىم شىعارىپتى-مىس. ەكەۋمىزدى بىرگە اسۋلارى كەرەك ەكەن، ءبىراق ءوزىم دارعا اسىلىپ تۇرسام دا سەنى قۇتقارۋعا، جازاڭدى ورىنداتپاۋعا مۇمكىندىگىم بار كورىنەدى. بۇل موتوتسيكل ءمىنىپ، كينوكامەرا اسىنىپ، جازالاۋ ورنىنا جەتكەن جىرتقىشتىڭ تاعى ءبىر قاسكويلىگى ەكەن: ول وزىنە قىزىق كورىنگەننىڭ ءبارىن تاسپاعا ءتۇسىرىپ الماقشى. ءبىراق قالاي، دەپ ويلايمىن مەن، قول-اياعىم بايلاۋلى كۇيدە سەنىمەن قاتار جاتىپ، ءوزىم دە دارعا اسىلعالى جاتقاندا مۇنى قالاي قۇتقارماقپىن مەن؟.. دار اعاشتارىن بىر-بىرىنە وتە جاقىن ورناتقان ەكەن، ەكەۋمىزدىڭ دەنەمىز ءتيىسىپ تۇراتىن سياقتى. ءبىر ءتۇرلى وعاش تۇسكەن جارىقتا قىم-قۋىت ەسىرىكتەنگەن كولەڭكەلەردىڭ قولدارى سەنى جەردەن كوتەرىپ الىپ، موينىڭا ارقان تۇزاق تاستايدى. ءبىراق ارقاندى تارتا قويمايدى، قايتا جانالعىشتاردىڭ ءبىرى اياعىڭنان دەمەپ تۇرادى، ال قالعاندارى مەنى جەرگە الىپ ۇرىپ، تۇزاقتى موينىما ەمەس، اياعىما شالادى دا، قولىمدى بوساتىپ، باسىمدى تومەن قاراتقان كۇيى اسىپ قويادى، سوندا مەنىڭ ەكى قولىم تۋرا سەنىڭ اياعىڭنىڭ دەڭگەيىندە ەكەن دەيمىن. سەنى دەمەپ ۇستاپ تۇرعان جانالعىش: "مەن ءقازىر مىنانىڭ اياعىن قويا بەرەمىن، سوندىقتان مۇنىڭ ءولۋ - ولمەۋى سىزگە بايلانىستى. ەگەر اياعىنان دەمەۋگە شاماڭىز كەلسە بۇل تۇنشىقپايدى، بولماسا - ولگەنى"، - دەيدى. سودان سەنىڭ موينىڭداعى تۇزاق تارتىلعانشا مەن دە جانۇشىرا اياعىڭا جارماسىپ، سەنى كوتەرۋگە جانتالاستىم، - اۋەلگىدە ءولىپ-تالىپ بولسا دا سوعان شامام كەلگەندەي ەدى، ءبىراق تابان استىندا ال-دارمەنىم قۇرىپ، قانىم باسىما شاۋىپ، اياعىمدى شالعان تۇزاق تولارساعىمدى قيىپ، اۋزىما ءبىر ءتۇرلى سارعىلتىم شىرىش كەلدى، سول ساتتە سەنىڭ ءجانتاسىلىم قىرىلىڭ ەستىلدى... اياقتارىڭ مەنىڭ قولىمنان قاشىقتا اۋانى قارماپ جاتىر ەكەن...

ول سونداعى سۇمدىقتى قايتا كورىپ وتىرعانداي باسىن حۋان پابلونىڭ ومىراۋىنا تىعا بەردى، الگى كورىنىستىڭ سوڭىنا قاراي، ءوزى ونىڭ اياعىنان دەمەۋگە شاماسى كەلمەگەن اقتىقتىق ساتتە، جىگىتتىڭ ءجانتاسىلىم دىرىلىمەن قوسا بەتىنە تامشى ساۋلاپ قويا بەرگەنىن ول ايتا المادى.

− بىرگەمىز، - دەپ سىبىرلادى ول قىزدىڭ قۇلاعىنا، سول ءسوزى سونداعى ناقتى زاتتىڭ بولشەگىندەي، سول تامشىنىڭ شاشىراندىسىنداي كورىنىپ كەتىپ، قىز سەلت ەتە قالدى. -بىرگەمىز، تەك ءولىم ءۇشىن ەمەس، كۇرەس ءۇشىن!

ۇي سىرتىندا، كومىرلى دالانىڭ اسپانىندا كۇيىپ-جانىپ كۇن تۇر، اپتاپ ىستىق جان شىداتار ەمەس، ال بەتالدى مەزگىلسىز شاقىرعان اتەشتەردىڭ ايعايى ماۋجىراعان تىنىشتىق تىلسىمىن ودان ءارى ايقىنداي تۇسەتىندەي; كۇل ۇستىنەن ءوز يەلەرىنىڭ ىزدەرىن قاراپ يت بىتكەن ءجۇر سەندەلىپ، تەك ولىمتىككە سىلقيا تويىپ كەكىرگى ازعان قۇزعىندار عانا بار دۇنيەگە ەنجار كەيىپتە جايباراقات وتىر.

كەش جامىراپ، كولەڭكە قويۋلانىپ كەلەدى. سۇلبا كەسكىندەر شەرۋى قايتالاي باستاعان: سۋىق تاۋارىن - اق توزاڭىن ارقالاپ قالادان قايتقان ادامدار ماڭايداعى سابىن قايناتاتىن ورىندارعا ەمپەڭدەسىپ بارادى، كۇلدەرىن اق مەتالدان جاسالعان، تسيفرلارى كوشكەن ەسكى بەزبەنگە ولشەتىپ، تاپسىرعان سوڭ وعان تيەسىلى ازىن-اۋلاق اقىسىن الۋعا اسىعادى. ءبىرى ەسىنەپ، ءبىرى قاسىنادى، اڭقالارىنان اڭىزاق ءشولدى تۇكىرىپ تاستاماقشى بولىپ زورلانادى، بۇرقىراپ ساقار قايناپ جاتقان قازانداردىڭ جۇرەك اينىتار ساسىق ءيىسى تاماقتارىن جىرتادى; كەسپەك اعاشتاردىڭ ۇستىنەن شايانداردى سىپىرىپ جۇرگەن ادامدار، كوفە اعاشىنىڭ ءيىسى بۇرقىراعان، ءالى سۋىپ ۇلگىرمەگەن جەمىستەرىنىڭ ىلجىراعان ىپ-ىستىق بالدىرىنا تايعاناقتاپ، جىعىلا جازداپ بارا جاتقان ادامدار.

− ال فلوريندو سەنىڭ مىنا ءتۇسىڭ تۋرالى ماعان ەشتەڭە ايتقان جوق، - دەدى حۋان پابلو.

− وندا تۇرعان نە بار، كوڭىل اۋدارماي-اق قوي! دەگەنمەن ونىڭ كەلۋى مەنى جامان تۇستەر مەن شوشىمالدان قۇتقاردى. سەن گوندۋراستىڭ تەرىستىك جاعالاۋىنا كەتتىڭ، مەن بولسام شارۋالار قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋعا كىرىسىپ كەتتىم، كايەتانو دۋەندە مەن پوپولۋكا سياقتى شالدارمەن بىرگە الدىڭعى شەپتە ءجۇردىم، ارينە، مەنەن گورى ولاردىڭ تىندىرعانى كوپ. ءبارىن ىستەگەن سولار، ءبىز سولارعا قارىزدارمىز...

− تاماشا ۇيىمداستىرىلدى عوي، نەسىن ايتاسىڭ!

− تاماشا، ونىڭ راس. جاعالاۋعا، تيكيساتەگە سەنەن نۇسقاۋلار، باعىتتامالار جانە باسقا دا ماتەريالدار كەلىپ تۇردى، ال كايەتانو دۋەندە تاۋداعى جىلان بالقىما سالعان جولمەن ولاردى پوپولۋكاعا جىبەرىپ وتىردى. ساعان ەگجەي-تەگجەيلى تۇسىندىرەيىنشى. پوپولۋكا قاعازدارىن شاعىن مەتالل قوراپقا سالىپ، دەرەۋ سازدان ءبىر پۇتتىڭ، ابىزدىڭ نەمەسە باتىردىڭ بەينەسىن جاساي قويىپ، قۇجات سالىنعان قوراپتى سونىمەن تۇمشالاپ تاستايدى. سەنىڭ نۇسقاۋلارىڭ قالاي جەتەتىنىن بىلمەي پوليتسيا تابانىنان تاۋسىلادى. مەن پوپولۋكاعا بارا قالسام، ول دىمقىل شۇبەرەكپەن جابىلعان باستى سىندىرا قويادى - ءبارى وپ-وڭاي.

− سودان سوڭ نۇسقاۋلاردى تاراتاسىڭدار...

− ءيا، ءيا، جاعالاۋداعى ەلدى مەكەننەن شىعىپ، جەر استى جولدارىمەن ءوتىپ، ءبىر پۇتتىڭ باسىنا تۇمشالانعان كۇيى ولار ماعان جەتەتىن دە وسى ارادان باسقا جەرلەرگە تارايتىن. ايتپاقشى، كەيبىر دوستار سوڭعى ساتتە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن كەلىسە قويمايدى. ولارعا جاپپاي ەرەۋىلدەن گورى شارۋالار قوزعالىسى كوبىرەك ۇنايتىن سىقىلدى.

Ac ءۇي جاقتا الدەنە سالدىر-گۇلدىر ەتتى دە ىزىنشە حۋداسيتانىڭ داۋسى ەستىلدى:

− قورىقپاي-اق قويىڭىزدار، بۇل مەن عوي، بۇرشاق ارالاستىرىپ تۇرعان كەپسەرىمدى ءتۇسىرىپ الدىم...

− روسا مالەنا... ارمانىمدا سەنى ىلعي وسىلاي اتادىم.

− مەن سەنى حۋان پابلو دەدىم. تابيو سانعا ۇيرەنە الماي-اق قويدىم، ءتىپتى ۇيرەنە المايتىن دا شىعارمىن...

− ءالى سول قيالشىل قالپىڭداسىڭ...

− ءالى سولايمىن. ءبىراق اڭگىمە وندا ەمەس. ءبىر ماسەلەلەر جونىنەن وزىڭمەن اقىلداسايىن دەپ ەم..

− ودان دا اۋەلى ەكەۋمىز جايىندا اڭگىمەلەسەيىكشى...

− ەكەۋمىز؟

− ءيا، ەكەۋمىز جايىندا! - دەدى حۋان پابلو نىعارلاپ، ءۇنى تۋرا جۇرەگىنەن بۇلقىنىپ شىققانداي بولدى.

− وتە ءبىر ماڭىزدى شارۋا بار، - دەپ تاپتاي سويلەدى مالەنا، - ول تەمىر جولشىلار ۇسىنعان ماسەلەگە بايلانىستى. ولار ءبىزدىڭ ەل وداقتاس دەرجاۆا رەتىندە قۇراما شتاتتارعا بەرگەن بازالارعا ورنالاسقان اسكەري بولىمدەردىڭ جاپپاي ەرەۋىلگە قاتىستى ۇستاناتىن باعىتى قانداي بولاتىنىن انىقتاپ بەرۋدى وتىنگەن ەدى.

− كەيىن...

− سونداي-اق تيكيساتەدەن باسقارما كەڭسەسىنە جۇمىسقا ورنالاساتىن ادام قاشان كەلەدى دەپ سۇراپ جاتىر...

− كەيىن... - دەپ قايتالادى ول جۇپ-جۇقا ەرنىن قيمىلداتپاستان.

− ال ءبىزدىڭ شارۋاعا كەلسەك... - دەدى مالەنا قاتقىل ۇنمەن، - مۇمكىن ولاردى كەيىنگە قالدىرارمىز؟

− بارىنە بولا قىنجىلا بەرۋگە بولمايدى. بىزگە تەك بىرەر مينۋت قانا كەرەك قوي، ارينە، كەشەۋىلدەتۋگە بولمايتىن شارۋالار دا بار، شارۋانىڭ اتى - شارۋا، ونى تاباندا شەشۋ كەرەك. ءبىراق ءبىز دە زارىعىپ بىتتىك قوي... وزگەلەردەن كەم سارىلعان جوقپىز... سوندىقتان بىلگىم كەلەتىنى - بۇدان ءبىزدىڭ كۇرەسىمىزگە نۇقسان كەلە قويمايدى، - مەنىڭ بىلگىم كەلەتىنى... وسى ەكەۋمىزدىڭ جايىمىز نە بولادى؟

− ەكەۋمىزدىڭ؟.. - دەپ، تاڭدانىسىن جاسىرا الماعان قىز جاسقانا سۇرادى.

− كۇن سايىن ءبىز وسىلار ءۇشىن، وسىناۋ ەر ازاماتتار مەن ايەلدەر ءۇشىن، سولاردىڭ وزدەرىمەن ءبىر ساپتا تۇرىپ، وت پەن سۋعا ءتۇسىپ ءجۇرمىز، ءبىزدىڭ كۇرەسىمىز ەرەۋىلدەن دە زور نارسەلەردى كوزدەيدى، ءبىز ءومىردى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كۇرەسىپ ءجۇرمىز، ويتكەنى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءومىردىڭ وزىنە ءقاۋىپ ءتونىپ تۇر، دەگەنمەن، مالەن، ءبىزدىڭ ەرىك-جىگەرىمىزدىڭ تاعى ءبىر ماقساتى بولۋى كەرەك... ونىڭ داۋسى قۇمىعىپ شىققانى سونشا، ءتىپتى ارەڭ ەستىلدى. - مەنىڭ ايەلىم بولعىڭ كەلە مە؟

− جەڭىستەن سوڭ.

− كەيىنگى ىسىرا بەرۋدىڭ كەرەگى نە؟ ۇندىستەردىڭ ءبىر قىستاعىنا بارىپ، سول جەردە ازاماتتىق نەكەگە تۇرساق بولماي ما!

− جەڭىسكە دەيىن قويا تۇرايىق، حۋان پابلو... سونى ايتتى دا جىگىتتىڭ كەسكىن - كەيپىنەن ونىڭ قايران قالعانىن ۇقتى.

− نەمەنە؟.. سەن جەڭىستەن كۇدىكتەنەسىڭ بە؟

− جو-جوق... ءتىپتى دە ولاي ەمەس... ءبىراق، سۇيىكتىم، مەن ساعان دەگەن سەزىمىمدى تاۋەكەلگە سالا المايمىن!.. - ول اشۋلانىپ شىعا كەلدى. - ال باسقالار شە؟.. باسقالار دا ءبارىن، ءبارىن... لاۋازىمىن، قىزمەتىن، جۇمىسىن، بالالارىنىڭ جەپ وتىرعان نانىن، وزدەرىنىڭ باق-داۋلەتىن، ءتىپتى ءومىرىن قۇربان ەتكەلى جۇرگەن جوق پا؟

− ءيا، ءيا... ءبارىمىز دە تاۋەكەلگە بەل بايلاپ ءجۇرمىز، ءبىراق ءبىزدىڭ ماحابباتتىمىز جەڭىسكە نە جەڭىلىسكە تاۋەلدى بولعانىن مەن قالامايمىن!

− حۋان پابلو، مۇمكىن مەن تۇسىندىرە الماعان شىعارمىن... مەنى تىڭداشى... الدە مەن تۇسىندىرە المادىم، الدە سەن مەنى دۇرىس تۇسىنبەدىڭ! ەشقانداي دا ويىن جوق! كوزسىز بولماساڭشى! جۇعىسىپ كەتكەن نارسەنىڭ ءبارىن جۇمىرىڭا جۇق كورمەيتىنىڭ بار، ءتىپتى تەڭىز دە سەنىڭ قولىڭدا ءبىر جۇتىم سۋعا تاتىماي قالادى...

مالەنا بايىپپەن ءسوزىن جالعاي بەردى، ال جىگىت ورىندىققا جايعاستى.

− ەشقانداي ويىن جوق. ەگەر مەن جەكە شارۋامىزدى جەڭىسكە دەيىن قويا تۇرايىق دەسەم، جەڭىسىمىزگە سەنبەگەندىگىم ەمەس. ءتىپتى جەڭىلە قالعان كۇندە دە، قايدا جۇرسەك تە - اباقتىدا نەمەسە ەميگراتسيادا بولايىق مەيلى، - ءبارى بۇرىنعىسىنشا قالادى، انە سوندا ءوزىمىزدىڭ جەكە شارۋامىز تۋرالى سويلەسۋىمىزگە بولادى، شىنىمەن ءوز قولىمىزداعى نارسە تۋرالى سويلەسە الامىز...

− تاباندا شەشىلۋگە ءتيىستى ماسەلەلەر ونشا كوپ تە ەمەس... - دەدى جىگىت ءسال ۇنسىزدىكتەن كەيىن.

− ەڭ تىعىزى - تەمىرجولشىلاردىڭ تىلەگى. ولار جاپپاي ەرەۋىل جاريالانعان جاعدايدا ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تۇرعان سولتۇستىك امەريكاندىق اسكەرلەر قانداي باعىتتى ۇستاناتىنىن بىلگىسى كەلەدى. اسكەرلەردىڭ بارلاۋ ارەكەتى تۋرالى حابار بار، ول مالىمەت... ءتيىستى ادامدار ارقىلى الىنعان. بۇل ماسەلەنى بارىنشا دەندەپ زەردەلەۋگە مۇمكىندىك بولا قويمادى، ايتكەنمەن ەرەۋىل "تروپيكال پلاتانەرانىڭ" مۇددەسىنە زالالىن تيگىزەتىندەي جاعدايدا اسكەرلەر ىسكە قوسىلمايدى دەيتىن ءۇمىت بار. ايتپەسە ول مۇلدەم قيسىنسىز بولار ەدى، ويتكەنى امەريكانىڭ ەڭ تاڭداۋلى ازاماتتارى ەۋروپادا، ازيادا، افريكادا بوستاندىق پەن دەموكراتيا ءۇشىن باستارىن وققا بايلاپ جۇرگەندە مۇندا، امەريكان قۇرلىعىنىڭ ءبىر ەلىندە، اقش اسكەرلەرى وزدەرى قورعايتىننىڭ ءبارىن تەرىسكە شىعارىپ وتىرعان ۇكىمەتكە قولداۋ كورسەتەدى دەگەن نە ماسقارا.

− تەمىرجولشىلارعا وسىلاي دەپ جاۋاپ بەرۋ قاجەت. شىنى كەرەك، مەن ادەتتە مۇنداي بايلانىستى قولدامايمىن ودان تابار ەش پايداڭ جوق، ءبىراق وقىستا كومەيىڭدى اشىپ قويۋىڭ مۇمكىن. دەگەنمەن، جولشىلار جەڭىسكە يە بولاتىندارىنا كوزدەرىن ابدەن جەتكىزىپ الىپ باس كوتەرمەكشى بولعان عوي.

− تاعى ءبىر تىعىل - تاياڭ شارۋا بار، - دەپ مالەنا ونىڭ ءسوزىن ءبولدى. - اڭگىمە "پلاتانەرانىڭ" تىنىق مۇحيت بولىمشەسىن باسقارۋشىنىڭ كەڭسەسىنە كىرە الاتىن ادام تۋرالى.

− ول جاقىندا كەلەدى دەرسىڭ. سودان سوڭ، فلوريندوعا ەسكەرتىپ قويشى، سول ادام بانان تيەۋشى بولىپ ورنالاسىپ جۇرمەسىن. ءوزى حۋامبو دەيتىن ءبىر قىڭىر شاتا.

− سونداي-اق رەسپۋبليكانى بەلگىلى ءبىر ايماقتارعا بولۋ تۋرالى بىرنەشە ۇسىنىس بار. ءبىز قاي جەردە نان تۋرالى ايتىپ، قاي جەردە بوستاندىقتى العا تارتۋدى ءبىلۋىمىز كەرەك، ال كەيبىر ايماقتاردا پالەندەي تالاپ قويۋدىڭ دا قاجەتتىگى شامالى...

− بۇل ارا ۇندىستەردىڭ ايماعى، ال ولارعا جەرلەرىن قايتارىپ بەرۋ كەرەك، دەگەنمەن، ول باسقا شارۋا. ءقازىر اڭگىمە ادامداردى ەرەۋىلگە تارتۋ تۋرالى - بىرەۋلەر وعان نانى ءۇشىن، ەندى بىرەۋلەر - بوستاندىق ءۇشىن بارادى...

− اپىر-اي، - دەدى حۋداسيتا كۇرسىنىپ، - بۇل ۇياداعى جاندار تاماق ىشە مە، ىشپەي مە؟ وسىنىڭ ءوزى تۇرعىن ۇيدەن گورى كومىرلى دالانىڭ ورتاسىنداعى اگۋتيدىڭ29 ۇياسىنا كوبىرەك ۇقساماي ما، سەنوريتا؟.. - سونى ايتتى دا، بۇرىنعىسىنشا مالەناعا قاراپ تۇرىپ ءسوزىن جالعادى: - نانمەن كوفە ءىشىپ، ءقازىر عانا پىسىرىلگەن بۇرشاق جەۋگە قارسى ەمەسسىز بە؟

− سەنوريتانىڭ مۇندا كۇن قۇرعاتپاي كەلىپ تۇرۋىن وتىنەتىن شىعارمىز، - دەپ سوزگە ارالاستى حۋان پابلو، - ايتپەسە ماعان ءدامى تاتۋى جوق سۋىق بۇرشاقتان باسقا ەشتەڭە تيمەۋشى ەدى.

− وعان ءوزى كىنالى، تاماعى سۋىپ قالعانشا داستارقانعا جولامايدى، سوعان قاراماي ىستىق تاماق ىشپەكشى... ال ءدامى ءماز ەمەس دەسە، ءارتۇرلى جاعداي بولادى عوي، كەيدە بۇرشاق ءماز بولماي شىعادى. ءساتىن سالعاندا، وسى جولى ءتاۋىر بۇرشاق كەزدەستى. ءتۇسى قارا، ءدامى جاقسى، ماعان سونداي بۇرشاق ۇنايدى. ءجا، مەن كەتەيىن، سىزدەرگە كەدەرگى بولمايىن، مۇندايدا ءۇشىنشى ادامنىڭ ارتىق بولاتىنى بار. مىنا كىسىگە تاماق جەگىزىڭىزشى، سەنوريتا، ايتپەسە ءنار تاتۋدان قالىپ بارا جاتىر.

حۋداسيتا كەتىسىمەن ەكەۋىنىڭ اراسىندا داۋ تۋدى. كىمگە كىم قىزمەت كورسەتۋى كەرەك؟ قىزدىڭ مويىنسۇنۋىنا تۋرا كەلدى: قانشا دەگەنمەن، الكالديادا نەكە تىركەلمەگەن سوڭ، بۇل ۇيدە ول قوناق ەسەپتى، سوندىقتان ءۇي يەسى رەتىندە جىگىت وعان ىقىلاس كورسەتەدى.

حۋداسيتا قالاعا شىققاندا كيەتىن كەبىسىن كيىپ، ۇلى قايتىس بولعالى ۇستىنەن تاستامايتىن كارا ءشالىسىن جامىلىپ قايتىپ كەلدى. سەنوريتا كومىر القاپتارىندا اداسىپ كەتپەۋى ءۇشىن جول كورسەتپەكشى. حۋداسيتا اس ۇيدەن ءوتىپ بارىپ، كىرەبەرىستە بوگەلدى - عاشىقتار قوشتاسىپ بولعانشا اينالادا كىم بار، كىم جوعىن شولىپ شىعۋى كەرەك، ايتسە دە ونىڭ نازارى دالاعا ەمەس، ىشكى البارعا اۋا بەردى: جاستاردىڭ سۇيىسكەنىن كورگىسى كەلدى، ويتكەنى سۇيىسكەندى كورۋ دە ءوزىڭ سۇيگەنمەن بىردەي; ۇلىنىڭ كوزى تىرىسىندە جاس جۇپتاردىڭ وڭاشا كەزدەسكەن جەرلەرىمەن وتكەندى جاقسى كورۋشى ەدى-اۋ.

− تابيو سان!.. - دەدى مالەنا ءسال بوگەلە بەرىپ; تابالدىرىقتان اتتاپ شىعىسىمەن ول قايتادان تابيو سانعا اينالدى.

− روسا گاۆيديا!.. - دەدى جىگىت، قىزدى كوزىمەن شىعارىپ سالا تۇرىپ.

قىز ىشكى اۋلادان وتە بەردى.

− تەزىرەك كورىسكەنشە!..

جىگىت ەسىكتى جابۋعا شىقتى، ءبىراق ونى شالقاسىنان اشىق تاستاعىسى كەلدى: مۇمكىن قالىڭدىق سەكىلدى كىلەڭ اقتان كيىم كيىپ، كۇلدىڭ ۇلدەسى مەن بۇلدەسىنە ورانىپ، الگىدە عانا ەلەس بوپ كوزدەن ۇشقان مالەنا قايتىپ كەلەر مە...

XIX

− توبا الىسقا كەتتى، شەشە، ءبىراق حۋامبو قايتىپ ورالدى. توبانىڭ ورنىنا حۋامبو كەلدى. اناسيا جوق. اناستاسيا كەلمەدى.

− اناستاسيا نە ءبىتىرىپ ءجۇر؟

− ۇيلەر، ۇيلەر، كىلەڭ ۇيلەر بار عوي، سوندا قايىر تىلەيدى...

− ۇلىم كەلگەن ۇيلەر، ۇيلەر، ۇيلەر جاقتا دەسەڭشى...

− ءيا، سول جاقتا، شەشە، حۋامبو سول جاقتان كەلدى. توبا الىستا، ونى سەنورالار الىپ كەتتى...

− توبا الىستا، ونى بىلەمىن. ەندى ونى كورە المايمىن عوي، مارجان قىزىمدى، توبا -جانىمدى. اكەڭ وسىندا جەرلەنگەن.

− اكەسى وسىندا جەرلەنگەن، شەشەسى ءالى ءتىرى - ۇلى جەرلەنگەن اكەسى ءۇشىن، كوزى ءتىرى شەشەسىنە كەلدى.

شاتا تۋرا شەشەسى سەكىلدى سويلەۋگە تىرىستى; ونىڭ ويىنشا، وسىلاي ەتسە عانا ول وسى ادامنىڭ، ءوزىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە سەبەپكەر بولعان جانە تەڭبىلتەر تۋرالى وتىرىكتى ويلاپ تاپقان قامقورىنىڭ كەسىرىنەن ءوزى سونشا جىل جادىنان" شىعارىپ تاستاعان ادامنىڭ - جان دۇنيەسىنە تەرەڭىرەك ۇڭىلەتىندەي كورىندى.

− قامقور جامان، سەنىڭ بۇرىن كەلۋىڭە رۇقسات ەتپەدى، تەك اقىر سوڭىندا عانا...

− قامقور الىستا، توبا جۇرگەن جاقتا، رۇقساتتى باسقارۋشى بەردى. مەن ءتۇس كوردىم: شەشەمنىڭ جاعدايى قيىن ەكەن دەيمىن... – تام - تۇمداعان اۋامەن عانا ءومىر ءسۇرىپ، دەمىن ارەڭ الاتىن، تام - تۇمداعان جارىقتى سىعىرايىپ ارەڭ كورەتىن، تام - تۇمداعان دىبىستاردى قۇلاعى ارەڭ شالاتىن ءجۇز جاستاعى شاتا كەمپىر كەڭىستىكتىڭ تامىرى قالاي سوققانىنا ەلتىپ قالعانىن باعىپ، ءبىرشاما ۋاقىت ءۇنسىز وتىرعان حۋامبو داۋسىن كوتەرە، تەز-تەز سويلەپ كەتتى: - سامبيتو ەندى قامقور جاققا بارمايدى! سامبيتو وعان ءومىر بويى قىزمەت ەتتى، سويتسە دە سامبيتو كەدەي - كەدەي; قامقور سامبيتودان ءبارىن الادى، ال سامبيتوعا تۇك بەرمەيدى، سامبيتودا ءبارى بار، ءبىراق ءوزىنىڭ ەشتەڭەسى جوق!

− ول وڭباعان ادام، سوناۋ، سوناۋ ارعى جاعالاۋداعى جەرىمىزدىڭ ءبارىن تارتىپ الدى، ۇلىم تۋعان، تاچا تۋعان جەرىمىزدى...

− سودان سوڭ سامبيتونى تەڭبىلتەر جەسىن دەپ اكە-شەشەسى تاۋعا تاستاپ كەتكەن دەدى... جيىرما جىلدان ءارى، جيىرما بەس جىلدان ءارى، وتىز جىلدان ءورى سامبيتو اتا-اناسىن كورگىسى كەلمەيدى... ەندى سامبيتو كەگىن الادى، الگى بوبي دەيتىن بايباتشاعا كورەسىنى كورسەتەدى. ۇزىنتۇرا، جيرەن شاش بوبي بايباتشا قاتتى قاپالانادى... ول تىڭداپ تۇر، مەن سويلەپ تۇرمىن، ال ونىڭ شاشى قاپالى - قاپالى... اتام سەنىڭ اكەڭدى ءولتىردى، بايباتشا بوبي!.. ونىڭ شاشتارى قاپالى; مايمىل اينالماسىندا اتام سەنىڭ اكەڭدى ولتىرگەن، بايباتشا بوبي! - دەپ ەكىنشى ايتقانىمدا اۋزى اڭقيىپ، سوزدەن قالدى; مەن جىلدامدىققا باسقىم كەلدى، بايباتشا بوبي، تەمىرجول ارباسىن قۇيعىتقان كۇيى ەڭىسكە قۇلاتىپ، دوڭگەلەكتەرىن اسپاننان كەلتىردىم، تۇبىندە سەنىڭ اكەڭ قالدى، بايباتشا بوبي، باسى جارىلىپ اكەڭ قالدى...

− ال سەنىڭ اكەڭ وسىندا جەرلەندى...

− ءبىراق شەشەم ءتىرى... - دەپ ونىڭ ءسوزىن ءبولدى حۋامبو جايقيا كۇلىپ.

− مەن دە ولەمىن، - دەپ ءسوزىن جالعادى شاتا كەمپىر، - كەيىن، سامبيتو كەلگەن سوڭ ولەمىن دە، حۋامبو وزىمەن بىرگە ەكەنىن اكەسىنە ءتۇسىندىرىپ ايتامىن، قايتادان وزىمەن بىرگە ەكەنىن، - دەپ كەمسەڭدەدى كەمپىر، - قايتادان بىزبەن بىرگە، اكە-شەشەسىمەن... ال ءبىز - سامبيتومەن... سوندا اكەسى العىسىن ايتادى، جەر استىندا جاتىپ العىسىن جاۋدىرادى! اكەڭ سەنىڭ، سامبيتو، جەر استىندا جاتىپ جىلايتىن بولادى، قۋانىشتان، شەكسىز ريزاشىلىقتان جانى جاي تاۋىپ جىلايتىن بولادى!

حۋامبو ونىڭ مۇزداي بولعان قولىن، الدەقانداي ءبىر بايىرعى جەمىسكە ۇقسايتىن ۇزىنشا تىرناقتارى سورايعان سۇيرىك ساۋساقتارىن قىسا بەردى.

− اكەڭنىڭ اتى اگاپيتو لyca بولاتىن; تۋرا سامبيتونىڭ شاشىنداي بۇپ-بۇيرا شاشى بولۋشى ەدى، قۇددى قارا سۇلىك دەرسىڭ... توبا - جاقسى قىز، اناستاسيا - جامان قىز، بىزگە جامانشىلىق اكەلگەن ارعى بەتتىڭ قىزى... اگاپيتو مارقۇم ايتا بەرۋشى ەدى: جاعدايىڭ جامان بولسا - ءالى جامان ەمەس، قىزىڭ جامان بولسا - ناعىز جامانى سول دەپ... اناستاسيا ماعان نەمەرە سۇيگىزبەدى، مەن نەمەرە كورمەي-اق ولەتىن بولدىم...

حۋامبو كىشكەنتاي شابادانىن شەشەسىنىڭ ۇيىنە تاستاپ، قىستاققا قايتىپ ورالدى. تىنىمسىز قۇلاعى شۋىلدادى. بيىك تاۋدان جاعالاۋعا تۇسكەندە ۇدايى وستەتىنى بار. ساۋساعىن قايتا-قايتا قۇلاعىنا تىعىپ، ونداعى تىنىمسىز ىزىڭداعان ساعات سەرىپپەسىن قولىنا ىلىكتىرگىسى كەلگەندەي ىرعايدى كەلىپ. قىستاقتىڭ ءوڭى قاشىڭقىراعان ءتارىزدى. جاعالاۋداعى تىرلىك جاقسارماق تۇگىلى كەرى كەتكەنگە ۇقسايدى. توسەلمەگەن كوشەلەر، تروپيكالىق قالاقاي - چيوچيكاستەدەن قالانعان شارباقتار; قايدا بارساڭ دا كۇيدىرىپ-جاندىرعان كۇن كوزىنەن عانا ەمەس، ۋداي اشىتقان قالاقايدان قۇتىلا المايسىڭ; ارەدىك -ارەدىك جاپىرايعان قۇجىرالار. دون يحينيو پەدرا - ساپتانىڭ دۇڭگىرشەگى مەن شاراپحاناسى. "كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەسۋى" شاشتارازى. قۇرىلىسى اياقتالماعان شىركەۋ: ونداعى بويرانىڭ استىنان ماقتادان ساقالى بار، اق كەنەپتەن كيىم كيگەن جاراتۋشى ءار كۇن سايىن تاڭەرتەڭ اينالاعا بايىپتاي قاراپ، دون پاسكۋاليتو دياس سىندى سونشاما ءقادىرى بولەك ءارى سونشاما وزىق ويلى الكالدتىڭ قىراعى باقىلاۋىنداعى التى-جەتى ءدىندارلاردىڭ تىپ - تىنىش تىرلىك كەشۋىن قاداعالايدى; ال ەندى الكالدتىڭ ءقادىرى بولەك بولاتىنى - ۇنەمى وسى ورىنعا قايتا سايلانا بەرەدى دە وزىق ويلى بولاتىنى -الكالديانىڭ قارسى بەتىندەگى باس الاڭعا اعىلشىن ساياباعىن ورناتقان سوڭ دەرەۋ ءىرى قارا مال سوياتىن قاساپحانا اشقىزباقشى ويى بار ەكەنىن ايتۋدان جالىققان ەمەس.

كەيبىر ۇيلەردىڭ قابىرعاسىنان حۋامبو: "قاساپحانا ورناسىن، قاساپسىز ءبىر كۇن بولماسىن!" - دەيتىن جازۋلاردى وقىدى. الكالدتىڭ تۇسىندىرۋىنشە مۇنىڭ ءمانىسى: ەگەر ول قاساپحانا سالعىزىپ، قاساپشىلارعا مالىن تەك سوندا سويۋعا مىندەتتەسە، ولار اۋەلى باسەكەڭنىڭ ءوزىن جايراتۋعا تىرىسادى دەگەنگە سايادى ەكەن.

دون پاسكۋاليتونىڭ ءوزى - ونىڭ اتىن وسىلاي ەركەلەتىپ اتاعان جاراساتىن، ويتكەنى ول باكەنە بويلى كىسى ەدى، - ءيا، سول كىسىنىڭ ءوزى مۇنداي جۇگەنسىز جازۋلاردى ويلاپ تاۋىپ جۇرگەن اقىسىز، سۋ تەگىن دۇشپانىم پەدراسانتادان باسقا ەشكىم دە ەمەس دەيتىن; الكالدتىڭ ويىنشا، اقىلى دۇشپاندار دا بولاتىن سياقتى، - ياعني ءبىر كادەگە جارايتىن جاندار، ءوزى ولارعا بىردەڭە ىستەگەن نەمەسە كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە بۇدان قارىزعا اقشا العان ادامدار بولسا كەرەك. ارينە، دون يحينيونى پەدرا دەپ اتاعاندا جۇرت الدەبىر قۇرباندىق تاسىنا نەمەسە اسىل تاستاردىڭ بىرىنە ۇقساتپاعان بولار، جاي اشەيىن ديىرمەن تاسىن نەمەسە وشاققا قالايتىن قويتاستى مەگزەگەنى شىعار - قالاي بولعاندا دا دون پاسكۋاليتو وسى پەدراعا الكالديا بۋحگالتەرياسىنان قىزمەت ۇسىنىپ، ءتاپ-تاۋىر جالاقى بەرگەن بولاتىن، ءبىراق كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە پەدرا جۇمىستان كەتەمىن دەپ قيعىلىقتى سالسىن ءارى كەتىپ تە تىندى. ونىسىمەن قويماي، لومبەر مەن كونكيان جونىندەگى دوستارىنا ونىڭ سەبەبىن قۇتىرتا جەتكىزۋىن قايتەرسىڭ: "قالاي عانا كەتپەيىن؟ كۋن سايىن ءبىر مەزگىلدە كابينەتتىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ، ارمانسىز ءتاتتى ۇيقىنىڭ قىزىعىن كورگەن جانە جۇمىستا وتىرىپ تا ءبىراز مىزعىپ الماقشى بولعان ادامنىڭ جايدارى جىميىسىن ميىعىنا قىستىرا كەلىپ، مەنى ارقامنان قاعىپ: "كرەديت... دەبەت... دانەڭە دە جوق قوي..." - دەپ، مەن كوز مايىمدى تاۋىسىپ وتىرعان كىتاپتى ساۋساعىمەن

ويناقى ءسوز – pierda – تاس(يسپ.)

لومبەر مەن كونكيان – كارتا ويىندارى.

نۇقي بەرسە، ءسويتىپ ميىمدى شۇقي بەرسە قالاي شىدايىن؟.." - دەيدى عوي باياعى.

جەرگىلىكتى مەكتەپتىڭ ءمۇعالىمى حۋۆەنتينو رودريگەس توبانىڭ كەتكەنىنە قايعىرىپ ەرتەلى-كەش باس الماي ىشكەندىكتەن قارلىققان قۇمىعىڭقى داۋسىمەن مىڭقىلداي سويلەپ، ءىرى قارا مالعا ارنالعان قاساپحانا سالىناتىن بولسا، ول قانشالىقتى پايدا بەرەتىنىن ايتىپ وتىر. ول ەندىگى جەردە تۋبەركۋلەزگە شالدىققان سيىرلاردى سويماۋعا باقىلاۋ قويىلاتىنىن، سونداي-اق سالىق تولەۋ ءىسى دە باقىلاۋعا الىناتىنىن جانە، اقىر سوڭىندا، مال سويۋ كەزىندە تازالىق ساقتالاتىنىن ءارى، تاعى ءبىر ءتاۋىرى، ەت ساتۋشى پايدا - كۇنەمدەردەن ارىلۋعا جاعداي تۋاتىنىن ءبىرسىدىرعى اڭگىمە عىپ ەتتى.

قىستاق حوكوتەنىڭ قىزعىلتسارى جالىنىنا ورانعان. اعاش بۇتاقتارىنان سالبىراعان مىڭداعان، مىڭ-مىڭداعان حوكوتە جەمىستەرى; ءبارى حوكوتە جەپ، جەرگە حوكوتە سۇيەگىن تاستاپ بارا جاتقان جۇرت; ساپ-سارى بوپ ىلجىراعان سۇيەكتەر بىرتىندەپ كەۋىپ، قۋراپ، اقىرى كۇلگە، توزاڭعا، تەك قانا توزاڭعا اينالادى. كوز جاۋىن العان كورىكتىنىڭ قۋراعانىن كورگەن قانداي مۇڭ! باسقا جەمىستەردىڭ دە اقىرى وسى. شايىرلى مانگو دا، مايمىل مانگوسى دا وسىلاي. ارينە، تاعدىرى باسقاشا اياقتالاتىن سۇيەكتەر دە بار. ماسەلەن، انونانىڭ سۇرگىدەن وتكەندەي جىپ-جىلتىر، قاپ-قارا، مىقتى سۇيەكتەرى تاسپيحتىڭ شاشىلعان تاستارىنداي بوپ جەرگە قادالادى، نەمەسە، ايتالىق، پاتەرنانىڭ قوشقىلداۋ جاسىل ءتۇستى سۇيەكتەرى ۋاقىتىڭ مەن تاۋقىمەتىڭدى ءماۋ دەمەي كوتەرەدى، بولماسا گۋاپينولدىڭ قىزىلقوڭىرقاي مەتالدان شىڭدالعان ءتارىزدى قاتتى سۇيەكتەرى...

ال حۋامبو قايتا كەتتى؟

قايدا كەتكەنى قالاي؟ وزىنە جۇكتەلگەن تاپسىرماعا بايلانىستى ول "سەميراميدانىڭ" عيماراتىنا بارۋى كەرەك بولاتىن. ەگەر بىرەۋ-مىرەۋ "مۇندا نەعىپ ءجۇرسىن؟" دەپ سۇراي قالسا لۋسەروعا قوناققا كەلگەن بايباتشا بوبيمەن كەزدەسپەكشى ەكەنىن ايتادى.

ميلليونەر لۋسەرونىڭ اسەم عيماراتى سونادايدان كورىندى. ادەلايدو قارت ءتىرى بولىپ، وسى سارايدى كورسە جۇرەگى ۇشىپ ولەر ەدى. ءبىر كەزدە ول جەكسەنبى جانە مەرەكە كۇندەرى تىنباي تىراشتانىپ، كىرپىشكە كىرپىش جالعاپ ءجۇرىپ، ءوز قولىمەن جۇپىنى باسپاناسىن سالعان جەرگە ونىڭ ۇلدارى اسپانمەن تالاسقان عيمارات تۇرعىزدى; ەكەۋى العاش تانىسقاندا روسەليانىڭ ۇستىندە قىزعىلت كوفتا مەن سارى بەلدەمشە بولعان ەدى (الدە كەرىسىنشە مە ەكەن - كىمنىڭ ەسىندە دەيسىڭ) - قارتتىڭ سوعان لايىقتاپ ساندەگەن قىزعىلت جانە سارى تۇستەس قابىرعالارى بار ۇياداي ءۇيىنىڭ ورنىندا ءقازىر سالتاناتتى ساراي ءتۇر. ۇلدارى ونىڭ اينالاسىنا اسىل تۇقىمدى اعاشتاردى اكەپ وتىرعىزدى دا ءبارىن سولتۇستىك امەريكاندىق ۇلگىمەن ساندەپ، "تروپيكال پلاتانەرانىڭ" ەڭ باستى شەنەۋنىكتەرى ءوز ۇيلەرىندە جاساعان جاعدايدى تۇگەل ورناتتى. مۇندا نە جوق دەيسىڭ: كوگال دا وسىندا، گۇلزارلار مەن سۋبۇرقاقتار دا وسىندا، قارا – اق - قىزىل سازدىڭ توستاعانشالارىنان اتقىلاپ، ءتۇرلى ءتۇستى تالاۆەر تاقتاشالارىمەن كومكەرىلگەن باقالشاقتار مەن سۋاتتاردان نوسەرلەپ، ءنوپىر قۇيىلىپ جاتقان قۇلاما سۋلار تىزبەگى دە وسىندا. تۇبىنە اسەم سىلامالى تاقتاشالار توسەلگەن سۋ سىلدىرلاپ، سىر اقتارىپ تۇرعانداي: سىلدىر قاقپايتىن، سىر اقتارمايتىن سۋ-سۋ ەمەس، اشەيىن ادامنىڭ ول-پۇل شارۋاسىنا جاراتاتىن ىلعال عانا.

− بويى بيىك-بيىك، شاشى وتتىڭ مۇڭدى جالىنىنداي بولعان قايران عانا بايباتشا بوبي -اي، سەنىڭ باسىڭ ويلايدى عوي اتام ءولتىردى دەپ... اتامنىڭ ولتىرگەنى وتىرىك، حۋامبونى تەڭبىلتەر جەسىن دەپ اكە - شەشىسىنىڭ تاستاپ كەتكەنى دە وتىرىك!

گۇل-شەشەكتى اعاشتار كومكەرگەن كەڭ اللەيامەن "سەميراميداعا" قاراي بارا جاتقان حۋامبو قالىڭ وي قۇشاعىندا ەدى: وسى بەتىندە ول شەشەسىمەن اڭگىمەسىن ىشتەي جالعاستىرعانداي بولىپ بارادى.

− سامبيتو - پاسىق نەمە، ءبىراق قوجاسى دا جەكسۇرىن!

ول كىلت توقتادى. قارسى الدىنان قوڭىرقاي ءتۇستى، قاپ-قارا ءسۇيىر تۇمسىقتى، اقتابان يت شىعا كەلگەن. قۋانىشتان جارىلا جازداعان يت وعان ارسالاڭداي جەتىپ، قولىن جالاعىسى كەپ، اياعىنا وراتىلىپ، كەنەت پايدا بولعان دوستىقتىڭ ماداق جىرىن سوزعانداي بولىپ اڭقىلداعان اقكوڭىل ۇنمەن ارپىلداپ، ءۇرىپ - ءۇرىپ الدى. سودان سوڭ حۋامبونىڭ جەڭىنەن تىستەگەن كۇيى باتىمسىزداۋ قيمىلمەن ونى قىستاققا قاراي يكەمدەدى.

"يۋپەرمەن دوس بولعانىما سونشا جىل ءوتتى، بالكىم، وزىمە دە ءيتتىڭ ءيىسى ابدەن ءسىڭىپ كەتكەن بولار..." - دەپ ويلادى ول، سول-اق ەكەن، يۋپەر جايىنداعى ويلارى ناز قىلىقتى، سۇلۋ ءمۇسىندى، تىم ەلگەزەك دوسىمەن كەزدەسكەندەگى قۋانىشىنا كولەڭكە تۇسىرگەندەي بولدى، حۋامبونىڭ قىستاققا بەت العانىن بايقاسىمەن توبەت ونىڭ جەڭىن بوساتتى دا، ادامعا جول كورسەتكەننىڭ ىرىمىمەن العا ءتۇسىپ، جورتاقتاي جونەلدى.

وزىنىڭ يۋپەرى... يۋپەر دەپ ات قويعان سەبەبى - قۇلاققا كەرەمەت ەستىلەدى "يۋ...يۋ...پەر...رررو..."30

يتىن ولەردەي ساعىنىپ ەدى. ونى اسپازشى ايەلدىڭ قاراماعىنا قالدىرىپ كەتكەن. ال ءوزى تاڭەرتەڭ تەمىرجول بەكەتىنە كەتىسىمەن-اق اسپازشى ءيتتى بازارعا اپارعان. يۋپەر بەيشارا ونىڭ كەتكەنىن سونشا - اق قالاماپ ەدى، يەسىنىڭ سول كەتكەننەن مول كەتەرىن بىلگەن سياقتى... باسقارۋشى مەن اسپازشى ايەل، اناسى جازعان ءتاۋىر بولسا نەمەسە كوز جۇما قالسا، ول قايتىپ ورالادى دەپ ويلايدى، ءوزىنىڭ دە، ياعني يۋپەردىڭ دە ءومىرى وتكەن وسى ۇيدەن يەسى ءبىرجولا كەتىپ بارا جاتقانىن تەك يۋپەر عانا ءتۇسىندى.

"يتقۇمار نەمە!" - دەپ اقىراتىن وعان قوجاسى; شىنىندا، حۋامبو توبەتتەن ەكى ەلى اجىراماۋشى ەدى، سودان دا ول يۋپەر يىستەنىپ كەتكەن ءتارىزدى ءارى ءيتتىڭ ونى ارسالاڭداي قارسى الىپ، ەندى نەعايبىل جولعا باستاپ كەلە جاتقانى دا سول بولۋى كەرەك.

بۇلار شىرماۋىق تۇمشالانعان شاتقالعا كىردى. مۇندا تىنىس الۋ قيىن، ءتىپتى جالاڭ بۇتاقتارىن جايعان گۋايابونىڭ جۇقالتاڭ كولەڭكەسىندە دە دەمىڭدى ارەڭ الاسىڭ، ال جاپىراقسىز سيدام بۇتاقتار جارق ەتە بەرىپ قاتىپ قالعان نايزاعاي شوعىرىنا ۇقسايدى -بويىندا ءالى ءدىرىلى بار، شارت-شۇرت سىنعان، قىزعىلتىم ءتۇستى نايزاعاي شوعىرى.

حۋامبو كوزىمەن تىنتكىلەپ گۋايابو جەمىسىن ىزدەدى، ءبىراق جاس ەگدە تارتقان سايىن ادامنىڭ ەبى دە كەتە بەرەدى عوي، بىردەڭەگە شالىنىپ، قۇلاپ قالماسا دە. ول جەمىستى كورگەندە شۇبىرا جونەلگەن سىلەكەيىن تۇكىرىپ تاستادى دا ءيتتىڭ سوڭىنا ءتۇستى، ال يت ءبۇل كەزدە كۇن كۇيدىرگەن، ءار-ار جەردە قابىرعا، تولاعاي سياقتى اقسوڭكە سۇيەكتەر شاشىلىپ جاتقان الاڭقايمەن سالدىرىپ، كۇشىگەندەر مەن قوزىقۇمايلاردىڭ ىزىمەن جەلە جورتىپ، ولاردى ءبىر ورىننان ەكىنشى ورىنعا ۇشىرىپ، ءتىپتى ولجالارىنان ءبىرجولاتا ايىرىپ، الدا كەتىپ بارا جاتقان.

بۇلار قىستاق پەن پلانتاتسيالاردان ەداۋىر شىعانداپ كەتتى. ءتىپتى تومەندە، اياق استىندا قىلاڭ بەرگەن تىنىق مۇحيتقا دا القىمداپ كەلىپ قالدى، ادامدار مەن ۇيلەر كوز كورىمدە قالعان; مۇندا تەك شاقىرايعان كۇننەن باسقا جانە تولقىننان سوڭ تولقىن قۋالاعان جەلدەن وزگە ەشتەڭە جوق.

حۋامبو سۋ-سۋ بولعان قول ورامالىمەن ماڭدايى مەن جەلكەسىنىڭ تەرىن ءسۇرتتى، ەكى بەتىن، ەرنىن، مۇرنى مەن القىمىن ىسقىلادى.

بۇلاردىڭ اياعى جەتپەستەي جارتاستىڭ ارعى سىرتىنان تاۋ-تاۋ قۇم ۇيىندىلەرى كورىندى. ءتالتۇس. اپتاپ بۋىپ بارادى. حۋامبو توقتادى. ەندى شاما جوق. جەيدەسىنىڭ جاعاسى قىلعىندىرىپ، مالمانداي بولعان جەڭى يىعىنا جابىسىپ، قولتىعىنا جىلبىسقىلاندى.

− مىنا توبەتتىڭ سىلەمدى قاتىرعانى - اي! وسىعان ەرگەن ءوزىم دە اقىماقپىن! دەگەنمەن، كىنانى يتكە ارتاتىن نەسى بار، ءجىپتىڭ ۇشى الىستا جاتقان جوق پا. مەنى قۋعان اناستاسيا... سول اناستاسيا عوي جىلى ورنىمنان قوزعاپ، ۇيدەن الىپ شىققان - ءيا، قوجامنىڭ ءۇيى بولعانمەن، ءوزىم سوندا تۇرعان سوڭ، ول مەنىڭ دە ءۇيىم ەدى عوي، قىرىلداپ سويلەيتىن اداممەن كەزدەستىرگەن دە سول... دەگەنمەن، شىنىن ايتسا، وسىنىڭ ءبارى الگى: "چوس، چوس، مويون، كون..." دەيتىن سوزدەن باستالدى. ءبىزدى وسى جەردەن قۋاتىندا انامدى تاياققا جىقتى، اكەمدى، ءتىپتى، جارالادى دا... اتلانتيكالىق... بانانەرا... جانعا باتقان جاعالاۋ.

قۇمداقپەن قۇلدىراڭداي جۇگىرگەن يت كەنەت الدەنەنى سەزگەندەي قالت تۇرا قالدى. شىنىندا، ولاردىڭ الدىنان كەس-كەستەپ بەلۋارىنا دەيىن جالاڭاش، تەك بۇتىنا شالبار، اياعىنا ساندال كيگەن، باسىندا پالمادان توقىلعان داعاراداي سومبرەروسى بار كەسپەلتەك دەنەلى بىرەۋ ءوتىپ بارادى ەكەن; الاۋلاعان جۇزىنە اپپاق تىستەرى كۇپ جاراساتىنى سونشا، ولاردىڭ سانى جوق پا دەرسىڭ، ءتىپتى جايقيا كۇلگەندە ءوزىنىڭ كۇلكىسىن دە تىسىمەن قياتىن سياقتانادى.

ەكەۋى ۇشىراسا كەلگەندە بەيتانىس:

− سان-بەنيتوعا بارا جاتىرسىز با، سەنور؟ - دەپ سۇرادى.

− جوق، سانحون-گراندەگە بارۋشى ەم...

− وندا شوقىنىڭىز...

ەكەۋى قۇشاقتاسا كەتتى. دالىرەك ايتقاندا، قۇشاقتاعان - بەيتانىس ادام. سامبيتو سەزىمگە بەرىلۋ دەيتىندى بىلمەيتىن. ونىڭ ەكى قولى ەشقانداي سەزىمسىز، قۇددى كوسەۋ دەرسىڭ. سول ءۇشىن ونى كىنالاۋعا دا بولماس، ويتكەنى ونى ەشقاشان ەشكىم قۇشاقتاپ كورگەن ەمەس.

ەزۋىنەن كۇلكى كەتپەيتىن وسى ءبىر جايدارمان جانمەن امانداسۋ ءراسىمىن اتقارىپ، "سان-بەنيتو" - "سانحون-گراندە" دەيتىن كادەلى سوزدەرمەن ءجون بىلىسكەننەن كەيىن ولار ىسكە كوشتى.

− ماعان مىنانى سىزگە تاپسىرۋ جۇكتەلىپ ەدى... - حۋامبو ىشكى قالتاسىنان الىپ، ءۇش تۇيرەۋىشپەن تۇيرەلگەن پاكەتتى ۇسىندى.

بەيتانىس پاكەتتى اشتى دا ەكى بەتىندە بىردەي جازۋى بار قاعازدى شىعاردى...

− رۇقسات ەتسەڭىز... - دەدى دە، قاعازدى وقىماي، ءبىر دەگەننەن جۇتىپ سالعانداي بولدى. كوزى حات جولدارىندا بولسا، جايناعان جىميىسى - ميىعىندا; تەگى، ءوزى ءبىر راقات دۇنيەسىندە تۇرعانداي.

− مەنىڭ اتىم فلوريندو كەي31 ، سوندىقتان، دوستىم، قالاي بولعاندا دا مەنى ۇمىتۋ نەمەسە جوعالتىپ الۋ مۇمكىن ەمەس، ويتكەنى قۇلاعىمنىڭ مىنا جەرىندە... - ول سول قۇلاعىنىڭ سىرعالىعىن كوتەردى، - كىلت بەينەلى قال بار.

− وتە قۋانىشتىمىن، مەنىڭ اتىم حۋامبو، نەمەسە سامبيتو دەسە دە بولادى، اتا تەگىم بويىنشا لۋيسا، ءبىراق ولاي اتاعاندى ءوزىم جاراتپايمىن...

− سانسۋر مۇندا كەلەم دەپ ەشتەڭە ايتقان جوق پا؟

− جوق، ايتقان جوق... ءتىپتى ونداي ويى بارىن دا بىلدىرگەن ەمەس...

− وندا باسقا جاعالاۋعا تۇسپەكشى بولعان عوي...

− ەشتەڭە دەمەدى.

− ءوزىڭىز قايدا تۇراسىز؟

− شەشەمنىڭ ۇيىندە، و كىسى ابدەن قارتايعان. دون وكتاۆيو مەنىڭ جاعالاۋدا جۇمىس ىستەۋگە قالاتىنىمدى ايتىپ ەدى.

− قالاسىز با؟

− پايدام تيەتىن بولسا قالايىن.

− ءبىزدىڭ جوسپارىمىزدىڭ ورىندالۋى ءسىزدىڭ كومەگىڭىزسىز وتە قيىنعا سوعار ەدى... - كەي ونىڭ يىعىنا قولىن سالىپ، كوزىنە تۋرا قارادى. - بىزگە اقپارات قاجەت. ءبىز كومپانيانىڭ كەڭسەسىنە جول تابۋىمىز كەرەك، ال ونداي جولدى تەك ءسىز عانا تابا الاسىز.

− ارينە، ماعان ونىڭ قيىندىعى جوق. مەن "پلاتانەرا" پرەزيدەنتىنىڭ ەڭ بايىرعى قىزمەتشىلەرىنىڭ ءبىرىمىن.

− ءيا، ءسىز جونىندە ەشكىم سەزىكتەنە قويمايدى. مەيكەر تومپسون ءسىزدى ءوز ۇيىندە تۇرا بەرۋگە قالدىرىپ كەتكەن، ال ەندى ءسىز ونىڭ وزىڭىزگە جاساعان بارلىق جاقسىلىقتارىنىڭ قارىمتاسىن قايتارۋ ءۇشىن وعان ءومىر باقي قىزمەت جاساۋ ماقساتىمەن وسىندا كەلدىڭىز - ءمىس. سوندىقتان، تىم قۇرىعاندا كۇزەتشى بولساڭىز دا، ءسىزدىڭ كەڭسەدە جۇمىس ىستەيتىنىڭىز كۇمانسىز...

− ءبىراق مەن اۋەلى اۋىرلاۋ جۇمىستان باستاسام دەپ ەم...

− تۇسىنسەم بۇيىرماسىن!

− ەڭ اۋىر جۇمىستىڭ ءوزى ماعان جەڭىل كورىنەر ەدى...

− ول مۇمكىن ەمەس. مۇندا ادامدى جارتى كۇندە-اق، ءتىپتى ءبىر-اق ساعاتتا جارىمجان قىلاتىن جۇمىس بارىن بىلەسىز بە؟

− ءوز تۇبىمە ءوزىم جەتكىم كەلمەيدى، ءبىراق مەن جازاعا ۇقسايتىن جۇمىسقا تۇرسام دەپ ەدىم. بانان تيەۋشى بوپ جالدانسام دەيمىن.

− بىرەۋلەر ءسىزدى تانىپ قويسا شە؟

− مەيلى. بىرەۋ ءوزىنىڭ بۇكىل سانالى ءومىرىن كومپانيا پرەزيدەنتى - مۋلتيميلليونەرگە قىزمەت ەتۋمەن وتكىزەدى دە، ەندى ونىڭ ۇيىنەن كەتىپ، قايىر تىلەۋگە ءماجبۇر بولادى - بۇدان اسقان ادىلەتسىزدىكتى، بۇدان ارتىق دالەلدى قايدان ىزدەپ تابارسىڭ.

− بانان تيەۋشى بولىپ جۇمىس ىستەۋ - جوق، ول جارامايدى. وعان شىدامايسىز. ءارى ءسىزدىڭ وزىمبىلەرمەندىككە قاقىڭىز جوق، ءسىز بىزدىكىسىز...

− ءوز كۇنامدى ءوزىم اقتاعانعا دەيىن...

يت بىرەسە وتىرىپ، بىرەسە ءوز قۇيرىعىن ءوزى ۇستاماقشى بولىپ الاس ۇرادى.

قۇمداقتىڭ و شەتى مەن بۇ شەتىندە ءلۇپ ەتكەن جەل جوق.

− ءسويتىپ كەشۋ العان سوڭ "سەميراميداعا"، بايباتشا بوبيگە بارامىن، ول ماعان كەڭسەنىڭ ەسىگىن اشۋىما كومەكتەسەدى.

كەي سيگارەت ۇسىندى. حۋامبو راحمەت ايتتى. ول شىلىم شەكپەيتىن - قۇداي ساقتاسىن! ء-تۇتىن مەن كۇل ارقىلى قوجاسىنىڭ قىتىعىنا تيمەۋ ءۇشىن مۇنداي جامان ادەتكە بوي الدىرماعان. قانداي اقىماق بولعان دەسەڭشى! ارينە، ول ءوزىن-وزى كورە المايدى، ءبىراق سىرت كوزگە اقىماقتاۋ كورىنەتىنىن ىشتەي سەزەدى، سوندىقتان مۇڭ شالعان ءجۇزىن ساۋساقتارىمەن بەتالدى سيپاي بەردى.

− ەندى امال جوق، جوسپاردى وزگەرتۋگە تۋرا كەلەدى... - دەپ جابىرقاۋ عانا كۇڭك ەتتى كەي; ول حۋامبوعا قولىن دا بەرمەستەن كەتىپ قالا جازداپ شاق قالدى. - ءبىز ءسىزدى باسقارما كەڭسەسىندە جۇمىس ىستەيدى دەپ ءۇمىت ەتىپ جۇرسەك... ءجا، كەشىكپەي تاعى كەزدەسەرمىز...

ول كوزدەن عايىپ بولدى، يت تە سونىڭ سوڭىنان كەتتى. كوكجيەكتە الدەبىر قارا قۇستاردىڭ ۇباق-شۇباق تىزبەگى كورىندى. قايتار جولدا سامبيتو قۇمعا بەدەرلەنگەن ءوز ءىزىن باسىپ ءجۇردى; راس، ءبىر رەت قىزعىلتىم گۇلدەرى بار اعاشتى كورىپ جول سورابىنان بۇرىلدى: اعاش اۋدەم جەردە عانا تۇرعانداي كورىنىپ ەدى، ونىسى بەكەر ەكەن - تەك قۇم شاعىلداعى كوز الداۋ بولىپ شىقتى. ايتەۋىر ءزاۋلىم وسكەن ماتيليسگۋاتەنىڭ32 ساياسىنا جەتكەنشە قورلىقتى كورۋدەي-اق كوردى! دوبالداي شىبىندار، كوبەلەكتەر، ورمەكشىلەر، قۇمىرسقالار. ول كەبىسىن شەشىپ، ىشىندەگى قۇمىن توكتى.

جۇك تيەۋشى بولىپ ىستەۋ كەرەك - ءيا، جانىڭدى جەگەن قاسىرەتتى وزگەلەردىڭ قاسىرەتىمەن جالعاستىرۋىڭ كەرەك، كوردەگىلەردىڭ زارىعا كۇتكەن كۇنىن سويتسەڭ عانا جاقىنداتاسىڭ، سوندا عانا ولاردىڭ كوزدەرى جۇمىلادى... جەر قوينىنداعى اكەسىنىڭ جانى جاي تاۋىپ، اشىق جاتقان كوزى جۇمىلادى، جايباراقات ۇيقىعا كەتەدى...

شىركىن، سول كۇن -"تروپيكال پلاتانەرانىڭ" تۋى جىعىلاتىن كۇن - كوردەگىلەردىڭ قاراڭعى تۇنەككە تەسىلە قاراپ ۇنەمى اشىق جاتقان، زارىعا كۇتكەن كوزدەرى جۇمىلاتىن كۇن قارا جەردىڭ قاتپارىن قاقىراتىپ، جاي تۇسكەندەي جاڭعىرىقتىرار - اۋ!

شىركىن، سول كۇن!

قىستاق قاڭىراپ قالعان... كوشەلەر. كوكوس پالمالارى. وقتا - تەكتە اۆوكادو نەمەسە مانگو جەمىسى ارتىلعان جانۋارلاردى قاقپايلاپ الدەبىر سالتاتتى ءوتىپ بارا جاتادى. ۇيلەردىڭ ەسىكتەرى سىعىرايتا اشىلعان; الاكولەڭكە ءۇي ىشىنەن اسپالى توسەكتەردىڭ سىقىرى ەستىلەدى. ومىراۋى اشىق ايەل لاق ەتكىزىپ توگە سالعان سۋ جەرگە جەتپەي-اق، تۇگەلدەي دەرلىك اۋادا بۋلانىپ كەتتى. ايەل باسىن سۇلگىمەن وراپ العان. مۇرنىنىڭ ءسۇيىر ۇشىنان سۋ تامشىلايدى. قاسى مەن كىرپىكتەرىنە مارجان ءتىزىپ قويعانداي. قولىنىڭ سىرتىمەن بۇرىمىن كەيىن قايىرا بەرىپ، ماڭدايىن ءسۇرتتى دە: "ماسقارا! سۋ قۇرعاماي جاتىپ-اق تەر شىعا كەلىپتى!" - دەدى.

وزىنە بىرەۋدىڭ كوزى تۇسكەنىن سەزىپ، باسىنان سۇلگىنى جۇلىپ الدى دا ومىراۋىنا باسا بەردى.

− ءاي، سەنور، سىزگە نە كەرەك؟ - دەدى قاتقىلداۋ ۇنمەن، سودان سوڭ شاتانى تاني كەتىپ، مايدالاي جونەلدى: قاشان كەپ قالدىڭىز؟ ەندى ءسىزدى كورمەسپىز دەپ ويلاپ ەدىك. وتە جاقسى بولدى... ءسال كۇتە تۇرساڭىز، ءقازىر شىعا قويايىن. ءۇيدىڭ ءىشى استان-كەستەڭ بوپ جاتقان سوڭ كىرىڭىز دەمەدىم. مىناداي ىستىقتا ەشتەڭە ىستەگىڭ كەلمەيدى.

حۋامبو نەشە ءتۇرلى ادام اتتارىن ويشا ساپىرىلىستىرىپ، ءبىراق مىنا سەنورانىڭ كىم ەكەنىن ەسىنە تۇسىرە الماي-اق قويدى. ءسىرا، ءبىر جولىققان جەرلەرى بولار.

− مەنى ۇمىتىپ قالعان بولارسىز... ال مەن ءسىزدى جازباي تانىدىم... مەن ۆيكتورەانامىن، ەسىڭىزگە تۇسپەدىم بە؟

سامبيتو ەكىۇشتى يشارات جاساعان بولدى. مۇنداي اتتى بىلسە نەعىلسىن. ۆيكتورەانا...

− مەن ءسىزدىڭ قوجاڭىزعا جانە مۇرانى بولۋ ءۇشىن وسىندا كەلەتىن اق كۇشىك ادۆوكاتتارعا جالدانباقشى بولعانداردىڭ ءبىرى ەدىم عوي. ءوزىڭىز ءقازىر نە ءبىتىرىپ ءجۇرسىز؟ تەك تاعى بىردەڭەلەردى بولۋگە كەلدىم دەپ ايتا كورمەڭىز. ول ومىردە ءبىر-اق رەت بولاتىن نارسە.

− قىدىرىستاپ جۇرگەنىم عوي!..

− ونىڭىز ەرتەرەك، جەمىس ءالى تۇگەل پىسكەن جوق. مۇندا، مىنا كوشەلەرگە، قىدىرىمپازدار كەشتەتىپ شىعادى... ءبىراق وسى كۇنى ءجۇرت قاس قارايىسىمەن-اق اپاندارىنا كىرىپ الىپ، اكە دەسە تىسقا شىقپايتىن بولعان. بيىل مەيرام دا مەيرام سياقتى ەمەس دەيتىنىم سودان. ويران-توپىر سولتۇستىكتە بولادى دا سىزى بىزگە جەتەدى. ءبىراق، ەستۋىمشە، مۇندا دا ءبىر سويقان بولعالى جاتسا كەرەك قوي، جاپپاي ەرەۋىل جاسايدى دەي مە...

− مەن ءسىزدى ساراحوبالدامەن شاتاستىرىپ تۇرسام...

− الگى سۇمپايىمەن بە!..ول سيقىرشى نەمە قايتكەندە بالا تۋام دەپ ءجۇرىپ اقىرى راكتان ولگەن جوق پا. بالا تابۋىن تاپقان جوق، ءبىراق پالەكەتتى ىسىككە ۇرىندى عوي. ءولۋىن ول ولگەنمەن، ايتۋلى ماسكۇنەمدەرىنىڭ ءبىرىن پانالاتقان مەن بولدىم. مۇراگەر ىشكىش الدىم... كەدەي-كەپشىكتىڭ اراسىندا، دون... ءسىزدىڭ اتىڭىز كىم ەدى؟.. ماسكۇنەمدەر - ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن مۇراگەرلىك...

− حۋامبو دەڭىز... مەنىڭ اتىم - حۋامبو، نەمەسە سامبيتو...

− سودان، وزىڭىزگە ايتقانداي، سەنور حۋامبو، الگى مۇراگەر ىشكىشىم كەز كەلگەن ماسكۇنەمنەن ءارمان بولىپ شىقتى! دەنى ساۋدا ءوزىن ماكاريو راسكونمىن دەيدى، ال اقىلىنان الجاستى بولدى، براۋليو بولىپ شىعا كەلەدى... ءبىر پايداسى بولسا ەكەن-اۋ، بىرەۋدەن مۇراعا العان بىردەڭەسى بولسا ارمان كانە... ايتپەسە ساراحوبالدا دا جەسىر ەدى عوي. ول سونىمەن دە تۇردى، باسقالارمەن دە تۇردى... اينالىپ كەلگەندە، قۇدايدىڭ ءوزى قارعاپ قويعان سوڭ ول بەيشارانى كىنالاپ تا كەرەگى جوق... ءسىز شىلىم شەكپەيسىز بە؟

− جوق، شەكپەيمىن...

− ايىپ ەتپەسەڭىز، مىنا تۇقىلىمدى تۇتاتىپ الايىن. سيگارا تارتاتىنىم بار. بۇل جاعالاۋدا ءبارىمىز شىلىمشىمىز دەسە دە بولادى... بىردەڭە ەتىپ سونا مەن ۇيقىنى قۋ كەرەك ەمەس پە.

ول تەمەكىنى قۇشىرلانا سورىپ، سيگاراسىن اۋزىنان الدى دا قوس اۋىز مىلتىقتان وق اتقانداي ەتىپ ءتۇتىندى بۇرقىراتتى. سودان سوڭ نازىك كىرپىكتەرىنىڭ استىنان حۋامبوعا مەيىرلەنە قاراپ، جۇمساق ءتىل قاتتى;

− مەن ونىمەن نەكەلەسكەن ەدىم عوي. جەلكەسىنەن الدىم دا دەدەكتەتىپ وتىرىپ قاسيەتتى قۇداي - انانىڭ ءىنجىل شىركەۋىنە اپاردىم. اشىنالىق قاتىناسىمىزدى قويعان سوڭ جاراتقان نەم ونى ىشكىلىكتەن تيار دەپ ەدىم، ءبىراق بولمادى... ول تۇسىنىكتى دە. ماسكۇنەم عوي ول... ماسكۇنەم... ماسكۇنەم...

− نە دەپ ساندىراقتاپ ءتۇر، قۇداي-اۋ، كەشىرەگور... الدا عانا سايقال - اي! - دەگەن قارلىعىڭقى، ماساڭ داۋىس ەستىلدى تۇپكى ۇيدەن. س-س-ايقال نەمە... س-س-سايقال!..

− انە، كوردىڭىز بە، اۋزىنا كەلگەنىن ايتادى... كوزىن تىرناپ اشىپ،ساندىراقتاي باستايدى...



تالەيىڭىزگە كەز كەلگەن كىتاپتار لەگى

         
1 الەمدىك فيلوسوفيالىق مۇرا
2 زەرتتەۋلەر
3 ساياسات
4 داستان
5 ساياسات
6 عابيدەن مۇستافينرومان
7 فولكلور
8 تاراس شەۆچەنكو
9 بەردىبەك سوقپاقباەۆاڭگىمە
10 ۋيليام شەكسپيرالەم ادەبيەتى

پىكىرلەر:


قوناق: #114، ۋاقىتى: 05:26 - 2019/07/13

Мен сіздердің барлықтарыңызға менің куәлігімді бөліскім келеді, мен 2 жыл бұрын әйеліме үйлендім, үйде қиындықтар бастадық, сол төсекке ұйықтап жатырмыз, кешке кешке үйге келген кішігірім заттар үшін күресіп, көп ішеді алкогольмен және басқа ер адамдармен бірге ұйықтайды. Мен өзімнен басқа ешқашан әйелді сүймедім. ол менің баламның әкесі, мен оны жоғалтқым келмейді, өйткені біз бүгінгі күннің өзінде болу үшін осылай жұмыс істедік. бірнеше ай бұрын ол мені және балаларымды өмір сүруді шешті, жалғыздықтан қиындық тудыруы мүмкін, сондықтан менде ешкімге бұрылуға тура келмейді, сондықтан мен жүрегім ауырып қалды. Мен анамды шақырып алып, оған бәрін түсіндірдім, анам мені доктор Санго туралы, ол мені және әкемнің арасындағы мәселені шешуге қалай көмектесті, мен оны таң қалдырдым, өйткені олар бір-бірімен үш жарым жыл бойы болды және бұл бір-біріне қайтып келген керемет сияқты. Мен өзімнің Dr.Sango электрондық поштасына жібердім: spellspecialistcaster937@gmail.com
және оған бәрін түсіндіріп беріңіз, сондықтан ол мені емделуге қалай оралса, соншалықты қайтаруды және әйелді басқаратын тағы бір ер рухты бастан кешіреді деп алаңдамауды уәде етеді. Менің проблема екі күн ішінде шешіледі. Сондықтан ол мені жазды және екі күн өткен соң, менің сүйіспеншілігім қайтып келді және оны кешіруді өтінді. Мен қазір бақыттымын. Сондықтан мен өз тәжірибемді осындай мәселе бар барлық адамдармен бөлісуді шештім. Дәрі өзінің электрондық пошта мекен-жайында: spellspecialistcaster937@gmail.com мекен-жайы


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى