ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-08-18525278840 %60 %
2019-08-19580345151 %49 %
2019-08-20438217062 %38 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

::::كورۋگىلى ::كورۇعىلى

كىتاپحاناعا قايتۋ

كورۇعىلى ->
اپتورى: جىر
كورۇعىلى - كورىلىم: (831)


: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

«بابالار ءسوزى» سەرياسىنان

جۇز تومدىق

باتىرلار جىرى

كورۇعىلى /داستان/

قىزىلباستا شاادات دەگەن حان وتەدى ەكەن. سول شاادات دەيتىن حان دۇنيەگە كەلگەن سوڭ اسەمپازدىق، سۇلۋ كوركەمدىكتى وزىمنەن وتكىزبەيمىن دەپ دۇنيە جۇزىندەگى اسىل تاس، لاعىل جاۋھارلاردى جيناپ مۇرتىنا ءتىزىپ، سونىڭ ساۋلەسىمەنەن قىزىلداپ ءوزىنىڭ وتىرعان كولەمىنە جارىعىن ءتۇسىرىپ وتىرادى.

بىر كۇنى وي تۋدى «شااداتقا، وسى دۇنيەنىڭ جۇزىندە مەنەن سۇلۋ، كوركەم ادام بار ما ەكەن. حالىق دەگەنىمىزدىڭ قۇلاعى الىستان حابارلاسىپ تۇرادى عوي، وسى حالقىمدى جيناپ الىپ، مەنەن كوركەم ادامنىڭ بار ەكەنىن، جوق ەكەنىن حالىقتان سۇراپ كورەيىنشى»، – دەپ، سول ويمەن ءبىر كۇنى حالقىن شاادات جيناپ الدى. حالىق تۇگەل جينالادى دەگەننەن كەيىن: – «سىزدەردى جيناپ تۇرعانىم دۇنيە جۇزىندە، وسى مەنەن كوركەم، سۇلۋ ادام بار ما، سونى كورسەڭىزدەر قورعانباي ايتىڭىزدار! مەن وزىمشە ءوز الدىما، ءوزىمنىڭ الدىما كوركەمدىكتەن ەشكىمدى تۇسىرمەيمىن، – دەيدى. سوندا شااداتتىڭ ەلىندە ءبىر ماستەن كەمپىر بار ەكەن، ءۇش ءجۇز بەس جاسقا كەلگەن ەكەن، سول ەلدە ءومىر سۇرگەن ەكەن، سول ۋاقىتتا دەيدى.

– ءبىر قاسىقتاي قانىمدى كەشسەڭ، بالام، مەن ايتايىن دەپ، حالىق بارا الماي تۇرعاندا ماستەن كەمپىر بارىپتى.

– قانىڭىزدى كەشتىم، تولىق ايت، تابا الماساڭ باسىڭدى كەسەم دەگەننەن كەيىن كەمپىر

– ءتاپ-تىم» دەپ شااداتقا ايتىپ جاتقان جاۋابى:

سىز اشەيىن اسەمدىكپەنەن اسەمپازدىقتى قولدان ءۇيىرىپ وتىرسىز.

قايداعى اسىل تاس، لاعىل جاۋھاردى جيناپ مۇرتىڭىزعا تاعىپ سونىڭ ساۋلەسىمەن عانا كورىكتى كورىنىپ وتىرسىز. سىزدىكى قولدان ەككەن ەكپە. تۇرىكپەن دەگەن ات توبەلىندەي ەل بار. ونىڭ تولىباي دەيتىن بەگى بار. ونان تۋعان بالانىڭ ءبارى، شىنجىر قاتار بەك دەپ ايتادى حالىق. سونان ءبىر بالا تۋدى، اتىن بەك قويدى. ول بالاسى كوركەيىپ ات ۇستىنە مىنگەن سوڭ، بەكتىڭ ۇستىندە ءبىر بۇلت جۇرەتىن بولدى. ول جۇرگەن جەردە ءومىرى قاراڭعىلىق بولمايدى، كۇنى دە، ءتۇنى دە جارىق بولاتىن بولدى. سوعان بەككە راۋشان دەگەندى قوسىپ، راۋشەنبەك اتانىپتى تاعى، سىزدىكى اشەيىن-اق، ءسوز كولەمىڭىزدەگى ءۇي ىشىندە تۇرعان، قولدان ىستەگەن ونەر عوي دەدى.

– ولاي بولسا، – دەدى شاادات – مەنىڭ الدىما ءتىرى جۇرگەنىمدە ونداي اسەم سۇلۋ، كوركەم ادام تۇسۋگە ءتيىستى ەمەس، – دەپ ويعا كەلىپ، ءوزىنىڭ مەيىرىمسىز ميراحورلارىن شاقىرىپ الىپ، سونداي ءبىر جان بار دەيدى، سونى ماعان بايلاپ اكەپ بەر دەدى. سوعان ميراحورلارى اتتانىپ بارىپ ءاۋىس دەيتىن كولگە قۇس سالىپ جۇرگەنىندە، قاپىل راۋشەنبەكتى اكەلەتىن كۇنى شاادات جاتىپ ءتۇس كورەدى. تۇسىنەن جامان شوشىپ، ەرتەڭىنە حالىقىن جيناپ الىپ، وسى ءتۇسىمدى شەشەتىنىڭ بار ما؟ – دەپ ءتۇسىن ايتىپ جاتقان جەرى ەكەن.

وتە قايرات شاپقان شاادات ءتۇس كوردى،

ارىلمايتىن اتقارا الماس ءىس كوردى.

راۋشەنبەكتى ميراحور اكەپ بايلاۋمەن،

تاڭ الدىندا جاتىپ شاادات ءتۇس كوردى.

بىر مىقتى كەپ ەتتى بۇعان قىسىمدى،

ادام ەكەن قاراي الماس ۇسىندى.

التىن تاقتا تاپجىلماستان وتىر ەدى،

كىدىرمەدى كەلىسىمەن ۇشىردى.

تۇندە كورگەن شاادات حان تۇسىنەن،

ايرىلدى سول بۋىن كەتتى كۇشىنەن،

قالاي بولسىن ويلاعاندا تۇراعى،

سونگەندەي بولدى جايناپ تۇرعان شىراعى.

كورگەن تۇستەن جانى قالماي شوشىنىپ،

تاڭ اتقان سوڭ شاادات حان تۇرادى.

اۋدىرمادى شاادات حان قالىپتى،

كورەرمىن دەپ ويلاعان جوق جارىقتى.

بۇل ءتۇسىنىڭ ءبىلۋ ءۇشىن ءمانىسىن،

تاڭ اتقان سوڭ شاقىرىپ الدى حالىقتى.

تايىن تۇرعان راۋشەنبەكتىڭ تابىنا

نە كەزدەسپەد ەردىڭ ويلا باعىنا.

زار ەڭىرەپ راۋشەنبەك تۇر ەدى،

دۋشار قىلدى كاجدەكەمدى باعىنا.

ەڭىرەگەنىن كورگەننەن سوڭ بالانى،

حالىق كەلىپ تولتىرىپ تۇر كوشەسىن،

نە ەتەرىن شااداتتىڭ بىلمەس پەشەسىن،

بولماي قالدى ەلدىڭ تۇگەل سۇراعى،

وز كەۋلىنە قايتىپ ءسوزى ۇنادى.

بۇل شاادات قىسىلدى نەدەن سول،

سەندەلۋ مەن حالقى كەلىپ تۇرادى.

شاادات ايتتى: ءبىر عاجايىپ ءتۇس كوردىم،

وتە قيىن تىڭداڭىزدار ءىس كوردىم.

بىرەۋ كەلىپ ەتتى ماعان قىسىمدى،

قالمادى جايىم زارەمدى ۇشىردى.

ارپالىستىم ءالىم كەلمەدى دۇشپانعا،

التىن تاقتان مەنى جەرگە ۇشىردى.

باسىم جەرگە دومالاندى كەسىلىپ،

قانىم سۋداي ءوز اۋزىما ءىشىلدى.

سالىپ تۇرسىڭ بۇل سوزىمە دەدى زەر،

اقىلى تولىق شااداتپىن كەمەڭگەر.

جوريتۇعىن ەر بولساڭدار كەلىڭدەر،

بەلدى بۋىپ ماكەن تۋعان تالاپكەر،

تابا قويساڭ كۇنىڭ وندا اشىلدى –

وندا قىزىل كورە الماسسىڭ جاسىلدى،

تابا الماسسىڭ اۋرە بولىپ كەلمەڭدەر،

مەن تاباندا كەسىپ الام باسىڭدى.

مۇنان كەيىن باسىڭدى كەسىپ الام دەگەن سوڭ، شااداتتىڭ الدىنا بارا الماي، حالىقتىڭ ەڭسەسى ءتۇسىپ تۇرعاندا، سول ەلدە ماكانداعان جاسى ءجۇز بەسكە كەلگەن ءبىر مىستان كەمپىر بار ەدى. سول ماستەن كەمپىر باستان اياق جەردىڭ ءجۇزىن كەزىپ وتىرعان، كوپ جاساعان كەمپىر سول شااداتقا بارىپ:

– ءبىر قاسىقتاي قانىمدى كەشسەڭ، بالام مەن وسى ءتۇسىڭدى جورىپ بەرەيىن دەدى.

حان، كەشتىم – دەدى.

– مەن ەمەس ءتۇسىڭ بالام تابىلدى،

ەل قينالىپ مۇنىڭ ءۇشىن جاڭىلدى.

باستان اياق ءتۇسىڭدى بالام جوريىن،

بىر قاسىقتاي قيساڭ مەنىڭ قانىمدى.

دۇشپانىڭدى قۇداي قولعا بەرىپتى،

ەندى ەشكىم الا المايدى ەرىكتى.

تۇندە كورگەن ءتۇسىڭ سەنىڭ راۋشەنبەك

پەدە بولىپ ءوز قولىڭا كەلىپتى.

راۋشەنبەكتىڭ ورىندى بولدى كەلگەنى،

كەلگەننەن سوڭ ءجون بولادى ولمەگى.

شەشەڭ ايتقان تىڭداي بەرشى شەتىنەن

شىقپايدى دەدى اڭعارسام بالام ەبىنەن.

سەنى ولتىرەر جاۋ قاشىقتايىن بولمايدى،

راۋشەنبەكتىڭ بولادى وسى بەلىنەن.

شىن ءناسىلىن بىلەسىڭ بە راۋشاننىڭ

تۇرىكپەننىڭ بولادى ول تەگىنەن.

كەمپىر ءتىلىن كوردىڭدەر مە العانىن،

كەۋلىندەگى تاپقاننان سوڭ ارمانىن.

حالقىن جيناپ شاادات حان قالدىرماي،

مايدان جايعا قۇرىپ جاتىر داربازىن،

بىلمەگەنگە ءسال نارسەدەن سەبەپ دەپ

باس ءۋازىردىڭ قاراڭدار ەرتىپ بارعانىن،

قۇلاعىڭ سال دەدى بارىپ: «شات،

ايتاتۇعىن وزىڭىزگە ۇشبۋ كاپ،

كوپ جيناعان دۇنيە قولدا مال بولار،

اركىم سونداي تۇرمىسىنان زار بولار.

جالعىز باستى تۇرىكپەننەن قورقىپ ولتىرسەڭ،

ولە-ولگەنشە سۇيەگىڭە ار بولار.

بۇل قۇلدى،ەي بازار جاققا ساتايىق،

احىرەت پەن كورگەن كۇنى تار بولار.

قاتىن الماي، بالا قايدا وسىدان

قالا تۇگىل قۋ باسىنا زار بولار»

ۋازىرىنىڭ وسى ايتقان ءسوزىن ورىندى دەپ تاۋىپ، كەۋىلىن نىعىتتى شاادات حان. اپارىپ بازارعا سات دەدى. راۋشەنبەكتىڭ موينىنا شىنجىر ارقان بايلاپ ميراحورلار بازارعا الىپ بارا جاتىر.

ايتقان ءتىلىن ءۋازىرىنىڭ الادى،

الماعاندا اقىل قايدان تابادى؟

شىنجىر ارقان ميراحورلار كەشىكپەي

موينىنا راۋشەنبەكتىڭ تاعادى.

امىرىن سول ويلاۋ ءۇشىن پاتشانىڭ

جەتەكتەۋمەن بازارعا ەرتىپ بارادى.

«قۇل ساتامىن كىمدەر قاردار، كىم الاد»، – دەپ

جاڭعىرىقتىرىپ بازارعا ايقاي سالادى.

تۇس اۋعانشا بازار ساۋدا قىلا الماي،

تۇس اۋعان سوڭ بازار تاراپ بارادى.

كورگەن كۇنى بۇل ءعارىپتىڭ تار ەدى،

ويلاعانى اڭعارساڭدار بار ەدى.

ساۋدەگەرلىك كاسىبىمەن بەتى اۋعان

جالعىز ءۇيلى ءبىر تۇرىكپەن مۇندا بار ەدى.

ەتپەۋشى ەدى تىرشىلىكتە ءومىر ەت

اشىپ ەدى وز-وزىنەن ەندى شەت

جۇرۋشى ەدى قىزىلباستا تىرلىك قىپ،

اتى ەدى ول تۇرىكپەننىڭ كاجدەنبەك

تايىپ تۇرعان راۋشەنبەكتىڭ تابىنا

نە كەزدەسپەيد ەردىڭ ويلا باعىنا؟

زار ەڭىرەپ راۋشەنبەك تۇر ەدى،

دۋشار قىلدى كاجدەكەمدى باعىنا.

ەڭىرەگەن كورگەننەن سوڭ بالانى

جاقىن كەلىپ تىڭداپ تۇردى جانىنا.

نازار سالىپ قاراپ ەدى كاجدەمبەك،

تۇرىكپەن ەلدىڭ ۇقشاستىردى زادىنا.

تانىعان سوڭ ادام شىداپ تۇرار ما؟

بىرگە تۋعان ءوزىنىڭ تەكتەس قانىنا.

كاجدەم ايتتى: «جاراتقان جالعىز قۇدايىم،

ەندى كايتىپ بۇل جۇمىسقا شىدايىن.

قامقۇن بولىپ قولعا تۇسكەن جان ەكەن،

نەدە بولسا مۇنى ساتىپ الايىن.

بىر پەرزەنتكە زارلانۋمەن ءجۇر ەدىم،

قامقۇن بولعان قۋانسىن دەپ كۇلايىم»

دەلدالعا ايتتى: «قىمبات ايتىپ بۇلداما

مەن الامىن اگار كەلسە ىملاعا».

دالدالمەنەن ارمان – بەرمەن سويلەسىپ،

ساتىپ الدى ءۇش ءجۇز ەكى ءدىللاعا.

شىن كادىرلى كاجدەمبەكتەي ەر ەدى،

تۇرىكپەن ەلى اسىل سونىڭ تەگى ەدى.

راۋشەنبەكتى ساتىپ الىپ كاجدەكەم

كۇن باتقان سوڭ سارايىنا ەنەدى.

قامقۇن بولعان وتىر ەدى كۇلايىم

جاس ءسابيدى كەلگەننەن سوڭ كورەدى،

كورگەنىندە نۇرىن ەردىڭ كۇلايىم

شاتتانۋ مەن شالقىدى ەندى جۇرەگى.

كەۋىلىمدە كوپ ەدى دەدى ۋايىم

جۇمىسىمىزدىڭ اڭعارعانداي سىلايىن.

بىر پەرزەنتكە زارلاۋ مەنەن وتىر ەك،

كيىمىمەنەن جەتكەردى-اۋ دەدى قۇدايىم.

كەلگەنىنە بولىپ ەدى ءبىر تالاي

قايعى مەنەن قاسىرەت شەككەن اھ-ۋاي،

ۇل پەرزەنتتەن كەمىس ەدى بۇل ءعارىپ،

جالعىز قىزى ەدى ونىڭ اتى اقالاي

بۇل ەكەۋى كەلگەننەن سوڭ سىر اشتى

بىر-بىرىنەن جوندەرىن سول سۇراستى.

اشىلدى دەپ ايتىلادى شەگىنەن،

ەكەۋى دە ءناسىلى ءاندى تەگىنەن،

قامقۇن بولىپ سىرىن اشتى ەكەۋى

جۇرگەننەن سوڭ نە قىلارسىڭ جونىمەن.

بۇل ەكەۋى ءجون سۇراسىپ كورىپ ەد،

ەكەۋى بولدى ەكى تۇرىكپەننىڭ تەگىنەن.

قاريالاردىڭ ايتىپ كەتكەن مىسالى

سوعار ءبىر كۇن الدىنا ال ول توقالى

بالا بولىپ قولىمىزدا قالسىن دەپ،

اقالايىن نەكە قيىپ قوسادى.

امان ەردىڭ شىعار دەگەن اتاعى

وڭعا اينالسا ءىسىنىڭ ەندى شاتاعى

اقالاي مەن كوىڭىل قوسىپ راۋشەنبەك،

كۇنى-تۇنى شىقپاي ۇيدە جاتادى.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولار ما تالابى

جۇرسە ەگەر كورەرسىزدەر قارانى.

بىرنەشە كۇن ۇيدەن شىقپاي جاتقان سوڭ،

راۋشەنبەككە كاجدەم جىگىت بارادى.

قالاي مىناۋ بولىپ جاتىر تۇراعىڭ،

كۇنى-تۇنى قالاي جەتەد شىدامىڭ.

ۇيدەن شىقپاي، جاتىپ قالدىڭ راۋشەنبەك

كەلىپ تۇرمىن تىڭدا مەنى شىراعىم.

باسىڭ ارتىق ويلاپ تۇرسام تورەسىڭ،

اق ىسىنە پەندەسىڭ عوي كونەسىڭ.

كۇنى-كۇنى جاتىپ الساڭ شىقپاي سەن،

قاپا بولىپ ءبىر جەردە جانىم ولەسىڭ.

كەلىپ تۇرمىن سەن سياقتى داناعا،

تىڭداتام دەپ ايتقانىمدى بالاعا.

قاپا بولىپ ءولىپ كەتەرسىن راۋشەنبەك

گۋلايت ەتىپ قايتايىق دەپ قالاعا».

تاۋداي ەدى راۋشەنبەكتىڭ تالابى،

ايتىلعان سوڭ كوڭىلىنە قوندى جاڭاعى.

اتا ءتىلىن الماي بالا قالا ما،

ەرىپ كەلەد كاجدەمبەككە جاڭاعى.

جۇمىس كەلسە كورەرسىڭدەر وڭىنان،

قايعى، قاسىرەت تارقامايدى مۇڭىنان،

باحىت قاشىپ، باعى تايعان سورلىعا،

بىر قۋ باستى دۇشار قىلدى-اۋ جولىنا.

جەردە جاتقان قولىنا الىپ قۋ باسىن،

سىناي بەردى قۋ باستىڭ الىپ تۇلعاسىن.

بۇل كەدەيلىك ءار جىگىتتى مۇڭايتار،

عاجاپ ەمەس راۋشەنبەك شىن ايتار،

توپىراقتى جامىلۋ مەن جاتىرسىڭ

سەنى تۇلپار باسى دەپ جانىم، كىم ايتار؟

كوڭىلىمنىڭ كوپ ەدى ويدا داناسى،

كوزدىڭ اقتى-اۋ كوپتەن بەرى سوراسى.

قۇل بوپ كەلىپ قىزىل باسقا ساتىلدىم

كىم ايتادى مەن، تولىباي سىنشى بالاسى؟

وتەسىڭ-اۋ باسىمىزدان دۇنيە، باق،

اجال دەگەن تيەرسىڭ-اۋ ءبىر كۇن-اق.

ەكەۋمىزدىڭ كورگەن كۇنىمىز بۇل بولدى،

ەكەۋمىزدە ءبىر تيىنداي باعا جوق.

ايتىپ تۇرعان مەن سورلىنىڭ تابىما،

قالار ما ەكەن ايتىلماستان تاعى دا.

باعىم قاشىپ، بابىم تايىپ جۇرگەندە

ات قىپ قۇداي كورسەتپەيدى-اۋ باعىما!

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

وز ەلىمدە راۋشەنبەك بەك ەدى.

قۋ باستى الىپ ەڭىرەپ تۇرعان راۋشاندى

شاادات پەن ءبىر ءۋازىر كورەدى.

باستان اياق بايان ايلاپ قالدىرماي

شااداتقا ءۋازىر ايتىپ كەلەدى.

كەشە ساتقان قۇلىڭىز ءسىزدىڭ جىلاپ تۇر،

بىر قۋ باستى قۇشاقتاۋمەن ۇناپ تۇر.

بۇل، داريعا تۇلپار باسى دەپ ايتاد

سول سۇيەكتى قۇلىڭىز سول سىناپ تۇر.

شاادات ايتتى: «انىق كورسەڭ ەدىڭ ەر

اقىلى كەڭەس ەندى دەيمىز كەمەڭگەر،

ناسىلى اندىك، سىنشى شىعار ول قۇلىڭ.

بىرىڭ بارىپ كوپ كەشىكپەي الىپ كەل،

ايتقان اقىلدى قايدان تابادى».

قۇشاقتاتىپ قۋ باسىن سول راۋشاندى

شااداتقا الىپ كەلدى جاڭاعى.

– ءبىزدىڭ ەلدە كوپ كۇن بولدى جۇرگەنىڭ،

ونداي ءومىر قيىن بولار سۇرمەگىڭ،

جەردە جاتقان قۋ باستى تۇلپار باسى – دەپ،

باس ەكەنى ايتشى قايدان بىلگەنىڭ.

راۋشان ايتتى: «ەركى كەلسە كەلمەس ەردىڭ جۇرگىسى،

ايتىپ ەدى ەرتەرەكتە ءبىر كىسى.

تۇلپار اتتى سىناۋ ماعان قيىن با؟

جەتپىس ەكى جەردە بولار بەلگىسى،

عارىپتى ەردىڭ كۇن كورەدى نەشەۋى.

وتىپ جاتىر قايعى كۇننىڭ كەشەۋى،

سول ايتىلعان جەتپىس ەكى بەلگىنىڭ

وسى باستا بار ەكەن، تاقسىر جەتەۋى،

تورتەۋى بار قۇلاعىنىڭ تۇبىندە،

ۇشەۋى بار تىستەرىنىڭ جىگىندە،

وسى ايتىلعان نانباساڭىز سوزىمە

نە ايتايىن شاادات حان وزىڭە.

قولىمدا تۇر، سول قۋ باستى اكەلدىم،

كورسەتتىم، مەن نانباساڭىز كوزىڭە».

كوزى مەنەن شاادات حان كورەدى،

كورگەننەن سوڭ سىنشىلىققا سەنەدى.

سىنشىلىعىنىڭ شىن ەكەن دەپ جامان قۇل

بىر اق كۇلشە سيلىق دەپ بۇعان بەرەدى.

– تايماي سىناپ تۇرا سويلە تابىڭا،

داق تيگىزبە، راۋشان ەندى جانىڭا،

ساتى داندىق سىنشى ەكەنسىڭ راۋشانبەك

قانداي نارسە بىلەسىڭ سىناپ تاعى دا؟

راۋشان ايتتى: «ۇنادى ما بۇل ءىسىم؟

وسى ايتىلعان اڭگىمەمە ءسىز ءتۇسىن،

جاڭابايلاپ نازار سالسام بىلەمىن،

سيىر مالدىڭ تاس باۋىر تۋعان تىنجىسىن،

نە ايتساڭدا بەرىپ تۇرمىن مەن ءتاجىم.

تىڭداڭىزشى قۇلاق سالىپ ءسىز وزىڭە،

جاڭابايلاپ نازار سالسام ءبىلۋشى ەم،

تۇيە مالدىڭ تۋعان اسىل ءبىر جامپوزىن.

سىنشىلىقتا ەكى تالاي ۇققانىڭ،

سىنشىلىقتان جوق ەد تيتتاي جۇتقانىم،

جانە ابايلاپ نازار سالسام بىلەمىن،

ادامزاتتىڭ قۇل مەن اسىل سىرتتانىن.

شاحادات ايتتى: «ۇناپ تۇردى بۇل ءىسىڭ،

جيىن بولسا جامان قۇلىم شىن كۇشىڭ،

وزىڭ ايتقان سوزدەرىڭدى اقتاي بەر

سەن سيىردىڭ تاپ، دەدى ەندى تىنجىسىن.

راۋشەنبەك ىزدەدى ەندى قاراپ سيىرىن،

تالاي جەردىڭ باسىپ كەلەد قيىرىن

ىزدەگەن مەنەن تابا الماي كەلەد تىجىنى،

سىنشىلىقتىڭ ءبىلدى تيگەن قيىنىن.

راۋشەنبەك كەلە جاتىر ەدى وكىنىپ،

تابا الماسام قالدىم عوي دەپ بەكىنىپ،

سارى قىزىل الا تالپاق باستاۋ ءبىر بۇزاۋ

توپىراق شاشىپ قاسىنا كەلدى وكىرىپ،

كەلگەننەن سوڭ بۇقا قاراپ تۇرمادى،

تۇياعىمەن توپىراق شاشتى تىرنادى.

قۇلاق سالىپ تىڭداپ ەدى راۋشەنبەك

جەتپىس ەكى كوتەرىپ داۋىس شىعاردى.

جالپاق ەكەن سول بۇقانىڭ ساۋىرى،

مىڭ باساتىن اياقتىڭ قانداي اۋىرى،

نازار سالىپ قاراپ ەدى راۋشەنبەك

پىنجى ەكەن سول بويىمەن باۋىرى.

بۇقانى الىپ ۇستاپ الىپ جەتەلەپ،

شااداتقا كەلدى راۋشان توتەلەپ،

كوپ اينالماي شااداتتا كەلەدى،

وز ەلىندە راۋشەنبەك بەك ەدى.

باۋىزداماي كىندىگىنەن كەستى دە،

قوس باۋىرىن قولىنا الىپ بەرەدى.

قاراپ تۇرسا باۋىرىنىڭ ءبارى تاس

شااداتتا كوزىمەنەن كورەدى.

سىنشىلىعىن شىن ەكەن، – دەپ جامان قۇل،

بىر-اق كۇلشە سىيلىق، – دەپ تاعى بەرەدى.

سىنشى ەكەنسىڭ اڭعاردىم دەپ مەن ءوزىم،

نە ايتساڭدا بەرە بەرشى سىن ءسوزىڭ.

وزىڭ ايتقان سوزدەرىڭدى اقتاي بەر،

– سەن تۇيەنىڭ تاپ، – دەدى ەندى جامپوزىن.

قايعى-قاسىرەت ايرىلمايدى مۇڭىنان،

ايتساڭ نەتتىڭ قۇتىلىپ سول شىنىڭنان،

جالعان ايتپاي شىنىڭدى راۋشان ايتا بەر،

ەندى ءوزىم ەرە جۇرەم سوڭىڭنان.

تابا قويساڭ كۇنىڭ سەنىڭ اشىلدى،

وندا قىزىل كورە الماسسىڭ جامپوزدى

ەن دالادا كەسەم، – دەدى باسىڭدى.

راۋشەنبەك ءعارىپ ىزدەدى تۇيەسىن،

تالاي جەردىڭ باسىپ كەلەد كيەسىن،

ىزدەگەنمەن تابا الماي كەلەد تۇيەنى،

سىنشىلىقتىڭ ءبىلدى ءتيدى كيەسىن.

راۋشەنبەك كەلە جاتىر ەدى ويلانىپ،

تابا الماسام قالدىم عوي دەپ جايلانىپ،

تىگۋلى تۇرعان ءبىر لاشىقتىڭ تۇبىندە،

كوك الا باس ءبىر تۇيە تۇر بايلاۋلى

راۋشەنبەك جەتىپ كەلىپ قاسىنا،

ەكى-ۇش مارتە كورە بەردى اينالىپ.

– بۇل تۇيەدە قانداي اقىڭ بار ەدى، – دەپ،

بىرەۋ شىقتى شوتاسىن الىپ سايلانىپ،

وزىڭە-وزىڭ كەلە اتىرسىڭ دەم بەرىپ،

الدىڭىزعا كوك داۋىلدى وڭگەرىپ،

تىلىمدى الساڭ بۇل تۇيەدەن اۋلاق ءجۇر.

بەس ءۇيلى جان وتىرمىز مۇنان كۇن كورىپ.

قۇلاعىڭ سال، دەدى راۋشان، – شاادات،

تىڭداي بەرشى ءسوزىمىزدى ايتقان ناق،

پۇلىڭ جەتسە بۇل تۇيەنى ساتىپ ال،

جامپوزى وسى تۇيەنىڭ دەدى اقيقات.

شاادات ايتتى دەگەنمەنەن تابىلدى،

بوسقا قاقپا دەدى قۇلىم دابىلدى،

الدە بولسا اڭعارىپ كور تۇيەنى

جالعان بولسا، توگەم، – دەدى قانىڭدى.

راۋشان ايتتى: «قالدىما ءسوز تاعىدا،

كىم تالاسار ءتاڭىرى بەرگەن باعىما،

وسى تۇيە جامپوز بولماي قالسا اگار،

مەندە ريزامىن ءبىر قاسىقتاي قانىما.

ساتىپ الدى شاادات حان ۇلەكتى،

باۋىزداماي تورپىماقتى اۋلەتتى

پىشاقشى سالعان اسىڭ جەتەدى،

ارالاۋمەن تۇگەل سونى وتەدى.

بار قىسپاعىن سىپىرىپ قولعا العانشا،

مىڭق ەتپەستەن جانى شىعىپ كەتەدى.

كوزىمەنەن شاادات حان كورەدى،

سىنشىلىققا ەندى شاادات سەنەدى.

سىنشىلىعىن شىن ەكەن دەپ جامان قۇل

بىراق كۇلشە سيلىقتى تاعى بەرەدى.

– كەلتىرەرمىن جالعان ايتساڭ تەزىڭدى،

ادامزاتتىڭ قۇل مەن سىرتتانىن بىلەم دەپ ەدىڭ

كىم بولامىن، ايتىپ بەر مەنىڭ ءوزىمدى.

– اشۋىڭدى تاقسىر ەندى جيناڭىز،

سىيلىق بەرىپ مەنى ورىنسىز سىيلاما.

وزىڭىزگە جاسىم مەنىڭ جەتپەيدى،

وزىڭ ءۇشىن تاقسىر مەنى قيناما.

قاھارلانىپ شاادات حان اقىردى:

– جاسىراسىڭ ايتا سالىپ بار سىردى،

جاسىرماي-اق ايتا بەر دەپ قالدىرماي،

كەسەم ەگەر جالتاڭداساڭ باسىڭدى.

راۋشان ايتتى: «ەندى بۇعان نە دەيىن،

تىرى جۇرگەندە شىقپايتىن شىعار مەرەيىم.

وسى زالىم مەنى ولتىرمەي تىنبايدى،

ولسەمداعى شىنىن سويلەپ ولەيىن.

كوپ بولعاندا كەلتىرەرسىڭ كەزىمدى.

مەن دەپ ەدىڭ ايتقانىنا ءتوزىمدى.

سىنا دەۋدى قويماساڭىز شاادات

انەۋكۇنى-اق بايقاعانمىن ءوزىڭدى.

استىڭداعى ءبىر ارىستاننىڭ بايتاعى،

سەن ادامنىڭ بايقاۋىمشا شايتانى.

قاريالاردىڭ ءسوزى جالعان ەمەس تۇر،

اربىر نارسە دەگەن ناسىلىنە قايتادى.

تۇبىڭىزگە تەك دارىلىپ كەتكەن دارىماي،

باق قونعان سوڭ جۇرگەن جانسىڭ ارىماي

نەگىزىڭدى بايقاپ قالدىم شاادات

نەگىزىڭە نان قوسقان ەكەن جارىماي.

وسى جەردە كوپ كۇن بولدى جۇرگەنىم،

از بولدى ما ەتكەن مەنىڭ ەڭبەگىم.

سوندا ماعان بەرىپ تۇرعان سىيلىعىڭ،

شالپىلجى سىيلىقتى ماعان بەرگەن.

ەشكىمنىڭ جوق بۇل سوزىمە تالاسى،

كەلسە اركىم سىپا بەرسىن شاماسى.

اڭعاردىم سەنىڭ ءناسىلىڭدى شاادات

بىر ناۋبايشى قۇل سارتتىڭ سەن بالاسى.

كورگەننەن كۇنىڭ شاادات حان تار كوردى،

ايلاعانىن ءوز كەۋلىنە زار ءبىلدى،

ادىلەتتى ايتقان جاندى ولتىرۋگە

حالىقتان سول قورىقتى دا، ار كوردى.

اۋدارمادى شاادات حان قالىپتى

كورسەتپەدى بۇل سوزىنەن جارىقتى.

بۇل جۇمىستى اشۋ ءۇشىن شاادات

جيناپ الدى قالدىرماي تۇگەل حالىقتى.

حالىق كەلىپ تولتىرىپ تۇردى كوشەسىن،

ەسىتكەنشە بىلمەيدى مۇنىڭ پەشەسىن.

بۇل جۇمىستىڭ ماسقاراسىن اشۋعا

شاقىرتىپ الدى تاعى جاتقان شەشەسىن.

قاھان كەلدى ءبىر ۋاقىتتا بۇگىلىپ،

حالىق تۇردى ال جاعىنان جۇگىنىپ.

«قاي بالاسىن تانىمايمىن شىراق» – دەپ

سىقسيىپ ءجۇر كۇن سالىپ ەندى ءۇڭىلىپ.

شاادات ايتتى: «كۇتىپ تۇرمىن مانادان

قاينادى بالاڭ كەيبىر قاپا قارادان.

مىناۋ تۇرعان جامان قۇل مەنى قۇلسىڭ دەيدى،

شىن ايتا ما ايتشى مۇنى اناجان؟

قارتايسا دا كەمپىر تۋرا كىسى ەدى،

جالتالاماي تۋرا جولمەن كوشەدى.

قالدىرمادى اق-قاراسىن قاريا،

قاعىپ تۇگەل ەندى كوپكە شەشەدى.

مەنىڭ جۇپتىم پاتشا بولعان حالىققا،

نازارى تۇسكەن سوندا اش پەن ارىققا،

ول جۇرگەندە حالقىم تۇگەل كەنەدى،

شىن ءقادىرلى ەل اعاسى ەر ەدى.

حالىقتى باسقارىپ تۇرساداعى بۇل ءعارىپ

بىر پەرزەنتكە زار ايلاعان كەم ەدى.

جۇرگەنىندە زارىعۋمەن پاديشا

بىر ناۋبايشى سارت قولىنا كەپ ەدى،

بالاسىنداي وسى سارتتى كورىپ ەد،

ايەل الىپ سارتقا پاتشا بەرىپ ەد،

قولىمىزدا قىزمەت ەتكەن نان جاۋىپ،

ناۋبايشى بوپ سارتتا ەندى ءجۇرىپ ەد.

اراسىندا بىر-ەكى جىل وتكەن سوڭ،

سول سارت ايەلىنەن ءبىر ۇعلان كورىپ ەدى،

سۇم دۇنيە ويلاساڭىز پاسىق ەد،

وندا ءولىم ءوز باسىما قاشىق ەد،

تۇمسىعىن سول كۇڭ ەمشەگىنە تيگىزبەي

باۋىرىما الىپ كەلىپ باسىپ ەدى.

پاديشانىڭ حانىمى تۋدى دەگىزىپ،

حالىققا دا تولىق حابار شاشىپ ەد.

تىلىم سويلە دەگەنىم وسى انىقتا،

تۇسىندىرشى تۇرعان مىناۋ حالىققا.

سونان بەرى پاديشانىڭ بالاسى،

الى كۇنگە شىقپاي كەلەدى جارىققا.

ەشكىمنىڭ جوق بۇل سوزىمە تالاسى،

تۇرىكپەننىڭ كوزىنىڭ قانداي شاراسى؟

شىن ايتادى مىناۋ تۇرعان راۋشەنبەك

بىر ناۋبايشى قۇل سارتتىڭ سەن بالاسى.

شاادات ايتتى: «كوڭىلىمنىڭ كوپ بولدى الاڭى،

نە ەتەرمىن اسىراپ باققان انانى».

قىسىلعاننان كوزى كورمەي شاادات

جان-جاعىنا نازار سالدى قارادى.

«پاديشامىز ءناسىلىڭىز تۋعان قۇل ەكەن» دەپ،

ەكەۋ-ەكەۋ كۇڭكىلدەپ حالىق بارادى.

سالعان ۇلكەن راۋشەنبەك بۇلىك تۇر.

بىرىن-بىرى كەلگەن حالىق ءىلىپ تۇر،

«پاديشامىز ءناسىلى ءانسىز قۇل ەكەن»، – دەپ،

جىمىڭ-جىمىڭ ەكەۋ-ەكەۋ كۇلىپ تۇر.

شاادات ايتتى: ء«سوزىڭ سەنىڭ تاقىمدى،

جانعا جامان ايتقان ءسوزىڭ باتىلدى،

ولمەي مەنەن قايدا ەندى قۇتىلاسىڭ،

تۇسىرەرمىن قولداسىڭ عوي ءساتىڭدى.

سىنشى ەكەنسىڭ جامان قۇلىم توقتالما،

ازىن-اۋلاق سىناپ بەر دەدى اتىمدى.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

راۋشەنبەكتىڭ وتشا جاندى جۇرەگى.

امال بار ما ەكى ەتپەيدى ءامىرىن،

شااداتتىڭ ىزىنەن ەندى ەرەدى.

زىعىردانى راۋشەنبەكتىڭ قاينادى،

كوزى وتتاي ەردىڭ ەندى جاينادى.

«كىسى ەلىندە سىنشىلىق بالام ەتپە»، – دەپ،

جانە اكەسىنىڭ ءسوزىن تارتىپ ويلادى.

باسىن شايقاپ، جاسىن توگىپ كوزىنەن،

بالالارشا بارماعىن تىستەپ شاينادى.

اڭگىمەنىڭ ايتىلعانمەن حالالى،

وسى ءيتتىڭ تيەد دەپ اقىر زالالى.

جۇز ەلۋدەي ناز بەدەۋى بار ەدى باعىلعان،

سارايىنا راۋشەنبەك بارادى.

نە ىستەرىن ويلاپ قايدان بىلەدى؟

دۇرس-دۇرس سوعىپ كەلە جاتىر جۇرەگى،

پاديشانىڭ ءومىرىن ەكى ەتپەس،

سارايىنا بەسىندە كەلىپ ەنەدى.

كەلسە تۇرعان تۇلپارلار ەكەن بەكىنىپ،

كەلە جاتقان ءسابي ەدى عوي وكىنىپ.

تىستەپ، تەۋىپ جان جۇرگىزبەي ماڭىنان،

تۇرعان ءبارى ەندى مۇنىڭ سەكىرىپ.

ات جاقپادى كورگەن مەنەن تابىنان،

كىنا تاۋىپ بولار ما پاتشا مالىنان.

كورگەنمەنەن ات جاقپادى سۇلتانعا،

سۇر مەن شاعىر ەكى اتتىڭ سيپاپ جالىنان.

مۇنى كورىپ شىعا كەلدى دالاعا،

تاڭىرى جاردەم بولماسا مۇنداي بالاعا.

تاۋداي ەردىڭ قايت بوپ قالعان تالابى

ەندى جۇرسە كورەرسىزدەر قارانى.

باستا سالدە، قولدا اسا، استىندا جازىق تورى ات بار،

بىر ديۋانا «يھۋ» سالىپ بارادى.

ديۋانا ءوزى مىنگەن جالبىر تورىعا،

راۋشەنبەكتىڭ ءتۇسىپ كەتتى نازارى.

تۇسىرمەگەن ەكەن مۇنىڭ بابىندا،

اشپاي جۇرگەن ديۋانا ەكەن باعىندا.

بوتەن جاقتان بولمايدى ەكەن الاڭى

ار جەردەن دە جىلقى ەكەن بار حابارى.

شااداتقا كوپ كەشىكپەي راۋشەنبەك،

بەرىپ جاتقان بارىپ ەندى جاۋابى.

– «كورىپ كەلدىم، بارىپ تاقسىر، اتىڭدى

ىشىندە جوق ۇزىلى تيتتەي تاتىمدى.

سۇر مەن شاعىر ەكى ات كوردىم ىشىندە،

الدا قاشىق ەمەن جاقىن جەرگە تارتىمدى.

كورگەندى ايتپاي ەندى قايتىپ تۇرايىن،

شىندىق ايتپاي قايتىپ تاقسىر شىدايىن؟»

بىر ديۋانا ءمىنىپ بارادى جالبىر تورىنى،

پاديشالىق قۇزىرىڭا لايىق.

توقسان عاسىر ەل بولعان سوڭ وتكەندەي،

ويلانباسا ماشاحات جانە شەككەندەي.

جاۋ قولىندا قالا قويساڭ ءبىر بۇرىس،

قاشساڭ اگار، جىلقى ەكەن قۇتقارىپ كەتكەندەي،

وز قولىڭنان دۇشپان قاشسا شاعىلىپ،

قۋا قويساڭ كوپ ۇزاتپاي جەتكەندەي.

بۇل سوزىمە، ەي شاادات قۇلاق سال،

سىزگە تاعى ايتىپ تۇرمىن ءسوزدى ءدال،

سۇر مەن شاعىر ەكى اتىڭىز ىشىندە،

جۇز ەلۋىن بەرسەڭدە سونى ساتىپ ال.

مەن ايتپايمىن ولتىرسەڭدە وسەكتى،

تاقسىر ءسىز دە بىلەسىز عوي ەسەپتى.

جەم مەن شوپكە سروعىا وڭشەڭ قايتەسىڭ،

تۇبىرى شىقپاس سالىپ وڭشەڭ ەسەكتى.

قاھارلانىپ شااداتحان اقىردى،

ميراحورىن كەل دەپ جىلدام شاقىردى.

الدارىنا شاقىرىپ الىپ بۇلاردى،

جاندارىنا ايتىپ قاتتى باتىردى.

– كوردىڭدەر مە ءيتتىڭ ماعان ءىزلارىن،

كەلتىرىڭدەر باسىنا مۇنىڭ كەزلارىن،

دۇشپاندىعىن كورمەيسىڭ بە زالىمنىڭ،

ويىڭىز دەدى اپارىپ تىسقا كوزلارىن!؟

ماعان مۇنىڭ ايتقان ءسوزى جاقپادى،

ەش سوزىنەن بەرەكە مۇنىڭ تاپپادى،

دۇشپاندىعىن كورمەيسىڭ بە زالىمنىڭ،

بىر ديۋانانىڭ ءبىر ەسەگىن ماعان ماقتادى.

جۇز ەلۋدەي ناز بەدەۋدىڭ قاسىندا،

ديۋانا مىنگەن ءبىر ەسەك تە ات پا ەدى؟

باسقا جاقتان بولمايدى تيتتەي الاڭى،

قور قىلۋعا اينالدى مۇنداي بالانى.

پاديشانىڭ ءامىرى ەكى بولا ما؟

راۋشەنبەكتى تىسقا الىپ بارادى.

زار ەڭىرەپ كەلە جاتىر راۋشەنبەك،

كاجدەمبەك تە بىرگە ءجۇردى جاڭاعى.

جاپان جۇزگە الىپ بارىپ ميراحور،

راۋشەنبەكتىڭ ەكى كوزىن ويىپ الدى.

جارىق كۇنى قالداۋ مۇنىڭ تۇندەي بوپ،

ۇڭىرەيىپ قالدى ەكى كوزى ىندەي بوپ.

جىگىت ەدى ەكەۋى دە اتالاس،

كوزىنەن سول، توگىلدى جەرگە قاندى جاس.

اڭگىمەنىڭ بىلگەن ەرگە حالالى،

ەكى كوزىن راۋشەنبەك ويعىزىپ،

كاجدەكەمنىڭ ايتقان سوندا ازالى:

– قايتقانىما شىنى مەنەن ىراي-اۋ،

جۇمىسىمىزدىڭ وڭ بولمادى سىلاي-اۋ،

اللا دەگەن ءبىر پەندە ەدى راۋشەنبەك،

نە پيعىلىنان تاپتى قۇداي-اۋ!

نە پيعىلىنان راۋشانبەكتىڭ تاپقانى

ەلدىڭ تۇزىن ەرەد سونداي اقتادى.

قادىر ماۋلەن نە جازىعى بار ەدى،

ەرتە ءتۇستى اجالدىڭ بۇعان قاقپانى.

قور قىلدىڭ با راۋشەنبەكتىڭ ءوزلارىن،

كەلتىرتتى حاق بولسا داكەزلارىن.

قادىر ماۋلەن نە پيعىلىنان تاپتى بۇل،

\ويعىزعانداي ەكى قارا كوزلارىن؟!

قايعى، سانا، سالدىڭ بىزگا ۋايىم،

قالاي قىلىپ بۇل قورلىققا شىدايىن.

ەلىنە قامقۋ بولعان جان ەدى،

قايتاردىڭ-اۋ بۇل عارىپتىڭ رايىن.

بۇل قالپى مەن ەرتىپ بارسام مەن ۇيگە،

قامقۇن بولعان قايعىراتىن بولدى-اۋ كۇلايىم.

اڭگىمەنىڭ ايتىلىپ تۇگەل حالالى،

تيدى بۇعان قىزىلباس ءيتتىڭ زالالى.

راۋشانبەگىن كۇن باتقان سوڭ جەتەلەپ،

ۇيىنە سول كاجدەم ەندى بارادى.

ەكى كوزى ۇڭىرەيىپ قالعان ىندەي بوپ.

قالعاننان سوڭ جارىق كۇنى تۇندەي بوپ،

بارعاننان سوڭ كۇلايىم ونى كورەدى،

بەرمەپتى-اۋ دەپ جاراتقان ءادىل تورەنى.

راۋشەنبەكتىڭ ەكى كوزىن كورگەندە،

سەندى شالقىپ تۇرعان ونىڭ جۇرەگى.

قىزىلباستىڭ تيگەن ەكەن ازارى،

قايتىپ كەگىن بۇل ەكەۋى الادى.

راۋشەنبەكتىڭ ەكى كوزىن كورگەن سوڭ،

كۇلايىمنىڭ ايتىپ جاتقان ازالى:

– ساقتىق پەنەن ەرتەلى كەش وتىر ەك،

كيىمىمەنەن جەتكەردى-اۋ دەپ بالانى.

قايتقانىما شىنىمەنەن ىراي-اي،

شىن ارىستان، راۋشان ەدى-اۋ نۇباي-اي.

اللا دەگەن ءبىر جان ەدى بۇل ءعارىپ،

نە پيعىلىنان تاپقانى شىن قۇداي-اي.

كوڭىلىمنىڭ كەتپەي قالدى سايعانى،

قانداي جەردەن بولماق ەندى جايلارى.

كىسى ەلىندە باسىڭدى باعىپ تەك جۇرمەي،

جان الداتۋ كەرەك زاتپەدى قىزىلباس ءيتتىڭ تايلارى.

ەردىڭ كەلمەس كىسى ەلىندە كۇلكىسى،

كوپ جيناعان قىزىعى جوق مۇلكىسى،

كىسى ەلىندە باسىڭدى ساعا ايلاماي،

جامانداتىپ كەتەر دەپ پە ەڭ قىزىلباس، ءيتتىڭ جىلقىسى؟

قاندى ارالاس توكتى كوزدەن جاسىڭدى،

ەندى كوڭىلىڭ قايتىپ جانىم اشىلدى؟

كىسى ەلىندە سىنشىلىقتى قايتەسىڭ،

بوسقا باعىپ جۇرمەي شىراعىم باسىڭدى.

كەشە كورگەن قيىندىقتى وتىڭدەر،

تىرشىلىكتە ماقسۇتىڭا جەتىڭدەر،

احىر ءبىر كۇن يت پەن قۇسقا جەم قىلار،

تۋعان ەلگە ەكى بەكزات كەتىڭدەر.

بۇل سياقتى كوردىڭ قۇستىڭ سەن؟

يت پەن قۇستىڭ تاستار ءبىر كۇن جەمىنە.

قاريالاردىڭ ايتقان ءسوزى قاتە ەمەس،

ەردى تۋعان، ءيتتى تويعان جەرىنە.

راۋشان ايتتى ايتسا انام اقىلدى،

كىم ايتادى بۇل بولماسا اقىلدى،

اقىلى دانا اسىپ تۋعان كۇلايىم،

ايتقان ءسوزى ءبارى سونداي ماقۇلدى.

جاراتۋشى جاننىڭ ءبارى بۇيرىعى

بوسقا جىلاپ وتىرمايىق دەدى بۇلار.

تاڭ اتقان سوڭ ءوتىنىشىم قاجدەكە

بازار جاققا دەدى اۋ مەنى ەرتىپ بار.

ۇيقى قىزىعىن كورە تۇعىن كوزىم جوق،

باقتىمىزعا كەزدەسەدى دەدى قانداي مال.

قۇلاعىممەن ءدۇبىرىن تىڭداپ كورەيىن،

كەتپەيتۇعىن بۇل جۇمىستان دەدى حال.

بوتەن جاقتان بولمادى تيتتاي حابارى،

قور قىلعان سوڭ راۋشەنبەكتەي دانانى.

تىڭداعان سوڭ ايتقان ءسوزىن كاجدەمبەك

بارلىعىندا ەندى قابىل الادى.

تاڭ اتقان سوڭ راۋشانبەگىن جەتەلەپ،

بازار جاققا كاجدەم كەتىپ بارادى،

كەلە جاتىر قامقۇن بولىپ قاباعى،

جاۋاتۇعىن كۇندەي بولىپ قاباعى.

باستا سالدە، قولدا اسا، استىندا جالبىر، تور ات بار،

«يھۋ» سالىپ ديۋانا ءوتىپ بارادى،

ديۋانا مىنگەن ءوزى جالبىر تورىنىڭ،

دۇبىرى كەپ قۇلاعىن ەردىڭ شالادى.

راۋشان ايتتى بۇل ءسوزىمدى ناقتاپ كەل،

ديۋانا تۇسىمىزدان وتكەن مىناۋ جاقسى اتپەن.

وزىم ءۇشىن يا، كاجدەم تىڭداشى،

كىمدە بولسا ناق وسىنى توقتات دەدى.

قولعا تۇسسە، دەدى كاجدەم وسى ات،

كەۋىلدەگى ورىندالار ماقسات دەر،

ديۋانانىڭ ەستىگەن سوڭ قۇلاعى،

اتتىڭ باسىن بۇرىپ كەيىن تۇرادى.

ەندى جاقىن راۋشەنبەك كەلەدى،

وز ەلىندە ارىستان تۋعان بەك ەدى.

كورەتۇعىن كوزى قايدا ءعارىپتىڭ

سىلاپ-سيپاپ قولىمەنەن كورەدى.

قاندى ارالاس قىزىلباس توككەن جاستارىن،

قور قىلعان سوڭ نە قىلارسىڭ دوستارىم.

كورە تۇعىن كوزى قايدا ءعارىپتىڭ

سىلاپ-سيپاپ اتتىڭ كورەدى باستارىن.

كاجدەمگە ايتتى قىمبات ايتىپ بۇلداما،

مەن الامىن ەگەر كەلسە وي، اللاعا،

كاجدەممەننەن ارمان-بەرمەن سويلەسىپ،

ساتىپ الدى الپىس ەكى ءدىلداعا.

قايتتى ەكەۋى سول تۇلپاردى جەتەلەپ،

كەلە جاتىر ھاۋلىسىنە توتەلەپ.

راۋشان ايتتى: «قايتپاسىن قيسسا ىرايىڭ،

ار جۇمىستىڭ الدى وڭعارار سىلايىن.

قامقۇن بولىپ جۇرگەنىمىزدە كاجدەكە،

ويدا قاپتى، ەسكەردى – دەدى قۇدايىم.

بۇل ءسوزىمدى تىڭداڭىزشى قۇلاق ساپ،

ايتايىن مەن كەڭەسىمدى سىزگە ناق.

ويداعى اتىم كەز كەلىپ قالدى كاجدەكەم،

قىرىق كۇندەي تۇنەككە سالىپ مۇنى باق،

سوندا شىعار دەدى كاجدەم مەرەيىم،

ەندى بىزگە مۇنان ارتىق نە دەيىن.

قىرىق كۇن شارتى بىتكەننەن سوڭ تورىنى،

الىپ كەلشى سونى ءوزىم كورەيىن.

ايتقان ءتىلىن راۋشەنبەكتىڭ الادى.

كىم تىڭدامايدى بۇل سياقتى دانانى.

ايتقانىنداي كۇننىڭ كوزىن كورسەتپەي،

قىرىق كۇنگە شەيىن تۇنەككە سالىپ، باعادى.

قىرىق كۇن شارتى بىتكەننەن سوڭ، كاجدەكەم،

راۋشەنبەككە تورىنى الىپ بارادى.

اڭگىمەنىڭ تىڭلا بەگىلەر ناشتارىن

كوردىڭىز بە سابىرلى ەردىڭ ساسقانىن،

كورەتۇعىن بۇل ءعارىپتىڭ كوزى جوق،

تاۋىپ سيپاپ قول مەن كوردى باستارىن.

تور اتىڭدى كەلتىرىپسىڭ بابىنا،

تۇسىنىپسىڭ دەدى كاجدەم تاعىدا،

قۇلاعىڭ ساپ تىڭداپ وتىر كاجدەكە،

تەر قالماپتى تورىنىڭ ەندى جانىنا،

ەندى ەكەۋمىز مىنگەسىپ الىپ «شۋ» دەسەك،

ۇشقان قۇستا ەرمەيتىن بوپتى شاڭىنا.

بۇل سوزىمە كاجدەكەمدە سالشى شەر،

اقىلى تولىق وتپەس سەلدەي كەمەڭگەر،

پاديشانىڭ ات سىنايتىن قىرىق قابات ديۆالىنا،

اي جارىعىمەن تورىنى كەشكە سالىپ كور.

قاسيەتى قانداي ەكەن بايقا دا،

قايتا اينالىپ ماعان ءبارىن ايتىپ كەل.

ايتقان ءتىلىن راۋشەنبەكتىڭ الادى،

الماعاندا اقىل قايدان تابادى؟

ەر توقىمىن سالدى ەندى تورىنىڭ،

سىنباسىن دەپ راۋشەنبەكتىڭ نازارى.

وتە قيىن ىرعۋى ديۆالدان،

اي جارىعىمەن كاجدەم كەشكە بارادى.

بۇل سياقتى ەرلىككە ءىسى ۇسادى،

جاقىن كەلىپ تاقىمىن كاجدەم قىسادى.

ەردىڭ ەتەر قورعانبايتىن ءىسى ەدى،

جيىپ تۇرعان تور تۇلپاردىڭ كۇشى ەدى.

جاقىن كەلىپ تاقىمىن قىسىپ قالعاندا،

قىرىق كەزدەي ار جاعىنا تۇسەدى.

قايتا اينالىپ راۋشەنبەككە كەلەدى،

بايان ايلاپ ءبارىن ايتىپ بەرەدى.

راۋشان ايتتى وزىنىكىن ءجون قىلار،

سىزدى دە سول ءبىر جەرىڭدى كەم قىلار،

بۇل مەيىرىمسىز قىزىلباسقا سەنبەيىك،

كوپ كەشىكسەك يت پەن قۇسقا جەم قىلار.

كەشە كورگەن قيىندىقتى وتەيىك،

جاراتقاننىڭ جازۋىنا نە ەتەيىك؟

حابار تاپسا قىزىلباس ءبىزدى قۇرتادى،

كۇن اينالماي كاجدەكە ەندى كەتەيىك،

قايعى-سانا تاعى سالار ۋايىم،

جاردەم بولار ءبىز عارىپقا قۇدايىم.

كوپ كەشىكپەي بۇل ارادان كەتەيىك،

اللا جازسا تۋعان جەرگە جەتەيىك.

حابار بەرشى اقالاي كەلسىن كۇلايىم،

اڭگىمەمنىڭ تىڭداساڭ وسى حالالى،

حابار تيسە تاعى تيەر زالالى،

كوپ اينالماي كاجدەكە مۇنان كەتەيىك،

كەلسىن دەدى ارتىق تۋعان بابالى.

كەلدى ۇشەۋى كوپ كەشىكپەي ەسىتىپ،

ەكى بەكتىڭ تيگەننەن سوڭ حابارى.

كەلگەننەن سوڭ اقالايداي قىزىن كورىپ،

كاجدەكەمنىڭ ايتىپ جاتقان عازالى:

– جالعان ەمەس توقتى شالدىم شىنىما،

كوڭىل ءبولىپ تىڭداشى دەدى مۇڭىما.

جان پەرزەنتىم اقالايىم قايىر، حوش،

جۇرتتىڭ سەنى بەرمەدىم ۇلىنا.

كەيبىر كەزدە جۇرگەنىمدە زارىعىپ،

شارشاپ ابدەن ءوز كۇشىم تايىپ شالىعىپ،

كورىپ ەدىم جان پەرزەنتىم اقالاي،

زار ەڭىرەپ جۇرگەنىمدە تارىعىپ.

كىسى ەلىنەن تابا المادىق بىزدەر دوس،

قايعىرعانمەن بولمايتىن بولدى ەندى بوس.

جان پەرزەنتىم جازۋى حاقتىڭ بۇل بولدى،

امال بار ما كورگەنىمشە حايىر حوش.

ار جۇمىستىڭ اڭعارىڭدار سىلايىن،

قايتىپ ەندى بۇل قورلىققا شىدايىن،

جان جولداسىم احيرەتتىك حوش بولشى،

اللا جازسا كورىسەرمىز كۇلايىم.

اڭگىمەنىڭ ايتىلعان وسى حالالى،

قىزىلباستىڭ ءتيدى بىزگە زالالى.

تۇرعانىمىزدا وسىلاي بولىپ تيسە حابار

كوپ جىلقىنىڭ ەگەسى بولىپ قالدىڭىز،

حايىر حوش بول قۇل دا بولساڭ بابالى.

ارتىق پەن قاراپ تۇرمىن كەمىنە،

قۇلاعىڭ سال كاجدەكەمنىڭ سوزىنە،

مال مەن جاندى تاپسىرىپ تۇرمىن بابالى

كورگەنىمشە حايىر حوش بول، وزىڭە.

سول ۋاقىتتا ءىسىنىڭ كورىپ سىلايىن، –

دەدى بۇعان قايتىپ ەندى شىدايىن،

اقىلى دانا تارىققانىن كورگەن سوڭ،

ايتىپ جاتىر اسىل تۋعان كۇلايىم.

– ارتىق تۋعان ەر جىگىتتە بولار ما،

ەڭىرەيتىن بولسا بوسقا ۋايىم،

اقىلى كەڭەس ايتامىن سىزدەي داناعا،

ايتپاعانمەن بارلىق سىردى بالا ما؟

قامقۇن بولىپ قايعىرماڭدار ەكەۋىڭ،

وزدەرىڭنىڭ جولىڭا بىزدەر ساداعا.

كوپ بولعاندا ءبىر جولعى تاپقان مالىڭ دا،

اينالماڭدار قاتىن مەنەن بالاعا.

كەشە كورگەن قيىندىقتى وتىڭدەر،

ماقسۇتىڭا ەر بولساڭدار جەتىڭدەر،

قۇقىسى بار ەرلەر بۇعان مۇقاماس،

جانىڭ ساۋدا ەلدەرىڭە جەتىڭدەر.

ايتقان ءتىلىن كۇلايىمنىڭ الادى،

بۇل سياقتى كىم تىڭدامايدى دانانى.

راۋشان ايتتى ەر جەتەدى شارتىنا،

توقتاۋ سالدى راۋشەنبەكتە قارتىنا.

مەن سورلىنىڭ كورەتۇعىن كوزىم جوق،

كاجدەكە العا، مەن مىنەيىن ارتىڭا.

بۇل ەكەۋى ايتتى ءسوز بەن سەربەستى

ەكەۋىن دە كورسە جاندار ەر دەستى.

بىرەۋى ساۋ، بىرەۋى سوقىر ەكەۋى،

بىر تورى اتقا حوش ايتىسىپ مىڭگەستى.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەمىن،

وسى ايتىلعان كەڭەسىمە تولىق سەن.

حايىر حوش دەپ قالىڭدار ۇشەۋىڭ،

اللا جازسا قايتا اينالىپ كورەرمىن.

نە ەكەكنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

راۋشەنبەك ءوز ەلىندە بەك ەدى.

بىرەۋى ساۋ، بىرەۋى سوقىر مىنگەسىپ،

تورى اتپەنەن قاقپا جاققا كەلەدى،

كەتۋى دە قيىن مۇنىڭ قۇتىلىپ،

قالاي شىعادى ۇشبۋ جەردەن سىتىلىپ.

بيىكتىگى قىرىق كەزدەي قاقپاعا،

جان جاعىن سول تۇرعان اسكەر بەكىنىپ.

تاۋداي ەدى ەكى بەكتىڭ تالابى،

نازار سالىپ جان-جاعىنا قارادى،

استەن-استەن ابايلاپ تۇر ەكى بەك،

جاقىنداپ سول قاقپاعا دا بارادى.

جاقىن بارىپ تاۋەكەلدەپ ەكەۋى،

قاڭتارۋلى تور تۇلپاردى الادى،

تورى تۇلپار كوتەرىلدى دوپتاي بوپ،

جانعان ورتتە قاراپ تۇرساڭ شوقتاي بوپ،

ەردىڭ ەتەر ەسكەرسەڭدەر ءىسى ەدى،

جيىن تۇرعان تور تۇلپاردىڭ كۇشى ەدى،

قاڭتارۋىن العانىندا تورى تۇلپار،

قىرىق كەزدەي ار جاعىنا تۇسەدى،

امان ءوتتى ەكى بەكزات شاتالماي.

قاراۋىل دا قالدى كەزەپ اتالماي،

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى.

اللا ساقتاپ ەسەن ءوتتى بۇل ەردى.

ەسەن امان دۇشپانداردان قۇتىلىپ،

ويناقتاسىپ جولعا ءتۇسىپ جونەلدى.

بولماي قالدى ميراحورلاردىڭ تۇراعى

قايتىپ ادام بۇل جۇمىسقا شىدادى.

كوز الدىنان ايرىلدى بۇل دۇشپاننان

كۇڭىرەنىپ ميراحورلار جىلادى،

بۇل دۇنيەدە ەندى قايتىپ جۇرەمىز،

قالاي ءومىر دەستى بۇلار سۇرەمىز؟

كوز الدىمىزدان ايرىلىپ قالدىق دۇشپاننان

كەستى باستى شااداتتان ولەمىز.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولىپ قالدى تالابى،

جابىلىپ قالدى ميراحوردىڭ قاباعى.

ايتپاعان مەن شاادات حان ولتىرەد،

ەڭىرەۋ مەن شااداتقا بارادى،

– قۇلاعىڭ سال بىزگە دەدى شاادات،

ايتاتۇعىن وزىڭىزگە ۇشبۋ حاق،

قاپىلدىقتا ءبىر دۇشپاننان ايرىلدىق،

تاقسىر مىنە كەلسەڭ دەدى الدا باس

قيىندىقتىڭ بىزدەن تاقسىر وتكەنى،

ماقسۇتىنا ءتىرى كەتسە جەتكەنى،

مىلتىق كەزەپ اتا المادىق پەرىنى

نەدە بولسا ەسەن ساۋ سول كەتكەنى.

سول ۋاقىتتا كوزدەن توگىپ جاستارىن،

شاادات حان شايقاي بەردى باستىرىن.

بالالارشا بارماعىن شايناپ شاادات،

شاقىرىپ الدى جان-جاعىنان دوستارىن،

– ءبىر قاپىل بىزدەن اسىلى ءوتىپتى،

تىرى كەتسە سوقىر تۇبىمىزگە جەتىپتى.

وزى سىنشى ەمەس پە ەدى سوقىردىڭ،

بىر تۇلپاردى تاۋىپ الىپ بەكىتتى،

كوپ كەشىگىپ تۇرماڭىزدار بۇل جەردە،

سول سوقىر عوي ەلگە قاشىپ كەتىپتى.

بەلدى بەكەم ءبىر ەكەۋىڭ بۋىڭدار،

ەر بولساڭدار قىزاتۇعىن دولى بار،

وزى ايتىپ ەد سول سوقىردىڭ دەپ تارتىمدى.

سۇر مەن شاعىر ەكەۋىن ءمىنىپ قۋىڭدار،

قۇتقارمايدى وسى ەكەۋى قاشقانىن.

تاپتىرماڭدار ءيتتىڭ ونشا دوستارىن،

جەتە قويساڭ ماعان ءتىرى اكەلمەي،

كەسىپ اكەپ كورسەت دەدى باستارىن.

قالاي شىداپ ەندى بۇلار تۇرادى ەندى،

بولماي تۇرعان ءىزى مەنەن تۇراعى.

سۇر مەن شاعىر ەكەۋىن ءمىنىپ، ءبىر كەزدە ميراحور،

راۋشەنبەكتى ەسىتكەن ەكەن كۇلاعى.

جاقىن جەردىڭ تاڭداپ بۇلار توتەسىن،

نە بيىك بەلدەردەن اسىپ سىلتەسىن.

جەتە قويسا باسىن كەسپەي نەتەدى،

دەگەن ءسوزدى شاادات حان ەتەدى.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

قۋىپ كەلەد ەلگە قاشقان بۇل ەردى،

كەشە تۇستە كەتىپ ەدى راۋشەنبەك

تۇلپارىنىڭ قالاي دابىس كەلەدى؟

تاۋىپ شاپتى قىزىلباستار توتەنى،

دەدى تانىس ەمەس دە ەدى مەكەنى،

بۇگىن تۇستەن كۇن ەڭكەيىپ بارا جاتىر،

ارتتان قۋىپ شاعىر ەندى جەتەدى.

راۋشان ايتتى: «ەي، جاراتقان جاپپار، بۇيرۋ بار،

بۇل سوزىمە كاجدەكە ەندى قۇلاق سال،

قانى قىزىپ استىنداعى ات ەلەگىزىپ،

كەلە جاتىر، وتىرسىز-اي بيحابار،

تىڭداپ كەلەم كاجدەكە ءسىز تىڭداشى

ارتىمىزدا ءبىزدىڭ ۇلكەن ءبىر ءدۇبىر بار،

مەن سورلىنىڭ كورە تۇعىن كوزىم جوق،

سىز ءوزىڭىز، قاراڭىزشى قانداي مال؟!

بوتەن جاقتان بولماي ءتىپتى الاڭى،

كىم تىڭدامايت راۋشەنبەكتەي دانانى،

ەسىتكەن سوڭ ايتقان ءسوزىن كاجدەكەم،

دەنەسىن بۇرىپ ارتقا نازار سالادى،

باستان اياق تۇس-تۇتىگىن كورگەن سوڭ،

بايان ايلاپ ايتىپ جاتىر جاڭاعى.

– جالعىز اياق كوپتى جەگەن تابىردى

نەگە جەتسىن ءبىر كەتكەن سوڭ سابىردى،

كەلە جاتقان ات رەڭىن بايقادىم،

الا اياق كوبەلەك كوز شاعىردى.

كاجدەم ايتتى بىزدەرگە بولسىن اللا جار،

جاراتۋشى دەپ كەلەمىز عوي بيسۇڭقار،

– يا، كاجدەم ساسپاڭىزشى وسىدان

تۇلپار باسىن جىلدام ەندى بۇرىپ ال،

وتىنىشىم وزىڭىزگە كاجدەكە،

كۇن استىندا تۇلپاردىڭ باسىن تۋرا سال.

ايتقان ءتىلىن راۋشەنبەكتىڭ الادى،

تۇيىلىپ كەلەدى قاپىلىستان جاۋ حالالى

تۇلپار باسىن بۇرىپ الىپ كاجدەكەم

كۇن استىنا اۋدارماستان سالادى.

ايتقان ءسوزىن راۋشەنبەكتىڭ الادى،

الماعاندا قايدان تاپسىن دانانى،

تور تۇلپاردىڭ باسىن بۇرىپ كاجدەكەم،

كۇن استىنا اۋدارماستان سالادى،

شاپپاق تۇگىل قالماق مىنگەن شاعىرىڭ،

قالشا قاراپ، سەلتيىپ تۇرىپ قالادى.

وز ەلىندە وزۋشى ەدى اعىلىپ،

كەڭ مايداندا ءجۇرۋشى ەدى جاعالاپ،

«جامانداتقىر كەلىپ كازىر ولگىر»، – دەپ،

باسقا، كوزگە قالا بەرەدى سابالاپ.

جاۋ قولىندا قالمادى ەرلەر تۇتىلىپ،

جولعا ءتۇستى قايتا ورالىپ قۇتىلىپ،

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

جاردەم بولىپ كوركەيتتى ەندى بۇل ەردى،

قۇتىلىپ الىپ قىزىلباستان ەكەۋى،

ويناقتاتىپ جولعا ءتۇسىپ كەلەدى.

كىسى ەدى ەكەۋى دە كەلبەتتى

كەسىمدىككە ەڭكەيىپ سوندا اي جەتى،

كەسىمدىككە اي ەڭكەيىپ كەلگەندە

ارتتا قالعان ماناعى قول قۇر كەتتى،

راۋشان ايتتى كىم تالاسار باعىما،

ايتىپ تۇرعان كەزدەستىرمەسە تابىما.

يا، كاجدەم بي حابار ءالى كەلە اتسىڭ،

بىر ءدۇبىر بار ارتىمىزدا تاعى دا.

يا، كاجدەم ارتىمىزعا سالعىن زەر،

شىن ءقادىرلى ءوز ەلىڭدە ەدىڭ ەر،

تۇسىن بايان ايلا ارتىڭدا ات قول اتتىڭ

اقىلى كەڭەس ەدىڭىز عوي كەمەڭگەر.

ارتقا نازار تاعى كاجدەم سالادى،

قۇرمەتتەيدى راۋشەنبەكتەي دانانى،

ارتقا قاراپ نازارلاپ ەد كاجدەكەم،

بايان ايلاد كوردى داعى جاڭاعى ،

جاۋھار دارىن كەلە جاتقان نۇر، – دەدى

سول ساپتا شاشپاي كەتەم سىر، – دەدى

وسى جەتكەن رەڭى اتتىڭ راۋشەنبەك

الا اياقتى كورىنەدى سۇر، – دەدى.

راۋشان ايتتى: «جاردەم بولار وندا بۇيرۋ بارۋ

توقتاڭىزشى ايلامايىق، – دەدى زار،

استىڭداعى تور تۇلپاردى بۇرداعى،

اي استىنا اۋدارماستان تۋرا سال».

ايتقان ءسوزىن راۋشەنبەكتىڭ الادى،

بۇل سياقتى بۇرىننان بىلەد دانانى،

تۇلپار باسىن بۇرىپ الىپ كاجدەكەم،

اي استىنا اۋدارماستان سالادى.

العان ەدى ايتقانىن مۇنىڭ ۇعىنىپ،

كەتتى ەندى تورى مۇنان شىعىنىپ،

اي استىنا سالعانىندا سۇر اتى،

توڭقيادى قارا جەرگە جىعىلىپ،

جۇرگەنمەنەن كەپتى بۇرىن ارالاپ،

«تۇلپار دەپ سول باعاڭدى سەنىڭ باعالاپ،

جامانداتقىر كەلىپ كازىر ولگىر» – دەپ،

قالماق قالدى باسقا كوزگە سابالاپ.

تىلى مايدا ايتسا ەردىڭ شەبەرى،

حان ىسىنە كاندە بولسا كونەردى،

ەسەن امان قالماقتاردان قۇتىلىپ،

ويناقتاتىپ جولعا ءتۇسىپ جونەلدى.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولمادى تالابى،

ەندى جۇرسە كورەرسىزدەر ارانى،

ەسەن امان قىزىلباستاردان قۇتىلىپ،

ەكى بەكزات ويناقتاتىپ بارادى.

كاجدەم ايتتى: «جاراتقان جالعىز بۇيرۋ بار،

تىرى جۇرگەندە توگىلمەيدى، – دەدى، ار،

قۇلاق سالىپ تىڭداپ وتىر راۋشەنبەك

ايتاتۇعىن وزىڭىزگە ءبىر كاپ بار.

كەيبىر كەزدە ايتىپ ءسوزدى ماقتادىڭ،

كەيدە ەرسىڭ تۇزىڭدى دا اقتادىڭ،

جالعان سەنەن ول-ولگەنشە شىقپايدى،

بەلگىلى عوي ءتاڭىرى بەرگەن باقتارىڭ.

كەشە ەلدەن شىعار كەزدە راۋشانبەك،

بۇل تورىنى شالقيتىپ نەگە ماقتادىڭ؟

بىر عاپىلدىق ويلانباسا ەتكەنى،

مەن ايتارمىن دەپ تۇرمىن-اۋ وكپەنى.

سىز ايتقانداي تۇلپار ەمەس بۇل جورىق،

سۇر مەن شاعىر ارتىنان قۋىپ جەتكەنى.

جالعان دەسەڭ كوزىمە ايت راۋشەنبەك،

تەك ايلاڭمەنەن قۇتىلىپ قانا كەتكەنىڭگ

ايتقان ءسوزىڭ قالدىما بالا شابىنا،

قالار ما ەكەن ايتپاعانمەن تاعى دا،

شالقيتىپ تا بۇل تورىنى ماقتاپ ەڭ،

ۇشقان قۇس تا ەرمەيدى دەپ شاڭىنا.

شىن ءقادىرلى راۋشەنبەك ەر ەدى،

كاجدەمبەكتىڭ بۇل سوزىنە كۇلەدى.

– قالدىڭىز با كاجدەكە سونان شوشىنىپ،

ەداۋىر-اق قالىپسىز-اۋ قىسىلىپ،

شاپپاق تۇگىل استىڭىزداعى تور تۇلپار،

جيناعان جوق ءىشىن ءالى قۇتىلىپ،

جاۋ جەتتى دەپ قامشى سوقساڭ سانىنا،

جەردە بولماي كوككە ارى اسۋشى ەد.

ايتاتۇعىن ءبىر سەزىم سىزگە تاعىدا،

تايماي تۇرىپ ايتىپ قويشى تابىنا.

قانى قىزۋ بەكزات ەدىڭ كاجدەكە،

داق تيگىزىپ جۇرمە مۇنىڭ جانىنا.

ەرتەڭ ەلدىڭ كورگەنىڭدە قاراسىن،

جاڭىلىپ كەتىپ، قامشى ۇرىپ جۇرمە سانىنا.

تۇرىكپەن دەگەن ونى دا ويلا جەرىڭدى،

وسي ايتىلعان الاسىڭ با كەبىمدى،

جاڭىلىپ كەتىپ قامشىنى ۇرساڭ سانىنا،

اڭساپ كەلگەن كورە المايسىڭ ەلىڭدى.

باتىر تۋعان ەكەۋى دە بەك ەدى،

بىر-بىرىنە ءازىل ايتىپ كۇلەدى،

تۇسىنىسىپ ايتقان سوزگە ەكەۋى

ويناقتاتىپ شامبىلبەلگە كەلەدى.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولماعان تالابى،

جۇرسەڭ ەركىن كورەرسىزدەر قارانى،

تۇتاس مايدان تۇياعىمەن توزدىرىپ،

ەكى بەكزات كەلە جاتىر جاڭاعى.

قانشا قاشىق دەگەنمەنەن جەرلەردىڭ

شاپقان سايىن تارتىلادى تالابى.

تۇنى مەنەن جازىلعاندا تور تۇلپار،

بەس ءجۇز جەر باۋىرىنا الادى.

تاڭىرى ارتىق جاراتقان مۇنداي داناسىن،

بىلەدى سول ەكى بەكتە شاماسىن،

اراسىنا ون ءۇش كۇندەي جول سالىپ،

ۇرگەنىشتىڭ تۇستە كوردى قالاسىن.

قىزۋ كىردى كاجدەكەمنىڭ قانىنا

راحات ءبىر ەنگەن بولدى جانىنا،

راۋشەنبەكتىڭ ايتقان ءسوزىن جاڭىلىپ،

«ايت» جانۋار دەپ قامشى ۇرىپ قالدى سانىنا.

كەلە جاتقان تەرى جاڭا توگىلىپ،

ۇمتىلعان سول تورى تۇلپار بەرىلىپ،

سانعا قامشى تيگەننەن سوڭ تور تۇلپار،

كوككە قاراي كوتەرىلدى جەلىگىپ.

بولماي كەتتى راۋشەنبەكتىڭ تۇراعى:

«سوزىم قايدا كاجدەم ايتقان ماناعى،

تۋعان جەردى كورۋ قيىن بىزدەرگە» –

دەپ ەڭىرەپ ەگەتىلىپ جىلادى.

كىم تالاسار ءتاڭىر بەرگەن نەسىپكە،

قىزىل ءتىلىم سويلەر بولساڭ كەشىكپە،

ۇرگەنىشتە سانالىلار جينالىپ،

ناماز وقىپ وتىر ەدى مەشىتتە.

جار سولقىلداپ بارا جاتىر وتىرسا،

بىر ءدۇبىردى قۇلاقتارى ەسىتتى.

بىر-بىرىنە بۇل قالاي دەپ سۇراستى،

بىرەۋلەرى توقتاي تۇر دەپ جارىستى.

بىرەۋلەرى جەر قوزعالىپ باراد دەپ

كاليما ايتىپ وز-وزىنەن قورىقتى.

توقسان ۇشتە ءبىر قاريا بار ەدى،

توقتاتتى دا بىلاي جاۋاپ بەرىپتى:

– تۇرىكپەننىڭ ارعى اتاسى تولىباي،

تۇرىكپەن ەلى تۇگەل ەردى سوڭىنا-اي.

تولىبايدىڭ بالاسى ەدى راۋشەنبەك،

قىزىلباستىڭ ءتۇسىپ كەتكەن قولىنا-اي.

ارتىق پە ەكەن كونبەگەن شىعار كەمىنە،

قىزىلباس يت جۇرگىزبەگەن عوي جونىنە.

وزى سىنشى ءبىر تۇلپاردى تاۋىپ اپ،

قاشقان ەكەن راۋشەنبەك ەلىنە.

قاراسى دا قالعان شىعار كورىنىپ،

قالماڭىزدار مەشىتتە ءبىرىڭ ەرىنىپ.

ەرتەرەكتە تولىبايدان ەستۋشى ەم،

توقتامايد دەپ تۇلپار كەتسە جەلىگىپ.

جەتى جەردەن ون-وننان جەتى تۇلپاردى،

جەتى ارقاندى توستىرايىق ءبولىنىپ.

قاپىسىن تاپپاي توقتامايدى بۇل تۇلپار،

كەتكەن ەكەن دەيدى ابدەن جەلىگىپ.

راۋشەنبەكتەن نەگە قالسىن شەگىنىپ،

نەگە وتىرسىڭ مەشىتتە ەندى ەرىنىپ،

كۇڭىرەنىپ شىعىپ ەدى دالاعا،

كوز ۇشىندا ءبىر بۇلت كەلەد كورىنىپ.

جەتى جەردەن ون-وننان جەتپىس تۇلپارى

جەتى ارقاندى كەرىپ تۇردى ءبولىنىپ.

تورى تۇلپار قايتپايدى ەندى بەتىنەن،

داۋىل بولىپ سوققان جەلى لەپىنەن.

كەلە جاتقان جەلىگىپ تاۋىپ توتەنى،

قانداي ايلا بۇعان حالىق ەتەدى.

جەلىككەن سوڭ جەرگە تيمەي تۇياعى،

التاۋىنان قابات قارعىپ وتەدى.

كوڭىلى سونداي بولعاننان سوڭ الاڭعا

قايعى ءتۇسىپ بولدى ۋايىم زاماندا.

توقتاماسىن تور تۇلپاردىڭ بىلگەن سوڭ،

ۇستىندەگى سالدى ارقاندى ادامعا.

تورى تۇلپار قايتپاي كەتتى بەتىنەن،

ەكى بەكزات سىپىرىلىپ قالدى كوتىنەن.

قايتىپ بولسىن ەندى مۇنىڭ تۇراعى،

راۋشەنبەكتىڭ سونگەن ەكى شىراعى.

تۋىستار كەزەكپەنەن كورىسىپ،

زار ەڭىرەپ دات-داريا دەپ جىلادى،

تاۋداي ەردىڭ قايت بولماعان تالابى،

ەندى جۇرسە كورەرسىزدەر ارانى.

ەكى كوزدەن راۋشەنبەك ايرىلىپ،

قايىم بولعان قامقۇن ەندى زامانى.

كاجدەكەمنىڭ دە ءوز تۋىسى بار ەدى،

قۇرمەتتەۋمەن ونى دا الىپ بارادى.

شىن ءقادىرلى ءوز ەلىندە بەك ەدى،

ويلى تۋعان اقىلى كەڭەس كەن ەدى،

«قادىر بولىپ ورتامىزدا وتىرسىن»، – دەپ

راۋشەنبەككە مەشىت سالىپ بەرەدى.

جۇمىس كەلدى ەسەن كەلىپ وڭىنا،

قايعى-سانا حاق ءتۇسىردى مۇڭىنا،

كاجدەمبەككە جاي سالىپ بەردى حالقى،

قۇرمەتتەۋمەن كۇتىپ جاتىر ونى دا.

ومىرلەرىن حالىق تۇگەل تىلەدى،

كوزبەن ەلىن كاجدەم عانا كورەدى.

وتاۋ بولىپ ءوز الدىنا وتىرسىن دەپ،

بارشاگۇلدەي سۇلۋدى الىپ بەرەدى.

قامقۇن بولعان ەسەن ەلگە قوسىلىپ،

شاتتىقپەنەن ەلدەرىنە جۇرەدى.

تاعدىر ءتۇسىپ باسىنداعى جازۋلى،

ۇش جىلدان سوڭ راۋشەنبەك دۇنيە سالىپ جونەلدى.

نە ەكەنىن ويناپ قايدان بىلەدى،

كاجدەكەمنىڭ دە جات بوپ قالدى-اۋ جۇرەگى.

بالاسى ەدى بىرگە كەلگەن ەلىڭنەن،

بۇل دۇنيەدەن حوش ايتىسىپ راۋشان جونەلدى.

قادىر ەتىپ بارلىعىدا قۇرمەتتەپ،

الىپ بارىپ قابىر سالىپ كومەدى.

جاراتۋشى جاننىڭ ءبارىن بۇيرۋ بار،

ايلاعان مەن بولادى ما ەندى زار،

راۋشەنبەكتەن ايرىلعان سوڭ كاجدەكەم،

سارىلعانداي بولىپ قالداۋ تاعى نار.

تۇرا تۇرسىن راۋشەنبەك پەن كاجدەمبەك،

ارتتا قالعان كۇلايىمنەن حابار ال.

كوپ جىلدى بالدى ەلىنەن اسقان كەك،

بىرەۋىنەن ايرىلدى كەلگەن ەكى بەك.

بۇل ەكەۋى ەلگە قاشىپ كەتكەندە،

ول اقالاي ەكى قابات بوپ قالىپ ەد.

جالعىز قازدىڭ شىعادى ما ۇندەرى،

قايعىمەنەن ارىلماي باستان تۇندەرى،

حاسىرەت شەگىپ جۇرگەنىندە اقالاي

تۋاتۇعىن جەتتى ەندى كۇندەرى.

كۇن بولمادى اقالايعا باياندى،

بىر كۇن شوشىپ كورگەن تۇستەن وياندى.

تاڭ الدىندا جاتىر ەدى اقالاي،

شىلتەندەر كەپ بەردى بۇعان اياندى.

«حان ىسىنە پەندەسىڭ عوي كونەسىڭ،

حاق جازۋلى دەدى قالاي كورەسىڭ،

جازۋلى وسى جاراتقاننىڭ اقالاي

ەرتەڭ تۇستە شاھيت سولىپ ولەسىڭ.

قامقۇن بولما اللاعا شەت بولارسىڭ،

كور ىشىندە ءسابيىڭدى كورەسىڭ.

كەۋىلىڭنىڭ ساقتاما ەندى داقتارىن،

ساقتاماساڭ تۇزىڭدى سوندا اقتادىڭ.

عايىپ يرەن مەن قىرىق شىلتەندەر جينالىپ،

كوردەن تۋعان كورۇعىلى دەپ قويادى، اتتارىن».

ەستىگەن سوڭ ۇشبۋ ءسوزدى قۇلاعى،

كورگەن تۇستەن شوشىپ اقالاي تۇرادى.

باسىن سۇيەپ وتىرادى اقالاي،

ەزىلىپ ءبىر مايداي بۇل جىلادى:

– جۇمىسىمنىڭ كەلمەيت سىلايى-اي

قايتقانىما اقىرىندا راي-اي.

كۇلايىم ءبىر سۇيمەگەن پاندەڭ ەكەن-اۋ،

جاراتۋشى ەدى جالعىز قۇداي-اي.

ساقتاۋ دەدى ول عارىپتىڭ جۇرەگى،

قايتىپ ادام بۇل جۇمىسقا سەنەدى.

تاعدىر جەتىپ ارتىنداعى مەن ءولدىم،

ھام جۇرەگى، ءھام ەدى عوي تىرەگى.

دەدى قايعىلار و باسىنان وتپەگەن،

ماشاحاتى بار ما ونىڭ شەكپەگەن،

بىر سۇيمەگەن پاندەڭ ەكەن كۇلايىم،

تۋعاننان-اق كوزىنىڭ جاسى كەپپەگەن.

اق ىسىنە ەندى نەدە بولسا كونەيىن،

اللا جازسا سول جۇمىسقا سەنەيىن،

وزىم ءولىپ كەتكەننەن سوڭ بىلەردى،

كۇلايىمعا كازىر بارىپ نە دەيىن.

انىق تولىق اقالايدىڭ ەسى ەدى،

وزى ايتىپ، ءوزى سيىنىپ شەشەدى،

كۇلايىمعا كورگەن ءتۇستى ايتادى،

ەرتەڭ تۇستە شاھيت بولىپ كوشەدى.

قايتىپ بولسىن بۇل عارىپتىڭ تۇراعى،

كوزى كوردى ولىگىن سول جاڭاعى،

قامقۇن بولعان كۇلايىم ەدى بۇل عارىپ،

جاپپار يە دەدى داعى جىلادى.

– كەۋىلىنە سالعان سوڭ ەندى ۋايىم،

حاق ىسىنە سابىر قىلىپ تۇرايىن،

قامقۇن بولعان ەڭىرەتتىڭ پەرزەنتتى

اقالاي ەدى تىلەگى سول قۇدايىم.

باسىمىزدان قاپىلدىق تالاي وتكەنى،

جانىمىزدىڭ كوپ ماشاقات شەككەنى،

قادىر ماۋلەن نە جازىعىم بار ەدى،

تۋعاننان-اق كوزىمنىڭ جاسى كەپپەدى؟

بۇل دۇنيەدە ەندى قايتىپ جۇرەمىن،

قانداي ءومىر قىزىق پەنەن سۇرەمىن؟

ەڭىرەتتىڭ جاراتقان قۇداي قايتادان،

مىنا اقالاي ەد جالعىز مەنىڭ تىلەگىم،

ايتقان مەنەن بولمايدى عوي ەندى بوس.

قادىر ماۋلەن جاراتۋشى كوڭىل قوش،

وڭعا اينالماي كەلە جاتىر تۋعاننان،

نە جازىعىم بار ەدى ەندى ءبىزدىڭ؟

جان پەرزەنتىم، جۇرەگىم ءارى بەدەرىم،

امال قانشا، اقالاي جان، قايىر قوش!

كوڭىلىمنىڭ كوپ بولىپ تۇرعان حالالى،

تۋعاننان-اق قايعىنىڭ تيگەن زالالى.

قۇلدا بولسا ءوز قولىندا ءجۇر ەدى،

ەسىتتى دە ەڭىرەپ كەلدى بابالى،

اقالايدىڭ ولىگىن قۇشىپ قۇشاقتاپ،

زار ەڭىرەپ بابالى دا جىلادى:

– بۇل جالعاندا ەندى قايتىپ جۇرەرمىن،

قانداي ءومىر، دەپ ەڭىرەدى، سۇرەمىن؟

ەرتەڭ كاجدەم ەسەن كەلسە بۇل جەرگە،

جان پەرزەنتىم قايدا دەسە نە دەرمىن.

سونگەنى مە شىنى مەنەن شىراعى-اي،

جۇمىسىمنىڭ كەلمەي قالدى-اۋ ىراي-اي

قادىر ماۋلەن ورتامىزدا پارزەنت ەدى،

بىزگە مۇنى قيمادىڭ با قۇداي-اي؟

ەڭىرەۋمەنەن قاشانعا وتىرسىن پاراعا،

جازۋىنا حاقتىڭ ەندى بولا ما؟

اقالايدى اق جۋسىن ارۋلاپ،

اپارىپ قويدى شەتكەرىلەۋ مولاعا.

ەردىڭ قايتىپ ەندى شىعار اتاعى،

قايعىمەنەن باسىن تولىق شاتادى،

بابالى دا حاسىرەت شەگىپ قامقۇن بوپ،

بىرنەشە كۇن ۇيدەن شىقپاي جاتادى.

ميا سالى قىس بولماي باراد بويىنا،

ۇشىرادى قايعىنىڭ ۇلكەن تويىنا،

قامقۇن بولىپ ون كۇندەي بۇل جاتىپ ەدى،

بىر وي ءتۇستى بابالىنىڭ ويىنا.

بۇل دۇنيەدە نە بولماقشى كەپەسى،

بوسادى ما ءومىردىڭ دە شەگەسى،

ەرتەڭ كاجدەم كەلىپ مەنەن سۇرايدى-اۋ،

كوپ جىلقىنىڭ مەن دەپ كەتتى-اۋ يگەسى.

قايتىپ ەندى يجتيھات قىلىپ تۇرايىن،

جاردەم بىزگە بولاردا تاعى قۇدايىم،

كاجدەم كەلىپ جىلقىم قايدا دەگەندە

نە دەپ جاۋاپ بەرە الماي تۇرايىن؟

قامقۇن بولىپ جاتقان مەنەن بولمايدى،

تۇگەل شىعىپ جيىستىرىپ سانايىن.

بويىن الىپ شىقتى ءبىر كۇن دالاعا،

بارىپ ءجۇردى ءبولىنىپ كەتكەن قاراعا.

وڭ بولسا ەندى بابالىنىڭ تالابى،

باسقان سايىن گۇل ءبىتىپ تۇرسا قادامى.

كوپ جىلقىسىن ءار جەردەن ەندى جيىپ اپ،

تۇگەندەدى بابالى قۇل سانادى.

كوپ جىلقىنىڭ ءوزى دە يەسى،

تاۋىپ سالساڭ تىڭدار ءسوزدىڭ جۇيەسى.

جيىستىرىپ ساناپ ەدى جىلقىنى،

ىشىندە جوق جالعىز بوزدىر بيەسى.

كوڭىلىنىڭ كوپ بولىپ تۇر الاڭى،

باراتۇعىن مەرزىمدى جەرىن قارادى،

تابا المادى ىزدەگەنمەن بيەنى،

اققا ەتتى بابالى قۇل نالانى.

تابا المايتىن بولدى قاعىپ شامالى،

بوز بيەنى ىزدەپ ءجۇردى جەر كەزىپ،

بوز بيە ەدى-اۋ كوپ جىلقىنىڭ اناسى.

تابا الماستان ەڭىرەپ ءعارىپ كەلە اتسا،

اقالايدىڭ نازارى ءتۇستى مولاسى.

بابالى ايتتى ەندى قايتىپ وتەيىن،

تىرى جۇرگەندە ماقسۇتىما جەتەيىن،

تۋماسا دا تۋعانداي بولعان پەرزەنتىم،

اقالايعا دۇعا قىلىپ وتەيىن.

سونى ايتىپ كەلە اتىر ەدىڭ-اۋ اناداي،

دۇعا قىلىپ كەتەيىن دەپ شىداماي،

كىم تىڭدامايت تاپسا ءسوزدىڭ جۇيەسىن،

قۇلدا بولسا بەرگەن اللا كيەسىن.

شۇباتىلىپ كەلە جاتىر كورەدى،

كوپ قابىردىڭ ورتاسىندا بيەسىن.

كوڭىلى دە قالعان ەدى سۋالىپ،

شاتتانادى بيەنى كورىپ قۋانىپ،

بوز بيەسى كوپ مولانىڭ ىشىنەن،

كەلە جاتىر وزىنە قارسى شۇبالىپ.

ەستىگەنىن ويىنا ەندى توقىدى،

تۇسىپ ايەت مولاسىنا وقىدى،

قۇلدا بولسا كوردىڭ بە اسىل زەرەگى،

تاپتىرارما ەردىڭ ويىنا كەرەگى.

ايەت وقىپ وتىر ەدى بابالى،

جالاڭ اياق بالانىڭ ءىزىن كورەدى،

كورگەننەن سوڭ جاقىن كەلەدى شىداماي،

كوڭىل شىركىن تاپپاي قالدى ەندى جاي.

كورگەن سايىن ىزىنە سونىڭ تويماعان،

بۇل قالايشا ھاجايىپ دەپ ويلاعان،

نازار سالىپ قاراپ وتىرسا بابالى،

شارىق ۇرىپ قابىردىڭ اۋزىن ويناعان.

بابالى ايتتى: «قايتتىما مەنىڭ رايىم

قالاي ويلاپ تەتىگىن مۇنىڭ تابايىن؟

جالعان ايتسام ولگەنىم عوي ا، قۇداي،

ساقتاسىنشى وتىرىكتەن قۇدايىم،

شىقپاي قالار وتىرىك ايتسام مەرەيىم،

كازىر بارىپ كۇلايىمعا نە دەيىن!؟

كۇن باتقان سوڭ قىپ تاۋەكەل بۇل جەرگە،

قايتا اينالىپ دەدى ەندى كەلەيىن،

نە عاجايىپ جۇمىس ەكەن قۇداي-اۋ؟

وز كوزىممەن اۋەلى كەپ كورەيىن».

كۇن باتقان سوڭ قايتا اينالىپ كەلەدى،

قۇلدا بولسا اقىلى تولىق ەر ەدى،

تۇنى مەنەن كىرپىك قاقپاي بابالى،

بانابارلاپ سول قابىردى جۇرەدى.

بولىپ وتىر بابالى قۇل ەندى اڭ-تاڭ،

قينالىپ تۇر كورگەنىنشە شىبىن جان،

بارلىق جەردىڭ ءبارى تاستاي قاراڭعى،

كوردىڭ ءىشى جانىپ تۇرعان راۋشان.

سىعالادى قابىرىنىڭ اۋزىنان،

اتقانداي بوپ تۋىلادى ەندى تاڭ،

اقالايدىڭ لاحاتىنىڭ ۇستىندە،

شوگىپ جاتىر العىر بۇركىت ارىستان.

جاتىر ەدى بابالى قۇل ءسۇرىنىپ،

قايتىپ مۇنى ۇستايمىن دەپ ءىلىنىپ،

ۇيقى دۇشپان جاتقانىندا بابالى،

كوزى كەتتى تاڭ الدىندا ءىلىنىپ.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

ار ءىستىڭ دە بولمايدى ما سەبەبى،

جاتىر ەدى كوزى ءىلىنىپ بابالى،

عايىپ يرەن مەن قىرىق شىلتەندەر كەلەدى.

– عارىپ بولعان قۇلاعىڭ سالشى بابالى،

بىزدى تىڭداپ ءبىلشى دەدى شامالى،

ەرتەڭ ەرتە تۇرىپ ەندى بازارعا،

ورىك، مەيىز، قۇرمانى ءتىپتى كوپ قىپ ال.

بۇل قابىردىڭ اۋزىنا ەرتە جەتكەيسىڭ،

بىر-بىرەۋدەن تاستاپ ۇزاپ كەتكەيسىڭ.

كوڭىلىڭنىڭ بولماسىن قاپالىق پەن زامانى،

وسى ايتىلعان ءسوزىمىزدى ورىندا،

ەرتەڭ ۇستاپ بەرەيىك دەدى بالانى.

تاڭ اتقان سوڭ بابالى قۇل تۇرادى،

جاڭاعىنى ەستىگەن ەدى قۇلاعى.

ەرتەڭ ەرتە بازار جاققا بارادى،

ۇستاۋ ەندى ارمانى مۇنىڭ بالانى.

كاجدەمبەكتىڭ كوپ دۇنيەسىن ايايما،

ورىك، مەيىز، قۇرمانى كوپ قىپ الادى.

ۇشقان قۇستى قۇتقارمايتىن بابالى،

ەرتتەپ ءمىندى استىندا بوز بيەنى جاڭاعى.

ەرتەڭ ەرتە كەلىپ مۇندا جەتەدى،

بىر-بىرەۋدەن تاستاۋمەنەن كەتەدى.

امان ەردىڭ شىعار دەگەن اتاعى،

بوتەن ويدا جوق ەدى، مۇنىڭ شاتاعى.

توگىپ بارىن تاۋسىلعان سوڭ جەمىستىڭ،

قايتا ساناپ كۇتىپ سونى جاتادى.

بالا شىعىپ توگىلگەن جەمىس كورەدى،

دامىن الىپ بىر-بىرەۋلەپ تەرەدى،

بالالىقتىڭ حاقىسى جەڭىپ، تەرىپ جەپ،

بابالىنىڭ ناق ۇستىنە كەلەدى.

بابالىنى كورىپ كەيىن قاشادى،

بوز بيەگە بابالى قامشى باسادى،

داق تيگىزەدى بوز بيەنىڭ جانىنا،

مەيىرىمى كەلمەس ساننان اققان قانىنا.

ۇشقان قۇستى قۇتقارمايتىن بوز بيە

كورۇعىلىنىڭ ەرمەي قالدى شاڭىنا.

كەلە جاتىر بالا ەندى الىستان،

ەر ولەدى دەگەن بار عوي نامىستان.

سول دۇشپانان قاشىپ بالا كەلىپ ەدى،

قابىرىنىڭ اۋزىندا جاتىر ارىستان.

– ەسىگىمدى بوساتساڭىز كايتەدى،

قۋىپ كەلە جاتىر دەپ زارلادى ءبىر دۇشپان.

وزىم پاتشا دۇشپانداردان قورقامىن،

الىس جەردەن شارشاپ كەلدىم ورتاعىم،

ەسىگىمدى بوساتساڭ كايتەدى ارىستان،

وسى ەسىكتە بولماسا سەنىڭ ورتاعىڭ؟

وعان موينىن ارىستان دا بۇرمادى،

ايتقان مەنەن ارىزى تۇرمادى.

اعىپ تۇردى كوزىنىڭ ەندى سوراسى،

ەڭىرەپ تۇر ارىزىن ايتىپ بالاسى.

بۇل ارىستان قوزعالمادى تىڭداپ،

بابالىنىڭ جاقىن كەلدى قاراسى.

قيىن بولدى وسى ءبىر جۇمىس بالاعا،

تىڭدامادى ارىستان مۇنى جانادا.

جاقىن كەلىپ قالعاننان سوڭ بابالى،

قابىردى تاستاپ قاشتى بالا دالاعا.

كىم تالاسار ەردىڭ بەرگەن باعىنا،

تايماي جۇرگەن ۋاقىتىندا تابىنا،

جەتەمىن دەپ وكىم قىلىپ بالاعا،

قامشى باستى بوز بيەنىڭ سانىنا.

بىلمەي تۇردى ويلاپ مۇنىڭ شاماسىن،

اقىلىنىڭ الجاستىرىپ داناسىن.

ۇشقان قۇستى قۇتقارمايتىن بوز بيە

كورمەي قالدى كورۇعىلىنىڭ قاراسىن.

كورۇعىلى ايتتى: «ەندى بۇعان يە دەرمىن

قاي ياققا بۇل قۇتىلىپ كۇنىمدى كورەرمىن؟

بابالى ايتتى: «كەۋىلىمدە بولدى ناق،

تۇسپەي قالسا نە قىلامىن، – دەدى ءسات.

ادام ايتسا نانار ما ەكەن، قۇداي-اي

بىر جاياۋعا جەتە الماد دەپ شاپقان ات.

بۇل سياقتى كورە الامادىم بالانى،

قالاي جۇيرىك وسىنشاما ادىمدى.

بوستان-بوسقا ەندى ۇيگە قايتام با،

كۇلايىمعا ءسوزىمدى جالعان ايتام با؟

تۇندەگىلەر شىلتەن دەسەم قۇداي-اي،

بارلىعى دا مەنى الداعان شايتان با؟

التى اسقار اسۋ قيىن بەل ەدى،

بوز بيەمەن تەپەكتەپ بۇل كەلەدى.

قىرىق ەلۋدەي سالدەلى ادام ۇستاپ تۇر،

جاس بالانى كوزى ەندى كورەدى.

اتتان ءتۇسىپ بابالى قۇل قالادى،

زار ەڭىرەپ ءدات-داريا ەتىپ جىلادى.

جاڭاعى ءبىر ايتقان ءسوزىم اسىلى،

كەشىرە گور دەپ ەڭىرەپ بۇل جىلادى،

كوزىن باسىپ تىزەرلەپ ءجۇرىپ بابالى.

بىر-بىرلەپ قولدارىنان الادى،

بۇل عارىپتان تاعى قاشىپ كەتەر دەپ،

قول-اياعىن بايلاپ بەردى بالانى.

جاس بالانى بايلاپ بەرىپ شىلتەندەر،

عايىپ بولىپ كەتىپ قالدى جاڭاعى.

قول-اياعى بايلانعان سوڭ ءسابيدىڭ

ايتىپ جاتقان وسىلارعا عازالى:

– ءيۋزىم كيزا ياعىم مەن بىلەگىم

ەندى قاشپاي بىرگە ىلەسىپ جۇرەمىن.

شىنىمەنەن مەن دەسەڭ باباجان

سۇرايتۇعىن وزىڭنەن بار ءبىر تىلەگىم.

بەتىن جۋدى كوزىنەن اققان جاسىنا،

قۇلاعىڭ سال اڭگىمەنىڭ ناشىنا.

نەدە بولسا ماۋقىن باسىپ كەتسىن دەپ،

قابىرىنىڭ تۋرا باردى باسىنا.

اق ىسىنە نەدە بولسا كونەيىن،

ەندى قاشپاي بىرگەلەسىپ جۇرەيىن،

شىنى مەنەن مەن دەسەڭ اناجان،

ەمبەسەم دە تىم بولماسا كورەيىن.

بارسا اۋزى جابىلىپتى قابىردىڭ

سوزىن تىڭدا كورۇعىلىداي ءسابيدىڭ:

– ماۋقىم باسىپ كەتەيىن دەپ كەلىپ ەم

جاپپار قۇداي قۇدىرىتىڭە نە قىلدىم؟

كىرەم دەسەم بىتەلىپتى بىزگە جول،

كوڭىلىمدە قايعى مەنەن حاسىرەت مول.

حوش، الديار قيامەتتە كورەرمىن،

بىزگە بەرگەن اق سۇتىڭە ريزا بول.

شىر اينالىپ تۇرمىن كەلىپ مولادان،

كۇدەر ءۇزىپ قالدىڭ با مەندەي بالادان.

زار ەڭىرەپ جالعىز قوزىڭ كەلگەندە،

بىر باسىڭدى كورەتسەيشى اناجان!

ولىپ قالعان دەنەڭنەن كورىپ كۇتىمدى،

ەمىزىپ ەڭ ماعان اقتىر ءسۇتىڭدى،

قايتكەنىمدە اقتاي الام وسىنى،

ەكى ارادا بولمايتىن شىعار ءبىتىمدى.

جالعانشىعا بارا جاتىرمىن جان انا،

كەشە كورشى بەلگە باستىر ءجۇزىڭدى.

كوڭىلىمنىڭ كوپ بولار تۇر الاڭى،

قايىم بولىپ بار اتىر-اۋ زامانى،

حايىر حوش بوپ عاراساتتا كورەرمىز،

جالعانشىنىڭ مەن بوپ بارام ادامى.

بابالىنىڭ قايتتى كوڭىلى قۋانىپ،

كورۇعىلىنىڭ كەلە اتىر كوڭىلى سۋالىپ.

مۇنى كورىپ تاعات قىلماي كۇلايىم

كەلە جاتىر كوزىنەن جاسى شۇبالىپ.

ارتىق ەدى اركىمنەن جاسى شۇبالىپ،

جاس بالانى كورگەننەن اق يەدى،

باۋىرىنا باسىپ الىپ كۇلايىم

يىسكەپ-يىسكەپ اق بەتىنەن سۇيەدى.

يىسكەگەندە اق بەتىنەن ءسابيدىڭ

تاس ەمشەگى تارتىلىپ قالعان يەدى.

اسىلى بالا جان پەرزەنتىن كورگەن سوڭ،

يىسكەگەندە جاس بالانى ەمىرەنىپ،

الپىس ەكى تامىر تۇگەل يەدى.

قول ۇستاسا قاعىسقاندا قيادى،

دۇشپان ءيتتىڭ تيەرمە ەكەن زيانى،

مەن اينالدىم فورىمىڭنان كورۇعىلى

كوكەسىنەن اۋماي قاپتى مياعى.

بۇگىن ولسەم ەندى مەندە ارمان جوق،

تۇلپار اتتىڭ قالعان ەكەن تۇياعى.

ۇيىنە ەرتىپ جاس ءسابيدى بارادى،

بوتەن جاقتان بولماي تيتتەي الاڭى.

كۇنى-تۇنى شىعارماي تىسقا باعىپ ءجۇر،

قىزىلباسقا تيەدى-اۋ دەپ حابارى.

ەندى قويسا بۇل مەيىرىمسىز قىزىلباس،

تيەر-اۋ دەپ شىراعىما زالالى.

سىر شاشپادى دۇشپان تۇگىل، دوسىنا،

جان جۇرگىزبەيدى كورۇعىلىنىڭ قاسىنا،

شىعارماستان ۇيدە باقتى كۇلايىم

قىسقا كۇندە ءپارۋانا بولىپ باسىنا.

سويتىپ ءجۇرىپ كورۇعىلىداي ءسابيىن

شىقتى وننىڭ ءبىر جىلدارى جاسىنا.

ون جاسىندا ءار جۇمىستى ويلادى،

قايرات كەرىپ قاناتىنا سيمادى.

كۇلايىمنىڭ ءتىلىن الماي كورۇعىلى

بىر كۇن كوشە بويلاپ ەندى وينادى.

كوڭىلىنىڭ كوپ بولىپ ءجۇر الاڭى،

وڭعا اينالسىن ءسابيدىڭ اسىل تالابى.

كوشە بويلاپ كەلە جاتىر ەدى كورۇعىلى

ويناپ جاتقان كوردى ءبىر توپ بالانى.

بالالىقتىڭ قاقىسى جەڭىپ كورۇعىلى

كوپ اينالماي سوعان جەتىپ بارادى.

ويىن دەگەن وتە قىزىق سابيگە،

كوپ بالامەن بۇلدا ويىن سالادى،

مايلى وندا، مەيلى بولسىن جيىرمادا،

شاك كەلتىرمەيت لاقتىرىپ بالانى.

بىرەۋىنىڭ ءمىنىپ الىپ توسىنە،

شەكەسىنەن شەكە تامىر الادى.

شىبىن جانى قىزىلباس ءيتتىڭ تىم ءتاتتى،

العان جاڭا شەكە تامىر تىم باتتى.

قۇتىلعان سوڭ سوستيىپ تۇرىپ قىزىلباس،

اناداي جەرگە بارىپ تۇرىپ ءتىل قاتتى.

«تىڭدا قىردا كورسىن دەسەڭ قىزىقتى،

كەلەسىڭدە قيسىق قىلاسىڭ جۇزىكتى.

اكەمىزگە بارىپ ايتساق وسىدان،

ەلدەن قۋار سەندەي جەتىم بۇزىقتى».

اسىل تۋعان كورۇعىلىبەك سىمباتتى،

قىزىلباستىڭ ءتىلى بۇعان شىن باتتى،

جيىستىرىپ ويىنىنىڭ ءبارىن تاستادى،

جەرگە تامدى كوزىنىڭ مۇنىڭ جاستارى.

نە ەكەنىن بالا ويلاپ بىلەدى،

سوقتى جامان ەستىگەن سوڭ جۇرەگى.

تاستادى دا ويىننىڭ ءبارىن كورۇعىلى،

كەلىپ ۇيگە كۇن باتقان سوڭ ەنەدى.

قامقۇن بولعان وتىر ەدى كۇلايىم،

بالاسىنىڭ ءتۇرىن ەندى كورەدى.

قاراقۇرىم بولىپ كەلگەن كورۇعىلى،

كورگەننەن سوڭ ۇشتى كۇلايىم جۇرەگى.

«بولماي كەلدى تۇلپار باردى تۇراعىن،

نەگە جاسقا تولىپ تۇرار شىراعىڭ.

تىل المادىڭ ويناپ كەتتىڭ سەن بۇگىن،

قانداي ىسكە كەزدەستىڭ دەدى شىراعىم».

كورۇعىلى ايتتى: «جاراتقان جالعىز بۇيرۋ بار،

بۇل سوزىمە جانىم انا قۇلاق سال،

ولە-ولگەنشە سۇيەگىمە ءمور بولدى،

ەستەن شىعىپ كەتپەيتىن شىعار بۇل ازار.

ارتىق پەن سۇرا كوردىم كەمىنى

بۇل قىزىلباستىڭ نەگە كەلدىڭ ەلىنە،

بۇل مەيىرىمسىز ءتىلى جامان ءولتىردى،

ىلەستىرمەس ءبىزدى ءومىر شەرىنە.

قالماس ءتىلىم تىرشىلىكتە جاڭىلىپ،

قايعى باستى ءسابيىڭدى سابىلىپ.

جانىم انا شىندىعىنان سويلەشى،

كىسى ەلىندە وتىرمىز ءبىز نەعىلىپ؟

بۇل دۇنيەدە ورىنسىز ىسكە كونە مە؟

شىندىق ايتسا ەشكىم سوعان سەنە مە؟

جانىم انا شىننان سويلەپ ءتۇسىندىر،

دۇنيەگە اتاسىز ادام كەلە مە؟

ايتقان ءسوزى سىندىرىپ تۇر بەلىمدى،

كورگىم كەلمەيد ولگەنىمشە كەمىڭدى،

جانىم انا جان ساقتاماي شىن سويلە،

كىم بولامىن تاۋىپ بەر مەنىڭ ەلىمدى؟

كەشىرە كور ارتىق ايتسام قاپاڭدى،

بىر قىزىلباستىڭ تىلىنەن باس شاتالدى،

دۋنياعا اتاسىز ادام كەلە مە؟

كىم بولامىن تاۋىپ بەر مەنىڭ اتامدى؟

بۇل جالعاندا ەندى قايتىپ جۇرەمىن،

قالاي ەندى ەتىپ ءومىر سۇرەمىن.

شىن ايتپاساڭ جان سالىپ انا تىڭداشى،

تاۋ مەن تاستى قاڭعىپ بوسقا ولەمىن.

كوتەرە كور شىندىق سويلەپ بەلىمدى،

انىق تۋعان انامسىڭ عوي سەنىمدى،

بۇل جالعاندا ءومىر ءسۇرۋ قيىندى،

شىننان سويلە توقتاتايىن بەلىمدى».

ەستىگەن سوڭ كۇلايىمنىڭ قۇلاعى،

ەندى قالاي بۇل جۇمىسقا شىدادى.

جاڭاعانا سونگەن كۇنىم جانىپ ەد،

جاسىن داريا ەتىپ تاعى جىلادى.

ەشكىمنىڭ جوق دەدى بۇعان تالاسى،

قايتا اعىزدى-اۋ كوزىمنىڭ ەكى پاراسى،

شىراعىما قايدان ءجۇرىپ كەزدەستى،

بۇل مەيىرىمسىز قىزىلباستىڭ بالاسى.

تۇتپاي قالار جالعان ايتسام مەرەيىڭ،

ەندى بۇعان، – دەدى ويدان نە دەيىن،

– قۇلاعىڭ سال دەدى جانىم شىراعىم،

سوزىن تىڭدا ءبىر ازعانتاي اناڭنىڭ،

ارعى اتاڭدى سۇراساڭىز تولىباي،

تۇرىكپەن ەلى تۇگەل ەرىپ ەد سوڭىنان.

سونان تۋعان ءوزىڭنىڭ اكەڭ راۋشەنبەك،

قىزىلباستىڭ قۇل بوپ كەلگەن قولىن-اي.

سىنشىلىعى باسىنا جەتىپ ارىستىڭ،

ەكى كوزىن ويعىزىپ ەدى سورىنا-اي،

ارتىق پەنەن كونە الماپ ەدى كەمىنە،

ىلەستىرە مە قىزىلباستار شەگىنە.

قامقۇن بولعان سورلى ەدى اكەڭىز

جۇرگىزبەدى قىزىلباستار جونىنە.

مەنىڭ جۇپتىم، سەنىڭ تاعاڭ كاجدەمبەك،

وسى ەكەۋى قاشقان ەدى ەلىنە.

اڭگىمەنىڭ وسى جانىم حالالى

ۇلكەن ءيتتىڭ ساعان دا تيەر زالالى.

شىنىمدى ايتپاي نە عىلايىن شىراعىم،

قايدا بولدى اناڭ ەندى قاراعىم.

كەتكەنىنە كوپ جىل بولدى ەكەۋى،

سونان بەرى جوقتىر جانىم حابارى.

– جاراتۋشى جاننىڭ ءبارىن يە بار،

سىز دە انا دەدى ماعان قۇلاق سال،

ۇشبۋ ءسوزىم كەۋىلىڭە ۇناي ما،

قارامايتىن جان ەكەن بۇلار ىرايعا.

جالعىز بالا اتاسىن ىزدەپ تابادى،

بولماسا سولاي اللادان بالا تىلەي مە؟

ارتىق پەنەن كورەم مەن دە كەمىمدى،

سىلتەپ بەردىڭ ريزامىن ءجونىمدى،

جانىم انا قاپا بولما بۇل ىسكە،

ىزدەپ تابام اتام مەنەن ەلىمدى.

كۇلايىم سول جاۋاپ قاتتى بالاعا،

ەسىڭە ال دەپ شىراق مۇنى جانادا.

«ارتىق پەنەن كوز سالىپ تۇرمىن كەمىنە،

راۋشەنبەكتى جۇرگىزبەي بۇلار جونىنە،

كورۇعىلى ۇستاپ اقىرىندا ءوزلارىن،

كورسەتپەدى باسقان كەيىن ءىزلارىن،

بۇل مەيىرىمسىز قىزىلباستار ا قۇداي،

اكەڭنىڭ سول ويعان ەكى كوزلارىن.

تىڭداپ تۇرشى بۇل ءسوزىمدى شامالى،

كوپتەن بەرى جوق دەپ ەدىم عوي حابارى،

قامقۇن بولعان راۋشانبەكتەي اكەڭنىڭ،

ىشتە كەتتى كورگەن قايعى ساپارى».

كورۇعىلى اقىلى تولعان كوكتەيدى،

نە ءبىر كۇندەر، پەندەدەن ەندى وتپەيدى،

سەبەپ پەنەن اقىرىندا جەتكەن ۇل

اعالار ويلاڭىزشى نە ىستەيدى؟

– مۇنىڭ ءۇشىن قامقۇن بولما جان انا،

سىرا، ءبارى ولىگە ءومىر كەتپەيدى.

ەسەن بولسام ەلدە ەركىن جۇرەرمىن،

تىرى بولسام اتامدى انىق كورەرمىن.

ومىر بەرسە جاراتۋشى جالعىز حاق،

قايتا اينالىپ بۇل شاھارگا كەلەرمىن.

سارعايتارمىن شااداتتىڭ ءجۇزلارىن.

مەن دە سونىڭ كورسەتپەسپىن ءىزلارىن،

تىرى بولسا ەرتىپ كەلىپ ەكەۋىن،

كوز الدىندا مەن دە ويارمىن كوزلارىن.

ساقتاۋلى سول جۇمىس بولسىن تىلەكتە،

تاپتىرارمىن ىزدەگەنىمە كەرەكتى.

جانىم انا قامقۇن بولماي وتىرا بەر،

سابيىڭ سول قايتا اينالار تىلەكتە.

اڭگىمەنىڭ دەدى انا حالالى،

تيگەن ەكەن عوي قىزىلباس ءيتتىڭ زالالى.

قۇلدا بولسا كوپ جىلقىنىڭ ەگەسى،

كەلسىن دەدىكوپ كەشىكپەي بابالى،

كىسى ەكەن بابالى دا كيەلى،

كوپ مالىڭا سول بابالى يەلى.

تۋعان جەرگە اتتانامىن جان انا،

الىپ كەلسىن دەدى بوزدۇر بيەنى.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

اشۋ قىسسا جاستا بولسا كۇلەردى.

كورۇعىلىنىڭ ەستىگەن سوڭ حابارىن،

بوز بيەنى الىپ بابالى كەلەدى.

ويناپ بالا سول ۋاقىتتا كۇلەدى،

جاستىقتىڭ بۇل ويلاساڭدار تۇلەگى،

قارۋ-جاراق سايماندارىن دايىنداپ،

وڭ قارىنا بالا ەندى ىلەدى.

«باقىتىمدى جاراتقان ءوزىڭ اشقىن»، – دەپ

بوز بيەگە سەكىرىپ بالا مىنەدى،

سالدىڭ تاعى جانىما مەنىڭ ۋايىم،

جاراتقۋشى قايتارار ءوزى شىرايىن،

اتتانعان سوڭ كورۇعىلىداي ءسابيى،

بىلدىرەدى ەندى تىلەك كۇلايىم.

«قيىنشىلىق جەرلەردەن ەسەن وتكىزىپ،

جالعىزىما جاردەمدەسشى قۇدايىم.

اناڭ شىداپ بۇل جۇمىسقا تۇراما،

ەرتەرەكتە ايتۋشى ەدى عۇلاما،

ەسەن بارىپ تۋعان جەرىن كورگەنشە،

جالعىزىمدى تاپسىردىم جالعىز قۇداعا.

پاتشا قۇدا انىق ايتقان سوزىمە،

كەلتىرە كورمە جالعىزىمدى تەزىڭە.

ەلىن ەسەن بارىپ ول كورگەنشە،

جاراتۋشى تاپسىردىم ءبىر وزىڭە.

تاعىڭىزدار بارلىعىندا بۇعان تەر،

قايعى مەن قالدىم مەندە بولىپ شەر.

ەلىن ەسەن قوزىم بارىپ كورگەنشە،

تاپسىردىم مەن عايىپ يرەن قىرىق شىلتەن.

شىراعىمدى داق تيگىزبەي باعىپ ءجۇر،

اداسسا اگار تۋرا جولعا سالىپ ءجۇر،

دۇشپان تورىپ سىرتتان ءجۇرىپ قادالسا،

دۇشپاننان سول جىراعىراق قاعىپ ءجۇر.

مەندە تاعات بولا ما ەكەن قۇداي-اۋ،

ەرەيمىن عوي كورگەنىمشە قاعىپ ءجۇر،

ارتىق پەنەن سالىڭدار نازار كەمىنە،

كوڭىلىم بوسقا دەدى ەندى ەرىمە،

ەلىن ەسەن قوزىم بارىپ كورگەنشە،

تاپسىردىم مەن ارىستانداي بورىگە،

قيىنشىلىق جەردەن مۇنى وتكىزىپ،

كوپ ماشاقات كورسەتپەڭدەر شەككىزىپ،

عايىپ يرەن مەن قىرىق شىلتەن ەندى سيىندىم،

ەلىنە سەن جەتكىر مۇنى جەتكىزىپ،

جۇمىس كەلسە كورەرمىزدە وڭىنا،

باستادىڭ-اۋ باستى قايعى مۇڭىنا

جالعىز ەدى دۋنياعا بۇل كەلگەن،

ەشكىم جوق ەد ەرگەن مۇنىڭ سوڭىنا،

قادىر ماۋلەن ەڭىرەدىم تاپجىلاماي،

قۇلاق سالساڭ مەن سورلىنىڭ مۇڭىناي،

قوزىم ەلىن ەسەن بارىپ كورگەنشە،

بىزدەر قۇربان، توقتىڭ سونىڭ جولىنا.

ەر ەكەنىن ويلاساڭىز ونەردى

جاراتۋشى اسىلىندا تەرەڭدى،

كورۇعىلىداي جاس ءسابيىڭ ءتۇن قاتتى،

جاۋاتۇعىن كۇندەي بولىپ سەرىگى.

اناسى مەن حوش ايتىسىپ كورىسىپ،

تۋعان جەرگە ەندى ءسابي جونەلدى.

جۇمىس كەلسە كورەرسىزدەر.......... دا

اناسىنىڭ تىڭداماعان مۇڭىندا.

كۇلايىمنىڭ تىلەگىن قابىل ءايلاتتى،

قىرىق شىلتەندەر كۇتىپ تۇر ەكەن جولىندا،

مىنگەن بيە استىنداعى ىلۋلادان،

قول كوتەرىپ جابىستى بۇلار شىلاۋدان.

نەسىنە ەندى سول سۇلتان اسىقتى،

بۇرىن مۇنداي ەسىتپەگەن داۋىستى،

ەلىن ەسەن بارىپ ءوزى كورگەنشە،

تۋعان جەرگە كورۇعىلى بەك اسىقتى.

قيىنشىلىق نە ءبىر جەردەن وتكىزىپ،

حاق ماشاقات كورسەتپەدى شەككىزىپ،

الىس جەردىڭ تانابىن تارتىپ شىلتەندەر،

ون ءۇش كۇندە كەتتى مۇنى جەتكىزىپ.

كىم تالاسار ءتاڭىر بەرگەن ناسىپكە،

قىزىل ءتىلىم سويلەر بولساڭ كەشىكپە،

ۇرگەنىشتە سانالىلار جينالىپ،

ناماز وقىپ وتىر ەد سول مەشىتتە.

تەرەڭ جەردەن قوزعالىپ تۇر ويلارى،

تاپ ونىڭ جوق ەدى ءجۇزىنىڭ تايعانى،

ۇرگەنىشتىڭ قالاسى وسى دەگەن سوڭ،

ار تاراپقا قاشىپ كەتتى ويلارى.

بوساعاسىنا ءتۇستى داعى مەشىتتىڭ،

بوز بيەنى مىقتاپ سوعان بايلادى.

قابىل بولسا كورۇعىلىنىڭ تىلەگى،

الىپ ۇشتى ەلىن كورىپ جۇرەگى.

ناماز وقىپ وتىر ەدى سانالار،

سالەم بەرىپ ۇستىنە ەندى ەنەدى.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولار ما تالابى،

جابىلعان سول، جاۋاتىن كۇندەي قاباعى.

ىزەتپەنەن، ءتوسىن باسىپ تىزەرلەپ،

بىر-بىرەۋلەپ قولدارىنان الادى.

اڭ-تاڭ بولىپ بارلىعىدا قاراپ تۇر،

بۇل سياقتى كورمەگەن ءومىر ادامدى.

توقسان ۇشتە ءبىر كاريە بار ەدى،

«جولىڭ بولسىن، كىمسىڭ، – دەپ – بالام» سۇرادى.

– كەلىسىم ءسوز سويلەيىن، تىڭداڭىزدار كەبىمدى،

جول بولسىن دەپ، سۇرادىڭ مەنەن اتاجان،

ىزدەپ كەلەم تۇرىكپەن دەگەن ەلىمدى.

تۇرىكپەننىڭ ارعى اتاسى تولىباي،

ەرىپسىڭدەر تۇگەل سونىڭ سوڭىن-اي،

وزىم اكەم راۋشەنبەك اتى بار،

قىزىلباستىڭ قۇل بوپ بارعان قولىنا-اي.

سىنشىلىعى باسىنا جەتىپ اكەمنىڭ

ەكى كوزىن شاادات ويعان سورىنا-اي.

بۇل دۇنيەدەن كورمەي كەتكەن جارىقتىڭ،

اۋدىرمايمىن ايتقاندا ءسوزدىڭ حالىقتىڭ.

اتام ەلگە شىداي الماي قاشقاندا،

مەن انامنىڭ قارنىندا جاس قالىپپىن.

اللا بەرسە قيىن ەمەس قوي ەرىكتى،

بىلە تۇعىن ەر بولسا بۇعان سەرىكتى،

تۋاتۇعىن كۇنى جاقىن كەلگەندە،

شاھيت بولىپ انام مەنىڭ ءولىپتى.

قۇدىرەتىنە قيىن ءىس بار ما قۇدايدىڭ،

كور ىشىندە ءولى جانە كورىپتى.

وسىناۋ ءسوزىم تىڭدا اتا تاتىمدى،

كەلتىرگەن عوي ەسكەرتەلىك تاتىمدى.

عايىپ يرەندەر، قىرىق شىلتەندەر جينالىپ،

كوردە تۋعان، كورۇعىلى دەپتى اتىمدى.

بىر عاسىردىڭ ءوز باسىمنان وتكەنى،

كوپ ماشاحات جانىمىزدىڭ شەككەنى،

شىداي الماي ازارىنا قىزىلباستىڭ،

كوپ جىل بولدى اتام ەلگە كەتكەلى.

مەنىڭ كوڭىلىم سونان بولدى الاڭدى،

قايىداستار ورناتقانداي زاماندى.

كەتكەنىنە كوپ جىل بولدى بىلمەيمىن،

راۋشەنبەك، كاجدەمبەك تاعى تاعامدى.

اڭگىمەمنىڭ ۇشبۋ ەندى حالالى،

جانعا تيمەس كەمەن ەكەن زالالى،

ەس جيعان سوڭ ەلىمدى ىزدەپ كەلەمىن،

سونان بەرى بىلىنبەي كەتكەن حابارى.

«جاراتۋشى جاننىڭ ءبارىن بۇيىرعان،

دەدى – بالام، ءبىر كاريا قۇلاق سال.

ەرتەڭ مەنەن كورىپ بىردەي كەزىنەن،

اۋماي قالعان بايقاپ تۇرمىز كوزىنەن.

تۇلپاردان ءبىر قالىپتى-اۋ اسىل تۇياعى،

اينىمايدى راۋشانبەكتىڭ وزىنەن.

بولمادى ەندى سانالاردىڭ تۇراعى،

ەستىگەن سوڭ كايتىپ بۇعان شىدادى؟

كۇڭىرەنتىپ مەشىتتىڭ ءىشىن سانالى،

ەڭىرەۋمەن ەگىتىلىپ جىلادى،

كەزەك-كەزەك قۇشاقتاپ الىپ سۇيەدى،

كورۇعىلىداي ارىستان تۋعان بالانى.

كاجدەمبەكتەي تاعاسى بار ەدى وسىندا،

وتىر ەدى شىداي الماي جاڭاعى،

ىشى وتتاي كاجدەمبەكتىڭ كۇيەدى،

باۋىرىنا قىسىپ الىپ سۇيەدى.

تابالارما ويدا مىنا دوستارىن،

كوردىڭدەرمە سۇمدىق پەنەن اسقانىن،

كورۇعىلىنى باۋىرىنا قىسىپ اپ،

مولتىلدەتىپ توكتى-اۋ كاجدەم جاستارىن.

كوڭىلىنىڭ كوردىڭدەرمە وسكەنىن،

نە ءھيھىمدى دەدى ويدان كەتكەنىن.

يىم الىپ ءبىر قاريا ءسوز سويلەپ،

«تىڭدا – دەپ، سول، – جانىم بالا، ەستىگىن

ەكى جىل بولدى راۋشەنبەكتەي اكەڭنىڭ،

دۇنيە سالىپ حوش ايتىسىپ كەتكەنىن.

اڭىلارما كىسى ەلىنەن دوستارىن،

ەتە الا ما قىزىلباستا باسقانىن،

قامقۇن بولما جانىم بالا وسىعان،

بەرسىن ساعان اتا-اناڭنىڭ جاستارىن.

قالار ما ەكەن ايتىلماي مەنەن تاعىدا،

تايماي تۇرسىڭ نۇر ۇستىنە تاعىڭا.

جولداس بولىپ راۋشەنبەكتىڭ يمانى،

دۇنيە ەستىسىن اتاسىنىڭ بارىپ جانىنا.

ەستىگەن سوڭ كورۇعىلىنىڭ قۇلاعى،

قايتىپ شىداپ ادام بۇعان تۇرادى،

اكەسىنىڭ ەستىپ مىناۋ ولگەنىن،

جاپپار يە ەتىپ ىزالى جىلادى.

قالمايدى ءسوز تىڭدا دەدى تاعىدا،

داق تيگىزدى-اۋ جاس ءسابيدىڭ جانىنا.

– راس ايتاسىڭ جانىم اتا ءسوزىڭدى،

يت تىمەكتەي باتاسىڭ سول جانىما.

بۇل دۋنيانىڭ كورگەم تالاي جالعانىن،

كوردىڭدەرمە كورگەن ونىڭ زاردابىن.

قىزىلباستا ەكى كوزىن ويىپ الىپ ەد،

ىشتە كەتتى-اۋ جان كوكەمنىڭ ارمانى،

تاۋسىلارما بۇل دۋنيانىڭ ەرمەگى،

اسىلىندا ءناسىلى ونى تەربەدى.

سىرا، ارماندا كەتكەن ەكەن جان كوكەم،

مەن سياقتى پەرزەنتىن كوزى كورمەدى.

بۇل دۋنيانىڭ كوردىم تالاي دۇزۇگىن،

قىزىلباس ءيتتىڭ بىلەسىڭدەر عوي بۇزىعىن،

جاراتقاننان تىلەپ العان پەرزەنتىن.

جانىم كوكەم كورمەي كەتتى-اۋ قىزىعىن.

ەنگەن ەمەس ۇيقىدا ءبىر تۇسىمە،

قۇلاق سالىپ تىڭدا مەنىڭ ىسىمە،

قىزىلباستان كورگەن تۇگەل ازارى

جان كوەكمنىڭ كەتكەن ەكەن تىسىندە.

بۇل سوزىمدە دەسەڭىز ەگەر قاتە بار،

وندا ادام ونى ويلاماي شاتالار،

قۇلاعىڭ ساپ ارىزىمدى تىڭداشى،

بۇل جاڭالار وتىرعان مۇندا اتالار.

جالعان ەمەس ايتتىم ءسوزدىڭ راسىن،

بۇل دۋنيادا كەڭ جايىلار قۇلاشىم،

وزىم ءىسىم وزدەرىڭمەن بابا جان،

جان كوكەمنىڭ كورسەتىڭدەر مولاسىن.

كوزدەن اققان راحىم ەتشى جاسىما،

ارتىق كەم دەپ ايتا الماسسىڭ وسىنى،

ماۋقىمدى مەن باسايىنشى جان اتا،

تۇتان الار ەرتەڭ بارىپ باسىنا.

كىم تىڭدامايت كورۇعىلىداي دانانى،

كوڭىل ءسۇيدى كورگەن جۇرتتىڭ بالانى،

ايتقان ءسوزىن سانالار تىڭداپتى،

ورتاعا الىپ بەيتكە ەرتىپ بارادى.

كوزدەن اققان تاعات قىلماي جاسىنا،

اركىم سونداي سۇيسىندىرەد دوسىندا،

جاس ءسابيدى ورتاعا الىپ سانالار،

قابىرىنىڭ الىپ كەلدى باسىنا.

كەلگەننەن قالاي شىداپ تۇرادى،

قىزىلباس ءيتتىڭ سالعان باستا ىلاڭى،

اكەسىنىڭ قابىرىنىڭ ءۇستىن قۇشاقتاپ،

زار ەڭىرەپ كوردى كورىپ جىلادى.

اقىلى كەڭەس ويلاپ تۇرسا دانادان،

ەڭىرەپ تۇردى قورشاپ ەندى بالانى،

باسالقا ايتىپ تۇرعىزام دەپ كەلگەننىڭ

تۇرعىزا المادى كورۇعىلىنى ءبىر ادام.

ەڭىرە مەن وكسىپ جاتتى كورۇعىلى

قۇربان بولىپ اتاسىن قويعان مولادان.

بيحابار بوپ بۇل دۋنيادان جونەلدىڭ،

مەن سياقتى تىلەپ العان بالاڭنان،

كەشىرە كور بولسا ەگەر قاتامنان،

تالاي ەردىڭ باسى مۇنداي شاتالعان.

اجال اسپاس تاستاي كۇنا استىنان،

مەن سياقتى اجىراسپاس بوساڭنان،

مولاڭدى سول قۇشاقتاۋمەن ەڭىرەپ،

حابار الشى جاتقان مەندەي بالاڭنان.

اقىلى مىرزا شىداماسا بولار ما

ايتتى قايتا ءبىر ناسيحات ولارعا،

كەلگەنىندە بالاڭ قوزى سىزدەرگە

قوزعالمادىڭ ەش بولماسا مولاڭدا.

راحىم ەتكەي كوزدەن اققان جاسىمدى

كىسى ەلىندە قايدان تابام دوسىمدى،

كورمەسەڭدە ەڭىرەپ قوزىڭ كەلگەن سوڭ،

بىر كوتەرسەي جانىم اتا باسىڭدى.

قايتىپ قالدى ءسابيىڭنىڭ رايى-اي،

بۇل ساپاردا وڭ بولمادى سىلاي-اي،

ەڭ بولماسا كوزىن ماعان كورسەتپەي،

جاراتۋشى الدىڭ با احىر قۇداي-اي.

بىزدىڭ كورگەن كۇننىڭ ءبارى قاراڭعى،

قايعى ۇستىنە قايعى مىنە جامالدى،

زار ەڭىرەپ مولاڭنىڭ تۇرمىن باسىندا

مەن سياقتى سەزەسىڭ بە بالاڭدى؟

سوققان مەنەن نە قىلماقتى جۇرەگىم،

وڭ بولماعان جاستا بولسام تىلەگىم،

جازۋىنا حاقتىڭ قانداي ايلام بار،

حايىر حوش بول عاراساتتا كورەرمىن.

يا، قۇدايىم، زارلاپ كەلدىم اتادان،

ايتقىزباسىن ءسوزىمدى اللا قاتادان،

اللا جازسا عاراساتتا كورەرمىز،

حايىر حوش بول ناعىلايىن اتاجان؟

ەتكەن مەنەن بولار ما ەكەن ەل بيلەپ،

قويالارما جاس سابيگە بۇلار كەك،

بارلىعىدا ءسوزىن تىڭداپ ءسابيدىڭ،

تۇس-تۇسىنان قاماپ تۇردى ەڭىرەپ.

قامقۇن باستى سانالاردى كۇتكەندە،

قازىلعانداي بولدى بۇعان توڭىرەك،

كوڭىلىنىڭ بولماي ءتىپتى الاڭى.

ەشكىمنىڭدە تيمەس بۇعان زالالى،

كاجدەمبەكتەي تاعاسى تۇر ىشىندە،

كورۇعىلىداي ارتىق تۋعان بالانىڭ.

كۇنى-تۇنى ءپارۋانا بوپ باسىنا،

جاس ءسابيدى ەندى بۇلار باعادى.

تاۋداي ەركىن ويلاپ تۇرساڭ تاعىندا،

تاڭىر بەرگەن كىم الادى باعىندا،

جۇرە بەردى بوز بيەسىن باعۋمەن،

اكەسىنىڭ سالىپ كەتكەن باعىندا.

تىم ءقادىرلى ويلاپ تۇرساڭ ەر ەدى،

ناق ساندىقتى شىنجىرعا سالىپ ەگەدى.

رايحان اراب دەگەن پاتشا بار ەدى،

بىر كۇندەرى جولى ءتۇسىپ كەلەدى.

رايحاندا كوك قاسقاداي تۇلپار بار،

نازارى ءتۇسىپ كوكقاسقانى كورەدى.

كەۋلى كەتتى كوكقاسقاعا كورۇعىلى،

كوپ كەشىكپەي رايحانعا كەلەدى.

ىزەتپەنەن كەلىپ ەدى جاس ءسابي،

قولىن الىپ بۇعان سالەم بەرەدى.

«كوڭىلدەگى كەسىرلەرىم باسىلدى،

بىلەسىز عوي كورۇعىلى دەگەن اتىمدى،

اكەم ءولىپ قامقۇن بولىپ ءجۇر ەدىم،

كەۋلىم كورىپ اتىڭىزدى شاتىلدى.

كورمەي سىنشى مەنى تاقسىر كورۇعىلى

بىر شاپتىرشى بيەمە قاسقا اتىڭدى».

رايحان ايتتى: ءاي، سوقتىما، بالا جۇرەگىڭ،

ماعان قويار وسى ما سەنىڭ تىلەگىڭ،

اركىمنىڭ دە ماقسۇتى بار ويىندا،

ىستەسەڭ ايتىپ، ەندى ساعان بەرەمىن،

بىر شاپتىرىپ بوز بيەگە بەرەيىن،

بارشاگۇلدىڭ ءبىر ۇستاتشى بىلەگىن.

اتتى كورىپ قاشتى سوندا اقىلى،

ۇرىنبايما ەر دەگەن سول شاتىلدى،

كوكقاسقاعا كەۋلى كەتىپ كورۇعىلى

قولىن سوقتى دەدى ءتۇستى ماقۇلعا.

ۇزبەي تۇرعان ويلاساڭىز كۇدەردى،

اتان ۇزەر دەگەن بار عوي شىدەردى،

جاس بالانى الدايمىن دەپ رايحان،

كوكقاسقانى ءتۇستى دە سالىپ جىبەردى.

بوز بيەنىڭ سۇيەگىن انىق تانىدى.

نە بىلەدى باتىر ادام الىبى،

جىبەرگەن سوڭ بوزبيەنى كوك قاسقا

كەشىكپەستەن كەلىپ ەندى جانىدى.

تاۋداي ەردىڭ كوردىڭدەرمە تالابى،

الدايىن دەپ تۇر ەكەن كاپىر بالانى،

شاپقانىندا بوز بيەگە كوكقاسقا،

شىلبىرىنان كەيىن تارتىپ قالادى.

قاريالاردىڭ ايتىپ كەتكەن مىسالى،

جاستا بولسا رايحاندى ۇستادى.

تاقياسىن جۇلىپ الىپ كورۇعىلى،

قولى مەنەن ەندى بارىپ توسادى.

كوردىڭدەرمە استى ەردىڭ زيانى،

قاشقانمەنەن ارامدىق قوي قيالى،

تاقياسىن توستىداعى كورۇعىلى،

قولىمەنەن بوز بيەگە قۇيادى.

كەلتىرگەن سوڭ بايقاتقان سوڭ ناشتارىن

قامقۇن بولعان قورعاي الماي باستارىن

كوكقاسقانىڭ سىدىگى ەندى.........................

.................................................................؟

سوققان ونىڭ كوردى الىپ جۇرەگىن،

جالعان اياتسام دەدى سوزدەن ولەمىن.

ماقۇل دەدىم ات سىدىگىنە قىزىعىپ،

انام بەتىن دەدى قايتىپ كورەمىن،

بۇل دۇنيەدە قۇرسىن مەنىڭ جۇرگەنىم،

بۇيتىپ ءومىر نە بولماقشى سۇرگەنىم،

ات سىدىگىنە ايىرباستاپ انامدى،

بۇيتكەنىمشە جاقسى ەمەس پە ەدى ولگەنىم؟

وڭعا اينالسا بولار ەدى-اۋ نە ىستەرىم،

عاپىلدىقتىڭ جاڭا ءبىلدىم وتكەنىن،

ات سىدىگىنە انامدى ايىرباستاپپىن،

قايتىپ كورەم انامنىڭ ەندى بەتتەرىن.

جاماناتقا ارىلماستاي تاڭىلدىم،

جاڭىلعانداي جاراتقان يەم مەن ناعىلدىم؟

وز انامدى ات سىدىگىنە ايىرباستاپ،

باقىتىمنان باستان تۇگەل ارىلدىم.

قايتىپ قالدى كورۇعىلىنىڭ رايى-اي،

وڭعا اينالسا جۇمىسىمنىڭ سىلايى-اي،

وز انامدى ات سىدىگىنە ساتىپپىن،

قالاي بولدى-اۋ جاراتۋشى قۇداي-اي؟

عاپىلدىقتىڭ كەيىن ءبىلدىم وتكەنىن،

اشىلادى سوزدەن شىندىق شەكتەرىم،

وز انامدى ات سىدىگىنە ساتىپپىن،

جاراتقاننىڭ كايتىپ كورەم بەتتەرىن.

بۇل دۇنيەدە ەركىن ەدى جۇرگەنى،

جاقسى ەدى شاتتىق ءومىر سۇرگەنى

ەردىڭ ءسوزى ەكى بولسا دۇرىس پا،

ونداداعى بارلىعى ءبىر ولگەنى؟

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

جاس ءسابيدىڭ سوقتى قايتا جۇرەگى،

امال بار ما ۋاداعا قول سوقتى،

كەلىپ ەندى ۇيىنە ءسابي ەنەدى.

تۇسى قاشقان كورۇعىلىنى قاراسا،

بارشاگۇلدە جاس ءسابيدى كورەدى،

– قايدان كەلدىڭ – دەدى، جانىم شىراعىم،

مەن ءپارۋانا باسىڭنان كۇندە بولامىن،

تۇسىڭ نەگە مۇنشا قاشتى ءسابيىم،

ايتشى ءسوزدىڭ شىندىق پەنەن حالالىن.

بۇل جالعاندا تەگىن كەلىپ تۇرمادىڭ،

كورگەنسىڭ عوي ءبىر جاماننىڭ ازارىن،

ايتشى جانىم سۇراعانىم دوستارىم،

كوڭىلىمنىڭ كوتەرەيىن حوشتارىن.

تىلى تيسە كىمدەر ەكەن تيگىزگەن،

اتاڭا ايتىپ كەستىرەيىن باستارىن.

كورۇعىلى ايتتى: «دۋنيادا مەنىڭ جۇرگەنىمە

مەنەن باسقا جوق قوي انا ەرمەگىڭ،

جولى ءتۇسىپ ءبىزدىڭ ەلگە جان انا

رايحان اراب دەگەن پاتشا كەلگەنىن.

استىنداعى كوك قاسقا بار تۇلپارى،

نازار ءتۇسىپ سول قاسقانى كورگەنىم،

بۇل دۋنيانىڭ ويلاماپپىن ءولىمىن،

جالعان ايتسام قالاي بولار سەنىمىم.

قول سوعىپپىن ماقۇل كەلىپ رايحانعا،

كوكقاسقاعا كەتىپ سوندا كوڭىلىم.

شىعار ما الماي كوڭىلىم عاپىل لەپىمدى،

بالاڭ سۇراپ رايحانعا ءوتىندى،

اقىل كەتىپ الجاسىپپىن جان انا،

كورىپ تۇرمىن ولمەگەن سوڭ بەتىڭدى.

سول ۋاقىتتا جاۋاپ قاتتى بارشاگۇل،

ميۋا باقشا جالعىزمىسىڭ سەن ءبىر گۇل،

جاۋاپ بەردى نازا بولعان بالاعا،

كىم تالاساد اقىلى كەڭەس داناعا،

تىپ بولعاندا ءبىر جىلعى تاپقان مالمىندا

وزىم مەنىڭ باسىڭنان سەنىڭ ساداعا،

كەۋلى قالىپ قويار-اۋ دەپ ءسابيدىڭ

شىعا كەلدى بارشاگۇلدە دالاعا.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

الداعان عوي جاستىعىن ءبىلىپ بۇل ەردى،

بارشاگۇلدى بىلەگىنەن ءىلىپ اپ،

رايحان اراب قاشىپ ەلگە جونەلدى.

قايعى سانا تارقار ما ەردىڭ مۇڭىنان،

كىم تىڭدامايت ايتسا ءسوزدى شىڭىنان،

وزى بۋاز بوز بيەمەن كورۇعىلى

قۋىپ كەلدى زەرتتەپ سوڭىنان.

ايتىپ كەتكەن نۇسقا قىلىپ قاريا،

حالىققا بولعان ەتەك جايىپ جاريا،

ىلەكتەسىپ كەلە جاتىر ەدى كورۇعىلى

كەزدەستى الدان ۇلكەن امۋ-داريا.

قايتپايتۇعىن كوك قاسقانىڭ بەتى ەدى،

شىن ادالدىق كورۇعىلىنىڭ نە ەتەدى.

ارمان بەرمەن بۇرىن وتكەن كوك قاسقا

سەكىرىپ سول امۋ-داريادان وتەدى.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولىپ قالدى تالابى،

ەگەر جۇرسە كورەرسىزدەر ارانى،

وتكەننەن سوڭ ارعى بەتكە رايحان

كورۇعىلىعا قايتا ايقاي سالادى:

– اشۋىڭدى كورۇعىلى بەك جيناما،

جالعان ايتسام مەنى دە سەن سيلاما،

قۇلاعىڭ سال ادال ءسوزىم وزىڭە،

بوز بيەنى استىڭداعى قيناما.

بوز بيەڭدى بالا ەندى جاقسى باق،

ايتاتۇعىن وزىڭە ءسوز ۇشبۋ حاق،

بوز بيەڭدى كۇتىپ باقساڭ كورۇعىلى،

بوز بيەڭنەن تۋاد سەنىڭ عيرات ات.

ات كەۋلىنە مەن دە قالدىم ۇناماي،

ادام ايتپاي شىندىق ءسوزدى تۇراما-اي،

كەمدىگىمدى قۇبلا كىسىنىڭ ىعى مەن،

بارا جاتقان مەن پاندەمىن شىداما-اي.

بۇل دۋنيانىڭ كورگەن مەن از عوي بازارىن،

وعانداعى بالا سىنباسىن دەپ نازارىڭ،

اقىرى سول وزىڭنەن ولەم كورۇعىلى،

وز اتىمنىڭ سىدىگى ەدى اجالىم.

بۇل جۇمىسىم كەلمەي بارادى وڭىنا،

حاسىرەتتى جان ازادى مۇڭىنا،

كەمدىگىمدى قۇبىلا كىسىگە شىداماي،

شايتاندىقتىڭ ءتۇسىپ بارام جولىنا-اي.

قايتىپ بولسىن ەندى ەردىڭ تۇراعى،

جاسقا تولدى-اۋ كورۇعىلىنىڭ شىراعى.

قادىر ماۋلەن الجاستىردىڭ مەنى دەپ

قاپا بولىپ حاسىرەتپەنەن جىلادى-اي:

– كوڭىلىمدە كوپ ەدى، – دەدى – الاڭىم،

كاپەلىم عايىم بولداۋ زامانىم،

وز انامدى ات سىدىگىنە ساتىپ مەن،

كاجدەمبەككە ەندى نە دەپ بارامىن.

مەنى قۇداي قاي كەزدە ءوزىڭ ەلەدىڭ،

ەكى اتاعا ءار ۋاقىتتا تەل ەدىم،

وز انامدى ات سىدىگىنە ايىرباستاپ،

كاجدەمبەكتىڭ ديدارىن قايتىپ كورەمىن.

قايتىپ قالدى-اۋ ءسابيىڭنىڭ رايى-اي،

جۇمىسىمنىڭ وڭباي قالدى-اۋ سىلايى-اي،

وز انامدى ات سىدىگىنە ساتقانشا،

شىبان جاندى الساڭ قايتەدى قۇداي-اي.

بۇل دۋنيانىڭ كوردىم تالاي جالعانىن

وزەن بويىن جاعالاۋ مەن زارلادىم،

وز انامدى ات سىدىگىنە ساتىپ مەن،

ىشتە بولدى قايناپ ەندى قىسپاعىم.

بۇل جالعاندا ەندى قانداي جۇرەرمىن،

وپاسى جوق دۋنياعا قالاي سەنەرمىن،

حالىق ماعان سىن قوياتىن بولىپ تۇر،

جۇزىن ەندى حالىقتىڭ كايتىپ كورەرمىن؟

كوڭىلىمنىڭ كوپ بولىپ تۇر الاڭى،

بۇل سياقتى زارىقتىرداۋ بالانى،

قۋ دالادا قاشانعى ءجۇرسىن ەڭىرەپ،

كاجدەمبەككە ءبىر كۇنى بالا بارادى.

تۇسى قاشقان كورۇعىلىنى قاراسا،

سىنىپ قالعان بالاسىنىڭ نازارى،

كاجدەم ايتتى: – ءىشىڭ وتتاي كۇيدى مە،

حالىق سەنى تۋعاننان-اق ءسۇيدى مە،

مۇنشا نەگە كەلدىڭ قالقام جۇدەۋمەن،

بىر دۇشپاننىڭ ءتىلى ساعان تيەدى مە؟

كوڭىلىڭنىڭ كوركەيتەيىن قوشتارىن،

شىندىق سويلەپ جاقسى بولار اشپاعىڭ،

قانداي ءيتتىڭ ءسوزى ءتيدى وزىڭە،

ايتشى ماعان كەسەيىن دەدى باستارىن».

كورۇعىلى ايتتى: «دۋنيادا قۇرىسىن جۇرگەنىم

ولمەگەن سوڭ الدىڭىزعا كەلگەنىم.

بالاڭ سونداي ەتتى قاتا ءبىر جۇمىس،

ات سىدىگىنە ايىرباستاپ انامدى مەن بەرگەنىم.

بۇل سياقتى تىڭداپ تۇرساڭ، كەبىمدى،

قايعىمەنەن وت جالىن ەتتىم لەپىمدى،

ولمەگەن سوڭ كەلىپ تۇرمىن جان اتا

كورىپ سەنىڭ ەربيىپ مەن بەتىڭدى.

كاجدەن سوندا جاۋاپ بەردى بالاعا:

– ونداي جۇمىس نە ەكەن سەندەي داناعا

ايەل دەگەن ءبىر جىلعى تاپقان مالىم دا،

ايەل تۇگىل ءوزىم سەنەن ساداعا.

ايتقاننان سوڭ اڭگىمەسىن ماقتانىپ،

قورعالاۋ مەن كەلىپ ەدى ساقتانىپ،

اتاسىنىڭ ەستىپ ءسوزىن ادىلدىك،

كورۇعىلى بەك كەتتى ەندى شاتتانىپ.

ەندى بولماد باسقا جاقپەن الاڭى،

كورگەن ادام تاڭىرقايدى بالانى،

اكەسىنىڭ باعى ىشىندە كورۇعىلى

بوز بيەسىن كۇتىپ ءجۇردى جاڭاعى.

بوز بيە دە جىلقى ەدى سىمباتتى،

باعاسى ارتىق باسقالاردان قىمباتتى،

تۋاتۇعىن كۇنى ءبىتىپ بوز بيە،

دوڭبەكشىپ سول باق ىشىندە تولعاتتى.

كوڭىلىنە بۇل جۇمىستى بىلە الماي،

كولكولىنە شىدامى جوق ىلە الماي،

كورۇعىلىبەك ساسىپ ءجۇردى ابىرجىپ،

نە قىلارىن ەندى بۇعان بىلە الماي.

جەتى كۇندەي بوز بيەسى تولعاتتى،

دوڭبەكشىدى جان قينالىپ تۋا الاماي.

تاۋداي ەردىڭ قايت بولار ما تالابى،

تاڭىرى ارتىق جاراتقان مۇنداي بالانى.

تۋا الماسىن بىلگەننەن سوڭ كورۇعىلى،

ىشىن جارىپ قۇلىنىن سىرتقا الادى.

سىلكىندى دە ورنىنان تۇرا كەلەدى،

قايعى بىتكەن قاناتتاي ەكى قۇلاعى،

نازار سالىپ قاراپ ەدى كورۇعىلى،

وت ورنىنداي ەكەن ونىڭ تۇراعى.

سىپاتىنا كورگەن سايىن تويمايدى،

اناۋ-مىناۋ تومەندە ەكەن تۇياعى،

نەگە بولسىن ەردىڭ ەندى الاڭى،

اتاسى سىنشى جىلقىعا بۇل مامانى.

جىپ تيگىزبەي موينىنا تۇلپاردىڭ

قىرىق قۇلاش جىبەك ارقان تاعادى،

كورگەن سايىن كورگىسى كەلەد تويمادى،

انىق تۇلپار وسى عوي دەپ ويلادى.

بىر اعاشقا شاتىمايدى ارقانى،

تەرەكتەرگە سەكىرىپ عيراتى وينادى،

كىردى ەردىڭ كوڭىلى ەندى قۋانىپ،

سوڭ قالعانمەن قايعى مەنەن سۋالىپ.

عيرات اتىن كورگەننى دە ەسىنەن،

بارى كەتىپ تۇرادى ەندى قۋانىپ،

قالا المايدى ەشبىر جەرگە بەكىنىپ،

جۇرگەن قايعى كەتىپ قالدى وكىنىپ.

عيرات اتى كۇن ساناۋ مەن ءسۇيسىندى،

تەرەكتەردىڭ باسىنان ءجۇرىپ سەكىرىپ،

قابىل بولسا ۇشبۋ ەردىڭ تىلەگى،

نە ەكەنىن الدىن بولجاپ بىلەدى.

ۇرگەنىشتىڭ اقىل حانداي حانى بار،

توقسان ۇشكە اقىل ءبىر كۇن كەلەدى،

باسىنداعى تاعدىرى ءبىتىپ اقىلحان،

بىر كۇندەرى دۇنيە سالىپ جونەدى.

وسىلاردىڭ ەسكەرى ءبىراق زاڭدارى،

ەسى ءبۇتىن ەر بولسا ءسوزدى اڭدادى،

پاتشا ولسە حالقىن جيناپ مايدانعا،

تىرپ ەتكىزبەي تۇرۋشى ەدى شاڭدارى.

باقىت قۇستاي قۇسى بولدى تۇرىكپەننىڭ،

سول قۇس كىمگە قونسا سونى پاتشا سايلادى.

بۇل سياقتى اۋدىرمايدى حالىقتى،

كورگەننەن سوڭ نە قىلارسىڭ جارىقتى.

حابار شاشىپ شاقىرىپ الدى ءبىر كۇنى،

مايدان جايعا التىن دىڭگەك حالىقتى،

جۇرتتىڭ ءبارى بارعانىندا جيىلىپ،

كورۇعىلى بەك باق ىشىندە قالىپتى.

بۇل دۋنيانىڭ كوردىڭدەر مە جالعانىن،

نە ءبىر مۇڭلىق تىڭداپ تۇرساڭ زارلارىن.

بۇكەڭ قاعىپ كەمپىر شالدا بارا جاتىر،

پاتشا بولماق بارلىعىنىڭ ارمانى.

تيىش تۇر دەپ ەتتى بۇعان قىسىمدى،

بۇرىن ءتارتىپ وسى بولعان سوڭ ءتۇسىندى.

تۇگەل حالقىن جيناپ بولعان سوڭ،

باقىت قۇسىن ورتاسىنان ۇشىردى.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

حالىقتىڭ الدى جاۋاتىن كۇندەي تۇنەردى،

جينالعان سول كوپ جيىنعا اينالماي،

كورۇعىلى جۇرگەن باققا قۇسىڭ جونەلدى.

حالىق تۇگەل جينالىپ تۇرعان دۋلادى،

دەلەگزىپ قالدى عوي دەپ شۋلادى،

نەگە بولسىن كوڭىلىنىڭ الاڭى،

قيىن بولماق سويلەر ەردىڭ مامانى.

باقىت قۇستىڭ ۇشقان جاعىن باعدارلاپ،

شۋىلداپ سول حالىق كەتىپ بارادى.

سىر شاشپاعان ويلاساڭىز دوسىنا،

كەۋىلىنىڭ كىر كەلمەيدى حوشىنا.

عيرات اتىن ويناتىپ جۇرگەن كورۇعىلىنىڭ،

باق ىشىندە باقىت قۇس قوندى باسىنا.

عيرات اتى قونعان قۇستان ۇرىكتى،

سالىپ جاتىپ توقتالعانى ەدى بۇلىكتى.

«ەي، جاپالاق قانداي اقىڭ بار ەد» – دەپ،

ەكى مارتەبە كوتەرىپ جەرگە سىلىكتى.

«ەي، جاپالاق، كوتەرمەيمىن ويىنىڭدى،

سەن كەلگەنمەن مەن اشپايمىن قوينىمدى،

عيرات اتىمدى بۇلدىرمەي اۋلاق كەتسەيشى،

اشۋلانسام جۇلىپ الام موينىڭدى».

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

حالقى ءۇشىن تۋعان انىق ەر ەدى.

ەل ەگەسىز قالدى عوي دەپ كۇڭىرەنىپ،

شۇبىرۋ مەن حالىق مۇندا كەلەدى.

باق ىشىندە كورۇعىلى مەن الىسقان،

باقىت قۇستى تۇگەل حالىق كورەدى.

قالعان كەۋلى حالىقتىڭ دا سۋالىپ،

مۇنى كورىپ كەۋلى قالدى جۇبانىپ.

شىنجىرعا بارىپ تاۋىپتى دەپ ورىنىن،

حالىق سونداي كۇڭىرەندى قۋانىپ،

كورۇعىلىنى ورتاعا كەلىپ الادى،

قۇرمەت ەتتى باسىن ءيىپ بالاعا.

كىم تالاسادى ەردىڭ بەرگەن باعىنا،

تايسا وڭعا كەلمەيدى عوي تاعى دا،

جاس بالانى ورتاعا الىپ قۇرمەتتەپ،

وتىرعىزدى پاتشا بولىپ تاعىنا.

قۇرمەت ەتىپ جاتىر ءبارى بالاعا،

ايتقان مەنەن شىندىق بار ما، نانا ما،

مىنا كەلىپ التىن تاققا وتىرعان،

عيرات اتى قالىپ قويىپ ەد دالادا.

كورۇعىلى ايتتى: «ەردىڭ ەركىن زەرەگى،

ار ءىستىڭ دە بولمايدى ما سەبەبى،

پاديشالىق تاقتىڭىزدار، حالقىم-اۋ،

تۇگەل تىڭدا، ماعان جوق قوي كەرەگى.

مەنىڭ كەۋلىم كۇن ساناۋمەن شالىقتى،

ويى تۇردى، ءھار قيال مەن بالىقشى،

التىن تاققا پاتشا بولىپ وتىرعاننان،

عيرات اتىمدى ءبىر سيپاعانىم ارتىقتى.

وعان حالىق ايتساداعى كونبەدى،

قۋانىشقا بولەنىپ تۇرعان ەلدەرى،

التىن تاققا قۇرمەت ەتىپ ۇستادى،

وعان ىرىق كورۇعىلى بەك بەرمەدى.

ايلاتارسىڭ اقىرىندا مەيلى زار،

اشۋلانسام كۇندەرىڭىز بولار تار،

مەنى الداپ الىپ كەلىپ بۇل جەرگە

عيرات اتىمدى ۇرلايىن دەپ ءجۇرسىڭ ۇرىلار.

قالاي شىداپ عيرات اتىمدى كورمەي تۇرارمىن،

قايتىپ ەندى كورە الماسام شىدارمىن،

جولىمدى اش، اشۋ قىستى قيىندى،

بىرىڭدى دە قويماي ءقازىر قىرارمىن.

كىمدەر قارسى كەلەر مۇنداي بالاعا،

تاڭىر ارتىق تۋعىزعان مىناۋ داناعا،

ايتقانىمەن تىڭدامادى حالىقتى،

جۇلقىنىپ سول شىعىپ ەدى دالاعا.

ەردىڭ قانداي تۇنەرىپ تۇرعان ايباتى،

سىرتقا شىقسا ورىنىندا جوق عيراتى.

نەگە قالسىن ۇشبۋ جەردە كىدىرىپ،

قيىن ەندى بۇعان تۇرۋ ءمۇدىرىپ.

«ەي، ۇرىلار، عيرات اتىمدى الىپ كەتتى»، – دەپ،

كەلە جاتىر ىزىمەنەن جۇگىرىپ.

بۇل سياقتى دۋنياعا كەلگەن ەندى شەر،

اسىل بۇيىم جاتقان مىناۋ بولدى بەل.

عيرات اتتى بارا جاتقان جەرىنەن،

ورتاعا الىپ ۇستاپ ەدى شىلتەندەر.

قاي ءبىر جەرگە سالساڭ عيرات تايىنباس،

جاتىر ەدى جابدىقتاپ شىلتەن ايىلداپ،

قارۋ-جاراق سايماندارىن ساۋىتىن،

بارىن قويعان ۇشبۋ جەرگە دايىنداپ.

نە ەكەنىن ويلاپ قايدان بىلەدى،

سۇيرەتىندى ىزىمەنەن كەلەدى.

كورۇعىلىبەك كەلە جاتقان جۇگىرىپ،

قىرىق-ەلۋدەي سالدەلى ادامدى كورەدى.

اشۋ قىسىپ، ايباتلانىپ كورۇعىلى،

سالدەلىگە جەتىپ ەندى كەلەدى:

– ايلاتارمىن بارىڭىزگە ەندى زار،

كورەتۇعىن كۇندەرىڭىز بولدى تار.

عيراتىمدى كوزىڭ قيىپ سويۋعا،

اپاراسىڭ كايبىر جەرگە ۇرىلار.

ەندى كۇنىڭ كايتىپ سەنىڭ اشىلدى،

قىزىل مەنەن كورسەتەيىن جاسىلدى.

عيرات اتىمدى قاي جەرگە ەندى سوياسىڭ،

كەسەيىن بە تۇگەل دەدى باسىڭدى؟

كوڭىلدىڭ كوپتەن بولعان ەكەن الاڭى،

ۇرى بولسا قايىم بولار زامانى.

اقىلىڭنىڭ الدىندا كەلدى اشۋىڭ

«قارا، – دەدى، – بىزگە تولىق بالام-اۋ

عيرات اتىڭ مىنۋگە كەلدى شىراعىم،

كەلىپ تۇرعان بىزدەر ەدىك باباڭ-اي.

دەسەداعى ەردىڭ بەتى تايىنبادى،

سوزىمىزدى تىڭداپ تۇرشى ەندى ناق.

عيراتىڭا مىنگىزۋگە كەلىپ ەك،

قارۋ-جاراق سايمانىڭدى دايىنداپ».

سول ۋاقىتتا كورۇعىلىبەك تۇرادى،

ەسىتەدى سوزدەرىن الىپ قۇلاعى.

اشۋ قىسىپ كوزىنە قان توىلپ ەد،

«كەشىر»، – دەپ سول زار ەڭىرەپ جىلادى،

– اشۋ قىسقان ءبىز سياقتى بالادان،

ارتىق كەتتى-اۋ، ايتقان ءسوزىم شامادان،

اسىلىعىم جاڭاعى ايتقان ارتىقتار،

كەشىرە گور، – دەپ ەڭىرەدى، – باباجان،

جاس بالانى كيىندىردى شىلتەندەر،

جايناپ كەتتى دۋنياعا كەلگەن مۇنداي ەر،

قارۋ-جاراق سايماندارىن ىلەدى،

جاس قۇس بولدى كورۇىعىلى بەك تىلەدى.

وڭ قارىنا قالدىرماستان قارۋىن،

دايىنداعان ەندى بالا ىلەدى،

«باقىتىمدى جاراتقان ءوزىڭ اشقىر» دەپ،

عيرات اتىنا كورۇعىلىبەك مىنەدى.

ولاي-بۇلاي جاس ءسابيدى جۇرگىزىپ،

شاتتاندىردى كەۋلىن تاۋىپ كۇلگىزىپ.

«سوعىپ تۇر ما، – دەدى – بالام جۇرەگىڭ،

نە ءسوزىڭدى ايتقان مەن ەر ەدىم،

قول جايداعى وسى بۇگىن سۇراشى،

نە ايتساڭ دا قابىل بولات تىلەگىڭ».

كورۇعىلى ايتتى: «ماعان بەرسەڭ تولىق باق،

بارلىعىڭ دا تۇرعان شىلتەن ارۋاق.

كوپ تىلەكتى تىلەمەيمىن سىزدەردەن،

قابىلداساڭ تىلەك مەندە ەكەۋ-اق.

كوڭىلىڭە بۇل جۇمىسىمدى حوش كورسەڭ،

بابالارىم ويلارىڭدى بەس بولسەڭ،

بىر تىلەگىم وزدەرىڭنەن سۇرايتىن،

بىر ءجۇز جيىرما بەس بولاد، ماعان جاس بەرسەڭ.

قابىل ايلا تىلەگىمدى ايتقان سوڭ،

جالعان ەمەس تىلەپ تۇرمىن مۇنى شىن،

شىن تىلەگىم وزدەرىڭنەن باباجان،

ولە-ولگەنشە جاۋدان بەتىم قايتپاسىن.

– ءسوزىڭىزدىڭ وتە جاقسى ىرەۋى،

بولماس بالام، اڭعارشى ءسوزدىڭ جۇدەۋى،

تىلەگىڭىز ورىندى بولدى جان بالام،

قالىپ تۇر-اۋ سول تىلەكتەن بىرەۋى.

جاستىق پەنەن كەۋلىڭنىڭ كوپ الاڭى،

كەيىن سوناۋ قايعى بولار زامانى.

ا، شىراعىم، قول كوتەردە سۇراشى،

قالدىردىڭ پەرزەنت دەگەن بالانى.

كورۇعىلى ايتتى: «بۇل جۇمىستان شەگىنبە،

دەپ ويلاماس ەشكىم ءبىزدى تەگىندە.

قابىل ايلا تىلەگىم مەنىڭ ەكەۋى

ايەل جولدا، بالا مەنىڭ بەلىمدە.

ەركىن سوعاد ەردىڭ بولسا زەرەگى،

اسىل ءسوزدى اسىل ادام ەگەدى،

جانىم بابا قابىل ايلا ەكەۋىن،

بالاڭىزدىڭ وسى ەكەۋ-اق تىلەگى».

قىرىق شىلتەندەر قايتارىپ بۇعان ءۇش ايتتى،

قابىل المادى، قايتارىپ سول مۇڭ ايتتى،

توقتاتا الماد قانشا ايتقانمەن بالانى،

تۇنەرىپ تۇر جاۋاتىن كۇندەي جاڭاعى.

قارتايعان سوڭ قاپالىق سىيماس جىگەرى،

دۇعا قىلىپ بۇلار ەندى اعادى.

رايحاننىڭ ازارى ءجۇر ەلىندە،



تالەيىڭىزگە كەز كەلگەن كىتاپتار لەگى

         
1 ءازيز نەسينالەم ادەبيەتى
2 توقاش بەردياروۆاڭگىمە
3 مۇحتار اۋەزوۆپەسا
4 ناسىرەددين سەراليەۆپوۆەست
5 الكەي مارعۇلانزەرتتەۋلەر
6 حانس كريستيان اندەرسەنەرتەگى
7 زەرتتەۋلەر
8 مۇقاعالي ماقاتاەۆپوۆەست
9 مارحابات بايعۇتاڭگىمە
10 حامزا ەسەنجانوۆتريلوگيا

پىكىرلەر:


قوناق: #108، ۋاقىتى: 13:15 - 2019/03/27

жалгасы кайда?


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.