ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-12-121633409037 %63 %
2019-12-131401443142 %58 %
2019-12-141551493955 %45 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

::::كالدان سEرEن ابىلايدى تۋتكىنگا الگانى ::قالدان سەرەن ابىلايدى تۇتقىنعا العانى

كىتاپحاناعا قايتۋ

قالدان سەرەن ابىلايدى تۇتقىنعا العانى ->
اپتورى: جىر
قالدان سەرەن ابىلايدى تۇتقىنعا العانى - كورىلىم: (1102)


: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

«بابالار ءسوزى» سەرياسىنان

جۇز تومدىق

تاريحي جىر

قالدان سەرەن ابىلايدى تۇتقىنعا العانى

قالماقتىڭ حانى ەدى قالدان سەرەن،

قازاقتار تارتىپ الدى بارلىق جەرىن.

ورداسىن ەدىرەيدىڭ قالدان تىگىپ،

قازاقتان قاشتى قالدان كۇندى كەيىن.

قالماقتار قاشقان تومەن قويداي جوسىپ،

مىڭ ەرمەن قالدان سەرەن تۇرعان توسىپ.

ابىلاي اڭعا شىعىپ ۇيقتاپ قاپتى،

ابىلاي قاپالاندى قولعا ءتۇسىپ.

قىزىلتاۋ وڭتۇستىك جاق قاق قاسىندا،

10. ابىلاي قولعا ءتۇستى تاۋ باسىندا.

سوعىسقا ابىلاي حان قول جىبەرىپ،

جوق ەدى “قالماق قىرعان” سوعىسىندا.

اڭ ىزدەپ ابىلاي حان ۇيىقتاپ قاپتى،

مىڭ باتىر قىز الاتىن مۇنى تاپتى.

مىڭ باتىر جولى بولىپ ابىلايدان،

تانىماي سول ارادا ءجون سۇراپتى.

سول جەردە حان ابىلاي ويعا قالدى،

جان-جاققا ارتىن ويلاپ كوزىن سالدى.

سوعىستىڭ نە بولعانىن بىلمەيدى حان،

20. ارتتاعى قازاق حالقى يەسىز قالدى.

ويلايدى مەن شىنىمدى ايتايىن دەپ،

ۇستاعان ابىلايدى سوندا جاۋ كوپ.

ەل يەسىز قاپىلىستا شاۋىپ الدى،

جاسىرماي شىنىن ايتتى ابىلاي دەپ.

– جاۋ قالماق تانىماساڭ، مەن ابىلاي،

شىعىپ پەڭ ۇستاماققا ماعان قاراي.

ال مەنى وسى ارادان جىلدام اكەت،

كەلەدى وسى جەرگە ەر ولجاباي.

قۋاندى ابىلايدى قالماق ۇستاپ،

30. جانە ۇستاپ ولجابايدى حانعا قوسپاق.

ولجاباي تاعى ءبىر كۇن قولعا تۇسەر،

دەدى دە ءبىر جايساڭدى قايتتى باستاپ.

ابىلاي قۋاندى قول قايتقانىنا،

قاپىدا قازاق حالقى جاتقانىندا.

حان دا جوق، باتىر دا جوق، حالىق يەسىز،

كەتتى قول كۇننىڭ كوزى باتقانىندا.

اكەتتى ابىلايدى ۇستاپ قالماق،

حانىنا قالدان سەرەن الىپ بارماق.

قالدانعا الىپ كەلىپ حابار بەردى،

40. العىزدى ابىلايدى قىزىن جالداپ.

اقىلمەن ابىلايدى العىزادى،

ور قازىپ ابىلايدى سالعىزادى.

بۇل ءوزى ابىلاي ما، جوق باسقا ما دەپ،

قىرىق كەز تەرەڭ وردى قازدىرادى.

سىنايدى ابىلايدى قالدان سەرەن،

زىنداندا جاتتى ابىلاي ءدال جەتى كۇن.

ۇستا دەپ ولجابايدى قول جىبەردى،

كورگەن جوق ابىلايدىڭ قالدان ءتۇرىن.

ۇستاۋعا ولجابايدى مىڭ قول كەتتى،

50. داندەگەن قىزىلتاۋعا كەلىپ جەتتى.

ولجاباي ابىلايدى ىزدەپ ءجۇر ەكەن،

مىڭ قولعا ەر ولجاباي دۋشار كەپتى.

ولجاباي ابىلايدى ەش بىلمەيدى،

سوعىسقا ەر ولجاباي ەرىنبەيدى.

قالماقپەن كورە سالا ولجابايلاپ،

مىڭ قولمەن سالدى سوعىس جيرەنبەيدى.

قالماقتىڭ بار جايساڭىن ۇستاپ الدى.

موينىنا ەر ولجاباي شىنجىر سالدى.

سۇرايدى ابىلايدى ءبىلدىڭ بە دەپ،

60. ابىلاي قولدا ەكەنىن ءبىلىپ قاندى.

سول جەردە ەر ولجاباي دولدانادى،

ولجاباي ءتۇسى قاشىپ سۇرلانادى.

بىلگەن سوڭ ابىلايدىڭ ۋاقيعاسىن،

تەلكوكپەن زىرقىراتىپ قولعا باردى.

باردى دا مىڭ قالماققا ارالاستى،

قالماق تا بەتتەي الماي جان تالاستى.

قالماقتار سوعىسا الماي قارۋ تاستاپ،

سول جەردە تۇگەل قالماق اتتان ءتۇستى.

ولجاباي قالماقتى ايداپ ەكى كەلدى،

70. قازاقتان شىلبىر ارقان ءبارىن جيدى.

ىعىندا سابىندىكول ەرمەك تاسقا،

قالماقتى بايلاپ سوندا باتىر ءۇيدى.

ولجاباي بايلاپ قويدى كوپ قالماقتى،

ابىلاي سول ۋاقىتتا نە بوپ جاتتى.

قالداننىڭ ابىلايعا نە قىلعانىن،

سويلەيىن ەندى ءوزىم قالدان جاقتى.

سويلەيىن نە قىلعانىن سەرەن قالدان،

جەتى كۇن ور تۇبىنە حاندى سالعان.

سىنايدى سول ارادا ابىلايدى،

80. ەكى ادام قىلىشپەنەن حانعا بارعان.

ايتادى قالدان سەرەن جەندەتىنە،

– قارايتىن مەن بولمادىم ەل بەتىنە.

اگەر وسى ابىلاي بولسا جاقسى

بولماسا مەن شىقپاسپىن جەر بەتىنە.

ابىلاي جاتتى كوپ كۇن تەرەڭ ويدا،

توڭ ماي سال ءبىر اياققا سۋدى قۇي دا.

اپارىپ ابىلايعا بەرىڭدەرشى،

باسقا زات ول اياققا ەشبىر قۇيما.

توبىقتاي سيىر مايىن سالىڭدارشى،

90. قىلىشتى دايارلانىپ الىڭدارشى.

سۋدى ىشپەي مايدى قولمەن الىپ جەسە،

قىلىشپەن ءبىر ءسوز دەمەي شابىڭدارشى.

ابىلاي بولسا قولىمەن ماي جەمەيدى،

سەندەرگە ءبىر اۋىز ءسوز ۇندەمەيدى.

ايتادى سۋ مەن مايعا ءبىر اۋىز ءسوز،

قالدان ءامىر ەتىپ سولاي دەيدى.

جەندەتتەر قالدان سەرەن ءتىلىن الدى،

بىر اياق سۋعا ايتقان مايدى سالدى.

قولىنا قىلىش الىپ ەكى ادام،

100. ايتقانداي ابىلايعا الىپ باردى.

ابىلاي قولعا الدى سۋ مەن اياق،

سۋدى ءىشتى اۋزىنا ءوزى تاياپ.

اۋزىنا تارتپاسا دا ماي ىركىلمەيدى،

تىقپادى سۋعا ابىلاي قولىن اياپ.

ابىلاي اياقتى الىپ جەرگە قويدى،

ماي قالدى جەرگە ءتۇسىپ سۋعا تويدى.

ومىرى مۇنداي جۇمىس كورمەگەن حان،

ابىلاي سول ارادا ويلايدى ويدى.

ابىلاي سول ارادا قاراپ تۇردى،

110. ابىلاي ەش بىلگەن جوق مۇنداي سىردى.

تەپسەم كەتپەيتىن ماي ەدىڭ وپسەم كەلمەدىڭ دەپ،

مايدى الىپ اياعىمەن جەرگە ۇردى.

جەندەتتەر مۇنى كورىپ شابا المايدى،

اياقتى ولارداعى قولعا المايدى.

بۇل سىردى ايتپاق ءۇشىن قالدان شەرگە،

جانىنان ابىلايدىڭ بۇلار تايدى.

كەلەدى بۇل ەكەۋى قالدان شەرگە،

جۇگىرىپ ايتپاق ءۇشىن باتىپ تەرگە.

كورگەنىن باستان-اياق ءبارىن ايتتى،

120. باعىنباي جاتىر دۇشپان ءبىزدىڭ جەرگە.

قالدان شەر بۇل ەكى ادام ءسوزىن ءبىلدى،

ەستىپ باسىن شايقاپ قالدان كۇلدى.

تاعى دا سىنايمىن دەپ ابىلايدى،

جينادى بارلىق بەگىن اشپاق سىردى.

جيناپ اپ بارلىق بەگىن ايتادى ءسوز،

ورداعا جيناپ الدى بارلىعىن تەز.

ابىلاي مۇمكىن بىلەم وسى بولار،

قوقيعا مىڭ ءبىر ءتاۋبا كورسەتتى كوز.

“اي، حالقىم، مەن ايتامىن ءسوزىم تىڭدا،

130. ورداعى ابىلايدى الدىر مۇندا.

ايتپاي-اق ابىلاي بولسا مەنى تانىر،

سەنەمىن ابىلايعا ءوزىم سوندا.

جينالعان بەكتەرىمە مال سويىڭدار،

ەسىكتەن ءبىر ورىندى بوس قويىڭدار.

مەن ءوزىم ابىلايدان ءسوز سۇرايمىن،

باسقا ادام ءبىر ءسوز ايتپاي تىك تۇرىڭدار.

شاقىرساق ابىلاي حان مۇندا كەلەر،

قورىقپاي ابىلاي بولسا كىرىپ كەلەر.

كەلگەندە بوس ورىنعا وتىرا كەتسە،

140. ول كەزدە ابىلاي ەمەس شاۋىپ جىبەر”.

وسىلاي قالدان شەر ايتتى سوندا،

باتىرلار كەتكەن ەدى ءبارى جونعا.

قازاقتىڭ ءبىر باتىر تۇتقان ەكەن،

بايلاۋدا مالايسارى تاعى قولدا.

الدىرىپ بوساعاعا بايلاپ قويدى،

وتىرماي قالدان شەر تاق بوس قويدى.

ورداعا بارلىق قالماق جينالادى،

ابىلاي سول ۋاقىتتا كەلىپ كىردى.

ابىلاي كەلىپ كىردى حان ورداعا،

150. سول جاقتا كوزى ءتۇستى بوساعاعا.

ەسىكتە ءبىر كىسىلىك ورىن كوردى،

وتىرماي حان قارايدى اينالاعا.

تاڭىرقاپ قاراپ تۇردى ابىلاي حان،

بوس جەرگە جوق حان ورداسى تولعان جان.

ەسىكتە شىنجىرلاۋدى مالايسارى،

ابىلاي كوردى سوندا توردا جاتقان.

حان كەلدى كوردى سوندا مالايسارى،

باستىعى قالدان شەر سوندا ءبارى.

كورگەن سوڭ ابىلايدى جونىن بەرىپ،

160. تۇعىر بوپ جاتا كەتتى مالايسارى.

اشتىققا ابىلاي حان جاسىعان جوق،

قالماققا مەنى قولدا دەپ باس ۇرعان جوق.

ۇستىنە مالايسارى وتىردى حان،

بوس تۇرعان بوساعاعا وتىرعان جوق.

بۇل سىردى كوردى وتىرعان تۇگەل قالماق،

قىلىشپەن ەكى جەندەت تۇر جالاڭداپ.

ابىلاي وتىرمادى بوساعاعا،

قالدان حان قويعان ەدى سوعان ارناپ.

وتىردى مالايسارى ءدال ۇستىنە،

170. تاڭ قالدى بارلىق قالماق بۇل ىسىنە.

ايتادى مالايسارىعا قالدان شەر،

– دۇشپاننىڭ نەگە جاتتىڭ بوكسەسىنە.

ايتادى مالايسارى قالدانعا ءسوز،

تىسىن قايراپ، وت بوپ جانىپ ول ەكى كوز:

– قازاقتىڭ ابىلاي حان اقسۇڭقارى،

بوس جەرگە وتىرمايدى ءبىر تۇعىرسىز.

استىندا ابىلايدىڭ مەن ولەمىن،

بۇل حاننىڭ امىرىنە مەن كونەمىن.

تۇتقىنداپ ەكەۋىمىزدى ۇستاپ تۇرسىڭ،

180. كوتىڭدى، بالەم قالماق، ءبىر كورەرمىن.

اي، قالماق، تۇك قىلمايسىڭ ولجاباي بار،

دۇنيەنى بالەم قالماق قىلارمىن تار.

تۇتقىننان ەر ولجاباي ءبىزدى الادى،

ولتىرەر ءبىزدى قالماق قاي كوتىڭ بار.

وتىردى حان ابىلاي كوتىن قويىپ،

سوزىنە مالايسارى تۇردى ۇيىپ.

بوس تۇرعان قالدان شەر تاعىن كورىپ،

قارعىدى حان ابىلاي ورتانى ويىپ.

ابىلاي تۋرا بارىپ وتىردى تاق،

190. بۇل ىسكە ءىشى كۇيدى بارلىق قالماق.

زاڭى بار تاققا مىنگەن ءامىر ايتار،

سول جەردە ابىلايعا قوندى ۇلكەن باق.

ابىلاي دۇشپانىنىڭ تاعىن الدى،

جان-جاققا مويىن بۇرىپ كوزىن سالدى.

بىر قالماق ابىلايعا ءسوز ايتپادى،

سول جەردە قالدان شەر ويعا قالدى.

قالدان شەردىڭ ايتقان جاۋابى:

– ءاي، دۇشپان، نەگە وتىردىڭ التىن تاققا،

تۇتقىن بوپ وتىرعاندا ءبىزدىڭ جاققا.

ولەسىڭ بۇگىنگى كۇن ورنىڭ دايار،

200. يمانىڭ ايتاتۇعىن ءوزىڭ جاتتا.

ابىلاي حان جاۋابى:

– ولتىرسەڭ ولتىرە بەر جىلامايمىن،

قالماقتار سەنەن تاقتى سۇرامايمىن.

بوس تۇرعان حانسىز تاققا مەن وتىردىم،

قانشا ايتساڭ وسى تاقتان ەش تۇرمايمىن.

التىن تاق كۇندە، قالماق، بوس تۇرا ما،

قالماقتار مەنەن بۇگىن تاق سۇراما.

يا، قالدان، ءيا ابىلاي وتىرماعاندا،

اتاڭنىڭ قاقباستارى وتىرا ما؟!

قالدان شەردىڭ سۇراعى:

– ابىلاي، شىنىڭدى ايتشى، ءسارۋ قايدا،

210. ءولتىردىڭ سول ءسارۋدى قايسى جايدا؟

سارۋدى حان ابىلاي ولتىرمەسەڭ،

بۇگىن كۇن بولار ەدى ساعان پايدا.

ابىلاي حاننىڭ جاۋابى:

– ۇرىستا تۇرىس بولماس، ءولدى ءسارۋ،

شاپپايمىن دەپ ايتپادى ءبىزدىڭ قارۋ.

ەرەگەسكەن ەكى ەردىڭ ءبىرى ولەدى،

باتىرلار قان مايداندا جانىن باعۋ.

تورت كۇندەي ولجابايمەن كوپ ۇرىسىپ،

جەڭىلىپ ولجابايدان ءولدى ءسارۋ.

قالدان شەردىڭ سۇراعى:

– ابىلاي، ەلدەرىڭدە قانداي مال كوپ،

220. ەگىن سالىپ قازاقتار شابا ما ءشوپ؟

نە كاسىپپەن قازاقتار كۇن كورەدى،

سۇرايدى قالدان شەر وسىلاي دەپ.

ابىلاي حاننىڭ قايتارعان جاۋابى:

– قازاقتىڭ ەڭ كوپ مالى جىلقى مەن قوي،

كوپتىكتەن باعا المايدى، بەرمەيدى بوي.

شوپ شاۋىپ، ەگىن سالىپ كورگەمىز جوق،

قازاعىم باسقا ىسكە بۇرمايدى وي.

سول مالدىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ حالىق،

بولادى كۇندە جيىن، كۇندە ۇلكەن توي.

قالدان شەردىڭ قايتارعان جاۋابى:

– ايتايىن ساعان كوپ ءسوز، حان ابىلاي،

230. الماققا كەلە جاتىرسىڭ سارىارقانى-اي.

قىمىز بەن جىلقى ەتى جەلىك بولار،

قازاقتا كوپ بولادى ەكەن كىسى ءولىمى-اي.

“قوي ۇرى، قويشى وتىرىكشى” دەگەن ءسوز بار،

ۇرلىققا جۇرەدى ەكەن جاپپاي تۇندە-اي.

ايتىلار جەر ەمشەگى شوپپەن ەكەن،

ادامعا تىرشىلىك جوق ەمشەك ەمبەي.

شىنىندا سارىارقانى ورىس الار،

جەرىڭدى تارتىپ الار ول بوساتپاي.

سۇرايمىن ءسارۋ قايدا، ابىلاي حان،

240. تۋىسقان ءىنىم ءولدى سەنەن قالاي؟

ابىلايدىڭ جاۋابى:

– ەي، قالدان، ءوز-وزىڭدى كورەمىسىڭ،

ولدى ءسارۋ، كوپ ايتا بەرەمىسىڭ؟

استىڭداعى تاقتىقتان ءتىرى ايىرىلىپ،

ونى دا قالدان مەنەن كورەمىسىڭ؟

حان بولساڭ تاقتا وتىر جەردە بۇقپا،

اي، قالدان، ايتام ساعان سوزگە توقتا.

ولىپ قالعان ءسارۋدى ايتا بەرمەي،

ويتكەنشە ءوز باسىڭدى ءوزىڭ جوقتا.

تانىدى ايتقىزباستان قالدان شەردى،

250. ۇيالعاننان قالدان ولمەي تۇردى.

قالداندى تىرىدەي-اق كورگە تىعىپ،

ابىلاي قالدان حاننان اشتى سىردى.

قالدان شەردىڭ اشۋمەن ابىلايعا ايتقانى:

– ابىلاي، ولتىرەمىن سەنى دۇشمان،

اعىزدىڭ سۋداي قىلىپ كوپ قىزىل قان.

ابىلاي، مەنەن ءوزىڭ نە سۇرايسىڭ،

ايتىپ قال ويىڭدا بار قانداي ارمان؟

قانعا قان ەر ءسارۋعا سەن تۇراسىڭ،

كەلدىڭ عوي اجالىڭا ءوزىڭ سىردان.

ابىلاي، ەندى ءقازىر تاعىمنان ءتۇس،

260. بەرەيىن تىلەگىڭدى سەن سۇراعان.

ابىلايدىڭ جاۋابى:

– ءاي، قالدان، سۇراعىم جوق، بار ارمانىم،

جەرلەرىن الىپ ەدىم سارىارقانىڭ.

ار جەرىن سارىارقانىڭ قونىس قىلىپ،

قولىمنان قازاعىما بەرە المادىم.

بىر كەزدە اسپانداعى قۇستاي ۇشتىم،

اڭداماي قاپىلىستا قولعا ءتۇستىم.

سارۋداي قان مايداندا ولمەدىم مەن،

قىزىعىن كورە المادىم قايران كۇشتىڭ.

ۇشىنشى ءبىر ارمانىم ۇل بالام جوق،

270. ايتەۋىر ولجاباي بار كوڭىلگە توق.

اي، قالدان، مەنى ولتىرسەڭ ويلاپ ءولتىر،

ۇستىنە اق ورداڭنىڭ شاقىرما توپ.

ولجاباي مەنىڭ قانىم الماي قويماس،

بولماسا سەنىڭ ءتىلىڭ اسكەرىڭ ءشوپ.

قالدان شەردىڭ ابىلاي حان بالام جوق جالعىزبىن دەگەنگە ايتقانداعى ءسوزى:

– ابىلاي، قويامىسىڭ سەن ەگەسىڭ،

سوزىم شىن وتىرىك ەمەس ول كەكەسىن.

مەن-داعى باس ازابىن كورىپ ءجۇرمىن،

دال مەنىڭ جالعىز كوبەكەندەي سەن دە ەكەنسىڭ.

ال مۇنى جىلدام جەندەت ولتىرىڭدەر،

280. كوبەكەن جالعىز بالام ەش كورمەسىن.

ابىلايدىڭ مەنى ولتىرە المايسىڭ، مەنى جالعىز بالاڭ كوبەكەنگە تەڭەدىڭ، مەن ساعان بالا بولدىم دەپ تاقتان ءتۇسىپ ابىلايدىڭ ايتقان ءسوزى:

– قالدان شەر، بوساتامىن وزىڭە تاق،

بولماسپىن مۇنان بىلاي مەن-داعى جات.

جالعىزىڭ كوبەكەندى اۋزىڭا الدىڭ،

ولتىرسەڭ مەنى ءقازىر ساعان ۇيات.

مۇنى ايتىپ حان ابىلاي تاقتان ءتۇستى،

جۇرەگى قورىقپايدى ءوزى كۇشتى.

قۇلاق، مۇرىن كەسىلگەن ءبىر قالماق كىرىپ كەلدى،

ايتادى قالدان شەرگە قىزىق ءىستى.

قۇلاق-مۇرنى كەسىلگەن ادامنىڭ ءسوزى:

– جىبەردىڭ، تاقسىر حانىم، ولجابايعا،

290. ۇستاپ اپ قوسپاق ويىڭ ابىلايعا.

مىڭ ەرىڭ ولجابايدىڭ قولىندا تۇر،

بايلاۋدا اياق-قولى تەرەڭ سايدا.

ۇش مەزگىل ەرتە-كەشى دۇرە سوعىپ،

تاقسىر حان جان قيناپ تۇر، اياۋ قايدا.

قۇتىرعان قاسقىرداي بوپ كەتسە سوعار،

بۇراعان ءۇش سىم تەمىر سومبى قولدا.

اعىپ تۇر بەكتەرىڭنىڭ كوتتەن قانى،

قور بولىپ بەكتەر جاتىر ءبارى سوندا.

مىڭ ەرىڭ ولجابايعا قولعا ءتۇستى،

300. تەڭى جوق ولجابايدىڭ اسا كۇشتى.

اكەل دەپ ابىلايدى ءوزى ماعان،

سىمپيتىپ قۇلاق-مۇرنىم ءبارىن كەستى.

تاقسىر حان ابىلايدى بوساتپاساڭ،

سىز-داعى كورەسىز مۇنداي ءىستى.

كۇنى-تۇنى ۇيىقتامايدى ءبىر دامىل جوق،

توسەك قىپ وتىرعانى اتتىڭ ءۇستى.

ايتتى دا وسى ءسوزدى كەلگەن قالماق،

تالىقسىپ حان الدىندا مۇرتتاي ۇشتى.

قالدان شەردىڭ ابىلايعا ايتقانى:

وتىردى ءوز تاعىنا قالدان شەر،

310. شىقپاي داۋسى قوزعالار ەكى ەرىن.

جالتاقتاپ جان-جاعىنا قاراي بەردى،

بىلمەدى ابىلاي حانعا ول نە دەرىن.

ايتادى ابىلاي حانعا باقىتىڭ كوپ،

مەن ساعان ءوز ايتپاسپىن ەش پالەن دەپ.

بوسات دەپ مىڭ ەرىمدى ايتتى قالدان،

ابىلايعا جالعىز قىزىم بەرەمىن دەپ.

وتىرعان بارلىق قالماق جامان ساستى،

ايرىلىپ اقىلىنان ول اداستى.

مايلايسارى باتىردى بوساتادى،

320. حاندارى قازاق-قالماق اقىلداستى.

قالدانعا ابىلاي حان كۇيەۋ بولدى،

بەرگەن سوڭ توبىش سۇلۋ قىرشىن جاستى.

مالايسارى، ابىلاي، قالدان شەر،

بىتىمنىڭ سول ارادا كىلتىن اشتى.

ۇي تىگىپ توبىش سۇلۋ شاقىرعان سوڭ،

ابىلاي، مالايسارى قادام باستى.

قازاقتان قىرسىق كەتىپ، باقىت جەتىپ،

ابىلاي سول ارادا سۋداي تاستى.

توبىش پەن ابىلاي حان وتىرعاندا،

330. قالماقتار كورەمىز دەپ جان تالاستى.

التىن ءۇي وتىرعانى مامىق توسەك،

ەكەۋى وتىرعاندا قۇپ جاراستى.

ابىلاي، قالدان شەر ولجابايعا مالايسارىنى جىبەرگەنى.

تىنىعىپ كۇيەۋ، قۇدا سوندا قوندى،

ار ءتۇرلى ءسوز ايتىستى وڭدى-سولدى.

مالايسارى ەلىنە قايتپاق بولدى،

قايتارماق تۇتقىنداعى مىڭداي قولدى.

ەكى حان قاعاز جازدى ولجابايعا،

جۇرمىسىڭ امان-ەسەن جاقسى جايدا؟

ارامىز قازاق-قالماق جاقىنداستى،

340. ءبىر ۇلكەن كەز كەلدىك ءبىز ۇلى تويعا.

بىرى اتا، ءبىرىمىز بالا بولدىق،

قولىڭداعى بەكتەرىڭدى ەندى سويما.

بوساتىپ امان-ەسەن قايتارىڭىز،

ولجاباي ءوزىم امان، اشۋ قوي دا.

قايتامىن سودان كەيىن توبىشتى الىپ،

ولجاباي ءار جۇمىستىڭ ارتىن ويلا.

حاتتى الىپ ءجۇرىپ كەتتى مالايسارى،

قۇدا بوپ امانداستى جاس پەن كارى.

مىنگەنى بوز ارعىماق ءجۇرىپ كەتتى،

350. قانعان سوڭ حان مەن ەردىڭ ول قۇمارى.

ويناتىپ اقبوز اتپەن ءجۇرىپ كەتتى،

بولعاندا نامازدىگەر كەلىپ جەتتى.

ولجاباي دۇرە سوعىپ جاتىر ەكەن،

كورگەن سوڭ ەر ولجاباي جاسىن توكتى.

امان با جان جولداسىم، قايدان كەلدىڭ؟

جالعىزدىق سەن جوعىڭدا مەن دە كوردىم.

مەن سەنى كورمەگەلى كوپ كۇن بولدى،

باتىر-اۋ، مالايسارى قايدا بولدىڭ؟

سوز ايتتى مالايسارى باستان-اياق،

360. قولىندا تەمىر سومبى تۇرعان تاياق.

قورلىعىن قالماق قىلعان ەستىگەن سوڭ،

تاعى دا دۇرە سوقتى اياماي-اق.

ولجاباي ءبىر قالماقتىڭ مۇرنىن تەستى،

قۇلاعىن قاق تۇبىنەن تاعى كەستى.

“سالەم ايت جىلدام بارىپ قالدان شەرگە،

جىبەرسىن ابىلاي مەن قىز توبىشتى.

قالسا ەگەر ەرتەڭ تۇستە ءوزىم بارام،

قولداعى مىڭ باتىردىڭ ءبارىن قىرام.

ابىلاي توبىش قىزدى اكەلمەسە،

370. سەرتىمدە وسى ايتقان ءوزىم تۇرام.

ورداسىن بۇزىپ، قانعا جەرىن بوياپ،

قالداننىڭ التىن تاعىن تالقان قىلام”.

وسىلاي قالماقتى ايتىپ بوساتادى،

قالدانعا وسىلاي ايت مەنەن سالەم.

بوساتقان قالماق وقيعاسى.

قاشتى قالماق قۇتىلىپ،

بۇعاۋىنان سىتىلىپ.

ونە بويى جارالى،

سول جارانى كوتەرىپ.

بىر كۇندە كەلىپ جەتتى،

380. قۇلاق-مۇرنى كەسىلىپ.

كەلىپ قالدان شەرگە،

“لاقى” دەپ قالماق وكىرىپ.

ولجابايدىڭ قولىنا

تۇسكەنگە قالماق وكىنىپ.

ولجابايدىڭ سالەمىن

ايتىپتى حانعا جۇگىنىپ.

“ۇزاتپاساڭ قىزىڭدى،

سوعىس بولار كەرەمەت.

ابىلايدى بوساتساڭ،

390. بىزگە قىلماس قيانات.

بوساتپاساڭ ابىلايدى،

مىڭ باتىرىڭ ولەدى،

ولجابايدىڭ قولىندا.

ەرتەڭگى كۇن ءبىر ساعان،

قىز الام دەپ بارىپ ەم،

قىزىڭ قۇرىسىن قالدان-اۋ.

ابىلايدى تەز جىبەر،

مەن المايمىن قىزىڭدى،

وسى دا ماعان قاناعات”.

400. مۇنى ەستىپ قالدان شەر ءتۇسى قاشتى،

اداسىپ اقىلىنان جامان ساستى.

الدىرىپ ابىلايدى توبىشپەن،

سول جەردە قالدان شەر اقىلداستى.

“ابىلايعا مەن بەرەمىن جالعىز قىزىم،

اقتاساڭ مۇنان بىلاي تاتقان تۇزىم.

ابىلاي، بالا بولدىڭ ءوزىڭ ماعان،

قىزىمدى جۇپتىلىققا بەردىم ساعان.

تەز بارىپ مىڭ باتىرىم بوساتىڭدار،

وپا قىل مۇنان بىلاي بولساڭ ادام”.

410. قالدان شەر توبىش قىزدى ۇزاتادى،

قىز بەرىپ ابىلايدى جۇباتادى.

قۇدامىز ولجابايعا مەنەن سالەم،

“ايتا بار حان ابىلاي” دەپ ايتادى.

ابىلاي اتقا ءمىندى توبىشتى الىپ،

بىرى اي، ءبىرى كۇندەي بولىپ جارىق.

العان سوڭ توبىش سۇلۋدى ابىلاي حان،

قايتىپتى جالعىز كەلىپ ولجالانىپ.

قايتادى ابىلاي حان ءدال سول كۇنى،

تىنباستان ءجۇردى ابىلاي كۇنى-تۇنى.

420. ساسكەدە كەلىپ جەتتى ولجابايعا،

ساڭقىلداپ قايتقان قازداي شىعىپ ءۇنى.

ولجاباي دۇرە سوعىپ جاتىر ەكەن،

باياناۋىلدا ەرمەكتاستى قىلىپ مەكەن.

كورگەن سوڭ ابىلايدى اتقا ءمىنىپ،

الدىنان ابىلايدىڭ جۇرگەن ەكەن.

تەز بارىپ قارسى الدىنان تۇسە قالدى،

ابىلاي جۇرەيىك دەپ كوزىن سالدى.

ابىلاي و دا كەلىپ اتتان ءتۇستى،

قۇشاقتاسىپ ءبىرىن-بىرى سۋسىن قاندى.

430. – كەلدىڭ بە تاقسىر حانىم امان دەدى،

سىز جوقتا كورگەن كۇنىم جامان دەدى.

ايرىلىپ مالايسارى ەكەۋىڭىزدەن،

باسىما اقىر زامان بولعان دەدى.

بايلادىم مىڭ باتىرىن ساقاۋ قالماق،

ۇش رەت دۇرە سوعام بارلاپ-بارلاپ.

كەلمەسەڭ بۇگىنگى كۇن تاقسىر حانىم،

بايلاۋدا مىڭ قالماقتى ءوزىم قىرماق.

مەن ەندى امان كوردىم ءجۇزىڭىزدى،

بار بيلىك تاقسىر حانىم وزىڭىزدە.

440. اگاردا ماعان حانىم بوساتساڭىز،

قالداندى بايلار ەدىم وسى كەزدە.

ابىلاي ءسوزى:

– ارىستانىم ولجاباي،

اماندىق بەرسىن ءبىر قۇداي.

سەن بولماساڭ ءولىپ ەم،

سەن ولتىرگەن سارۋدەي.

تالاي قورلىق مەن كوردىم،

تارتپادىم سوندا ءتىلىمدى-اي.

سوندا دا قۋات سەن بولدىڭ،

تاعدىردىڭ جازعانى وسىلاي.

امان سەنى كورگەن سوڭ،

جينادىم ءقازىر بويىمدى-اي.

قالماق-قازاق دوس بولدىق،

نە قىلساڭ دا وزىڭدە-اي.

امانداس ءوزىڭ جەڭگەڭە،

توبىشتايىم سۇلۋقاي.

سونان كەيىن سەن بوسات،

قولداعى مىڭ باتىردى.

اشۋىڭدى سەن قالدىر،

459. مەن كەلدىم امان ولجاباي.

سونان كەيىن ولجاباي اشۋىن باسىپ، قالماقتىڭ مىڭ باتىرىن بوساتىپ، قالدان شەرگە ات ەرىن سالىپ، ءوزىم بارامىن، قۇدا بولدىق، سونىڭ ارقاسىندا قازاق-قالماق ءتاتۋ-تاتتى تۇرام دەسە سارىارقانى ماعان بەرسىن، ەگەر بەرمەسە ارامىزدان قىلىش تاعى جۇرەدى، وسىنى حانعا ايتا بار دەگەن ەكەن. قورلىق كورگەن قالماقتار ات-تونىن الا قاشىپ، قالدان شەرگە كەلىپ ولجابايدىڭ سالەمىن ايتادى.

ولجابايدىڭ بارعانى. ولجاباي ەرىڭ تولكوككە ءمىنىپ، بۇكىر قىلىشىن الىپ تۇپ-تۋرا قالدان شەردىڭ ورداسىنا كەلىپ سۇراماستان كىرىپ كەلەدى. قالدان شەر ولجابايدىڭ ايباتىنا شىداماي تۇرە كەلەدى. ولجاباي ءبىر تىزەرلەپ امانداسىپ، وردانىڭ ورتاسىنان اسپاي وتىرىپ، امانداسىپ:

– قالدان حان، مەن سىزگە اماندىققا كەلدىم، ال قايتامىن، ايتارلىق ءسوزىم بار: سارىارقانى ماعان بوسات، ەگەر بوساتپاساڭ، ەرتەڭ ورداڭنىڭ ۇستىندە سوعىس بولادى، شىداساڭ وتىر، بولماسا ءوزىڭ ءبىل، – دەپ شىعىپ كەتىپ بارا جاتقاندا، قالدان سەرەن:

– ءاي، باتىر، موينىڭدى بۇر، – دەگەن. سوندا ولجاباي تىك تۇرىپ قارايدى.

– قازاق حالقىنا مەنىڭ مىنا ءسوزىمدى ايتا بار ەر بولساڭ، – دەگەن. سونداعى ايتقان ءسوزى:

– ابىلايدىڭ بوكسەسى التىن، كەۋدەسى مىرىش، وزىندەي باتىر حان بولىپ ۇل تۋادى، ءبىر اتاعا شىن ايرىلماس. ولجاباي، سەنىڭ كەۋدەڭ التىن، بوكسەڭ مىرىش، وزىڭدەي بولىپ ارتىڭنان ەر تۋمايدى، ەرلىك ءوز باسىڭمەن كەتەدى، – دەگەن ەكەن. – وسى ءسوزدى ايتا بار، قوش، سارىارقانى بوساتامىن، ءبىراق اياق استىندا قازاق قالاي، قازاق حالقى حالقى باسقا حالىققا باعىنادى، كۇندەردىڭ كۇنىندە مەنىڭ بۇل ءسوزىم تاريحتا قالماق، قوش ولجاباي، – دەپ قوشتاستى. ولجاباي قايتىپ كەتەدى.

حان ابىلاي العان توبىش سۇلۋدان قاسىم حان تۋعاندا قان ۇستاپ جالعىز تۋادى، ونان كەيىن سارى ناۋرىزباي تۋادى.



تالەيىڭىزگە كەز كەلگەن كىتاپتار لەگى

         
1 اسقار التاياڭگىمە
2 رابيندرانات تاگورالەم ادەبيەتى
3 رابيندرانات تاگورالەم ادەبيەتى
4 مۇحتار شاحانوۆپوەما
5
6 جىر
7 مۇحتار اۋەزوۆاڭگىمە
8 حورحە لۋيس بورحەسنوۆەللا
9 ۆلاديمير نابوكوۆالەم ادەبيەتى
10 كونستانتين پاۋستوۆسكيالەم ادەبيەتى

پىكىرلەر:


قوناق: #120، ۋاقىتى: 10:58 - 2019/11/04

от тупойлар сайт жаман


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى